Φαγητό και τέχνη, design και φτώχεια

7 αναγνώσματα και μια μουσική

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Μέχρι το 2018, ο μόνος κλάδος που μπορεί να ελπίζει σε ανάπτυξη –σε παγκόσμια κλίμακα- είναι αυτός της διατροφής, κατά το αμερικάνικο Slate.  Πέρα απο την ποσοτική του μεγένθυνση,  θα δούμε πολλές αλλαγές. Είτε γιατι θα ενταθεί η πίεση για την αντιμετώπιση της φτώχειας, είτε επειδή θα ενισχυθεί η κριτική στα ‘σκουπίδια’ των fast food και των αναψυκτικών.

Πόσες είναι οι μέχρι τώρα πραγματικές μεταρρυθμίσεις;

Κινδυνεύουμε να χάσουμε τη μπάλα…
Το θέμα μας, τουλάχιστον σύμφωνα με το 80% των πολιτών της χώρας, δεν είναι μόνο να ‘κόψουμε’ επενδύσεις, αλλά να κάνουμε μεταρρυθμίσεις. Έχουν περάσει κοντά 9 μήνες από τις εκλογές και 5 μήνες απ’ όταν η ΕΕ μας έβαλε το μαχαίρι στο λαιμό. Προσπάθησα να κάνω έναν απολογισμό και δεν θυμάμαι πολλά περισσότερα από αυτά που άκουσα σχετικά πρόσφατα, τα οποία είναι:

ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ ΝΟΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: Επιχειρεί να κλείσει δεκάδες 'τρύπες' (μαύρες και γκρίζες) , που οδηγούσαν την εκπαίδευση να λειτουργεί εκτός λογικής και -συχνά- εκτός νόμων. Δυστυχώς, στο ευρύ κοινό έχουν περάσει μόνο θέματα όπως η βάση του 10 για εισαγωγή στα ΤΕΙ. Η εφαρμογή των μη ευρέως γνωστών αλλαγών του νόμου θα κριθεί και στο κατά πόσον θα χτιστούν συμμαχίες ενάντια στις μεσαιωνικές ή τριτοκοσμικές 'πρακτικές' που επιχειρεί να αλλάξει.

ΠΕΝΤΕ ΕΡΓΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ: Τα παρακολουθεί ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, αλλά τι να πρωτοπαρακολουθήσει; Ο έλεγχος της αγοράς των καυσίμων ή των δαπανών για περίθαλψη και ασφαλιστικά ταμεία, ιδίως το δεύτερο, δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ζήτημα επιβίωσης της χώρας. Ο Γ.Α. Παπανδρέου και μια μικρή ομάδα ανθρώπων επιχειρούν να τα υλοποιήσουν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ενδιαφέρονται διόλου τα υπουργεία που αφορούν αυτά τα έργα.
Ο Ειδικός Γραμματέας Ψηφιακής Σύγκλισης Αντώνης Μαρκόπουλος, επικεφαλής του φορέα που χειρίζεται τα κονδύλια για υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και ψηφιακού εκσυγχρονισμού της χώρας, διακηρύσσει ότι το μέχρι τώρα μοντέλο δεν πάει άλλο. Πόσοι το έχουν αντιληφθεί, εκτός ίσως, από εκείνους που είναι αντίθετοι σε τέτοιες αλλαγές; Η ανατροπή του μοντέλου θα προχωρήσει, γιατί δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, αλλά και γιατί οι άνθρωποι που έχουν την ευθύνη είναι focused και δεν είναι τυχαίοι. Πόσο γρήγορα θα γίνει; Σε τί βάθος; Και εδώ θα παίξουν ρόλο οι συμμαχίες...

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ, ΕΝΙΑΙΑ ΑΡΧΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ: Όποιος είχε την ευκαιρία να ακούσει τον καθηγητή Διομήδη Σπινέλλη, γενικό γραμματέα του Taxis, αποκτά μια κάποια αισιοδοξία πως δεν είναι όλα 'κωλυόμενα' ή σε αδιέξοδο. Το καταλαβαίνεις ότι είναι από αυτούς που θα δηλώσουν αμέσως παραίτηση, μόλις οι συντεχνίες ή το 'πολιτικό κόστος' νοθεύσουν τον εξορθολογισμό. Φαίνεται να υπάρχει πρόγραμμα, όρεξη, αρχές. Ωστόσο, και εδώ πολλά θα κριθούν από τους συσχετισμούς και τις συμμαχίες: πόσοι πολίτες, σε μια χώρα που απεχθάνεται τα Communities, θα ρίξουν λίγο βάρος, κόντρα σε πρακτικές και υπόγειες διαδρομές που ευνοούν τη φοροδιαφυγή και την έλλειψη κάθε λογοδοσίας στο δημόσιο;
Μπορεί να γίνονται και άλλα πολλά, αλλά να μου διαφεύγουν.

MEDIA: Ο αχανής αυτός χώρος έχει αφεθεί να περιορισθεί δια της μεθόδου της ασφυξίας. Ωστόσο η αγωνία αρκετών media, γίνεται υπερβολή, πανικός ή και έλλειμμα ενημέρωσης. Όσο για την ΕΡΤ, όλοι έχουμε μάτια και βλέπουμε, έστω και με ένα ημερήσιο ζάπινγκ των 5'.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μπορούν να γίνουν πολλά…


ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ: Ίσως αποδειχθεί το πιο αδύνατο σημείο της κυβέρνησης. Ο Γ.Α. Παπανδρέου έκανε αρκετά βήματα στη στελέχωση του κυβερνητικού σχήματος, ωστόσο στα 'παρακάτω' επίπεδα επικρατούν σε αρκετές περιπτώσεις κριτήρια και μέθοδοι που θυμίζουν 1998 ή 2002. Το κόστος είναι πολύ μεγάλο.

ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ: Χρειάζεται ταχύτερο πλάνο, γιατί η εγκατάσταση διοικήσεων σε οργανισμούς που θα απορροφηθούν, σημαίνει ότι οι διοικήσεις αυτές, θα αντισταθούν στην συγχώνευση.

*photo via flickr*

Εταιρεία Μελέτης Μεταβολικών Νοσήματων: ένα τεστ για κλασσικά και online media

Μια ομάδα άξιων γιατρών και επιστημόνων της υγείας αποφασισε πριν λίγο καιρό, να ιδρύσει μια επιστημονική Εταιρεία για την παρακολούθηση των Μεταβολικών Νοσημάτων στην Ελλάδα (Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ενδογενών Μεταβολικών Νοσημάτων).

Οι συνεργάτες μου και εγώ προσφερθηκαμε να συμβάλλουμε σε αυτή την ευγενή προσπάθεια. Η περίπτωση αυτή, στην οποία δεν έχουμε εμπλοκή με κάποιο ισχυρό, κερδοφόρο brand, αλλά με την πληροφορηση για την ίδρυση μιας επιστημονικης οργανωσης, επιτρέπει να καταγράψουμε ορισμένες παρατηρήσεις για το θέμα.

Η σκοπιά που έχει ενδιαφέρον είναι κατά πόσον τα media στην Ελλάδα σήμερα μπορουν να χειριστούν το ρόλο τους της πληροφόρησης του πολίτη για θέματα που έχουν αξία (για τον πολίτη).

Στη συνέντευξη τύπου, για την οποία είχε γίνει επαρκής προετοιμασία, η συμμετοχή δημοσιογράφων ήταν μικρή. Η δημοσιότητα που έδωσαν τα κλασσικά ΜME σε ένα τέτοιο θέμα ήταν επίσης μικρή. Το εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι η διαδικτυακή δημοσιότητα που παρήχθη χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια ήταν πολλαπλάσια.

Η υπόθεση αυτή δείχνει την πορεία των πραγμάτων. Τα ελληνικά κλασσικά media, είναι σε πιο δύσκολη θέση απ'ό,τι τα διεθνή παραδοσιακά ΜΜΕ, που και εκείνα πληττονται από το Internet και την αλλαγή του μοντέλου επικοινωνίας.Τα ελληνικά Μέσα μπαίνουν σε πιο δύσκολα νερά, γιατί έχει διαρρηχθεί σημαντικά η σχέση τους με τον αναγνώστη, τον ακροατή, τον τηλεθεατή. Είτε γιατί είναι πολύ περισσότερα απ' όσα σηκώνει η ελληνική αγορά, είτε επειδή διέγραψαν την τελευταία 10ετία μια τροχιά κόπωσης, είτε επειδή αφησαν να εξελιχθεί μια κρίση εμπιστοσύνης.

Τα κλασσικά media άλλων χωρών κάνουν προσπάθειες επιβράδυνσης της κρίσης, μέχρι να βρουν ένα μοντέλο αντιμετώπισης του Internet. Το 2009 είχαν καλά αποτελέσματα, χωρίς αυτό να αποτελεί κριτήριο για το μέλλον. Στην Ελλάδα η κατάσταση είναι διαφορετική...

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Το τελευταίο διάστημα έχουν πολλαπλασιασθεί οι κριτικές τοποθετήσεις, αλλά και οι επιθέσεις κατά γιατρών και επιστημόνων της υγείας, εξαιτίας του τεράστιου ελλείμματος -σε χρήμα και αξιοπιστία- του Συστήματος Περίθαλψης και της λεηλασίας των Ταμείων.

Η περίπτωση της σύστασης της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Ενδογενών Μεταβολικών Νοσημάτων μου έδωσε την ευκαιρία να διαπιστώσω ότι εξακολουθουν να υπάρχουν στο χώρο της Υγείας αφανείς, αλλά άξιοι και έγκυροι επιστήμονες. Από τις αρχές της δεκαετίας του '80, που παρακολουθώ αυτό το χώρο, είχα πάντα την τύχη να συναντώ επιστημονες που λειτουργούσαν με βάση αρχές και ας μην το ευνοούσε το περιβάλλον.

Τα τελευταία χρόνια, η παράλογη κούρσα που αύξανε το κόστος της Υγείας κατά 1 δισ. ευρώ κάθε χρόνο και το διπλασίασε σε μια 10ετια, πίεσε κι άλλο τους σοβαρούς επιστήμονες. Το ευχάριστο, όμως, είναι ότι δεν χάθηκαν μέσα στη ματαιότητα, αλλά αυτή η κατηγορία των λειτουργών της Υγείας αποτελεί έναν από τους λίγους λόγους που μας επιτρέπουν να πιστεύουμε ότι θα μπει μια κάποια τάξη σε ένα κρίσιμο για την κοινωνία χώρο.

*photo via flickr*

Μενεγάκη ή Χρέος; Ολυμπιακός ή Επιδόματα; Τι λέει η Agenda-Setting Theory

Ποιον ακούτε; Τον Γιάννη Πρετεντέρη ή τον υφυπουργό Εργασίας Γιώργο Κουτρουμάνη;

Η φράση του 1963 θεωρείται κλασσική και ανηκει στον θεμελιωτή της Agenda-Setting Theory: "The Press may not be successful much of the time in telling people what to think, but it is stunningly successful to telling its readers what to think about".

Από τότε, η τηλεόραση συγκέντρωσε τεράστια δύναμη, οπότε η παραπάνω φράση θέλει μια -τεχνική- αναδιατύπωση. Ωστόσο, η επέλαση του Internet και η ανάπτυξη του citizen journalism έχει αρχίσει να αλλάζει τα δεδομένα.

Όποιοι έχετε διάθεση, αξίζει να δείτε μερικά στοιχεία παραπάνω για την Agenda-Setting Theory, σε μια χώρα όπου οι εφημερίδες εθνικής κυκλοφορίας είναι εξαπλάσιες της Βρετανίας ή της Ολλανδίας και οι τηλεοπτικοί σταθμοί είναι τριπλάσιοι απ' όσους σηκώνει το μέγεθος της χώρας.

Για την οικονομία του χρόνου σας, παραθέτω δύο αναφορές εδώ κι εδώ.

*photo via flickr*

Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τον Τύπο και τις ειδήσεις

Έχουν ενδιαφέρον δύο διαφορετικές προσεγγίσεις του Economist και της Καθημερινής. Πολύ σοβαρές και οι δύο, αποτυπώνουν, όμως, την διαφορετική οπτική γωνία από την οποία αντιμετωπίζεται η κρίση του Τύπου και της ειδησεογραφίας.

Ο Economist αναφέρεται στις αλλαγές συνολικά στο χώρο των ειδήσεων, και όχι μόνο στον Τύπο. Αυτό δεν διαφοροποιεί την πεποίθηση ότι ο Τύπος αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες, κάτι που φαίνεται, π.χ., στην αγορά των ΗΠΑ και της Βρετανίας.

Η Καθημερινή έχει τίτλο στην έρευνά της «Μονό η ποιότητα μπορεί να σώσει τον Τύπο». Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς Έλληνες δημοσιογράφους, αλλά και αναγνώστες, είναι τι μέτρα λαμβάνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις media για την αντιμετώπιση μιας κρίσης που σαρώνει τα Μέσα (και ιδίως τον Τύπο) σε όλο τον κόσμο…

*photo via flickr*

Μεταρρύθμιση και στα social media...

Ο Γιώργος Μαντέλας, διευθυντής σύνταξης στον Ελεύθερο Τύπο (όπου πήγε πριν ένα μήνα από την Καθημερινή), ξεκίνησε το δικό του ταξίδι στα social media. Διάλεξε μάλιστα, τον χαρακτηριστικό τίτλο «Μεταρρύθμιση» για το blog του.

Ο Γιώργος είναι ένα ιδιότυπο «ζώον». Πρωτάκουσα το όνομά του σε μια υπόθεση, στην οποία κάποιο δημόσιο πρόσωπο είχε εκτιμήσει την δεοντολογική στάση του Γιώργου. Παρότι μας χώριζε ένας όροφος επί αρκετά χρόνια στη δουλειά μας, γνωριστήκαμε μετά από αρκετό καιρό. Ίσως γιατί και οι δύο μας αφιερώνουμε λιγότερο χρόνο για να κάνουμε γνωριμίες, απ’ ό,τι συνηθίζεται στην Ελλάδα…

Είναι φιλελεύθερος, σε ένα χώρο που η επίκληση (ή και η επίδειξη) αριστερής ιδεολογίας –ακόμη και από φίλους της κεντροδεξιάς- είναι κάτι που πλησιάζει στο καθεστώς…

Γι' αυτό το λόγο, η επιλογή της Μεταρρύθμισης του ταιριάζει. Σε μια εποχή, που όλα κρίνονται με βάση τις δημοσκοπήσεις και την AGB, άρα πολύ αρνητική περίοδο για μεταρρυθμίσεις. Που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος…

Τα blogs δημοσιογράφων, που γράφουν επώνυμα, δεν έχουν πάντοτε ενδιαφέρον. Αυτό που ξεκινά ο Γιώργος Μαντέλας είναι πιθανόν να πάρει χώρο στις εξαιρέσεις. Ο λόγος είναι απλός: είναι ένας από τους λίγους Έλληνες δημοσιογράφους, που έχει στο αίμα του τη συνεχή έρευνα της πληροφορίας… Αυτό δεν ταυτίζεται με την έννοια «σύμφωνα με το ρεπορτάζ μου», γιατί σε αρκετές περιπτώσεις αυτό σημαίνει «με βάση αυτά που μου είπε μια από τις 4-5 μόνιμες πηγές μου».

Τώρα που εντείνεται η ύφεση και η κρίση, είναι πιθανόν να αυξηθεί στο «χρηματιστήριο» η αξία της Πληροφορίας, που προέρχεται από έρευνα. Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι αρκετά blogs διεκδικούν ρόλο κλασσικού reporter, τότε εγχειρήματα όπως η «Μεταρρύθμιση», μπορεί να δείξουν ένα καινούργιο δρόμο…