Τρεις παράλληλες Ελλάδες

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Στιγμιότυπο από τα γυρίσματα του βιντεοκλιπ "Το πικρό τσάι της ξενιτιάς"

'Συνεχίζεται το κύμα μετανάστευσης Ελλήνων στο Ντουμπάι, για την ακρίβεια συνεχίζεται αυξανόμενο. Άλλοι έρχονται με το αεροπλάνο και άλλοι με αλεξίπτωτο'. Αυτά λέει η Ε.Κ. που ζεί χρόνια εκεί , αλλά το μυαλό της είναι στη χώρα μας, καθώς βοηθάει εμπράκτως (μέσα από συλλογικότητα) σε μια σκληρή περιοχή της ανθρωπιστικής κρίσης. Εκείνοι που μεταβαίνουν με 'αλεξίπτωτο' είναι συνέλληνες που μεταναστεύουν όπως-όπως, χωρίς κάποιο ιδιαίτερο σχέδιο για το τι θα κάνουν εκεί. Φεύγουν με την πίκρα οτι δεν έχουν τύχη στην Ελλάδα. 

Ομάδες Πολιτών δικτυώνουν την πόλη

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η ανασύνταξη της πόλης ξεκινάει από τα ‘κάτω’

H Zuzana Stanova διηγείται πώς ομάδες πολιτών της Μπρατισλάβα (πρωτεύουσα της Σλοβακίας), σε συνεργασία με τον δήμο, ανακαίνισαν τα δύο τελευταία χρόνια τρία εγκαταλελειμμένα κτήρια και έδωσαν ζωή σε δύο παραμελημένα πάρκα. Η Μπρατισλάβα είναι μια πόλη με ελάχιστους πόρους και χωρίς τη δυνατότητα να προσφύγει στα ταμεία του ΕΣΠΑ. Η Zuzana βρέθηκε στην Αθήνα για να πάρει μέρος σε μια αντισυμβατική εκδήλωση (un-conference) του TEDxAthens, όπου Ομάδες Πολιτών από την Ελλάδα και δύο ξένοι ομιλητές αναφέρθηκαν στην διασυνδεδεμένη πόλη και στην δικτυωμένη κοινωνία.

Θα "κουκουλώσουμε" με επιδόματα το 75% της ανεργίας των νέων;

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Ένα νεανικό γυναικείο πρόσωπο πλησιάζει διστακτικά σε μια εκδήλωση και με πολύ συστολή βρίσκει μια ευκαιρία να αναφέρει διακριτικά ότι ψάχνει για δουλειά. Σε άλλη σκηνή κάποιος νέος ‘παρεισφρύει’ σε μια συζήτηση στο Facebook, για να ζητήσει διακριτικά συμβουλές για τα σχέδια που έχει ως διαφυγή από τη κατάσταση ανεργίας.

Φούρνο στην Αίγινα ή εταιρεία στη Silicon Valley;

Δεν είχα πολλά περιθώρια για συναισθηματισμούς όταν πήγα να μιλήσω σε ένα αμφιθέατρο της σχολής, όπου πριν αρκετά χρόνια είχα αποφοιτήσει. Ένοιωθα την πίεση να αποφύγω να μιλήσω μόνο για Silicon Valley και σαλιγκάρια.

Αρκετές δεκάδες φοιτητές της σχολής ηλεκτρολόγων μηχανικών ήταν παρόντες στην εκδήλωση του ΙΕΕΕ, πρόσωπα από αυτά που ξέρεις ότι έρχονται απο την «άλλη Ελλάδα». Ξέφυγα λίγο από το θέμα μου, δεν έμεινα αυστηρά σε θέματα marketing. Είχα στο μυαλό μου έναν φοιτητή Μηχανολόγων Παραγωγής (Χανιά) , που παρότι ονειρευόταν μια ζωή αυτή τη σχολή, προτίμησε να την αφήσει μετά από ένα χρόνο σπουδών και να ξεκινήσει από την αρχή στη Γεωπονική, επειδή αυτό θεωρεί ότι θα είναι πιο χρήσιμο στην εποχή της κρίσης. Όπως και δύο αρχιτεκτόνισσες με διεθνείς σπουδές, οι οποίες προτίμησαν να αλλάξουν ρότα και να στραφούν στη μαγειρική.

Έτσι ξεκίνησα την παρουσίασή μου, αναλύοντας σε φοιτητές μιας από τις πιο περιζήτητες σχολές της Ελλάδας, ότι έχουν 7 διαφορετικές επιλογές, πολλές από αυτές πέραν των σπουδών του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού που κατάφεραν να ξεκινήσουν. Τα υπόλοιπα θα τα δείτε στην παρουσίαση που επισυνάπτεται (βρείτε τα notes στο τέλος αυτής της σελίδας)

Γέρικα σκυλια ή ας δωσουμε χωρο στα διψασμένα κουτάβια...

Το κακό νέο είναι ότι το πολιτικό σύστημα αντί να γίνεται πιο ανοικτό εξαιτίας της κρίσης, ακολουθεί την αντίθετη πορεία: κλείνεται περισσότερο στον εαυτό του και φράζει το δρόμο σε νέους ανθρώπους. Το καλό νέο είναι ότι κάποια -λίγα- κόμματα πιέζονται από την ανάγκη να ξανοιχτούν προς νέες/νέους και ορισμένοι -λίγοι- πολιτικοί θα αξιοποιήσουν την ευκαιρία να ακούσουν τη νεότερη γενιά.

Ήμουν μάρτυρας σε μια συνάντηση ενος 30χρονου παραγωγικότατου νέου και ενός  πολιτικού, με υπουργική προϊστορία. Τους γνωρίζω πάρα πολλά χρόνια και τους δύο, αυτοί δεν είχαν συναντηθεί μέχρι στιγμής. Ο πολιτικός ένιωσε την ανάγκη να συναντήσει το νέο για να ακούσει. Είχε συνειδητοποιήσει την ανάγκη ,σε αυτή την περίπτωση, να ακούσει και όχι να μιλήσει.

Ο νέος, αν και με γερμανική παιδεία και νοοτροπία, ήταν από αυτούς που είναι οργισμένοι με το πολιτικό σύστημα. Πρότυπο κάποιων νέων που δεν πρόκειται να πάρουν γιαούρτια, αλλά έχουν περισσή οργή, γιατί λείπουν οι αξιοπρεπείς δουλειές, η αξιοκρατία… Έχουν πτυχία, ικανότητες, αλλά δεν μπορούν να βρουν τις ευκαιρίες που αξίζουν.

Η συνάντηση κράτησε αρκετά περισσότερο απ’ όσο προβλεπόταν. Θα χρειαζόταν ένα δισέλιδο της Lifo για να περιγραφούν τα βασικά σημεία, γι αυτό μένω μόνο στο -κατ’ εμένα- βασικό: ο νέος ήταν σκληρός, αλλά ρεαλιστής. Περιέγραψε τα αδιέξοδα της γενιάς του, αλλά στο τέλος κάθε θέματος που ανέπτυσσε, κατέληγε στο ότι έχει μια δουλειά σε ένα δύσκολο δημόσιο φορέα, όπου βλέπει να αποδίδει η προσπάθεια. Αναφέρθηκε στο πώς ξεπέρασε τη διάλυση της υπηρεσίας του, την απροθυμία -στην αρχή- των περισσότερων εργαζομένων να κάνουν κάτι παραγωγικό, στο πώς δημιουργήθηκε μια ομάδα. Η αμοιβή του είναι μικρή, δεν έχει εξασφάλιση στη δουλειά του, αλλά αυτός εκεί βρήκε στην πράξη τις λύσεις που περιγράφουν κλασικά εγχειρίδια του management και της πολιτικής θεωρίας.

Αυτά που η γενιά του πολιτικού, αλλά και ο κύκλος των ηγεσιών της χώρας, θεωρούν ότι είναι ανέφικτα, γιατί «αυτά στην Ελλάδα δεν γίνονται».

Δηλαδή πόσους νοητικούς κύκλους πρέπει να κάνουμε για να ανακαλύψουμε το προφανές; It is elementary stupid! Αν επιτρέψουμε να πάρουν οι νέες/νέοι τις ευκαιρίες που τους αξίζουν, τότε αυτοί μπορούν να κάνουν κάτι καλύτερο για τα χαλάσματα που τους φέραμε. Στη χειρότερη, αρκετοί από αυτούς θα το επιχειρήσουν γιατί είναι ό,τι καλύτερο μπορούν να παλέψουν σ’ αυτή τη χώρα.

Οι σκέψεις αυτές δεν προκύπτουν απο κάποιο ρομαντικό μοντέλο, ούτε από διάθεση -διαδεδομένη γύρω μας- να χαϊδέψω τη νέα γενιά... Το συμπέρασμά αναδύεται από δεκάδες παραδείγματα που έχω την τύχη να συναντώ:  νεότεροι άνθρωποι δεν δέχονται να είναι αργόμισθοι στο δημόσιο, δεν επιθυμούν να γίνουν ορντινάντσες κατεστημένων πολιτικών, δεν προσφέρονται να ακολουθήσουν τις επιταγές της επιχειρηματικής (ενίοτε κρατικοδίαιτης) επετηρίδας...

Για να δοθεί απάντηση στη κρίση, δεν αρκούν κάποιες περιπτώσεις νέων που ξέφυγαν από το σφιχτό εναγκαλισμό των παλιότερων. Για παράδειγμα, είναι στενάχωρο που κόμματα εναλλακτικά δεν έχουν σαφές πλάνο για το πώς θα φέρουν στην πρώτη γραμμή νέα πρόσωπα. Εξίσου απρόσμενο είναι ότι υγιείς και δυναμικοί επιχειρηματίες δεν έχουν  πρόγραμμα ανάδειξης νεότερων στελεχών. Σε άλλες κοινωνίες και οικονομίες αυτά είναι αυτονόητοι κανόνες του παιχνιδιού. Στην Ελλάδα, οικογένειες, παρέες, οργανισμοί, εταιρείες έχουν παγιδευτεί στην αναπαραγωγή ενός συστήματος που είναι όλο και πιο γερασμένο, πιο φθαρμένο,  πιο αναποτελεσματικό. Η κρίση δείχνει ότι το σύστημα δεν παίζει απλώς τα ρέστα του, αλλά και τα χάνει... Δεν μπορούν γέρικα σκυλιά να μάθουν καινούρια κόλπα...

(Μια σύντομη μορφή της παραπάνω ανάρτησης δημοσιεύθηκε στη Lifo)

H MAMA TOY ΛΑΚΗ

Το σκηνικό μου θυμίζει το Λάκη και τη μαμά του, που ήταν επικεφαλής μιας εταιρείας σε έναν -υποτίθεται- μοντέρνο κλάδο. Η μαμά έλεγχε τα πάντα, ο Λάκης μεγάλωνε και  λειτουργούσε απόλυτα εξαρτημένος από τις αποφάσεις της. Τα χρόνια περνούσαν και όταν η μαμά αποφάσισε να περάσει τη διοίκηση στο Λάκη, αυτός ήταν 55 ετών και η εταιρεία στα κατώφλι της χρεωκοπίας.

Αν το σκεφτείτε λιγο, υπάρχουν πολλές ιστορίες με Λάκηδες γύρω μας, τόσο στην πολιτική, όσο και στις επιχειρήσεις. Πολλές από αυτές είναι αντικείμενο περισσότερο των ψυχαναλυτών και λιγότερο των πολιτικών ή των οικονομικών αναλυτών. Το σύστημα δούλευε  επί πολλά χρόνια, το «μαγαζί» δούλευε, ο Λάκης συνήθως ήταν μια ψυχοπαθολογική περίπτωση, αλλά πλούσιος και με μεγάλη δύναμη και επιρροή. The game is over… Η φούσκα του χρέους και η φούσκα του lifestyle, που έδιναν μια ασταθή ισορροπία στο σύστημα με τους Λάκηδες , έσκασαν και οι δύο... Τα θραύσματα πέφτουν στα μούτρα της ελληνικής κοινωνίας, από την «κορυφή» (τις Ηγεσίες) μέχρι -δυστυχώς- τη βάση... Αρκετές οικογένειες στηρίζονταν στο ότι τα παιδιά τους θα ζούσαν όχι από πραγματικές ευκαιρίες αλλά από αυτά που είχαν αποθησαυρίσει μέσω της φούσκας, της καταπάτησης δημοσίων αγαθών, οι γονείς. Ο φαύλος κύκλος έσπασε. Ο Λάκης πρέπει να πάρει τη ζωή του πίσω... Η κοινωνία πρέπει να του επιστρέψει τις ευκαιρίες που του έκλεψε...

Στον αντίποδα του Λάκη υπάρχει η ιστορία της Νάντιας και του Σεργκέι, ενός ζευγαριού νέων από τη Ρωσία και την Ουκρανία, που είναι γεμάτοι ενέργεια και διάθεση να δουλέψουν σκληρά στην Ελλάδα που βρέθηκαν. Η ιστορία της Σόφης, με μεταπτυχιακά στις ΗΠΑ, που έχει κάνει ενα επιτυχημένο κατάστημα στο χώρο της εστίασης, πρότυπο σε μια Ελλάδα όπου τρως ακριβά και χαλια... Ο Θέμης που ετοιμάζει επιχείρηση εξαγωγής ελληνικών αγροτικών προϊόντων, ενω παράλληλα ετοιμάζει κατάστημα στη Σαντορίνη... Η Αρετή που πάλευε δυο χρόνια για να φτιάξει μια όμορφη γωνία κατάλυσης ιδεών στο κέντρο της Αθήνας. Ο Δημήτρης, που με έδρα (ως πότε;) την Πάτρα εξάγει υψηλή τεχνολογία στη Silicon Valley…

Κάνοντας μπρος-πίσω, θα μεταφέρω αυτό που μου είπε κατ’ ιδίαν γνωστός πολιτικός που βρέθηκε στη συνάντηση που είχε ο κ. Βαγ. Βενιζέλος με πνευματικούς ανθρώπους (Μουσείο Μπενάκη, 3/4/2012). «Σοκαρίστηκα όταν είδα ότι ανάμεσα στους προσκεκλημένους δεν υπήρχαν άνθρωποι κάτω των 35 ετών». Εγώ έβαλα στοίχημα ότι σ’ αυτή την εκδήλωση κανένας δεν σκέφτηκε να καλέσει έναν 40ρη δημιουργικό άνθρωπο, που πρόσφατα έκανε άλλη μια διεθνή επιτυχία. Δεν ρώτησα αν τον σκέφτηκαν, γιατί είμαι σίγουρος  ότι δεν εμπίπτει στα κριτήρια με τα οποία -από σύστημα- γίνονται αυτές οι λίστες. Θα τον ρωτήσω, παρ’ ό,τι είμαι βέβαιος ότι και αν τον καλούσαν, αυτός δεν θα πήγαινε...

Η ιστορία δεν γράφεται με καλές προθέσεις και η κρίση δεν αντιμετωπίζεται με νουθεσίες. Οι μαμάδες  των Λάκηδων δεν πρόκειται να εκχωρήσουν το προνόμιο που τους έδωσε η ελληνική κοινωνία στην περίοδο 1821-2009, να κρατάνε για πάρτη τους το τιμόνι , τα κλειδιά, ακόμα και τα κατευναστικά χαπια... Οι δυναμικοί άνθρωποι , οι ζωντανές Κοινότητες αυτής της χώρας, πρέπει να δείξουν στη μαμά του Λάκη, με ευγενικό ή με αυστηρό τρόπο, ότι η κατάσταση έχει οδηγηθεί σε μονόδρομο...

(Η ανάλυση με πρόσθετα στοιχεία για το Λάκη και τη μαμά του στο lifo.gr)

Για το τέλος, δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό να παραθέσω αυτή τη σκέψη μιας 50χρονης, που λέει ότι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε για τους νέους είναι να τους αδειάσουμε τη γωνία από την αφεντιά μας...

Η Γεωπονική δείχνει πως η νοοτροπία αλλάζει πολύ αργά

Η συντριπτική πλειοψηφία απο τους 90 πρωτοετείς της Γεωπονικής Αθηνών αποτελείται, σύμφωνα με μια φοιτήτρια, απο παιδιά των οποίων οι οικογένειες ζουν στην Αθήνα. Βρέθηκαν σε αυτη τη σχολή , κατά κανόνα , απο καραμπόλα. Είχαν ως πρώτη επιλογή άλλες σχολές, τελείως διαφορετικού προσανατολισμού, όπως η Ιατρική.
Ασφαλώς δικαιούνται τα νέα παιδιά να αντιδρασουν με κάποια επιχειρήματα, όπως: ' οι προηγούμενες γενιές καταστρέψατε τη χώρα και τώρα θελετε να μας στείλετε εμάς, για τιμωρία, στην εγκαταλειμμένη ελληνική ύπαιθρο. Μας παροτρύνετε να πάμε στην επαρχία, με τη πολύ φτωχή ζωή και με εισοδήματα πολύ μικρότερα απότι κερδίζατε εσείς'. Σε προσωπικό επίπεδο, τα παιδιά αυτά έχουν το δικαίωμα να το λένε. Στο επίπεδο της κοινωνίας, θα έπρεπε ήδη να φαίνονται κάποια σημάδια, για την ανάγκη αναζωογόνησης της υπαίθρου στο παραγωγικό τομέα.
Για όσο διάστημα, η νεολαία θεωρεί οτι η ενασχόληση με τον αγροκτηνοτροφικό τομέα ειναι 'τιμωρία' , αυτο θα σημαίνει ότι καλλιεργούνται ακόμα οι αυταπάτες για τη δυνατότητα να διορισθούν στο δημόσιο ή να βρούν καποια καλοπληρωμένη δουλειά σε κάποιες υπηρεσίες στη πόλη, ενώ η οικονομία καταρρέει από την ύφεση.
Ο Γιώργος ειναι 30 χρονών και προτιμά να ταξιδεύει 60 χιλιόμετρα κάθε μέρα, για να διδάσκει ως αναπληρωτής καθηγητής και αρνείται να συμβάλει στη μεσαία αγροτική παραγωγή του πατερα του. Προτιμά ένα μηνιαίο εισόδημα 700 ευρώ, που παίρνει με αρκετή καθυστέρηση, ενω οι προπτικές να γίνει μόνιμος ειναι πολύ μακριά (δεν έχει περάσει ακόμα απο ΑΣΕΠ και οι προβλέψεις ειναι γκρίζες). Ολες οι ενδείξεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι 'τσοντάρει' ο 60χρονος πατέρας του, ένας παραδοσιακός έντιμος αγρότης.
H αλήθεια ειναι πως υπάρχει κάποια κινητικότητα υπέρ της αναζωογόνησης της πρωτογενούς παραγωγής, όπως έδειξε η περιπτωση του φοιτητή Πολυτεχνείου, που 'πέταξε' δυο χρόνια σπουδών, για να ξεκινήσει απο το μηδέν στη Γεωπονική.Σχετική ειναι και η περίπτωση τριών αδελφιών, που ακολουθουν τρεις διαφορετικές εξειδικεύσεις της Γεωπονικής, προφανώς στα πλαίσια ενός οικογενειακού σχεδίου.
Η σημερινή κατάσταση στην αγροτική παραγωγή ειναι φυσικό να μην εμπνέει τους νέους. Ενα μεγάλο μέρος 'αγροτών' ειναι στην ουσία εισοδηματίες, που παίρνουν γενναίες επιδοτήσεις και συντηρούν μια χαμηλής ποιότητας και παραγωγικότητας παραγωγή, χρησιμοποιώντας οικονομικούς μετανάστες. Ενα άλλο μέρος της αγροτικής παραγωγής, αποτελείται απο παραδοσιακούς αγρότες, που ασχολούνται με καλλιέργειες πολύ μικρής απόδοσης και ανεμικής προοπτικής (λχ λάδι). Οι τελευταίοι ειναι όμηροι μιας ξεπερασμένης αντίληψης για το πρωτογενή τομέα , δουλεύοντας επτά μέρες την εβδομάδα και απολαμβάνοντας τη μιζέρια της ελληνικής περιφέρειας.
Τι αντιδράσεις έχετε; ρώτησα πριν μερικές εβδομάδες το πιο στενό συνεργάτη βουλευτή, που εκλέγεται σε μεγάλη αγροτική και φτωχή περιφέρεια. 'Στα χωριά  δεν έχουμε κανένα πρόβλημα' απάντησε. 'Ολα σχεδόν τα σπίτια έχουν ένα καλό εισόδημα απο τις επιδοτήσεις, ενώ παίρνουν και απο μια αναπηρική σύνταξη'. 
Χρειάζεται υπομονή λοιπόν... Κάποιες ηγετικές ομάδες στο αμέσως επόμενο διάστημα μπορεί να συμβάλουν, ώστε η ανάγκη στήριξης της ελληνικής αγροτικής παραγωγής να μην γίνει σε συνθήκες που μοιάζουν με καταδίκη των νέων.. Να επεξεργαστούν κάποιο σχέδιο, να δώσουν νόημα, να συνδυάσουν την αναζωογόνηση της περιφέρειας σε αλλους τομείς (πολιτισμός, ψυχαγωγία) και να αποσυνδέσουν τη παραγωγή απο τη κρατική πατρωνία (επιδοτήσεις για άχρηστη παραγωγή ή για επενδύσεις-μαϊμου). 
Α, η αντικατάσταση των καρκινωμάτων των παραδοσιακών Συνεταιρισμών, θα είναι πρωταρχικής σημασίας.

Πώς η νέα γενιά θα πληρώσει πολύ ακριβά τον πόλεμο ιδιωτικού-δημοσίου

Ένας γνωστός μου,  ημι-αργόμισθος στο δημόσιο δηλώνει στη φορολογική του δήλωση όσο είναι το σύνολο της ετήσιας μισθοδοσίας μιας δυναμικής εταιρείας 7 άξιων ατόμων, που διατηρεί μια έντιμη φίλη (περισσότερα στοιχεία στο τέλος του σημειώματος, γιατί θα υποβάλετε πολλές ερωτήσεις). Ο Οργανισμός που δουλεύει ο ημι-αργόμισθος μπορεί να καταργηθεί ανά πάσα στιγμή, δεν τον έχει ανάγκη κανένας σ’ αυτή  τη χώρα.
Αυτό δείχνει τη δραματική πορεία μερικών πραγμάτων: πώς συρρικνώνεται συνέχεια ο ιδιωτικός τομέας και πώς διατηρεί τα προνόμια (με οριακές περικοπές) ένα μεγάλο στρώμα δημοσίων υπαλλήλων, που μισθοδοτούνται από Οργανισμούς που δεν προσφέρουν στη χώρα. 
Το θέμα δεν είναι να ρίξουμε λάδι στη φωτιά και να ενισχύσουμε τον πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη, ανάμεσα σε ένα μεγάλο αριθμό εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα και ένα στρώμα πολλών δεκάδων χιλιάδων μισθοδοτούμενων, που δεν παράγουν.
Για το λόγο αυτό, ας μεταφερθούμε σε μια άλλη σκηνή... Έχω σοκαριστεί από τις συζητήσεις που είχα με πολλούς γονείς παιδιών που αποφοίτησαν από τη Γ’ Λυκείου και έδωσαν πανελλαδικές. Δεν υπάρχουν έρευνες και αριθμητικά στοιχεία, αλλά όλα τα σημάδια με ωθούν να υποστηρίξω το εξής: βαθαίνει απότομα και επικίνδυνα η κρίση στην ελληνική οικογένεια και την κοινωνία, από το γεγονός ότι όσοι έχουν παιδιά ηλικίας 17-24 (ή ακόμα 17-30 ετών) πέφτουν απότομα πάνω στην κρίση της αγοράς εργασίας, στο δράμα της εκπαίδευσης και στη σκληρή διάρρηξη του κοινωνικού ιστού.

Πού θα δουλέψουν αυτά τα παιδιά;

Το σοκ μου ήταν πολύ μεγάλο όταν ανάμεσα σε αυτούς που άκουσα να έχουν σοβαρό πρόβλημα ήταν η οικογένεια μιας νεαρής που πήγε πάρα πολύ καλά στις πανελλαδικές.
Θέλει να αλλάξει ξαφνικά σχέδια, γιατί φοβάται την πορεία της Ιατρικής (που αγαπά), ενώ δεν θέλει να φύγει εκτός Ελλάδας, γιατί όπως πολλά παιδιά, οι οικογένειές τους τα μεγαλώσαμε σε περιβάλλον βολέματος και «φοιτητικής ζωής».
Οι περισσότερες οικογένειες που έχουν παιδιά στην ηλικία 17-25 ετών, τους τελευταίους μήνες -με αυξανόμενο ρυθμό- συνειδητοποιούν ότι εντείνεται το φάσμα της ανεργίας. Ξαφνικά αντιλαμβάνονται ότι τα όποια διαθέσιμα έχουν (μετρητά, ακίνητα, «προστατευμένη» δουλειά), δεν αρκούν για να λύσουν  το πρόβλημα των παιδιών τους. Μια μεσαία περιουσία σε ακίνητα και μετρητά κάποιου που αξιοποίησε μια προνομιούχα θέση, μπορεί να εξασφαλίσει 10 χρόνια γερό χαρτζιλίκι για τον άνεργο γιο ή την κόρη που θα παρατείνει τις σπουδές, αλλά δεν αρκεί για να λύσει το «όνειρο» μιας τέτοιας οικογένειας για αποκατάσταση των παιδιών της.
Το ελληνικό «αεροπλανάκι» κινήθηκε εν πολλοίς, γιατί αρκετές οικογένειες άφηναν στην επόμενη γενιά αρκετά (και μη αιτιολογημένα) περιουσιακά στοιχεία, μαζί όμως με κοινωνικές σχέσεις (στα πλαίσια του πελατειακού συστήματος) και επαγγελματική εξασφάλιση. Η κρίση όμως δείχνει ότι, σε αρκετές περιπτώσεις, διαλύει τις «κοινωνικές σχέσεις» και μηδενίζει τις δυνατότητες επαγγελματικής εξασφάλισης. (Μοιραία σύμπτωση: ο ημι-αργόμισθος της αρχικής μας ιστορίας, έχει μεγάλο πρόβλημα γιατί δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα του άνεργου γιου του. Το πάλεψε με κάποιο κονέ, τον «έβαλε» σε έναν Οργανισμό, αλλά κάτι οι συμβάσεις που δε ανανεώθηκαν, κάτι η άρνηση του γιου να εργαστεί, ακύρωσαν το εγχείρημα).
Ελάχιστες οικογένειες έχουν προετοιμάσει τα παιδιά τους για αυτό που έρχεται και θα μείνει για πολλά χρόνια. Η κατάσταση διαμορφώνεται προς ένα πολύ συγκεκριμένο μοντέλο:

·         το δημόσιο κλείνει οριστικά και αμετάκλητα ως χώρος προσφοράς εργασίας,

·         τα ελεύθερα επαγγέλματα πτυχιούχων που είχαν θεοποιηθεί, θα υποστούν την πιο δραματική συρρίκνωση (η ιατρική έχει ήδη κλείσει, οι μηχανικοί ακολουθούν...)

·         ο ιδιωτικός τομέας υφίσταται το βαρύτερο τίμημα, αλλά είναι ο μόνος που μπορεί να δώσει νέες θέσεις εργασίας


Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Το τι γίνεται στο δημόσιο τομέα, ας το αναλογιστούν αυτοί που τον δημιούργησαν και έχουν τον κύριο λόγο της διαχείρισής του. Να γνωρίζουν ότι εάν δεν μειωθεί το μισθοδολογικό κόστος του δημοσίου, κατά το ισοδύναμο 150.000 περίπου μισθών, καμιά άσκηση ανασύνταξης της χώρας δεν βγαίνει. Η πώληση εταιρειών του δημοσίου για να μην κοπεί αυτό το μισθολογικό κόστος, είναι τεράστιο λάθος και κατάρα για τις επόμενες γενιές. Τα γράφει αυτά ένας αντικρατιστής, ο οποίος δεν μπορεί όμως να αγνοεί ότι η περιουσία του κράτους δεν μπορεί να πωλείται όσο-οσο για να πληρώνονται μισθοί μη παραγωγικών ατόμων.
Η μεγαλύτερη τρύπα όμως βρίσκεται στις ιδιωτικές επιχειρήσεις που συρρικνώνονται ή κλείνουν.
Ακόμα και αν δεχθούμε ότι το 80% από αυτές ανήκαν σε επιπόλαιους επιχειρηματίες, η ζημιά παραμένει η ίδια. Όσοι ανόητοι λένε «ήλθε η ώρα να κλείσουν οι επιχειρηματίες που πλούτισαν ασύστολα» αγνοούν ότι η κρίση πλήττει κυρίως τις υγιείς επιχειρήσεις, αυτές που δεν έχουν μάθει να παρανομούν και να τα «βρίσκουν».


ΤΟ ΜΟΙΡΑΙΟ ΔΕΝ ΘΑ ΑΡΓΗΣΕΙ ΝΑ ΕΛΘΕΙ…

Έχω το πικρό προνόμιο να γράφω αυτό το σημείωμα από τη θέση κάποιου που μπορεί να αντιμετωπίζει με ψυχραιμία την τρέχουσα κρίση,

·         είτε γιατί ήταν πολύ συντηρητικός στις εποχές της εγκληματικής φούσκας

·         είτε επειδή έχει (ρομαντική) διάθεση  να επενδύει

·         είτε, τέλος, παρά τις σκληρές συνθήκες, εξακολουθεί να έχει εισροή εργασιών (έστω και αν κανείς σε αυτή τη χώρα, δεν μπορεί να προβλέψει τι θα γίνει σε δύο μήνες).
 
Η κατάρρευση γύρω μας, όμως,  είναι πολύ πιο ισχυρή από το μικρόκοσμο του καθενός μας... Το πολιτικό σύστημα εξακολουθεί να δίνει ασπιρίνες για να γιατρέψει το νεόπλασμα. Κάνει μικροδιαχειρίσεις εντείνοντας τα στοιχεία εκείνα τα οποία κρατούν τη χώρα σε ένα αντιπαραγωγικό στάτους.
Η αγωνία των οικογενειών που βλέπουν τα παιδιά τους εκτός δουλειάς και εκτός κοινωνικής ισορροπίας, θα γίνει κύμα ορμητικό που θα παρασύρει όσους κάνουν μικροπολιτικές. Σ’ αυτό το κύμα θα πάρουν μέρος ακόμα και εκείνοι που διατηρούν τα  «τυχερά»  και τις  αργομισθίες, γιατί ο καημός τους για τα αδιέξοδα των παιδιών τους θα είναι πιο ισχυρός από τη διατήρηση των προνομίων...

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: 7 ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΑΡΓΟΜΙΣΘΟΣ
 
Ναι καλά διαβάσατε, μια δυναμική επιχείρηση 7 ατόμων, που τα περισσότερα στελέχη της έχουν πτυχία, έχει συρρικνώσει τις (συνολικές) απολαβές της στο επίπεδο των εσόδων ενός ημι-αργόμισθου. Η επιχειρηματίας είναι σοβαρή, οι υπηρεσίες που παρέχει η εταιρεία της είναι υψηλού επιπέδου και διεθνών προδιαγραφών. Κάποιοι θα πουν ότι δεν υπάρχουν πολλές τέτοιες επιχειρήσεις, αλλά δεν είναι σωστή αυτή η θεώρηση. Η ορθή οπτική γωνία είναι ότι υπάρχουν αρκετές τέτοιες σοβαρές μονάδες του ιδιωτικού τομέα, που παρέχουν πραγματικές υπηρεσίες οι οποίες έχουν ζήτηση. Αν κλείσουν αυτές οι επιχειρήσεις, τότε δεν θα ξανανοίξουν ποτέ (στην Ελλάδα).

Διαγενεακή Δικαιοσύνη ή η αντιπαράθεση των γενεών θα είναι (και) ψηφιακή

Η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς οργανώνει μεθαύριο Πέμπτη, εκδήλωση για τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη (πρόγραμμα εδώ). Στον διαδικτυακό φίλο που με προσκάλεσε, σημείωσα πως το ίδιο event θα είχε πενταπλάσια αποτελεσματικότητα, εάν υποστηριζόταν από ψηφιακές πλατφόρμες: από την φόρμα συμμετοχής, μέχρι την πληροφόρηση. Από την απάντηση, φαίνεται ότι η Γενική Γραμματεία έχει ήδη σχέδια να αναπτύξει τη συζήτηση μέσα από νέα «γήπεδα, τα οποία διευρύνουν τη συμμετοχή και κατεβάζουν το «κοινό» από την κερκίδα, μέσα στο χώρο όπου διεξάγεται ο διάλογος.
Η διαγενεακή δικαιοσύνη είναι ένα θέμα, το οποίο δεν μπορεί να διεξαχθεί ερήμην των νέων, των πολλών νέων. Δεν είναι μόνο το ότι έχουμε κρίση αντιπροσώπευσης σε όλο το φάσμα της ελληνικής κοινωνίας. Ειδικά στις τάξεις των νέων, αναπτύσσονται δεκάδες φυλές και εκατοντάδες ομάδες, από άτομα που νοιώθουν ότι τους έχουμε στερήσει -οι μεγαλύτεροι- τις ευκαιρίες για δουλειά, μέχρι εκείνα που εκτιμούν ότι οι παλιότερες γενιές είναι υπεύθυνες για όλα.
Είμαστε ακόμα αρκετά μακριά από το να έχουν οι νέοι έστω και δικαίωμα έκφρασης των συναισθημάτων τους. Η εκδήλωση της Γενικής Γραμματείας είναι ένα πρώτο βήμα, για να γίνουν και τα επόμενα. Τα ποσοστά ανεργίας είναι τόσο υψηλά στη νέα γενιά, που οι γενιές οι οποίες «είναι στα πράγματα» δεν έχουν περιθώρια να αναβάλουν τη συζήτηση για το πώς θα γίνει η αναδιανομή. Οι νεώτεροι έχουν τα όπλα της καθημερινής ψηφιακής έκφρασης, που τα πήραν μόνοι τους, αλλά και τις πρακτικές της κερκίδας που τους τα έμαθαν οι ελίτ των τελευταίων 20 ετών. (Προσωπικά με ενοχλούν πάρα πολύ οι πρακτικές των γηπέδων που μεταφέρονται στην κοινωνική ζωή, αλλά γνωρίζω ότι είμαι αισχρή μειοψηφία. Και, επίσης,τους νέους του μύησαν σε αυτές τις συνήθειες οι γονείς τους και τα πρότυπά τους).

Διαλέξεις και συζητήσεις

Υπάρχουν καθοριστικές διαφορές ανάμεσα στις διαλέξεις και στις συζητήσεις, όπως μπορείτε να δείτε εδώ. Ένα μέρος της κυβέρνησης δεν ήταν έτοιμο να εφαρμόσει τις κατευθύνσεις του Γ.Α. Παπανδρέου για τις διαβουλεύσεις και την ανοικτή διακυβέρνηση. Ορισμένα άλλα υπουργεία πάντως φαίνεται ότι διατηρούν αυτό το στόχο, παρά τις δυσκολίες που έχει συσσωρεύσει η οικονομική κρίση και το στενό μαρκάρισμα της τρόικας. Οι κυβερνητικοί φορείς οι οποίοι έχουν σχέση με νέους, δεν έχουν πολλά περιθώρια, παρά να αναπτύξουν το διάλογο, να διευρύνουν τη συζήτηση. Στην αντίθετη περίπτωση οι ηγεσίες των φορέων αυτών θα πρέπει να σχεδιάζουν μικρή παραμονή στα πόστα τους και μετάβαση σε άλλους χώρους ευθύνης.

photos via flickr