Η μάχη των κεραιών και η «πρωτοτυπία» της Ελλάδας

Έλαβα μέρος σε εκδήλωση της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) στη Θεσσαλονίκη με θέμα «Κινητή Τηλεφωνία και Υγεία». Το ζήτημα αυτό έχει ένα πρακτικό θέμα: οι υποδομές των κεραιών απομειώνονται, είτε γιατί υπάρχει παρατεταμένο νομικό κενό, είτε επειδή τοπικές ομάδες πίεσης αποκαθηλώνουν κεραίες. Το πρόβλημα μάλιστα επιτείνεται...

Ήταν η δεύτερη ημερίδα της ΕΕΤΤ στο πλαίσιο σχετικής καμπάνιας και έφερε στην επιφάνεια τα εξής θέματα:
1) Υπάρχει έλλειμμα πληροφόρησης και ενημέρωσης. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα, σε πανευρωπαϊκές έρευνες, εμφανίζεται πρωταθλητής στην τεχνοφοβία.
2) Διαπιστώνεται ότι χρειάζεται «Οικοδόμηση Εμπιστοσύνης», η οποία προϋποθέτει επικοινωνία μεταξύ ενδιαφερομένων ομάδων (stakeholders), διαβουλεύσεις και λειτουργία ανθρώπινων δικτύων...

Δεν είναι παράδοξο ότι οι δύο αυτοί πυλώνες βοήθησαν ώστε το πρόβλημα της κινητής τηλεφωνίας να αντιμετωπισθεί με πιο ορθολογικό και πιο παραγωγικό τρόπο, σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία. Η εταιρεία Edelman, με την οποία συνεργάζεται η εταιρεία μου, συμμετείχε στην οικοδόμηση των πυλώνων στις χώρες αυτές και το αποτέλεσμα είναι ενθαρρυντικό: παρότι έχουν ισχυρότερα περιβαλλοντικά κινήματα από την Ελλάδα, αυξημένο δείκτη ευαισθησίας, πανίσχυρες τοπικές κοινωνίες, δυναμικά καταναλωτικά κινήματα, βρήκαν άκρη... Η αντιπαράθεση είναι σε κάποιες περιπτώσεις έντονη, ωστόσο αυτό δεν έχει εμποδίσει την ανάπτυξη των ασύρματων επικοινωνιών, οι οποίες δεν αφορούν μόνο τα κέρδη των επιχειρήσεων, αλλά την ασφάλεια ηλικιωμένων, την επιβίωση επαγγελματιών κλπ.

Με την ευκαιρία να σημειώσουμε τρεις επιπλέον διαπιστώσεις, που αφορούν την ελληνική περίπτωση.
Α) Οι αρμόδιοι φορείς της Πολιτείας (π.χ. υπουργείο Υγείας), απουσιάζουν παντελώς από το δημόσιο διάλογο για ένα θέμα όπου θα έπρεπε πρώτον να έχουν θέσεις και δεύτερον να είναι παρόντες

Β) Η επιστήμη εμφανίζεται με πανσπερμία απόψεων που προκαλούν πλήρη σύγχυση στον πολίτη. Κατατίθενται απόψεις που ομιλούν για αποδεδειγμένη εμφάνιση καρκίνων, μέχρι το άλλο άκρο, όπου ομιλούν για πλήρη απουσία επιπτώσεων. (Για την ιστορία, πρέπει να σημειωθεί ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι καθησυχαστικός). Το φαινόμενο αυτό εκθέτει την επιστήμη και τους επιστήμονες στα μάτια του κοινού, αλλά -πάνω απ' όλα- αφήνει περιθώρια για την καλλιέργεια πανικού.

Γ) Ενώ αρκετοί μιλούν για την αναγκαιότητα περιορισμού της χρήσης κινητού από τα παιδιά, είναι ολοφάνερο ότι εδώ η κύρια ευθύνη ανήκει στην οικογένεια, καθώς καμιά απαγόρευση δεν μπορεί να πιάσει τόπο εάν δεν υπάρχει συνειδητοποίηση του θέματος από τους γονείς.

Το ζήτημα, συνεπώς, είναι πολύπλοκο... Αυτό όμως δεν αποτελεί δικαιολογία για να μην γίνει τίποτε, όπως συμβαίνει συνήθως στην Ελλάδα. Η Πολιτεία θα έπρεπε να σταματήσει να κρύβεται, οι εταιρείες μπορούν να ενισχύσουν την πληροφόρηση, οι γονείς να αναλάβουν κάποιες από τις ευθύνες τους. Η ΕΕΤΤ επιμένει ότι θα συνεχίσει την καμπάνιά της, κάτι που αφήνει ελπίδες ότι η Ελλάδα έχει δυνατότητα να μειώσει την απόστασή της από αυτά που συμβαίνουν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Στ. Χαϊκάλης

Υπηρεσίες στην Ελλάδα

Μήπως κάποια άκρη του φαύλου κύκλου είναι η βελτίωση των αμοιβών;

Ο επικεφαλής μεγάλης πολυεθνικής, της οποίας η ελληνική θυγατρική κάνει ισχυρές εξαγωγές, περιγράφει με παραστατικό τρόπο πόση ζημιά κάνουν στο επίπεδο των υπηρεσιών της Ελλάδας, οι χαμηλές αμοιβές των στελεχών στη χώρα μας. Η θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό χάρτη και η ανάγκη να γίνει πιο ανταγωνιστική, επιβάλουν να ενισχυθεί το επίπεδο των υπηρεσιών, κάτι που σκοντάφτει στο κακοπληρωμένο προσωπικό.

Για να μην χαθούμε ξανά σε κάποια γενική πολιτική ανάλυση που θα αποδώσει τα πάντα στο κράτος, μπορούμε να ξεκινήσουμε από κάτι απλό: να διερευνήσουμε μήπως η καλύτερη επένδυση που θα μπορούσε να κάνει η επιχείρηση στην οποία έχει ο καθένας μας λόγο, είναι να εξετάσει την ενίσχυση του πακέτου των αμοιβών.

Σε μια τέτοια προσέγγιση, δεν βοηθάει η γραμμική προσέγγιση, δηλαδή να δούμε τι αμοιβές έπαιρναν τα στελέχη μέχρι τώρα ή ποια πακέτα δίνουν οι ανταγωνιστικές (ελληνικές) εταιρείες. Μια υπόθεση-τομή θα ήταν να εξετάσουμε ποιο θα έπρεπε να είναι το επίπεδο της αμοιβής, ώστε κάποιο συγκεκριμένο στέλεχος να νοιώθει ικανοποιημένο και να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στο επίπεδο διαβίωσης, που καλώς ή κακώς, θεωρείται standard σε αυτή τη χώρα.

Είναι πολύ πιθανόν να διαπιστωθεί ότι ένα αξιοσημείωτο ποσοστό επιχειρήσεων, δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτή την υπέρβαση, γιατί το κόστος θα χτυπήσει «κόκκινο». Υπάρχει όμως το υπόλοιπο μερίδιο των επιχειρήσεων, που μπορούν να το κάνουν από χρηματοοικονομικής πλευράς, αλλά το αποφεύγουν, γιατί τις εξυπηρετεί η γενική θολούρα των δήθεν «φθηνών» στελεχών. Το βόλεμα σε μια αγορά που υποαμείβει τα στελέχη, εγκυμονεί ένα μεγάλο ρίσκο. Κάνει πολύ πιο εύκολο το δρόμο για να φεύγουν παραγωγικές και δημιουργικές δραστηριότητες, εκτός Ελλάδος.

Τα στελέχη που θα ψάξουν πιο δίκαιες αμοιβές, θα βρουν το δρόμο… Είτε θα προχωρήσουν σε ελαφρά μετακίνηση καριέρας, είτε θα αναζητήσουν κάποια παράπλευρη απασχόληση, η Ελλάδα παραμένει παράδεισος για τέτοιες «νόθες» καταστάσεις.

Αν σκεφτούμε για λίγο τι υπηρεσίες παίρνουμε ως καταναλωτές στους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς ή τι εξυπηρέτηση «απολαμβάνουμε» σε υψηλής -δήθεν- ποιότητας εστιατόρια, τότε είναι πολύ πιο εύκολο να κατανοήσουμε πόσο μεγάλη παγίδα είναι η επανάπαυση στις αμοιβές που θεωρεί ικανοποιητικές ο γενικός χυλός της ελληνικής αγοράς εργασίας.

Στάθης Χαϊκάλης

Οξυγόνο έξω από την Ελλάδα...

Μια φίλη πήρε θέση σε ελληνική εταιρεία που έχει δραστηριότητες σε πόλη της Δυτικής Ευρώπης... Το πρόσωπό της έλαμψε, νοιώθει να ξαναγεννιέται, επειδή ξεφεύγει από το αδιέξοδο που ένοιωθε σε μια καλοπληρωμένη θέση στην Ελλάδα, όπου ασφυκτιούσε λόγω της έλλειψης προκλήσεων.

Δεν μπορούμε να φύγουμε όλοι από αυτή τη χώρα, αλλά μπορούμε να πάρουμε ανάσες από φίλους, γνωστούς, συνεργάτες, πελάτες και προμηθευτές, που έχουν διεθνή ορίζοντα... Αυτό νομίζω ότι είναι το μέλλον των δημιουργικών ανθρώπων αυτής της χώρας: να διευρύνουν το ζωτικό τους χώρο και να ξεφύγουν από μερικά τόσο άχαρα θέματα, που κυριαρχούν στην καθημερινότητα ενός τόσο εσωστρεφούς κύκλου: τις κόντρες του Χατζηνικολάου με άλλους stars της τηλεόρασης, τις αντιπαραθέσεις των κομμάτων για θέματα που δεν έχουν καμιά σημασία, τις σκιαμαχίες για τα ζητήματα μιας εκπαίδευσης που έχει τελείως διαφορετικά προβλήματα από αυτά που δηλώνουν οι δημόσιες αντιπαραθέσεις...

Αν το καλοσκεφτούμε, οι εξελίξεις αυτές είναι πάρα πολύ θετικές: η Ελλάδα θα αναζητήσει την ευημερία εκεί που την εύρισκε πάντοτε... Έξω από τα ελληνικά σύνορα, σε διεθνείς συνεργασίες, με ανάπτυξη δραστηριότητας έξω από τον πολύ μικρό ζωτικό χώρο της ενδοχώρας.

Ρωτείστε τους φίλους σας και τους φίλους των φίλων σας, που δεν έχουν την ανάγκη να πιέζουν συνεχώς για μια καριέρα στα στενά όρια μιας Ελλάδας, που περιορίζεται ολοένα και περισσότερο στην Αθήνα... Μοιραστείτε την αισιοδοξία αυτών που θεώρησαν στην αρχή ότι ήταν αδικημένοι γιατί έπρεπε να ταξιδεύουν σε χώρες «εξωτικές», όπως η Βουλγαρία, η Τουρκία, τα Εμιράτα, ενώ οι πολλοί έμεναν στην Αθήνα. Κάτι έχει αλλάξει, το οξυγόνο έρχεται από τα έξω προς τα μέσα...

Στάθης Χαϊκάλης

Δεν είναι Βουρλούμης ο Παν. Αθανασόπουλος!

Ήδη οι πρώτες προβλέψεις ποντάρουν στο ότι ο νέος διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Παναγιώτης Αθανασόπουλος, θα βαδίσει στα πρότυπα του κ. Παν. Βουρλούμη. Ωστόσο στελέχη της κυβέρνησης που γνωρίζουν τον Παν. Αθανασόπουλο, αλλά και τη ΔΕΗ, εκφράζουν τον φόβο ότι ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Toyota Ελλάς και πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιά θα τα «βρει σκούρα».

Η κρίση αυτή δεν έχει σχέση με την ποιότητα του ανθρώπου, αλλά με το μέγεθος και το βάθος του προβλήματος της ΔΕΗ.

Ο κ. Αθανασόπουλος είναι ένας μειλίχιος άνθρωπος, με καταγωγή μεν από την Αρκαδία, ο οποίος όμως τα τελευταία 30 χρόνια είχε επαφή αποκλειστικά με το πολυεθνικό περιβάλλον της Toyota. Στη ΔΕΗ θα συναντήσει τον πρωτόγνωρο κόσμο της αυξημένης δύναμης των συνδικάτων, αλλά και της ιδιότυπης δύναμης των πολιτικών (της κυβέρνησης και όχι μόνον).

Ο κ. Αθανασόπουλος δεν είναι κατώτερης ποιότητας ή αξίας από τον κ. Βουρλούμη - οποιαδήποτε τέτοια σύγκριση θα ήταν ανόητη. Ο κ. Βουρλούμης ως προσωπικότητα είναι άνθρωπος χαρισματικός, ένας ευπατρίδης, που του αρέσει να συναντά προκλήσεις, ενώ γνώριζε πάρα πολύ καλά το δημόσιο τομέα, είτε ως στέλεχος -πριν το 1981- του ομίλου της Εμπορικής, είτε ως επικεφαλής της Alpha Finance (που είχε πολλούς πελάτες και συνομιλητές από το δημόσιο τομέα).

Ο κ. Αθανασόπουλος είναι πολύ πιθανόν, ως χαρισματικός άνθρωπος που είναι, να αναδείξει αξίες, που θα του επιτρέψουν όχι μόνο να επιβιώσει στη ΔΕΗ, αλλά να την προχωρήσει μερικά βήματα μπροστά. Ωστόσο ξεκινά την καριέρα του ως διευθύνων σύμβουλος μιας «σκληρής» ΔΕΚΟ, με ορισμένα «ζητηματάκια»:
- Το επιτελείο διοίκησης της ΔΕΗ είναι ταλαιπωρημένο, μετά τις αποχωρήσεις, τις κρίσεις και τις κόντρες των τελευταίων ετών.
- Ο κ. Αθανασόπουλος δεν είναι γνώστης του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και δεν είναι βέβαιο ότι θα βρει διαθέσιμο επιτελείο συνεργατών, που θα τον συντροφεύσει στην ηλεκτρική καρέκλα της ΔΕΗ
- Το πελατειακό κράτος έχει αποδεχθεί την σχετική αποστασιοποίηση του ΟΤΕ από τις πρακτικές του, αλλά διατηρεί τη ΔΕΗ πολύ κοντά στα «νερά» του...

Αν το δούμε από τη θετική του πλευρά, είναι πιθανόν να αποδειχθεί ότι οι κ.κ. Βουρλούμης και Αθανασόπουλος δεν έχουν μόνο κοινό το μικρό τους όνομα (Παναγής και Παναγιώτης). Επίσης είναι πιθανόν να έχει φθάσει η ώρα για τη ΔΕΗ, μετά τις συνεχείς αποτυχίες των τελευταίων ετών, να δοκιμάσει κάποιες απλές αρχές του management.

Στ. Χαϊκάλης

Ο λαός «πεινάει», τα πολυτελή αγαθά στα ύψη

Πολλοί ξέρουν ότι οι ιερεμιάδες των τηλεοπτικών δελτίων των 8 μ.μ. για το λαό που πεινάει, πιθανόν να έχουν σχέση με ένα 30-40% του πληθυσμού της χώρας, αλλά υπάρχει και ένα 15-20% που απολαμβάνει ακριβές μάρκες, χτίζει υπερπολυτελή σπίτια, κάνει διακοπές με σκάφη ή στην Ελβετία και έχει μια έφεση προς τις Porsche Cayenne.

Το ερώτημα από πού προέρχονται αυτά τα εισοδήματα, το αφήνουμε για άλλη στιγμή. Ας επικεντρωθούμε στο ότι και η Ελλάδα, είναι μέσα στον κύκλο των χωρών όπου ανεβαίνει η ζήτηση των ειδών πολυτελείας, αλλά και των υπηρεσιών πολυτελείας. Πρόκειται πάντως για μια παγκόσμια τάση, καθώς μια μικρή μειοψηφία ατόμων, κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερα εισοδήματα, τα οποία διαθέτει σε αγαθά που δεν μπορεί να αγοράσει ο υπόλοιπος πληθυσμός. Αν ξεχωρίζει σε κάτι η Ελλάδα, είναι στο γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος αυτής της κατηγορίας προσώπων με μεγάλα εισοδήματα, ακολουθεί το (νεοπλουτίστικο) μοντέλο κατανάλωσης των Ρώσων, των Βραζιλιάνων, των Κινέζων, των Ινδών (αλλά και των Ρουμάνων και των Βούλγαρων). Βασικά στοιχεία αυτού του μοντέλου, είναι η διάθεση επίδειξης, η έλλειψη γούστου, η προτίμηση brands που «βγάζουν μάτι», χωρίς να διαθέτουν την αντίστοιχη ποιότητα...

Προτιμούν να αγοράζουν χλιδάτα προϊόντα, αντί να προκρίνουν τις υπηρεσίες...

Στην πραγματικότητα πάντως, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα τάση και προς την κατεύθυνση της ποιότητας... Είναι μικρός ακόμα ο αριθμός των Ελλήνων, που βελτιώνουν τα γούστα τους στην διακόσμηση, τις γεύσεις, την οινοποσία, τα αξιόλογα ταξίδια που συνδυάζονται με δυνατές εμπειρίες... Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που αποφεύγουν τις γκλαμουράτες μάρκες ρούχων και προσπαθούν να διαθέτουν σπίτια, αυτοκίνητα και σκάφη, τα οποία να είναι πανάκριβα, αλλά να μην προκαλούν... Οι τάσεις αυτές φαίνονται και στους χώρους που αναπτύσσονται στην Αθήνα, χώροι τέχνης, ψυχαγωγίας, γαστρονομίας, μερικοί από τους οποίους βάζουν ολοένα και υψηλότερα standards. Υπάρχουν ακόμα μεγάλα ελλείμματα στη διακόσμηση και στο design ή στην τέχνη, ωστόσο αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι η πρόοδος και οι μικρές θετικές εκπλήξεις.

Όλα αυτά δείχνουν και τις κατευθύνσεις που θα δούμε στο μέλλον: ένα μικρό κοινό, με εισοδήματα, μόρφωση και κουλτούρα, που θα επικοινωνεί με τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης και ένα μεγαλύτερο κοινό, με νεοπλουτίστικη νοοτροπία, που θα ασχολείται με τα μπουζούκια, τα ακριβά σπίτια και τα πανάκριβα αυτοκίνητα. Ορισμένα ζητήματα για τη χώρα αυτή, θα μπορούν να παρατηρηθούν και από την ταχύτητα ανάπτυξης (ή υποχώρησης) της κάθε μιας από αυτές τις δύο κατηγορίες.

Στάθης Χαϊκάλης

To πάθημα του Ουγγρικού ΟΤΕ

Οι τοποθετήσεις του κ. Γ. Αλογοσκούφη (π.χ. σε συνέντευξη στον Flash 13-01-2007) ότι δεν είναι απαραίτητο να πωληθεί ο ΟΤΕ σε κάποιον μεγάλο τηλεπικοινωνιακό οργανισμό, δημιουργεί ισχυρές πιθανότητες να αποφύγει η Ελλάδα αυτό που έπαθε η Ουγγαρία. Η χώρα αυτή πούλησε τον τηλεπικοινωνιακό οργανισμό της, Matav, στην γερμανική Deutsche Telecom, για να ανακαλύψει ότι με παρέμβαση της Γερμανίδας καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ, εκφραζόταν η απαίτηση να μην προχωρήσει η απελευθέρωση της ουγγρικής αγοράς τηλεπικοινωνιών, προκειμένου να έχει υψηλότερα κέρδη ο μέτοχος, δηλ. η Deutsche Telecom.

Όλα αυτά ακούγονται φυσιολογικά και αναμενόμενα. Δεν είναι όμως στο ίδιο μήκος κύματος, με τις αναλύσεις εκείνων που πιστεύουν ότι οι δυσλειτουργίες και οι ακαμψίες της ελληνικής αγοράς τηλεπικοινωνιών θα διευθετηθούν, εάν πωληθεί ο ΟΤΕ σε κάποιον δυτικοευρωπαϊκό οργανισμό τηλεπικοινωνιών. Άλλοι προτιμούν την Deutsche Telecom, άλλοι την France Telecom, άλλοι την Telefonica.

«Γιατί ο ΟΤΕ πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στον μέτοχο-ελληνικό κράτος και σε μέτοχο που θα έλθει ως κατακτητής;», ερωτά καθηγητής του Πολυτεχνείου. «Αν ο στόχος είναι να δοθούν ικανοποιητικές υπηρεσίες στον Έλληνα πολίτη», συνεχίζει, «τότε αυτό δεν μπορεί να το υπηρετήσει, ούτε ο μέτοχος- ελληνικό κράτος, εάν λειτουργεί με τη λογική του πελατειακού συστήματος, ούτε ένας ξένος μεγάλος οργανισμός, που θα μπει στον ΟΤΕ ως κατακτητής». Η ανάλυση αυτή βάζει ως κυρίαρχο θέμα, τις προϋποθέσεις με τις οποίες επικρατεί το ένα ή το άλλο σχήμα. «Αν έλθει ένας ξένος οργανισμός και πληρώσει υψηλό τίμημα, άρα παράσχει ελάχιστες δεσμεύσεις, τότε θα προσπαθήσει να βγάλει υψηλά κέρδη από την εκμετάλλευση των προμηθειών, αλλά και τις υψηλές τιμές προς του Έλληνες πολίτες. Τι θα έχει κερδίσει τότε η ελληνική οικονομία;».

Η διοίκηση Βουρλούμη, κατά την ίδια τοποθέτηση, έχει αποδείξει ότι το πιο σημαντικό θέμα είναι η βελτίωση των δομών του ΟΤΕ, ώστε να μειώσει το κόστος και να έχει ως πρώτη προτεραιότητα την εξυπηρέτηση του πελάτη. Τα επιχειρήματα αυτά βοηθούν στην τεκμηρίωση της άποψης, ότι η πώληση του ΟΤΕ σε κάποιον μεγάλο ευρωπαϊκό οργανισμό, μπορεί να είναι εξίσου προβληματική για τη χώρα, όσο και η διατήρηση ενός -στην ουσία- υπό κρατικό έλεγχο ΟΤΕ, ο οποίος δέχεται συνεχείς πιέσεις από τους πολιτικούς και τους συνδικαλιστές. Το μεγάλο μυστικό βρίσκεται στις προϋποθέσεις που επιβάλλονται στο ένα ή στο άλλο μοντέλο: με τα σημερινά δεδομένα και λαμβάνοντας υπόψιν τη γεωγραφική εξάπλωση του ΟΤΕ, έχει αρκετές πιθανότητες να βελτιωθεί ο Οργανισμός, χωρίς να αποκτήσει ιδιώτη κύριο μέτοχο. Τα δύο βασικά κριτήρια της επιτυχίας είναι α) η καθιέρωση της διοίκησής του από επαγγελματικό management και β) η προσήλωσή του στο να δίνει ικανοποιητικές και χαμηλού κόστους υπηρεσίες. Ορισμένοι τεχνοκράτες, πάντως, υποστηρίζουν ότι αυτά δεν μπορούν να γίνουν εάν δεν «σπάσει» η υποδομή του ΟΤΕ από τις υπηρεσίες τους και παραθέτουν αρκετά και ενδιαφέροντα επιχειρήματα. Αυτό όμως είναι αντικείμενο ιδιαίτερης συζήτησης.

Όλα τα παραπάνω εξηγούν γιατί ισχυρός παράγοντας με λόγο για τις τηλεπικοινωνίες και του οποίου δεν αμφισβητείται η προσήλωση στην επιτυχία των στόχων της κυβέρνησης, είναι σφόδρα αντίθετος στην πιθανότητα να πωληθεί ο ΟΤΕ στην Austrian Telecom. Φαίνεται να συμφωνεί με την εκτίμηση ότι αν η Ελλάδα φθάσει στο σημείο να πωλήσει τον ΟΤΕ στους αυστριακούς, τότε η χώρα έχει πετάξει «λευκή πετσέτα» στη μάχη για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, αλλά και την αυτοπεποίθηση αυτής της χώρας. Χωρίς αυτό να αποτελεί μομφή για μια χώρα νοικοκυρεμένη και εργατική όπως η Αυστρία, η Ελλάδα θα έπρεπε να δώσει μια μάχη, πριν πωλήσει έναν τεράστιας ουσιαστικής και συμβολικής σημασίας Οργανισμό, με μια πράξη παράδοσης άνευ όρων ή με λίγους όρους. Αυτά που μπορούν να κάνουν οι Αυστριακοί -και μπορούν να κάνουν αρκετά-, θέλουμε να πιστεύουμε ότι μπορούν να κάνουν οι Έλληνες, ακόμα και αν χρειαστεί -που δεν είναι απαραίτητο- να «αγοράσουν» κάποιους manager εισαγωγής. Με άλλα λόγια: δεν μπορεί η Ελλάδα να εφαρμόσει τις στοιχειώδεις αρχές ορθολογικής λειτουργίας μια μεγάλης επιχείρησης και δεν δύναται να προχωρήσει τις διαδικασίες απελευθέρωσης, χωρίς να «παραδώσει» τον ΟΤΕ σε κάποιον «ελευθερωτή»;

Στ. Χαϊκάλης

«Σιωπηλή» πρόοδος στην οικονομική διπλωματία

Αν θέλουμε να απαριθμήσουμε θετικές εξελίξεις σχετικές με την παρουσία της Ελλάδας, η πρόοδος στην οικονομική διπλωματία, είναι κάτι που μπορεί να γίνει αποδεκτό ακόμα και σε όσους διακατέχονται από μόνιμη απαισιοδοξία. Οι εξαγωγές της χώρας αυξήθηκαν κατά 32% στην Κίνα, κατά 110% στην Ιαπωνία , οι εμπορικές σχέσεις ενισχύθηκαν σημαντικά με τα αραβικά εμιράτα, ενώ τώρα έχει σειρά η Ινδία, καθώς και ο τομέας της ενέργειας.

Όλα αυτά συμβαίνουν, ενώ είναι γνωστό ότι η Ελλάδα έχει παραδοσιακά, πολύ μεγάλες αδυναμίες στον τομέα της οικονομικής διπλωματίας: το διπλωματικό σώμα, στην πλειοψηφία του, δεν είναι καθόλου φιλικό στο να προωθεί εμπορικές σχέσεις, ενώ η εξωτερική πολιτική όλων των κυβερνήσεων, είναι συνήθως προσανατολισμένη στα «μεγάλα θέματα» (ελληνοτουρκικές σχέσεις, Σκοπιανό κλπ). Θα ήταν μικρόχαρο να ασχοληθεί κανείς με την κατανομή ευθυνών στα κυβερνητικά κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ). Όπως θα ήταν παράλειψη να μην αναγνωρισθεί η συμβολή του υφυπουργού Ευριπίδη Στυλιανίδη στο εγχείρημα αυτό.

Τον τελευταίο χρόνο δεν ακούγεται τόσο πολύ, όσο στα δύο πρώτα χρόνια της κυβερνητικής θητείας, ωστόσο αυτό είναι μάλλον ενδοκυβερνητικό θέμα. Το project συνεχίζεται... Είναι μάλιστα γνωστό ότι ακόμα και δύσπιστοι επιχειρηματίες αναγνωρίζουν την πρόοδο που γίνεται, καθώς και τον επαγγελματικό τρόπο που χτίζονται οι πρωτοβουλίες.

Ένα μόνιμο ερώτημα σε τέτοιες εκλάμψεις προόδου, είναι εάν θα υπάρξει συνέχεια... Είναι συχνό το φαινόμενο, ορισμένες θετικές ενέργειες να συνδέονται με ένα πρόσωπο, με αποτέλεσμα να συμβαίνει αναδίπλωση, όταν αυτό αλλάζει πόστο. Ορισμένες επιμέρους πρωτοβουλίες μας επιτρέπουν να είμαστε περισσότερο αισιόδοξοι.

Η κυβέρνηση, αλλά και όλο το πολιτικό σύστημα, διακρίνουν σαφή οφέλη από την ανάπτυξη της οικονομικής διπλωματίας, άρα θα έχουν αυξημένα κίνητρα, προκειμένου να ενισχύσουν την προσπάθεια και να μην την αφήσουν να «εξατμισθεί» στους κόλπους του πελατειακού κράτους. Σύμφωνα με αναλυτές, η απόδοσης της επένδυσης (Return On Investment) είναι αξιόλογη. Το 50% των νέων διπλωματών επιλέγουν την οικονομική κατεύθυνση της διπλωματίας, γιατί αναγνωρίζουν ότι τους παρέχει αυξημένες πιθανότητες εξέλιξης.

Τα σημάδια της προόδου ανοίγουν την «όρεξη» για ενίσχυση της οικονομικής διπλωματίας: το 42% της μεταφοράς δια θαλάσσης ενεργειακών πόρων της Κίνας, γίνεται από ελληνικά πλοία. Το άνοιγμα προς τη Ρωσία, Ουκρανία, έχει δώσει θετικά μηνύματα, ενώ υπάρχουν αρκετά περιθώρια περαιτέρω επέκτασης. Οι επόμενοι στόχοι, που είναι άνοιγμα στην Ινδία, στον τομέα της ενέργειας και ανάπτυξη του «ξεχασμένου» ΕΣΟΑΒ (Ελληνικό Σχέδιο για την Οικονομική Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων), μπορούν να φέρουν μικρές ή μεγαλύτερες «νίκες».

Στελέχη της κυβέρνησης που γνωρίζουν, υποστηρίζουν ότι χρειάζονται περαιτέρω επενδύσεις στην εκπαίδευση. Σημειώνουν επίσης, ότι υπάρχουν πολύ μεγάλα περιθώρια για την ανάπτυξη Πολιτιστικής Διπλωματίας. Τα οφέλη είναι σημαντικά και δεν αφορούν μόνο τη χώρα, αλλά και τους πολιτικούς που θα τα αξιοποιήσουν. Σημαντικά στελέχη, όπως ο υπουργός Οικονομίας, η υπουργός Εξωτερικών, αλλά και οι «σκιώδεις» του ΠΑΣΟΚ, θα παίξουν ένα σίγουρο «στοίχημα», εάν προχωρήσουν με ταχύτερους ρυθμούς, αυτό που αναπτύχθηκε τα τρία τελευταία χρόνια. Κάποιοι θα πουν ότι μπαίνουμε σε προεκλογική περίοδο, οπότε τέτοιοι «ελιτίστικοι» στόχοι, θεωρούνται έννοιες πολυτελείας. Αν υπολογίσει όμως κάποιος ότι ολοένα και περισσότερες ελληνικές εταιρείες βγαίνουν στο εξωτερικό και περισσότεροι Έλληνες ζητούν απασχόληση εκτός Ελλάδος, τότε ίσως εκτιμηθεί ότι το θέμα αυτό έχει πάψει να είναι «οριακό» ή περιθωριακό.

Στάθης Χαϊκάλης

Καλώς ήλθατε στο blog μου!

Διευθύνων σύμβουλος της Knowledge Systems A.E. σήμερα, αλλά και πρόεδρος της Communication EFFECT, υπηρετούσα επί 30 έτη τη δημοσιογραφία, αν και Ηλεκτρολόγος-Μηχανικός (ΕΜΠ) σε σπουδές. Από το 1979 μέχρι το 2001 θήτευσα στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ και στο περιοδικό ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ, αρμόδιος για θέματα Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (ΚΠΣ), Ενέργειας, Πληροφορικής, Τηλεπικοινωνιών, Management. Τα «κουσούρια» όμως δεν ξεπερνιούνται εύκολα. Η ανάγκη για έκφραση και επικοινωνία οδήγησαν λοιπόν σε αυτό το blog, που φιλοδοξεί να γίνει βήμα τακτικού διαλόγου.