Η χωρίς επιστροφή πορεία των εφημερίδων

Αν ανοίξετε την ιστοσελίδα του πιο έγκυρου παγκοσμίως medium για τη διαφήμιση, του Advertising Age, θα δείτε να «κοσμεί» το σχετικό άρθρο και μια φωτογραφία με εφημερίδες στην πυρά… Ο λόγος, για την συνεχώς καθοδική πορεία των αμερικανικών εφημερίδων, τις αγωνιώδεις προσπάθειες για ανακοπή της πορείας αυτής και το φαύλο κύκλο που δημιουργείται...

Αν έχετε λίγο χρόνο αυτές τις μέρες, ρίξτε μια ματιά σε αυτό το άρθρο. Τα πράγματα στην Ευρώπη και στην Ελλάδα δεν θα εξελιχθούν με τον ίδιο ακριβώς ρυθμό που τρέχουν οι εξελίξεις στις ΗΠΑ. Τουλάχιστον στην Ευρώπη, υπάρχουν αντίστοιχα φαινόμενα... Όσον αφορά στην Ελλάδα, τα localities δίνουν έναν άλλο τόνο, ωστόσο δεν ξέρω πόσοι θα έβαζαν στοίχημα πως η χώρα μας θα αποτελέσει μοναδική εξαίρεση σε αυτά που συμβαίνουν στην Ευρώπη.

H Oprah μας λέει πώς να γίνουμε πιο «πράσινοι»

Όσοι έχετε συναντήσει μεγάλες αντιστάσεις στο σπίτι ή στο γραφείο, όταν προσπαθείτε να προωθήσετε συμπεριφορές περισσότερο φιλικές για το περιβάλλον, να μια ευκαιρία να το «πάρετε αλλοιώς». Δοκιμάστε με τις συμβουλές της Oprah Winfrey, που λέει ότι δεν είναι και τόσο δύσκολο να γίνουμε «πιο πράσινοι». Αλλά, ας μας τα πει η ίδια…

Think positive, σε κάνει πιο έξυπνο!

Δεν το γνώριζα, όταν ονομάτισα «think positive» αυτό το ιστολόγιο… Ωστόσο, κάποιοι ψυχολόγοι (και, μάλιστα, Αμερικανοί…) έχουν γνωματεύσει ότι η θετική σκέψη μας κάνει πιο έξυπνους. Το «ψάρεψε» φίλος από το γνωστό περιοδικό Wired…

Υ.Γ.: Καλό Πάσχα!

Έρευνα για τα ΜΜΕ στην Ελλάδα (μέρος 3ο)

Κλείνοντας σήμερα αυτό τον μικρό «κύκλο» κειμένων γύρω από τα ΜΜΕ στη χώρα μας –αφορμή για τον οποίο, στάθηκαν οι συζητήσεις στο πλαίσιο σχετικού Forum του ΣΕΒ-, σας παρουσιάζουμε την ομιλία της κ. Μπέττυς Τσακαρέστου, Επίκουρης Καθηγήτριας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και μέλους του Ινστιτούτου Επικοινωνίας. Η ομιλία της αναφέρεται στα αποτελέσματα πανελλαδικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Επικοινωνίας σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο και αφορά στις θέσεις των πολιτών έναντι στα ΜΜΕ.
Όπως θα διαπιστώσετε από τα ευρήματα της έρευνας, οι συμπολίτες μας, όχι μόνο δεν δίνουν «carte blanche» στα ΜΜΕ, αλλά στέκονται με ιδιαιτέρως κριτική διάθεση απέναντί τους:

«Η πανελλαδική έρευνα του Ινστιτούτου Επικοινωνίας σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο, ανιχνεύει για πρώτη φορά, τις προσδοκίες και τις απόψεις των πολιτών για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη των Μέσων και το ρόλο τους απέναντι στη Δημοκρατική Κοινωνία και το περιβάλλον. Η έρευνα σχεδιάστηκε και παρουσιάζεται μέσα σε μια πολιτική και κοινωνική συγκυρία όπου επανεξετάζουμε το ρόλο και το πολιτικό-επιχειρηματικό μοντέλο λειτουργίας των ΜΜΕ στη χώρα μας.

Κύρια ευρήματα- διαπιστώσεις
Οι υψηλές προσδοκίες και οι επιμέρους απόψεις των ελλήνων πολιτών για τα Μέσα Ενημέρωσης «δείχνουν» τόσο την κριτική τους στάση απέναντι στην υφιστάμενη λειτουργία και τις πρακτικές των Μέσων όσο και τη νέα κοινωνική δυναμική που αναπτύσσεται υπέρ της υπεύθυνης επιχειρηματικής λειτουργίας, της δημόσιας λογοδοσίας και ελέγχου και της επένδυσης στην ποιότητα.
1. Για ποια θέματα θα έπρεπε να θεωρούνται υπεύθυνα τα ΜΜΕ
Η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών, αναδεικνύει ως πρωτεύοντα τα θέματα ευθύνης των Μέσων την αξιοπιστία των ειδήσεων (86,1%) και την παραγωγή ποιοτικών προγραμμάτων (85,2%). Σε αυτά τα πεδία άλλωστε εστιάζεται μεγάλο μέρος της συζήτησης και της κριτικής. Οι εργασιακές συνθήκες και ο σεβασμός των εργασιακών δικαιωμάτων είναι επίσης στο επίκεντρο της προσοχής τους (81,7%).
Ακολουθούν, θέματα που αφορούν αφενός, την προστασία του περιβάλλοντος- (χρήση φιλικών προς το περιβάλλον υλικών (80,2%), κάλυψη θεμάτων κοινωνικής και περιβαλλοντικής ευθύνης (78,9%), συμμετοχή σε περιβαλλοντικά προγράμματα (75,9%), διαμόρφωση περιβαλλοντικής κουλτούρας 73,1%), και αφετέρου, τον έλεγχο και την άσκηση κριτικής στην εξουσία (δημοσιοποίηση υποθέσεων κατάχρησης της εξουσίας (79,1%), άσκηση κριτικής σε όσους διαθέτουν εξουσία και ισχύ (77,2%)).
Ο δημόσιος ρόλος των Μέσων, ως οργανισμών που ενδυναμώνουν τις σύγχρονες δημοκρατίες, παρέχοντας το πεδίο του διαλόγου και της δημόσιας συζήτησης (74,5%), και παρακίνησης των πολιτών για ενεργό συμμετοχή στα κοινά (71,4%), παραμένει μια ισχυρή προσλαμβάνουσα και προσδοκία για τους Έλληνες.
2. Ποια είναι η σημερινή κατάσταση και τί πρέπει να γίνει ώστε να έχουμε αξιόπιστα και υπεύθυνα ΜΜΕ;
Οι Έλληνες πολίτες ανησυχούν για τις επιπτώσεις που έχουν τα ΜΜΕ στη δημόσια ζωή και την κοινωνία (90,5%) και προτάσσουν ως πολύ σημαντικό το θέμα της υπευθυνότητας των ΜΜΕ απέναντι στην κοινωνία (95,7%)! Έχουν δε την αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να καταλάβουν τη «γλώσσα» των Μέσων (ως πολίτης αισθάνομαι ότι μπορώ να καταλάβω πότε οι ειδήσεις είναι ανακριβείς και μεροληπτικές 91,8%).
Οι πτυχές του προβλήματος γύρω από τα Μέσα μπορεί να σκιαγραφηθεί μέσα από τη συμφωνία τους με τις ακόλουθες απόψεις ή διαπιστώσεις:
-Πρώτον, θέτουν θέμα ελέγχου και δημόσιας λογοδοσίας των Μέσων.
Θεωρούν ότι η αρχή της αυτορύθμισης και η δημοσιογραφική δεοντολογία έχουν μάλλον αποτύχει να πείσουν τους Έλληνες πολίτες ότι αποτελούν αποτελεσματικές ήπιες ρυθμίσεις ικανές να διαμορφώνουν μια κουλτούρα υπευθυνότητας και δημόσιας λογοδοσίας στις επιχειρήσεις των ΜΜΕ στη χώρα μας.
Ειδικότερα συντάσσονται με την άποψη ότι τα ΜΜΕ θα έπρεπε να ελέγχονται και να λογοδοτούν όπως και οι άλλες επιχειρήσεις (93,8%).
Θεωρούν ότι μεγάλο μέρος της ευθύνης για την κατάσταση που επικρατεί στα Μέσα τη φέρουν και οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι καθώς ελάχιστα πιέζουν ώστε τα ΜΜΕ να γίνουν πιο υπεύθυνα στη λειτουργία τους και στην παραγωγή προγραμμάτων και ειδήσεων (81,1%).
Φαίνεται επίσης, να αμφισβητούν ότι τα ΜΜΕ αποτελούν έναν ανεξάρτητο θεσμό και ο οποίος θα πρέπει μόνος του να αυτορυθμίζεται μέσα από ένα κώδικα δημοσιογραφικής και επιχειρηματικής δεοντολογίας, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις (76,6%).
-Αλλά ποιες είναι οι εξαρτήσεις των ΜΜΕ;
Δεύτερο σημαντικό θέμα είναι καθολική σχεδόν συμφωνία των πολιτών ότι υπάρχει στενή σχέση αλληλεξάρτησης ανάμεσα στα ΜΜΕ και την πολιτική εξουσία (92%) και ανάμεσα στα ΜΜΕ και στις διαφημιστικές εταιρείες και τους διαφημιζόμενους (92,5%).
Σε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε να εντάξουμε και την άποψη τους (διατυπώνεται είναι αλήθεια από μικρότερο αλλά και πάλι σημαντικό ποσοστό – 75%) ότι τα ΜΜΕ δεν προβάλλουν επαρκώς ειδήσεις που θίγουν πολιτικά ή οικονομικά συμφέροντα.
Εκεί όμως όπου οι πολίτες είναι πραγματικοί «καταπέλτες» είναι όταν υποστηρίζουν ότι τα ΜΜΕ, τύπος και τηλεόραση, συνήθως προσπαθούν να καλύψουν τα λάθη τους, παρά να τα παραδεχτούν δημόσια (91,7%).
Σκιαγραφείται μέχρι αυτό σημείο μια εικόνα έντονης αναξιοπιστίας και κρίσης εμπιστοσύνης προς τα ΜΜΕ και τον δημοσιογραφικό κόσμο, η οποία έχει κάνει μακρά διαδρομή και έχει διαμορφώσει μια γενική πλέον πεποίθηση στην ελληνική επικράτεια για το ρόλο των Μέσων. Είναι μάλλον αναμενόμενο, οι πολίτες να αμφισβητούν τη δυνατότητα των Μέσων να αυτορυθμιστούν, είτε τα σκεφτούν ως ανταγωνιστικές επιχειρήσεις είτε ως ανταγωνιστική δημοσιογραφία. Τα Μέσα – ως διοικήσεις και ως δημοσιογραφική κοινότητα, έχουν να κάνουν σημαντική και συστηματική προσπάθεια για πείσουν την κοινωνία ότι μπορούν να εξισορροπήσουν «αρχές και κέρδη».
3. ΜΜΕ και Περιβαλλοντική Ευθύνη: προς τη σωστή κατεύθυνση...
Οι έλληνες πολίτες ομόφωνα σχεδόν υποστηρίζουν ότι τα ΜΜΕ έχουν ευθύνη να προβάλλουν τα κύρια περιβαλλοντικά προβλήματα και να πιέζουν για την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας από όλους (91,6%). Στα Μέσα προσβλέπουν για τη δική τους περιβαλλοντική εκπαίδευση και πληροφόρηση ως πολίτες, ώστε να υιοθετήσουν πιο υπεύθυνες πρακτικές παραγωγής και κατανάλωσης (90,6%).
Στο πεδίο της μάχης για το μέλλον της βιωσιμότητας του πλανήτη, οι πολίτες αναγνωρίζουν στα ΜΜΕ, ότι χωρίς τη δική τους βοήθεια, οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις δεν θα λάβουν το μήνυμα ότι οφείλουν οι πολιτικές, τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που προσφέρουν στους πολίτες-καταναλωτές να σέβονται το περιβάλλον (82,2%).
Φαίνεται ότι το θέμα του περιβάλλοντος έχει επιτρέψει στα ΜΜΕ να αναδείξουν το καλό τους εαυτό. Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών (76,3%) θεωρεί ότι τόσο η τηλεόραση όσο και ο τύπος έχουν να δώσουν πολλά καλά παραδείγματα για τον θετικό ρόλο που μπορούν να παίξουν στην ενημέρωση και την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών κινδύνων.
Είναι μάλιστα, ενθαρρυντικό ότι οι πολίτες περιμένουν από τα ΜΜΕ να εκδίδουν κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς απολογισμούς με το έργο που επιτελούν, φροντίζοντας να αναφέρουν τις αξίες, τις αρχές και τις οικονομικές πηγές που υποστηρίζουν το έργο τους (93,2%).
Λέμε συχνά ότι μια κρίση έχει πάντα δύο όψεις, εκείνη του κινδύνου και εκείνη της ευκαιρίας για ανάκαμψη. Τα Μέσα δοκιμάζουν ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης και λειτουργίας, μέσα από την κινητοποίηση τους για το περιβάλλον.
Η ανάκαμψη τους από την κρίση αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης, ίσως μπορεί να ξεκινήσει από αυτό ακριβώς το πεδίο, από εκεί δηλαδή όπου έχουν ήδη κερδίσει τον σεβασμό των πολιτών: ενημερώνοντας, εκπαιδεύοντας, πιέζοντας, ασκώντας έλεγχο, συμμετέχοντας σε περιβαλλοντικές δράσεις αλλά και λογοδοτώντας και τα ίδια για το έργο τους».

Έρευνα για τα ΜΜΕ στην Ελλάδα (μέρος 2ο)

Η επικαιρότητα (κυρίως, δε, λόγω της συγκυρίας της υπόθεσης «Ζαχόπουλου») οδήγησε τα «βήματα» της ανάλυσης του κ. Δημήτρη Μαύρου, Διευθύνοντος Συμβούλου της MRB Hellas, η οποία παρουσιάστηκε στο Forum του ΣΕΒ. Η ανάλυση του κ. Μαύρου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, διότι αποτυπώνει ξεκάθαρα τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αξιολογούν το ρόλο των ΜΜΕ. Δείτε και κρίνετε μόνοι σας. Τα ποσοστά, πάντως, είναι αποκαλυπτικά:

"Η πολιτική συγκυρία η οποία δημιουργήθηκε την περίοδο Δεκεμβρίου 2007 και Ιανουαρίου, Φεβρουαρίου 2008 λόγω της υπόθεσης «Ζαχόπουλου» επηρέασε σημαντικά το σύνολο του κοινωνικό πολιτικού περιβάλλοντος. Μέρος, κυρίως του κοινωνικού περιβάλλοντος, το οποίο βρέθηκε αφενός στο επίκεντρο, αφετέρου φάνηκε να εφάπτεται σε κάποιες περιπτώσεις με το ίδιο το πρόβλημα ήταν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (Μ.Μ.Ε.).
Σε μία προσπάθεια ανάδειξης του αντίκτυπου αυτής της περιόδου στην εικόνα των Μ.Μ.Ε. αξίζει να μελετηθούν στοιχεία τα οποία προέρχονται από έρευνες οι οποίες διεξήχθησαν την περίοδο εκείνη και κάλυψαν με αντιπροσωπευτικό τρόπο το σύνολο της Χώρας. Οι άξονες πάνω στους οποίους θα στηριχθεί η σύντομη μελέτη που θα ακολουθήσει είναι :
1.Αξιολόγηση των Μ.Μ.Ε. στον τρόπο διαχείρισης της επικαιρότητας
2.Συμβολή των Δρώντων ( Πολιτικοί / ΜΜΕ ) στο κλίμα της περιόδου
3.«Ποιοτικά» ευρήματα για τη σχέση Υπόθεσης «Ζαχόπουλου» και Μ.Μ.Ε.
4.Επίδραση της υπόθεσης «Ζαχόπουλου» στους Δρώντες αυτής της περιόδου

1. Αξιολόγηση των Μ.Μ.Ε. στον τρόπο διαχείρισης της επικαιρότητας
Με σημείο εκκίνησης τον βαθμό ικανοποίησης του Κοινού από τον τρόπο που παρουσίασαν τα επιμέρους ΜΜΕ την επικαιρότητα προκύπτει ότι διαμορφώνονται τρείς πρωταγωνιστές :
•Τα Κρατικά Κανάλια τα οποία εισπράττουν την υψηλότερη ικανοποίηση (65%).
•Την Ιδιωτική Τηλεόραση η οποία εισπράττει την χαμηλότερη ικανοποίηση (-66,2%).
•Τους Ενημερωτικούς Ραδιοφωνικούς Σταθμούς οι οποίοι εμφανίζουν τον υψηλότερο δείκτη (Θετικές – Αρνητικές κρίσεις) ο οποίος ανέρχεται στο 40,9% περίπου.
Ενδιαφέρον όμως έχει να αναφερθούν δύο επιπλέον παράμετροι :
•Η Υψηλή Αδιευκρίνιστη Αξιολόγηση όσον αφορά στην ικανοποίηση από τον τρόπο παρουσίασης της επικαιρότητας από το Ραδιόφωνο (ΔΞ/ΔΑ 27,9%) και από τις Εφημερίδες (ΔΞ/ΔΑ 17,9%) γεγονός το οποίο ενδέχεται να προέρχεται από τη χαμηλότερη χρήση του αντίστοιχου μέσου από το Κοινό
•Η διαφοροποίηση των αξιολογήσεων των Μ.Μ.Ε. με βάση τις ηλικίες του Κοινού οριοθετεί ότι οι πολίτες ηλικίας μεγαλύτερης των 35 ετών αξιολογούν πιο θετικά τα Κρατικά Κανάλια σε σχέση με τον μέσο Έλληνα, ενώ οι νεαρότεροι τηλεθεατές, ηλικίας 13-24 ετών, αξιολογούν θετικότερα την Ιδιωτική Τηλεόραση. Αντίστοιχα οι ακροατές ηλικίας 13-17 ετών αλλά και 25-44 ετών τοποθετούνται θετικότερα του μέσου όρου υπέρ του Ραδιοφώνου ενώ το ίδιο συμβαίνει για τις Εφημερίδες μεταξύ των αναγνωστών ηλικίας 25-34 ετών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην προσπάθεια άντλησης πληροφόρησης όσον αφορά στους λόγους μη ικανοποίησης, η Ιδιωτική Τηλεόραση συγκέντρωσε μεγαλύτερη αρνητική δυναμική καθώς εμφάνισε 1,7 αρνητικούς λόγους για την χαμηλή της επίδοση σε σχέση με τα άλλα Μ.Μ.Ε. (Κρατική 1,3 - Εφημερίδες 1,2 – Ραδιόφωνο 1,1).
Όσον αφορά στην κύρια αιτία μη ικανοποίησης εμφανίζεται μία πόλωση, καθώς η «Κατευθυνόμενη Γραμμή / Μη Αντικειμενικότητα» χαρακτηρίζει ( με σειρά προτεραιότητας):
•τις Εφημερίδες (54,1%)
•τα Κρατικά Κανάλια (46,6%)
•το Ραδιόφωνο (35,0%)
ενώ η Ιδιωτική Τηλεόραση φορτίζεται έντονα από :
•«Δραματοποίηση / Υπερβολές» (52,4%)
•«Αντιπαράθεση / Καυγάδες» (45,7%) •«Υπέρ - ανάλυση / 1-2 θέματα» (41,4%)
… με την «Κατευθυνόμενη Γραμμή / Μη Αντικειμενικότητα» να βρίσκεται στο 23,0% για την τελευταία. Συμπερασματικά η Ιδιωτική Τηλεόραση φαίνεται να σηκώνει το φορτίο της παρούσας συγκυρίας όχι τόσο για «Μη αντικειμενική ενημέρωση» αλλά για δημιουργία μιας ιδιότυπης «Αρένας» η οποία καταναλώνεται μεν, γίνεται όμως αντιληπτή δε από τους «πελάτες» της.

2. Συμβολή των Δρώντων ( Πολιτικοί / ΜΜΕ ) στο κλίμα της περιόδου
Ορίζοντας ως Δρώντες στην συγκεκριμένη συγκυρία τους Δημοσιογράφους, τους Πολιτικούς και τους Ιδιοκτήτες Μ.Μ.Ε. φαίνεται ότι τη μερίδα του λέοντος όσον αφορά στην συμβολή τους στο κλίμα που δημιουργήθηκε έχουν :
•Οι Δημοσιογράφοι (61,5%) &
•Οι Πολιτικοί (60,3%)
Όχι εύκολα, γλυτώνουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο, οι Ιδιοκτήτες Μ.Μ.Ε. καθώς συγκεντρώνουν 49,8%. Σημαντικό όμως είναι να αναφερθεί ότι μεταξύ περίπου ίσων πρωταγωνιστών (Δημοσιογράφοι, Πολιτικοί) την παράσταση έκλεψαν σε σχέση με την «κύρια/πρώτη συμβολή» τους στο κλίμα, οι Πολιτικοί με 52,4% (Δημοσιογράφοι 47,1%, Ιδιοκτήτες ΜΜΕ 16,9%)

3. «Ποιοτικά» ευρήματα για τη σχέση Υπόθεσης «Ζαχόπουλου» και Μ.Μ.Ε.
Μελετώντας λίγο περισσότερο την εικόνα που αντανακλαστικά δημιουργήθηκε για τα Μ.Μ.Ε. λόγω της υπόθεσης Ζαχόπουλου προκύπτει η επικράτηση αρνητικών χαρακτηριστικών. Τα Μ.Μ.Ε. σήμερα υπό την επήρεια της πρόσφατης υπόθεσης Ζαχόπουλου γίνονται αντιληπτά ως :
•Αναγκαίο κακό (46,1%)
•Απογοήτευση (43,9%)
ενώ αρκετά πιο χαμηλά έρχονται τα πρώτα θετικά χαρακτηριστικά, που είναι :
•Συντροφιά / Παρέα (25,1%)
•Χαλάρωση / Διασκέδαση (22,1%)
•Γνώση / Ενημέρωση (22,0%)
Οι πολίτες με Πανεπιστημιακή μόρφωση είναι αυστηρότεροι κριτές των Μ.Μ.Ε. ενώ πιο επιεικείς είναι εκείνοι με Καθόλου μόρφωση ή μόρφωση Δημοτικού χωρίς όμως να ανατρέπουν το γενικό κλίμα. Ενδιαφέρον έχει η ηλικιακή διαφοροποίηση στην κριτική που ασκείται στα Μ.Μ.Ε. όπου πυρήνας της διαφοροποίησης των απαντήσεων των πολιτών με ηλικίες 18-44 ετών σε σχέση με τον μέσο Έλληνα είναι «ο Κορεσμός» και «ο Συμβιβασμός» ενώ ο αντίστοιχος πυρήνας για τις ηλικίες 45+ είναι «η Συντροφιά / Παρέα». Εμβαθύνοντας ακόμα περισσότερο στη σχέση Μ.Μ.Ε. – Πολιτικής προκύπτει ότι η «λέξη» που την χαρακτηρίζει είναι «Συγκάλυψη» κατά την άποψη των Πολιτών, με ενισχυμένη παρουσία του όρου στις ηλικίες 25-34 ετών. Το τελευταίο είναι σε συγχρονισμό με το γεγονός ότι η συγκεκριμένη περίοδος ανέδειξε με ποσοστό συμφωνίας 71% ότι υπάρχει «Αθέμιτη εμπλοκή συγκεκριμένων ΜΜΕ στην υπόθεση Ζαχόπουλου».

4. Επίδραση της υπόθεσης «Ζαχόπουλου» στους Δρώντες αυτής της περιόδου
Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν υψηλά ποσοστά αναμονής / ουδέτερης στάσης (περίπου 25% έως 40%), όσον αφορά στο ποιος βγήκε κερδισμένος ή χαμένος από την περίοδο αυτή είναι ενδιαφέρον να αναφερθούμε σε κάποιους πρωταγωνιστές. Συγκεκριμένα ως ήταν αναμενόμενο κερδισμένοι φαίνεται να βγαίνουν οι Ενημερωτικοί Ραδιοφωνικοί Σταθμοί αφού βεβαίως λάβουμε υπόψη το χαμηλότερο ποσοστό χρήσης του μέσου σε σχέση με την τηλεόραση που δίνει αντίστοιχα τη μεγαλύτερη ουδέτερη στάση (40%) ως προς την προσδοκία κέρδους από αυτήν την υπόθεση. Ως προς τα υπόλοιπα Μ.Μ.Ε., με τις μεγαλύτερες απώλειες φαίνεται να βγαίνει η τηλεόραση καθώς εμφανίζει χαμηλό δείκτη προσδοκιών (Κερδισμένη – Χαμένη, 14,3%).
Ο μεγάλος όμως χαμένος από αυτήν την συγκυρία φαίνεται να είναι ο κλάδος των Δημοσιογράφων ( Δείκτης Προσδοκιών : Κερδισμένοι – Χαμένοι = -8,8% ) γεγονός το οποίο απαιτεί διαχείριση από τους εκπροσώπους του κλάδου στο άμεσο μέλλον".

Έρευνα για τα ΜΜΕ στην Ελλάδα

Συνεχίζοντας τη θεματολογία, με την οποία αρχίσαμε να ασχολούμαστε από χθες, παραθέτουμε πιο κάτω την ομιλία της κ. Ξένιας Κούρτογλου, Προέδρου και CEO της FOCUS BARI και Μέλους του Ινστιτούτου Επικοινωνίας, στο πλαίσιο του Ανοιχτού Φόρουμ που διοργάνωσε ο ΣΕΒ, με θέμα «Έρευνα για τα ΜΜΕ: Δεοντολογία και Άνθρωπος, Εξουσία και Πολίτης, Κέρδος και Καταναλωτής». Η ομιλία της κας. Κούρτογλου είχε θέμα «Ο Έλληνας και τα ΜΜΕ: Εξέλιξη – Σχέση – Εικόνα» και έχει ως εξής:

*Τόσο παραδοσιακά, όσο και σήμερα, τα ΜΜΕ ενημερώνουν και ψυχαγωγούν το κοινό, καλύπτοντας και τα τρία επίπεδα αναγκών της ανθρώπινης φύσης: πρακτικές ανάγκες—ενημέρωση, γνώση, ασχολία στον ελεύθερο χρόνο, κοινωνικές ανάγκες—επαφή και ένταξη με το γίγνεσθαι της κοινωνίας, ψυχολογικές ανάγκες—ικανοποίηση και ευχαρίστηση που απορρέει από την κάλυψη των προηγουμένων αναγκών, αλλά και από την έκθεση στα ΜΜΕ αυτή καθ’ εαυτή.
*Μέσα από την πιο πάνω διαδικασία, τα ΜΜΕ προβάλλουν κοινωνικά πρότυπα, διαμορφώνουν νοοτροπία και αξίες, διαπλάθουν την κοινή γνώμη, δημιουργούν «εθνικό» συναίσθημα, ενώ σε πολύ μεγάλο βαθμό αποτελούν και βασικό όχημα επικοινωνίας μεταξύ Κράτους και Πολίτη. Κατά συνέπεια, με βάση όλους αυτούς τους ρόλους και τις προεκτάσεις τους, τα ΜΜΕ έχουν μεγάλο βαθμό ευθύνης απέναντι στην κοινωνία και τους πολίτες.
*Εξ άλλου, εστιάζοντας ειδικά στην τηλεόραση, το κοινό ζητά τόσο ενημέρωση («τι συμβαίνει στον πλανήτη», «να μάθω καινούργια πράγματα που δεν ήξερα», «να ενημερωθώ για τις εξελίξεις μέσα από τους διαμορφωτές τους», «για προβλήματα που με απασχολούν», «για την εργασία και την οικονομική μου κατάσταση»), όσο και ψυχαγωγία («να γελάσω, να διασκεδάσω», «να δω κάτι ανάλαφρο και ευχάριστο», «να περάσω την ώρα μου», «να ξεφύγω από την καθημερινότητα», «να μάθω τις τάσεις/τι είναι in», «να συγκινηθώ, να ταυτιστώ, να ονειρευτώ»)
*Σχετικά με τον «χάρτη των ΜΜΕ στην Ελλάδα», αυτό που παρατηρούμε είναι ότι μέσα στην τελευταία 20ετία, ο αριθμός των ΜΜΕ σε όλους τους τομείς έχει πολλαπλασιαστεί σε τεράστιο βαθμό, με αποτέλεσμα τον υπερκορεσμό της αγοράς, αλλά και την αλλοίωση του ρόλου τους διαχρονικά.
*Αυτό που αντιλαμβάνεται πλήρως το κοινό, είναι ότι ενώ θεωρητικά η ύπαρξη πολλών ΜΜΕ σε κάθε τομέα επιφέρει πολυφωνία, ποικιλία και σφαιρικότητα, η υπερβολή και ο τεράστιος συνωστισμός που παρατηρείται σήμερα σε όλους τους κλάδους των ΜΜΕ καταλήγει σε αλυσιδωτά αρνητικά φαινόμενα: επειδή η επιβίωση των ΜΜΕ γίνεται προβληματική, οι πηγές των εσόδων τους έχουν αλλάξει, οπότε αναγκάζονται να εξυπηρετούν εμπορικά ή συνεργαζόμενα συμφέροντα, που επηρεάζουν το περιεχόμενο και την αντικειμενικότητά τους. Παράλληλα, στον «βωμό» της τηλεθέασης, ακροαματικότητας, αναγνωσιμότητας, οδηγούνται συχνά σε «μιμητισμό» που καταργεί την σφαιρικότητα, και αντίθετα, οδηγεί σε μονοδιάστατη ενασχόληση με ελάχιστα θέματα σε υπερβολικό βαθμό.
*Η παρατήρηση αυτή αφορά ιδιαίτερα την τηλεόραση, που επί του παρόντος αποτελεί και το βασικό ενημερωτικό μέσο: από την τηλεόραση δηλώνει ότι ενημερώνεται το 60% του ελληνικού κοινού, ενώ η αντίστοιχη αναλογία για τις εφημερίδες είναι 37%, για το ραδιόφωνο 40%, και για το ανερχόμενο internet 26%.
*Ειδικά για την τηλεόραση και τον ενημερωτικό της τομέα, το κοινό εντοπίζει σημαντικά προβλήματα: αφενός μεν θεωρεί ότι «από την κάλυψη των γεγονότων σήμερα λείπουν οι απαραίτητοι κανόνες και ο σεβασμός προς το κοινό» (50% του κοινού), «λείπει η πολυπλευρότητα και η σφαιρικότητα» (43% του κοινού), και αφετέρου…
*Οι τρεις στους τέσσερις πολίτες (73%) θεωρούν ότι «σήμερα, δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό πότε οι ειδήσεις στην TV είναι ακριβείς και αμερόληπτες και πότε δεν είναι»!
*Ως υποδείξεις και ζητούμενα από τον ενημερωτικό τομέα της τηλεόρασης, το κοινό ζητά σύντομα και περιεκτικά δελτία ειδήσεων, μείωση του κιτρινισμού και της εκμετάλλευσης του ανθρώπινου πόνου, αντικειμενικότητα στην παρουσίαση, και έμφαση στις τοπικές κοινωνίες (όλα αυτά σε μια αναλογία περίπου 20% των ελλήνων πολιτών πανελλαδικά).
*Από την άλλη μεριά, οι εφημερίδες και τα περιοδικά προβαίνουν συνεχώς σε ειδικές προσφορές, ένθετα περιοδικά, δώρα και dvd προκειμένου να διατηρήσουν ψηλά τις πωλήσεις τους, απομειώνοντας έτσι τον ρόλο του εκδοτικού προϊόντος τους (που αποτελεί και τον κύριο λόγο ύπαρξής τους), δίνοντας ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα και επένδυση στα «περιφερειακά» κίνητρα αγοράς τους που όμως είναι έξω από τον ρόλο τους!
*Έτσι, στην ετήσια πανελλήνια έρευνα για τον βαθμό ικανοποίησης του κοινού από τα ΜΜΕ, παρατηρείται μια συνεχώς πτωτική τάση στο ποσοστό κοινού που δηλώνει «πολύ/αρκετά ικανοποιημένο» από τον κάθε κλάδο ΜΜΕ, με την τηλεόραση να παρουσιάζει τον χαμηλότερο βαθμό ικανοποίησης, και…
*…το ραδιόφωνο και το ανερχόμενο internet να παρουσιάζουν τον ψηλότερο βαθμό ικανοποίησης και γενικότερα την καλύτερη εικόνα (αξιοπιστίας, επαγγελματισμού, προόδου).
*Βεβαίως, η τηλεόραση, αν και είναι το μέσο που «δημιουργεί τα πιο αρνητικά συναισθήματα» (43% του κοινού), «θεωρείται χαμηλού επιπέδου» (49% του κοινού), «η ποιότητά της έχει χειροτερέψει αισθητά τα 2-3 τελευταία χρόνια» (54% του κοινού),...
*…εξακολουθεί να αποτελεί «αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας» (58% του κοινού), και «δεν θα μπορούσε να λείπει εντελώς από την ζωή μου» (66% του κοινού), γι’ αυτό και η ευθύνη του μέσου προσδιορίζεται σε ιδιαίτερα ψηλά επίπεδα.
*Ερχόμενοι τώρα στην σημερινή κατάσταση και τους προβληματισμούς που εντοπίζονται, παρατηρείται κατ’ αρχήν ότι από το σύνολο του ελληνικού κοινού, περισσότεροι από τους μισούς (54%) δηλώνουν πολύ/αρκετά δυσαρεστημένοι από το σύνολο των ΜΜΕ, ενώ 46% δηλώνει πολύ/αρκετά ικανοποιημένο.
*Από τους δυσαρεστημένους, οι δύο στους τρεις αποδίδουν την ευθύνη στα ίδια τα ΜΜΕ—μοιράζοντάς την εξ ίσου σχεδόν στους ιδιοκτήτες τους και στους δημοσιογράφους—ενώ ένα 30% των δυσαρεστημένων (16% επί του συνολικού κοινού) αποδίδει την ευθύνη στο ίδιο το κοινό που τα επιλέγει!

Εντυπωσιακό: Tα Media και το Internet, από μια έρευνα της Focus!

Μου το τόνισε φίλος που έχει πολύχρονη παρουσία στη διαφήμιση (από την πλευρά των media): η έρευνα που παρουσίασε η Ξένια Κούρτογλου στο Ανοιχτό Φόρουμ του ΣΕΒ είναι αποκαλυπτική για την πορεία του Internet, σε σχέση με τα κλασσικά Media. Λίγα λόγια από τις διαφάνειες που επιλέξαμε, και μπορεί να δείτε εδώ:

1. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: έχει εκτοξευθεί ο αριθμός των πολιτών που αναφέρουν ότι ενημερώνονται από το Internet. Έχει φθάσει το 26%, όταν οι εφημερίδες είναι στο 37% (με πτώση) και το ραδιόφωνο στο 40%, σταθερό.

2. ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ: η παρουσία του Internet κινείται σε πάρα πολύ υψηλό σημείο, αν αναλογισθεί κανείς ότι είναι στο 39%, όταν οι Κυριακάτικες εφημερίδες βρίσκονται στο 42% (και οι καθημερινές εφημερίδες στο 16%). Έχει μεγάλη σημασία ότι το ποσοστό διείσδυσης του Internet αυξάνεται, ενώ των υπολοίπων βρίσκεται σε κάμψη ή πτώση.

3. ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ: το ποσοστό των ικανοποιημένων πολιτών από το Internet είναι το σαφώς μεγαλύτερο , σε επίπεδα που δημιουργούν έκπληξη. Αυτό συμβαίνει ενώ κατρακυλάει το ποσοστό της τηλεόρασης και μειώνεται το ποσοστό ικανοποίησης από τις εφημερίδες.

Ως προς τα παραπάνω θέματα, να κάνουμε δύο παρατηρήσεις:

Α. Οι τάσεις αυτές δεν αποτελούν ελληνική πρωτοτυπία. Είναι μέρος μιας παγκόσμιας πραγματικότητας και, μάλιστα, η Ελλάδα ακολουθεί με δεδομένη υστέρηση (σε άλλους δείκτες μικρότερη, σε άλλους μεγαλύτερη). Απλώς, τα παραπάνω στοιχεία διαψεύδουν την θέση ότι το Internet είναι στην Ελλάδα σε μεγάλη υστέρηση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, παίζει –από πλευράς δεικτών- στο «ίδιο γήπεδο» με τα κλασσικά media.

Β. Δεν είναι όλα ρόδινα στον κόσμο του Internet. Παρά τις μεγάλες αυξήσεις στους δείκτες που αναφέρονται στις διαφάνειες, υπάρχουν θέματα που μπορεί να ανακόψουν την ανοδική πορεία: από την υποδομή (διάθεση νέων συνδέσεων γρήγορου Internet), μέχρι την έλλειψη επενδύσεων που θα καθιστούσαν το Διαδίκτυο πιο πλούσιο στην παροχή υπηρεσιών. Όσο περνά ο «μήνας του μέλιτος» με τους Έλληνες πολίτες, τόσο θα μπαίνει πιο ψηλά το ζήτημα της αξιοπιστίας των πληροφοριών που φιλοξενούνται σε ιστοχώρους και ιστολόγια.

Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, σαν τις εκλογές σε Ζιμπάμπουε, Κένυα...

Μόνο στις εκλογές χωρών της Αφρικής συμβαίνουν αυτά που βλέπουμε στο ελληνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου: δεν βγαίνουν επίσημα αποτελέσματα, η μια πλευρά προσπαθεί να πάρει τις εκλογές στα χαρτιά, κλπ. Τώρα μάλιστα, για πρώτη φορά, μέσω του διεθνούς δικαστηρίου CAS, υπάρχει περίπτωση να βγει απόφαση που θα είναι λιγότερο ελεγχόμενη από όλες όσες έβγαζαν τα ελληνικά δικαιοδοτικά όργανα…

Το πρωτάθλημα ποδοσφαίρου κατάφερε και έφθασε σε τέτοιο βαθμό αναξιοπιστίας… Επί πολλά χρόνια παρεμβάσεις στη διαιτησία και τις διαδικασίες. Αποφάσεις αθλητικών δικαστών, που ευνοούν κατάφωρα τους ίδιους, λίγους και συγκεκριμένους. Ομάδες οπαδών που λειτουργούν ως στρατοί, φθάνουν σε δολοφονίες, οι οποίες παραμένουν «ανεξιχνίαστες». Οπαδικές εφημερίδες, που επιβιώνουν με 500 φύλλα κυκλοφορία…

Οποίος βλέπει μια φορά την εβδομάδα, έναν αγώνα «δευτεροκλασάτων» ομάδων της Ισπανίας ή της Βρετανίας, καταλαβαίνει τη στάθμη των ελληνικών ομάδων.

Μέχρι τώρα, το ελληνικό Κράτος, με διάφορα «παράθυρα», επιδοτούσε αυτό το θέαμα. Υπάρχουν πληροφορίες ότι μια σειρά χορηγών των ομάδων σκέφτονται την απόδοση της επένδυσής τους: το θέαμα γίνεται φτωχότερο, το ποδόσφαιρο συνοδεύεται από βία, αντικοινωνική συμπεριφορά, οπαδικό φανατισμό, κάτι που δεν είναι βέβαιο ότι δημιουργεί αξία για τα brands που συνδυάζονται με αυτό. Αναμένονται αυστηρότερες παράμετροι αξιολόγησης των σχετικών επενδύσεων που κάνουν εταιρείες...

Τιμήθηκε ο Λ. Κύρκος, αλλά ο λαϊκισμός έχει θριαμβεύσει...

Ο Λεωνίδας Κύρκος και το κόμμα του –το ΚΚΕ εσωτ.- είχαν δεχθεί απίστευτες επιθέσεις για τη θετική στάση τους στη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (την τότε ΕΟΚ). Σε εκείνους που τον τίμησαν χθες, περιλαμβάνονται και εκπρόσωποι κομμάτων που, ενώ τότε ήταν σφόδρα εναντίον της Ε.Ε., πρόσφατα ήταν μπροστάρηδες στην «χρησιμοποίηση» της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πρόβλημα με τα Σκόπια.

Ο Λ. Κύρκος τιμήθηκε από όλους, αλλά η επιλογή του να στηρίζει απόψεις που δεν ήταν δημοφιλείς, έχει πάει στα τάρταρα. Στο πολιτικό σύστημα έχει επικρατήσει η φιλοσοφία των πιο «θριαμβικών» ημερών του Α. Παπανδρέου: υιοθέτηση κάθε άποψης που φέρνει ψήφους και καθυστερεί λαϊκές αντιδράσεις, έστω και αν κληρονομεί το πρόβλημα στο μέλλον. Διογκωμένο (π.χ., βλέπε ΧΥΤΑ και σκουπίδια)…

Χαρακτηριστικό θέμα των ημερών μας, η υπόθεση των μη κρατικών πανεπιστημίων: το πολιτικό σύστημα προτιμά να παίρνει ένας μεγάλος αριθμός παιδιών πτυχία από το Βελιγράδι, τα Σκόπια, το Ιάσιο, τη Σόφια, παρά να θιγεί η «ιερή αγελάδα» της δήθεν δημόσιας και δήθεν δωρεάν εκπαίδευσης...

Δεν ήμουν ποτέ οπαδός του Λ. Κύρκου, γιατί, πράγματι, σε αρκετές περιπτώσεις έπαιρνε πολύ ήπιες θέσεις, που τον έκαναν βορά στα νύχια των πολιτικών του αντιπάλων... Ωστόσο, το πολιτικό σύστημα έχει πάει στο άλλο άκρο: λίγο-πολύ τα κόμματα έχουν τις ίδιες θέσεις για όλα τα θέματα, γιατί προσαρμόζονται στα ευρήματα των δημοσκοπήσεων. Αυτό πάντως δεν έχει λύσει το ζήτημα αυτοσυντήρησης των κομμάτων: ακριβώς επειδή είναι τόσο κοντά οι πραγματικές τους θέσεις, για το λόγο αυτό είναι τόσο ευάλωτα στις διακυμάνσεις των 5-6 δημοσκοπήσεων που ανακοινώνονται κάθε εβδομάδα...

Πιθανόν αυτός είναι ο λόγος που ο Λ. Κύρκος τιμήθηκε απ’ όλους. Είναι μια φιγούρα λόγιου πολιτικού, ένα μοντέλο πολιτικού που στηρίζει ορισμένες θέσεις που έχουν αποδοχή κάτω από 30%. Δεν είναι ελληνικό φαινόμενο η εξαφάνιση τέτοιων πολιτικών. Κι όμως, οι κοινωνίες δεν πάνε προς ένα νέο Μεσαίωνα. Γιατί οι μειοψηφίες που στηρίζουν αυτονόητα θέματα τα οποία δεν τολμούν να θέσουν οι πολιτικοί, έχουν αρχίσει να διαθέτουν αυτόνομη φωνή, μέσα από την ηλεκτρονική δημοκρατία. Θέλει αρκετό δρόμο, αλλά δεν είναι επιστημονική φαντασία. Πάμε στοίχημα ότι κάποια πολιτικά πρόσωπα της κεντρικής σκηνής θα υποστούν το κόστος της συνεχούς υποβάθμισης της ποιότητας ζωής;

Social media: μια συζήτηση με την υπουργό Εξωτερικών κα. Ν. Μπακογιάννη

Είναι αρκετά γνωστό, πλέον, ότι χθες η κυρία Μπακογιάννη προσκάλεσε έναν αριθμό bloggers. Μεταξύ αυτών ήμουν και εγώ, ομολογώ ότι δεν ρώτησα ούτε ποια τα κριτήρια, ούτε ποιοι άλλοι είχαν προσκληθεί, όπως θα έπραττα για οποιαδήποτε πρόσκληση έπαιρνα από υπουργό Εξωτερικών της χώρας. Το πιο σημαντικό στη συνάντηση είναι αυτά που άκουσα από τους παριστάμενους. Πήγα να ακούσω, δεν σκέφθηκα ότι έπρεπε να προετοιμάσω κάτι, γιατί στην μπλογκόσφαιρα έμαθα ότι πρέπει πρώτα απ’ όλα να ακούω.

Το τι ειπώθηκε θα το έχετε πληροφορηθεί από αρκετές άλλες αναρτήσεις, καθώς εγώ δεν έχω την πολυτέλεια του χρόνου, για να βάζω πρώτη προτεραιότητα την ενημέρωση του ιστολογίου μου. Θεωρώ χρήσιμο –αν όχι υποχρέωσή μου- να αναφέρω σε εσάς που μπαίνετε στον κόπο να κοιτάζετε τι γράφω, αυτά που υποστήριξα στην συνάντηση αυτή, αναφερόμενος στην ερώτηση της υπουργού τι μπορεί να κάνει το υπουργείο εξωτερικών για να ενισχύσει την παρουσία της χώρας στο Διαδίκτυο:

1) Η μπλογκόσφαιρα έχει τελείως διαφορετικούς κανόνες σε σχέση με αυτούς των συμβατικών media. Οποιαδήποτε απόπειρα ελέγχου της μπλογκόσφαιρας, είναι πολύ πιθανόν να κάνει backfire και να έχει απρόσμενες συνέπειες.

2) Ο παλιός ωραίος κόσμος ήταν top-down, πολλά μηνύματα ξεκινούσαν από τις ηγεσίες και πήγαιναν προς τους πολίτες. Το διαδίκτυο και η μπλογκόσφαιρα, φέρνουν στον αφρό το bottom-up: πολλά ξεκινούν από τα κάτω, από την κινητοποίηση των πολιτών και «επιβάλλονται» στα «πάνω διαζώματα», τις ηγεσίες.

3) Για τα θέματα που θέλει να «χτίσει» θέση το υπουργείο Εξωτερικών, υπάρχει θεμελιωμένη εμπειρία σε ορισμένα επαγγελματικά σχήματα του εξωτερικού που χειρίζονται αντίστοιχα θέματα. Το υπουργείο Εξωτερικών μπορεί να επιλέξει τον συνεργάτη που του ταιριάζει, αλλά δύσκολα θα καταφέρει να λύσει την άσκησή του, χωρίς έναν έμπειρο συνεργάτη…

Η κυρία Ντόρα Μπακογιάννη ρώτησε, μεταξύ των άλλων, τι θα μπορούσε να γίνει για την αντιμετώπιση της ασυδοσίας και των φαινόμενων εκβιασμού στο Διαδίκτυο. Ανέφεραν αρκετά οι συνομιλητές bloggers και σημείωσα ορισμένα θέματα:

α) δεν θα είναι καλό να επιχειρήσει η Ελλάδα να κάνει άλλον έναν αυστηρό –πλην ανεφάρμοστο- νόμο, που εν προκειμένω θα την εκθέσει διεθνώς. Σε αυτή την περίπτωση είναι προτιμότερο να συζητήσουμε με τους Ισπανούς, τους Γάλλους, τους Ιταλούς κλπ, να δούμε πώς θα αντιμετωπιστεί ένα παγκόσμιο ζήτημα σε διεθνή βάση. Αν έχουμε μια έξυπνη ιδέα, ας την αναφέρουμε και στις άλλες χώρες, Προς Θεού, όμως, να μην προχωρήσουμε σε μια παγκόσμια πρωτοτυπία αστυνόμευσης, που θα μας εκθέσει!

β) είναι προτιμότερο να αφιερώσουμε το δυναμικό μας στο Διαδίκτυο για ενεργητικές πράξεις, παρά για να χτίζουμε τοίχους ή κάγκελα. Στο internet, ο «ποδοσφαιρικός αγώνας» είναι ανοικτός, θα φάμε γκολ σε κάθε περίπτωση. Γι’ αυτό ο στόχος έγκειται στο να βάλουμε περισσότερα γκολ εμείς, απ’ όσα θα φάμε…

Όλα τα παραπάνω έχουν το μειονέκτημα της σχηματοποίησης. Δεν είναι κρίση μετριοφροσύνης, αλλά σας προτρέπω, φίλοι αναγνώστες, να ψάξετε τις αναρτήσεις του Ν. Αναγνώσου, του nylon κλπ, που ήταν παρόντες, και ανέφεραν διαστάσεις, που τις γνωρίζουν πολύ καλύτερα από εμένα. Όπως γνωρίζουν και τη γλώσσα της εικόνας, ενώ εγώ –για την ώρα- επιμένω στον γραπτό λόγο.

Επειδή θα ακουστούν αρκετές φωνές κριτικής για την συγκέντρωση του υπουργείου Εξωτερικών, είναι χρήσιμο να σημειωθεί το εξής: το επιτελείο της υπουργού πήρε μια πρωτοβουλία, από αυτές που δεν συνηθίζουν οι πολιτικοί της κεντρικής σκηνής. Να περιμένουμε πρωτοβουλίες και από άλλους πολιτικούς, είτε άλλων κομμάτων, είτε διαφορετικής κουλτούρας από την κυρία Μπακογιάννη, ώστε να αξιοποιήσουν τον πολυεπίπεδο και πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα του Internet και των social media…

Υ.Γ.: εκ παραδρομής, δεν αναφέρθηκε εξ αρχής ότι η φωτογραφία στο post προέρχεται από αυτές που τράβηξε κατά τη διάρκεια της συνάντησης και ανέβασε στο flickr o Karpidis. Παράληψη η μη αναφορά και διορθώνεται άμεσα...

Blogs, φάρμακα για όλες τις αρρώστιες... και 5 ιδέες για να το κάνετε καλύτερα!

Είναι της μόδας τα blogs… Παρόλα αυτά, βλέπουμε δεκάδες αποτυχίες και πολλούς που τόλμησαν, αλλά το άφησαν να φυλλορροήσει. Το think positive, χωρίς να είναι ρομαντικό, πιστεύει ότι η μπλογκόσφαιρα θα φέρει κάποια από τη χαμένη αδρεναλίνη της ελληνικής κοινωνίας των πολιτών, θα περιορίσει ορισμένους μεσάζοντες και θα ανεβάσει στην επιφάνεια κάποια από την πνευματικότητα, που χάθηκε μέσα από την «αφυδάτωση» των media…

Αφού το «κάνουμε», λοιπόν, ας το πράξουμε με χάρη, αγάπη, μεράκι και κάποια τεχνική. Γι’ αυτό το τελευταίο, ας δούμε 5 συνταγές για ένα πιο επιτυχημένο blog…

ΝΔ: «ψαρεύοντας» Τσίπρες στα blogs και στο Διαδίκτυο

Το έγραψαν δύο εφημερίδες του σαββατοκύριακου με την ίδια περίπου φρασεολογία: η Νέα Δημοκρατία ψάχνει για «Τσίπρες» στο Διαδίκτυο και έχει ως στόχο να «χτίσει» το δικό της, «γαλάζιο» κόσμο στα social media και τα blogs.

Γνωστοί πολιτικοί της Νέας Δημοκρατίας, που γνωρίζουν τη φιλοσοφία των Νέων Μέσων, λένε τα εξής σε προσωπικές συζητήσεις:

1) η δημοσιογραφική διατύπωση πιθανόν να μην αποδίδει το βάθος του σχεδίου της ΝΔ, γιατί η πρώτη ανάγνωση δίνει την εντύπωση μιας πολύ συναισθηματικής προσέγγισης…

2) παρόλο που το ΠΑΣΟΚ έχει κάνει μεγάλη επένδυση στα social media, η ΝΔ έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει σημαντικά τη θέση της. Υπάρχουν αρκετοί bloggers που την συμπαθούν, ενώ, από την άλλη, διατίθεται πληθώρα εργαλείων που μπορεί να δώσει μια καλύτερη παρουσία στο κυβερνητικό κόμμα.

3) το πιο σημαντικό είναι να γίνει κατανοητό από τα στελέχη της ΝΔ που οργανώνουν το οικοδόμημα του κόμματος στα social media, ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει με τεχνικές που προέρχονται από τα κλασσικά ΜΜΕ. Tα social media δεν σηκώνουν πρακτικές top-down (οργάνωσης από τα πάνω), αλλά αποτελούν τον ορισμό του bottom-up (πρωτοβουλίες από τα κάτω).

4) όσον αφορά στο «ψάρεμα για Τσίπρες», οι πολιτικοί που μίλησα θεωρούν ότι τέτοιες εκφράσεις είναι σημεία των δημοσκοπικών καιρών μας…

Εδώ μπορεί κάποιος να διαβάσει ένα από τα δημοσιεύματα που αναφέρονται στο θέμα.

Γιατί ακούμε τόσο πολύ για το Twitter;

Κύκλοι του εξωτερικού, που συνήθως ασχολούνται πρώτοι με τα νέα «καλούδια» -που στην αρχή γίνονται μόδα και μετά εργαλεία- μας «ζαλίζουν» με το Twitter. Να δούμε μερικά βασικά για το καινούργιο (...όχι και τόσο καινούργιο, πια) «κοσκινάκι», γιατί βάζουν στοίχημα ότι θα γίνεται ολοένα και πιο βασικό εργαλείο. Τουλάχιστον, για όσους ασχολούνται με την επικοινωνία.

Δείτε αυτό και αυτό το link, είναι μια ευκαιρία να ξεφύγετε από την «ξαφνική» αποκάλυψη περί ομαδικού ντοπαρίσματος ή τις νέες φάσεις της Ζαχοπουλιάδας…

Ιακώβου, Δημητρακόπουλε, τον Διον. Σολωμο μην τον ανακατεύετε...

Ο πασίγνωστος δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος, για να δικαιολογήσει τον πελάτη του Χρήστο Ιακώβου, επικαλέστηκε ένα στίχο από τον «Ύμνον Εις Την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού: «Δεν είν' εύκολες οι θύρες, εάν η χρεία τες κουρταλεί»…

Αυτός ο στίχος γράφτηκε για την Ελλάδα που, όταν επαναστάτησε κατά της τουρκοκρατίας, «χτυπούσε πόρτες» άλλων κρατών, αλλά δεν «άνοιγε» κανείς. Όλη η Ελλάδα γνωρίζει τι έκανε ο Ιακώβου και γιατί προσέλαβε τον συγκεκριμένο κ. Δημητρακόπουλο. Ας αφήσουν, λοιπόν, τον Διονύσιο Σολωμό και τον «Ύμνον Εις Την Ελευθερίαν»…

Α, να μην ξεχάσω ότι για πρώτη φορά είχα ακούσει περί αναβολικών τη δεκαετία του ’70, από τον τότε αθλητή Χρήστο Ιακώβου, που είχε κηρύξει «ανένδοτο» κατά της Ομοσπονδίας. Πού ήσουν νιότη μου, που έλεγες πως θα γινόμουν άλλος, αναφέρει άλλος ποιητής...

Χαιρετίσματα σε όλους τους «αρμόδιους» που συγκάλυπταν επί χρόνια όλη αυτή την κατάσταση… Κάποιοι θα πέσουν στα μαλακά, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, ορισμένοι άλλοι, όμως, θα υποστούν τις «παράπλευρες απώλειες»…

O Obama μαζεύει λεφτά από τον κόσμο. Ποιος Έλληνας πολιτικός θα το έκανε;

Η μάχη Barack Obama – Hillary Clinton έχει και ένα σημαντικό «γήπεδο» που είναι η συγκέντρωση οικονομικών πόρων, για τη σημασία του οποίου δείτε αυτό το link.

Κάποτε ένας αλλοδαπός συνεργάτης, μου είπε να αναφέρω σε ένα γνωστό Έλληνα πολιτικό ότι θα ήταν καλό να κάνει μερικές ενέργειες για να συγκεντρώσει χρήματα για την προεκλογική του εκστρατεία. Ο πολιτικός ήταν σοβαρός και η περιφέρειά του από εκείνες με υψηλό επίπεδο. Φυσικά και δεν προχώρησε η ιδέα…

Ο πειρασμός θα ήταν να τα «ρίξουμε» στους πολιτικούς, αλλά αυτό είναι η εύκολη λύση. Γιατί υπάρχει η άλλη πλευρά, που είναι η ωριμότητα της κοινωνίας μας και η βάση των θεσμών της δημοκρατίας μας. Στην Ελλάδα υπάρχει μια καχυποψία: «σιγά μην δώσω λεφτά σε πολιτικό», λένε αρκετοί πολίτες, «αφού ξέρω ότι έχει άλλους τρόπους να βρίσκει πόρους».

Από την πλευρά τους οι πολιτικοί σκέπτονται: «πού να τρέχω τώρα, να ζητάω συμβολή από πολλούς ψηφοφόρους; Έχει μεγάλη φασαρία, πώς να το οργανώσω; Από την άλλη, προτιμώ να χτυπήσω 10 πόρτες και να συγκεντρώσω τα χρήματα που χρειάζομαι». Με αυτές τις σκέψεις, έχει χαθεί το παιγνίδι της διαφάνειας και της ανεξαρτησίας των πολιτικών.

Πρέπει να τονιστεί, πάντως, ότι δεν σκέπτονται έτσι όλοι οι πολιτικοί. Έχω συναντήσει και περιπτώσεις που κινούνται με προσοχή και αρχές. Το ζητούμενο είναι να βγουν περισσότεροι Έλληνες πολιτικοί να κάνουν διαφανείς οικονομικές καμπάνιες, εκτός από εκείνους που υποστηρίζουν ότι έχουν δικούς τους πόρους. Πόσοι είναι αυτοί;

Το Internet και τα social media δίνουν ένα καινούργιο εργαλείο στους Έλληνες πολιτικούς για να κάνουν πιο εύκολη την οικονομική τους εξόρμηση, αλλά και να υπηρετήσουν το σκέλος της διαφάνειας. Είναι πιο εύκολο να ζητήσουν χρήματα, αλλά και πολύ απλό να δημοσιοποιούν τα ονόματα πολιτών που τους έδωσαν χρήματα.

Κάποιοι Έλληνες πολιτικοί θα το αποφύγουν… Γιατί να μην το ξεκινήσουν, όμως, εκείνοι (οι πολιτικοί) που έχουν κάθε λόγο να βγουν μπροστά; Εγώ, ως πολίτης και θα συμβάλω στην οικονομική εξόρμηση κάποιων και δεν έχω κανένα πρόβλημα να δημοσιοποιήσουν το όνομά μου… Έτσι, για να κάνουμε κάποια αρχή…

Κυριάκος Μητσοτάκης: ισχυρή επένδυση στην online παρουσία του

Δεν είναι τυχαίος πολιτικός ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ούτε μπορεί να θεωρηθεί τυπικό παράδειγμα για κάθε βουλευτή. Διαθέτει οικογενειακή παράδοση, αλλά και προσωπικότητα, δύο στοιχεία που δεν επιτρέπουν να τον «αντιγράψουν» με ευκολία. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ισχυρή επένδυσή του στην διαδικτυακή παρουσία δεν μπορεί να δώσει ιδέες ή να οδηγήσει σε συμπεράσματα.

Οι πληροφορίες λένε ότι δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενημέρωση του site του και στις σχέσεις του με την μπλογκόσφαιρα. Επενδύει στην ανάπτυξη videocasting και podcasting. Αναζητά καινούργιες πρακτικές για διαβούλευση με τους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες…

Δεν σταμάτησε να εμφανίζεται στην τηλεόραση, ούτε περιόρισε την περιδιάβαση στις γειτονιές της Β’ Αθηνών… Ας το δούμε από μια διαφορετική σκοπιά: αφού ο Κυριάκος, με τη δυνατότητα πρόσβασης στην τηλεόραση, με την άνεση να βγαίνει πρώτος στην Β’ Αθηνών, δίνει τόση έμφαση στο Διαδίκτυο, αυτό σημαίνει ότι έχει δει κάποια σημαντικά οφέλη…

Να σημειωθεί πως δεν είναι «ψωνισμένος» με το Διαδίκτυο, άρα ό,τι πράττει, το έχει σταθμίσει με κριτήριο το πολιτικό όφελος. Όλα αυτά είναι υποθέσεις ή πληροφορίες, καθώς γράφονται χωρίς να έχει γίνει κάποια συζήτηση μαζί του. Να αποτολμήσω και μια εκτίμηση; Με αυτά τα δεδομένα, πιθανόν ο συγκεκριμένος πολιτικός να έχει μέχρι στιγμής το καλύτερο ROI (return on investment) από την επένδυση στο Διαδίκτυο...

Το ενεργειακό το 2050 (θα ζουν σίγουρα τα παιδιά μας…)

Πιστέψτε με, η χώρα μας είναι απίστευτα απαίδευτη στα ενεργειακά/περιβαλλοντικά θέματα, εξ’ ου και έχει το χειρότερο ενεργειακό δείκτη απόδοσης κτιρίων στην Ευρώπη των 27.

Το κείμενο στο οποίο σας παραπέμπω δεν αναφέρεται ως αντικειμενικό, γιατί είναι γραμμένο από τον Richard Edelman, επικεφαλής της ομώνυμης μεγάλης εταιρείας στρατηγικών δημοσίων σχέσεων, και αναφέρεται σε στοιχεία που έχει δώσει ο επικεφαλής της Shell. Ακόμα και υπό αυτές τις προϋποθέσεις, είναι ενδιαφέρον να δούμε ένα είδος προβλέψεων…

Προσέξτε και την αναφορά στο τέλος του κειμένου, σχετικά με το πώς η πόλη της Νέας Υόρκης εισήγαγε το θέμα της πληρωμής διοδίων μέσα στην πόλη. Θα επανέλθουμε…

TV, ωραίοι πολιτικοί, όμορφα καίγονται… Να σκεφθούν το online;

Είχα γίνει κουραστικός παλιότερα, όταν έλεγα σε πολιτικό της κεντρικής σκηνής ότι η εξάρτησή του από την τηλεόραση δημιουργούσε πολύ μεγάλο ρίσκο για την πορεία του και το brand του… Η συνέχεια έδειξε τα αυτονόητα, για αρκετά πολιτικά πρόσωπα. Μπορεί να είχα γίνει κουραστικός, αλλά δεν έλεγα και καμιά σοφία…

Δεν θα ήταν πολύ δημιουργικό να πούμε εδώ τα αρνητικά που έχει το να βασίζεται ένας σημαντικός πολιτικός (και ένα κόμμα) κυρίως στην τηλεόραση. Ας το δούμε από την αντίθετη πλευρά, τα οφέλη, δηλαδή, ενός προσώπου από το να χτίσει το δικό του κόσμο:

1. Παρά την ευρύτατα διαδεδομένη πεποίθηση ότι στην Ελλάδα το internet έχει μικρή διείσδυση, η αξιοποίηση του online reputation από ένα κεντρικό πολιτικό πρόσωπο, είναι ΜΟ-ΝΟ-ΔΡΟ-ΜΟΣ. Κάθε μέρα αναζητούν online ενημέρωση περισσότεροι από 1 εκατομμύριο Έλληνες. Συμβαίνει, μάλιστα, να είναι υψηλού μορφωτικού και βιοτικού επιπέδου. Επίσης, αυτό το 1 εκατομμύριο βλέπει ελάχιστη TV και διαβάζει πολύ επιλεκτικά τους κυριακάτικους όγκους που λέγονται εφημερίδες.

2. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα πρόσωπα της κεντρικής σκηνής δεν έχουν επιλογή, αν θα δημιουργήσουν online παρουσία. Το ερώτημα που πρέπει να απαντήσουν είναι πώς θα το κάνουν…

3. Εχουν δίκιο που το φοβούνται, γιατί, αν δεν αλλάξουν νοοτροπία, το online απλώς θα βγάλει ακόμα πιο έντονα τις αδυναμίες τους. Π.χ., ο Βαγγέλης Βενιζέλος θα πρέπει να αποφεύγει να αναπαράγει στο διαδίκτυο τη φιλοσοφία της τοποθέτησής του που λέει «Εγώ ο Ευάγγελος». Η στάση που θα πρέπει να προσεγγίσει το online είναι «εσείς οι πολίτες και εγώ». Θα πρέπει να γίνει περισσότερο διαδραστικός, να φτιάξει «γήπεδο», όχι για τον εαυτό του, αλλά για τους πολίτες –γήπεδο στο οποίο θα παίζει και ο ίδιος.

4. Να τολμήσει πρωτότυπες κινήσεις. Να πάρει, π.χ., ο Κωστής Χατζηδάκης ένα κασετοφωνάκι και να πάει να συναντήσει τα παιδιά του G700 και να τους πάρει μια συνέντευξη. Αφού οι πολιτικοί χρησιμοποιούνται στα τηλεπαράθυρα ως δημοσιογράφοι/σχολιαστές, γιατί να μην πάρουν τη δημιουργική πλευρά της δημοσιογραφίας; Να ρωτήσουν τους G700, τον nylon, τον metablogging, τους τόσους εκπαιδευτικούς που έχουν εκπληκτικά blogs για τα θέματα που οι πολιτικοί θα ήθελαν να μάθουν καλύτερα. Να βάλουν (οι πολιτικοί) αυτή τη συνέντευξη στον ιστοχώρο τους, όχι για να υποκριθούν ότι κάνουν διάλογο, αλλά για να δείξουν στην κοινωνία ότι όλοι πρέπει να ακούμε, να ρωτάμε, να μαθαίνουμε, από αυτούς που γνωρίζουν καλύτερα ή βιώνουν ένα σημαντικό ζήτημα (π.χ., ανεργία νέων)…

Ο κατάλογος θα ήταν μακρύς. Όπως μου είπε μια υπουργός και ένα σημαντικό πρόσωπο της αντιπολίτευσης, η τηλεόραση τους βγάζει μόνον όταν πρόκειται να πάρουν μέρος σε μια κόντρα, (χάριν της AGB), σε συνθήκες που δεν μπορούν να ελέγξουν ώστε να μην τους κάνει ζημιά.

Αντί να σιχτιρίζουμε την τηλεόραση, καλύτερα να φτιάξει ο καθένας (και προπάντων οι πολιτικοί) το δικό τους σύστημα δημιουργίας πληροφόρησης, ανάπτυξης επικοινωνίας και οικοδόμησης brand. Αυτή η στρατηγική δεν θα χτυπήσει, ούτε θα αντικαταστήσει την παντοδύναμη (για πολλούς λόγους) στην Ελλάδα τηλεόραση. Θα δημιουργήσει –για την ώρα- αντίβαρο, που θα τους δώσει σε αυτή τη φάση ένα 10% της επικοινωνιακής τους δουλειάς (30% στην Α’ Αθηνών, 20% στην Β’ Αθηνών)… Αυτά για την ώρα, γιατί καμιά ελληνική ιδιαιτερότητα δεν μπορεί να αγνοήσει τις παγκόσμιες τάσεις. Θα καθυστερήσει κάπως η Ελλάδα, αλλά δεν θα αποφύγει το μοιραίο…

Νικήσαμε τον Μπους, χάνουμε στην Πανεπιστημίου

Δεν χρειάζεται να συνταχθεί κανείς με τον Άνθιμο, το Ζουράρι ή τον Ψωμιάδη για να εκτιμήσει ότι οι εξελίξεις στο Βουκουρέστι είναι θετικές, καθώς αποτρέπουν την περαιτέρω απομόνωση της Ελλάδας… Όλοι έχουν ρίξει το βάρος τους στο Σκοπιανό -και κυρίως τα «δελτία ειδήσεων των 8». Την ίδια στιγμή, η απεργία της Τράπεζας της Ελλάδος έχει «γονατίσει» όλη την οικονομία. Η αγορά έχει μείνει από ρευστότητα, έχουν παγώσει οι εισαγωγές κρίσιμων προϊόντων, πολλοί χαμηλόμισθοι δεν μπορούν να πάρουν τις αμοιβές τους.

Όλα αυτά σε μια απεργία, για την οποία άκουσα ότι είναι καταφανώς παράνομη, γιατί το «ρετιρέ των ρετιρέ», που λέγεται σωματείο της Τράπεζας της Ελλάδος, αρνείται να συμμορφωθεί με το νόμο και να ορίσει το απαραίτητο προσωπικό ασφαλείας. Το συγκεκριμένο «ρετιρέ των ρετιρέ» αντιδρά γιατί ενοποιείται το ταμείο του, παρόλο που, όχι μόνο δεν θίγονται οι συντάξεις του, αλλά αντίθετα βελτιώνονται κιόλας… Προφανώς, το σωματείο θέλει χωριστό ταμείο για να μπορεί η διοίκησή του να κάνει ανενόχλητη τοποθετήσεις σε δομημένα ομόλογα...

Το θέμα δεν είναι, πάντως, τα αιτήματα του σωματείου αυτού. Το ζήτημα είναι ότι η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση δεν έχουν αντιληφθεί ακόμα τη ζημιά που κάνει αυτή η απεργία σε όλη την οικονομία, στον απλό εργαζόμενο, στη μικρή επιχείρηση. Το Σύμφωνο Ελεύθερης Συμβίωσης και οι κραυγές του υποκριτή –εν προκειμένω- Άνθιμου, έχουν πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις από το γεγονός ότι έχει στραγγιστεί η οικονομία. Τα κόμματα, με τη στάση που πήραν, θα αποφύγουν το πολιτικό κόστος από το Σκοπιανό, αλλά θα υποστούν μεγάλη ζημία από τις εξελίξεις στην οικονομία: χιλιάδες νέα διαμερίσματα είναι απούλητα, στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια δεν μπορούν να πληρωθούν, οι τράπεζες –παρά τα λαμπερά κέρδη του 2007- έχουν μπει σε στενωπό, το Δ’ ΚΠΣ (ΕΣΠΑ) το προετοιμάζουμε σιγά-σιγά...

Είναι γνωστό σε όλους ότι από τότε που η Τράπεζα της Ελλάδος έχασε –λόγω ΟΝΕ- τις αρμοδιότητες που είχε παλιότερα, πραγματική εργασία έχει το 50-60 % των εργαζομένων σε αυτή. Το σωματείο της, λοιπόν, έχει αυτή τη στιγμή την εξουσία να «παγώνει» τη χώρα… Προφανώς, το ζήτημα δεν είναι η απεργία ενός σωματείου, που σε κάθε περίπτωση είναι σεβαστή (πλην των πλευρών της που είναι παράνομες…). Το θέμα είναι ότι αρκεί αυτή η απεργία για να δημιουργηθούν τόσα προβλήματα σε τόσο μεγάλη γκάμα εργαζομένων και επιχειρήσεων. Κυρίως, όμως, το θέμα είναι πως δεν υπάρχουν σύστημα ηγεσίας, θεσμοί και διαδικασίες σε αυτή τη χώρα, ώστε να επιλύονται «αγκάθια» και να αποφεύγονται αδιέξοδα.

Τι θετικό να δει κανείς σε αυτά; Το μόνο, ίσως, είναι ότι βγαίνει στην επιφάνεια όλο το πρόβλημα της οικονομίας. Τα ψευδεπίγραφα στοιχεία περί δήθεν ανάπτυξης διαψεύδονται στην πράξη. Και αν πολλές επιχειρήσεις έχουν λόγους να αποκρύβουν τα συμπτώματα της μείωσης της ζήτησης, για να μην πέσει η μετοχή τους, αυτά που συμβαίνουν αυτή την περίοδο δεν επιτρέπουν να συνεχισθεί η αποσιώπηση.

Η δραματική μείωση των διανοουμένων, η επέκταση της βαρβαρότητας

Μου επισήμανε ένας φίλος κάτι, που έδωσε μια ερμηνεία σε ένα θέμα που με απασχολούσε από καιρό: έχει περιορισθεί δραματικά ο αριθμός των διανοουμένων, κάτι που κατά τον Jeremy Rifkin έχει την ερμηνεία ότι οι περισσότεροι, πλέον, κινούνται με τους νόμους του marketing.

Το marketing δεν είναι κάτι κακό, -θα ήταν μεγάλη υποκρισία να γραφεί σε αυτό το ιστολόγιο… Το πρόβλημα είναι η συρρίκνωση του πληθυσμού των διανοουμένων, αυτών των «ναρκισσιστικών» ή «ανασφαλών» ατόμων, που αποτελούν μια τεράστια περιουσία για την κοινωνία. Αυστηροί κριτές, έχουν ως κύριο άξονα αρχές, αφιερώνουν πολύ χρόνο στη γνώση, δίνουν μεγάλη έμφαση στη σκέψη και στην έρευνα…

Στην Ελλάδα, το ζήσαμε στην περίοδο μετά την μεταπολίτευση… Δεν ήταν όλοι υποκριτές, κομματικά υποχείρια, φωνασκούσες κεφαλές χωρίς αξία. Υπήρχαν και διανοούμενοι «κατ’ απονομήν», με κομματικές υποδείξεις, αλλά αυτοί δεν είχαν μεγάλη επιρροή. Έβρισκες διανοούμενους και στην «πεφωτισμένη δεξιά» και στο παραδοσιακό Κέντρο και στην Αριστερά –άλλωστε, ήταν η μόνιμη ρετσινιά που κυνηγούσε το παλιό ΚΚΕ εσωτερικού. Από αυτή την ταμπέλα έχει απαλλαγεί οριστικά ο ΣΥΝ, ασχολείται αποκλειστικά με το πολιτικό «προϊόν» που ενδιαφέρει την ελληνική αγορά..

Δεν είναι λόγοι νοσταλγίας, που οδήγησαν σε αυτό το post… Είναι η διαπίστωση ότι σπάνια βλέπουμε γύρω μας να γίνονται μάχες για αρχές, ακόμη σπανιότερα να γίνονται απόπειρες αμφισβήτησης δογμάτων που έχουν κυριεύσει το δημόσιο διάλογο. Στο θέμα του ασφαλιστικού, υπάρχει η άποψη της ΝΔ και η άποψη της αντιπολίτευσης/συνδικάτων... Δεν υπάρχει τρίτη εκδοχή, που να αναφέρει ότι είναι μεγάλη σπατάλη η ύπαρξη πάνω από 100 ταμείων, όταν θα έπρεπε να υπάρχουν περί τα 15-20, εξ ου και καλλιεργήθηκε το έδαφος για το σκάνδαλο των ομολόγων.

Στο θέμα του Σκοπιανού ακούμε την συντριπτική τοποθέτηση που απαιτεί την σκληρή γραμμή απέναντι στο γειτονικό κρατίδιο. Όσοι αμφιβάλουν για την ορθότητα αυτής της γραμμής, έχουν σιγήσει, λόγω του κινδύνου να διαπομπευθούν στα media ή θα θεωρηθούν πράκτορες των Αμερικάνων. Πόλωση-οδοστρωτήρας διαφαίνεται και στο θέμα των μη κρατικών πανεπιστημίων. Έτσι, έχει γίνει αυταπόδεικτη αλήθεια η κατάσταση, όπου η χώρα αποδέχεται πτυχία Βελιγραδίου και Σόφιας, αλλά θεωρείται έγκλημα η ίδρυση μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, όπως ισχύει σε όλη την Ευρώπη.

Πολλά από τα θέματα που κάποτε συζητούντο σε αμφιθέατρα, έχουν γίνει πλέον αντικείμενο εξέδρας… Αν είμαστε ρεαλιστές, θα πούμε ότι αυτά είναι αναμενόμενα, είναι η φυσική πορεία των πραγμάτων. Δεν συμβαίνουν μόνο στην Ελλάδα, απλώς η μικρή κλίμακα της χώρας και η μεσογειακή κουλτούρα τα κάνουν πιο εξοφθαλμά. Κάποιες περιπτώσεις όπως ο Πάσχος Μανδραβέλης, είναι εξαιρέσεις ενός σκληρού πλέον κανόνα. Ελάχιστοι οι άνθρωποι που έχουν ως πρώτο στόχο να σκέπτονται, να δίνουν μάχες για τις ιδέες τους.

Αν έχει διατηρηθεί κάτι, αν υπάρχει ένα καινούργιο στοιχείο, που δημιουργεί πεδίο για δημιουργία και διαπάλη ιδεών, αυτό είναι η μπλογκόσφαιρα. Εκεί θα βρούμε εξαιρετικά κείμενα, δημιουργικές ιδέες και σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες γνώμες. Είναι, όμως, μοναχικές περιπτώσεις, δεν υπάρχουν συσσωματώσεις και συγκλίσεις και συνθέσεις που θα αποτελέσουν αντίβαρο στη βαρβαρότητα που απλώνεται σε μεγάλο μέρος της δημόσιας ζωής. Έχουν δημιουργηθεί γύρω από αρκετά blogs μεγάλες παρέες, που γεννούν και 50 και 70 και 100 σχόλια σε κάθε post.

Δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς μέχρι ποιο βαθμό είναι προσωπικά ή παρεϊστικα καταφύγια, κάτι πάρα πολύ υγιές, που δεν αναφέρεται εδώ ως αρνητικό στοιχείο. Για την αντιμετώπιση σημαντικών θεμάτων της ποιότητας ζωής, π.χ., του περιβάλλοντος ή της τοπικής αυτοδιοίκησης, δεν αρκούν οι συζητήσεις της παρέας, γιατί οι δυνάμεις που οδηγούν στην υποβάθμιση είναι ισχυρές και ανελέητες. Αυτές οι παρέες της μπλογκόσφαιρας, όμως, αποτελούν μια από τις λίγες ελπίδες.

Ο pitsirikos πήγε προς το marketing , γράφουν ήδη κάποιοι... Και σ’ αυτό, όμως, έχει αντίδοτο η σφαίρα των ιστολογίων: δικαιούνται κάποιοι που το πάλεψαν επί 2-3 χρόνια να δοκιμάσουν κάτι άλλο, αλλά στη θέση τους οι «φθηνές» υποδομές του Internet και η δίψα για διάλογο στο Διαδίκτυο, μπορεί να φέρει μια φουρνιά από 10 καινούργιους pitsirikous και «ψιλικατζούδες». Όσο επεκτείνεται η παγκοσμιοποίηση (δεν είναι μόνο κατάρα) και όσο αυξάνεται η πρόσβαση στο Διαδίκτυο, τόσο θα είναι δύσκολο στα εγχώρια κλειστά συστήματα να διατηρήσουν την κυριαρχία τους στην εγχώρια κοινωνική, οικονομική και πνευματική ζωή.