«Δογματικές» θέσεις για το Internet και τη διαφήμιση

Σε δύο λεπτά «τηλεοπτικής» μου συνέντευξης από το capital.gr, είμαι απολύτως βέβαιος ότι περιέχονται «θέσφατα» και «δόγματα» και αναπόδεικτες ατάκες. Φέτος κλείνω 30 ακριβώς χρόνια επαγγελματικής σχέσης με τον γραπτό λόγο και είναι φυσικό να νοιώθω πολύ άβολα, όταν πρέπει να κάνω τοποθετήσεις σε 2-3 λεπτά, άρα χωρίς αποδείξεις, στοιχεία, links και παραπομπές.

Χθες ανακοινώθηκαν τα στοιχεία ενός από τα μεγαλύτερα διαφημιστικά δίκτυα, της WPP, και θα μπορούσε να πει κανείς ότι ενισχύουν την άποψη όσων λένε αξιωματικά, ότι η κλασσική διαφήμιση μειώνεται και κερδίζει η Διαδικτυακή επικοινωνία (σε όλες της τις μορφές). Μια τέτοια τοποθέτηση, σας το δηλώνω, είναι σχηματική και πρόχειρη.

Το τελευταίο εξάμηνο εντόπισα 13 αναλύσεις ισχυρών φορέων (π.χ., McKinsey) και πασίγνωστων bloggers (λ.χ., Brian Solis), με βάση τις οποίες έχω ετοιμάσει κατά 90% ένα μικρό «πανόραμα» απόψεων, αντιλήψεων, σεναρίων και εναλλακτικών θέσεων. Το θέμα του μικρού και πολύ υποκειμενικού «πανοράματος» είναι: «Τάσεις και αλλαγές στο marketing, τη διαφήμιση, την online επικοινωνία και τα media».

Σε γενικές γραμμές, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι:

-η δυναμική στον τομέα του marketing είναι υπέρ του online/mobile, που το 2011 θα έχει διεθνώς το 20% του budget
-το 20% είναι μειοψηφικό ποσοστό και θα μείνει για αρκετά χρόνια σε αυτή τη θέση το ψηφιακό μερίδιο του marketing
-παρότι είναι «μειοψηφικό» στον τομέα του budget, τείνει να αποκτήσει ηγετικό ρόλο από πλευράς καθορισμού του συνολικού marketing plan and mix
-η ψηφιακή πλευρά του marketing δεν είναι άλλος ένας πυλώνας, δίπλα στη διαφήμιση, τις δημόσιες σχέσεις, κλπ. Δημιουργεί τεκτονικές αλλαγές στο σύνολο του οικοδομήματος, από την τάση για μείωση του συνολικού budget, μέχρι το μοντέλο λειτουργίας των συμβουλευτικών υπηρεσιών επικοινωνίας
-το «μεγάλο κόλπο» είναι ότι ο διαφημιζόμενος, όχι μόνο έχει πλέον τη δυνατότητα (λόγω Internet, social media) να συζητά με τους πελάτες του, αλλά υποχρεούται να το κάνει
-για παρόμοιους λόγους με αυτούς που θίγεται το μοντέλο λειτουργίας των κλασσικών media (κυρίως του Τύπου), βρίσκεται σε σταυροδρόμι το μοντέλο λειτουργίας των διαφημιστικών εταιρειών...

Πιστεύω ότι θα έχω το χρόνο, να το φθάσω σε ένα τελικό σημείο, ώστε να τεθεί υπόψη σε όποιους ενδιαφέρονται να το «φυλλομετρήσουν», να το μελετήσουν ή να το αξιοποιήσουν ως αφορμή για να οδεύσουν προς άλλα μονοπάτια. Την διατύπωση αυστηρής κριτικής, έως καταγγελίας την έχει εξασφαλισμένη από ορισμένες πλευρές, αλλά και αυτό είναι μέρος του γοητευτικού παιγνιδιού της «έκθεσής» μου στα social media.

*vidcap via Capital.gr*

Αθήνα : 45% πληθυσμού, 40% αυθαιρέτων, 40% γκρίζας οικονομίας

Το φαινόμενο θα επαναλαμβάνεται, όσο δεν τίθεται το πρόβλημα στη ρίζα του: η Αθήνα είναι ίσως η πιο τριτοκοσμική πόλη της Ευρώπης (με εξαίρεση την Κωνσταντινούπολη). Με βεβαιότητα, έχει την πιο αρνητική σχέση του πληθυσμού σε σύγκριση με τον πληθυσμό της χώρας.

Ας το πάρουμε απόφαση: μια πόλη με τα χαρακτηριστικά της Αθήνας, έχει μειωμένες αντιστάσεις απέναντι στις φυσικές καταστροφές. Αν συμπληρώσουμε και το βαθμό οργάνωσης του κρατικού μηχανισμού, τότε το μίγμα είναι εκρηκτικό.

Η Ελλάδα, άρα και η Αθήνα, έχει τη μεγαλύτερη κατά κεφαλή παραγωγή σκουπιδιών και το χειρότερο -στη Δυτική Ευρώπη- σύστημα επεξεργασίας. Ο μεγάλος αριθμός αυθαιρέτων, των οποίων ένα μεγάλο ποσοστό είναι βίλες και όχι χαμόσπιτα, δίνει μια επιπλέον "ποιοτική" παράμετρο της πρωτεύουσας του κράτους μας. Τα όσα λέει ο Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης Λ. Ρακιντζής για την διαφθορά σχετικών υπηρεσιών (π.χ., δασαρχείων) "βοηθούν" τη συνολική εικόνα...

Εν κατακλείδι: το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της Αθήνας, αποτελούν ένα μεγάλο βαρίδι για τη χώρα... Οι περισσότεροι "κλείσαμε τα μάτια" στο ότι οι πανάκριβοι, αλλά "επιτυχημένοι" Ολυμπιακοί του 2004, μας κληροδότησαν μια μεγαλύτερη Αθήνα, όπου αυξήθηκε το ποσοστό των αλλοδαπών μεταναστών.

Κάποιος θα πει ότι για τα αποτελέσματα των πυρκαιών της Ηλείας δεν έφταιγε το μέγεθος της Αθήνας. Αν το δει κανείς από μια άλλη οπτική γωνία, το διοικητικό εκτόπισμα της Αθήνας, είχε και τότε μεγάλη ευθύνη.

Τη δεκαετία του '70 και του '80 γινόταν συζήτηση για την ανάσχεση της μεγέθυνσης της Αθήνας, με τις περίφημες αντίπαλες πόλεις κλπ. Στην συνέχεια το θέμα αφέθηκε στην τύχη του, μέχρι να φθάσει στο ακρότατο σημείο, στους Αγώνες του 2004.

Η συνήθης πολιτική πρόταση που ακούγεται είναι να αυξηθούν οι προσλήψεις πυροσβεστών, νοσηλευτών, αστυνομικών, οδοκαθαριστών για να εξυπηρετηθεί το μέγεθος της Αθήνας. Η πρωτεύουσα (και η χώρα) χρειάζονται "φρένο" και συστήματα, επιπλέον προσωπικό χρειάζεται σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις (π.χ., η Ελλάδα διαθέτει τους περισσότερους κατά κεφαλήν αστυνομικούς στην Ε.Ε.).

*photo via flickr*

Πράσινη επιχειρηματικότητα, ηλιακή ενέργεια και ελληνικοί μύθοι

Η βαθύτατη κρίση που ταλανίζει τη χώρα σε ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα, ζήτηση, αλλά και κανόνες αγοράς (τεράστια διαφθορά), αντιμετωπίζεται με συνθήματα για "πράσινη επιχειρηματικότητα", "πράσινες θέσεις εργασίας" και πολλά άλλα πράσινα οραματικά ξεσπάσματα. Στοιχειώδης ανάλυση δείχνει ότι η στροφή σε περιβαλλοντικά πιο φιλικές τεχνολογίες και μεθόδους παραγωγής, μπορεί να βοηθήσει μόνο υπεραναπτυγμένες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Ιαπωνία, άντε και χώρες με πολύ χαμηλό κόστος παραγωγής, όπως η Κίνα. Η αναγκαία στροφή προς λιγότερο ρυπαίνουσες πρακτικές, δεν φαίνεται να βοηθά ούτε την Ισπανία, που επένδυση πολλά σε ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, αλλά αυτό δεν αποτελεί ισχυρό αντίδοτο στην κατάρρευση των κατασκευών και τη μεγάλη ανεργία που αντιμετωπίζει η χώρα του Θαπατέρο.

Αξίζει να σημειώσουμε 2-3 σκέψεις για την Ελλάδα, που έσπευσε αρκετά αργοπορημένα στο νέο -οικονομικό- πεδίο:

1. Εχοντας αποδιαρθρωθεί κάθε μορφή βιομηχανικής παραγωγής στη χώρα μας, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας είναι καλοδεχούμενη για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά θα φέρει ελάχιστες θέσεις εργασίας και οριακά ενδιαφέρουσα τεχνογνωσία (εφαρμογής κυρίως, όχι παραγωγής). Οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι έχουν δημιουργήσει εξαγωγικές εταιρείες, αλλά η Ελλάδα πιθανόν να έχασε το τραίνο, αφού επί 8-10 χρόνια οι ανανεώσιμες έγιναν άλλο ένα γραμμάτιο που πληρώνεται στους τεράστιους μηχανισμούς διαφθοράς.

2.Τα οικονομικά οφέλη θα είναι μακροπρόθεσμα και οριακά. Μέχρι τότε η οικονομία και ο ιδιώτης (πχ που θα εγκαθιστά φωτοβολταϊκά στην ταράτσα του) θα πρέπει να επενδύσει σημαντικούς πόρους, που θα αποσβεσθούν σε 5-10 χρόνια.

3.Η ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές θα είναι για αρκετά χρόνια πιο ακριβή απο αυτήν που παράγεται απο λιγνίτη ή λιθάνθρακα. Το έχουν πει στους πολίτες, όσοι ευαγγελίζονται φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες;

Τα παραπάνω γράφονται από κάποιον που είναι με το μέρος της ανάπτυξης των ανανεώσιμων μορφών. Θεωρώ όμως ότι λέγοντας στους πολίτες τη μισή αλήθεια, τάζοντας πράσινες θέσεις εργασίας (στο δημόσιο εννοούν, αν και δεν το λένε) δημιουργείται ένα κλίμα υπερβολικών προσδοκιών, που θα φέρει κύμα δυσφήμισης και αντίδρασης κατά της πράσινης ενέργειας. Φαντασθείτε τι έχει να γίνει στα τηλεοπτικά κανάλια, όταν γίνει αντιληπτό ότι πράσινη ενέργεια, σημαίνει 10-20% πιο ακριβό ετήσιο προϋπολογισμό του νοικοκυριού. Θα ξεκινήσουν διαδηλώσεις όπου το αγωνιστικό πλήθος θα σπάει φωτοβολταϊκά πάνελ, όπως στη Σέριφο είναι έτοιμοι να κατεβάσουν τις ανεμογεννήτριες (για λόγους αισθητικής λένε).

Ενώ λοιπόν, με διαφορά φάσεως, στην Ελλάδα ανακαλύψαμε και εξιδανικεύουμε την "πράσινη ενέργεια", η διεθνής αγορά φωτοβολταϊκών μπαίνει σε βαθιά ύφεση, όχι μόνο λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και επειδή η ανάπτυξη των ηλιακών στηρίχτηκε σε επιδοτήσεις. Δεν είναι κατ' ανάγκην κακό για την Ελλάδα, που εισάγει τα πάντα, απλώς προσγειώνει όλη τη συζήτηση που ταυτίζει τις ανανεώσιμες με έναν νέο παράδεισο, που θα τον βρούμε πατώντας ένα κουμπί.

Μέσα από το παραπάνω πρίσμα, έχουν ενδιαφέρον ορισμένα στοιχεία από πρόσφατο άρθρο των Financial Times:

What looked only last year like a shining future for the solar industry has flared into a supernova, incinerating profits and share prices. Demand for photovoltaic panels had been growing at 45 per cent annually from 2000 to 2008, but the industry underwent an aggressive expansion at the wrong time. Finished panel capacity is at about 9,000 megawatts while demand has contracted from about 6,000MW last year to 4,500 in 2009, according to Barclays Capital.

The recession is partly to blame, but so is Spain. Accounting for nearly half of global installations last year, Spanish demand is expected to fall from 2,500MW to about 300MW after subsidies were slashed. China, also the largest panel manufacturer, is picking up some of the slack with hefty green spending.

*photo via flickr*

H πορεία διαφήμισης και interactive marketing

Καμμιά ανάλυση δεν είναι αντικειμενική, καθότι ο κάθε αναλυτής βρίσκεται ήδη πιο κοντά σε κάποιο από τα στρατόπεδα: αυτό της διαφήμισης ή το άλλο του interactive marketing.
Είναι χρήσιμο λοιπόν, να τσεκάρουμε με επιμονή τα στοιχεία που εισφέρει ο καθένας. Ο Brian Solis, που πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα πολύ καλό βιβλίο, με τιτλο "Putting back the Public in Public Relations" καταθέτει τη δική του άποψη και την τεκμηριώνει με το δικό του τρόπο.

Ο διάλογος επί του συγκεκριμένου θέματος θα μας ακολουθεί για καιρό, πολύ περισσότερο που ως συνήθως στην Ελλάδα , σε μεγάλο βαθμό αναλώνεται σε σλογκαν και φανατισμένες τοποθετήσεις. O Brian Solis πάντως υποστηρίζει, επικαλούμενος στοιχεία της Forrester, ότι η εξέλιξη θα είναι υπέρ του online & mobile marketing, του search marketing, του display advertisement και εις βάρος της παραδοσιακής διαφήμισης. Οι ρυθμοί δεν είναι σεισμικοί, αλλά είναι πολύ ισχυροί, λεει.

Oι κυνηγοί "κυνηγούν" τα φωτοβολταϊκά

Αν η Ελλάδα ήταν τόσο "πράσινη", όσο δείχνουν οι ποικιλώνυμες διακηρύξεις, τότε θα έπρεπε να έχει σηματιστεί μια διαδήλωση, που θα ξεκινούσα από τη Μεγαλόπολη και θα κατέληγε στην Αθήνα.

Η ιστορία είναι γνωστή στην Ελλάδα, αν και δεν ιδρώνει κανενός το αυτί. Τώρα την φωτίζει το πρακτορείο Reuters και ο πολύ ισχυρός στα περιβαλλοντικά παγκόσμιος ιστοχώρος PlanetArk, δείτε σχετικά εδώ.

*photo via flickr*