Ομάδες Πολιτών δικτυώνουν την πόλη

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η ανασύνταξη της πόλης ξεκινάει από τα ‘κάτω’

H Zuzana Stanova διηγείται πώς ομάδες πολιτών της Μπρατισλάβα (πρωτεύουσα της Σλοβακίας), σε συνεργασία με τον δήμο, ανακαίνισαν τα δύο τελευταία χρόνια τρία εγκαταλελειμμένα κτήρια και έδωσαν ζωή σε δύο παραμελημένα πάρκα. Η Μπρατισλάβα είναι μια πόλη με ελάχιστους πόρους και χωρίς τη δυνατότητα να προσφύγει στα ταμεία του ΕΣΠΑ. Η Zuzana βρέθηκε στην Αθήνα για να πάρει μέρος σε μια αντισυμβατική εκδήλωση (un-conference) του TEDxAthens, όπου Ομάδες Πολιτών από την Ελλάδα και δύο ξένοι ομιλητές αναφέρθηκαν στην διασυνδεδεμένη πόλη και στην δικτυωμένη κοινωνία.

Πώς την "πάτησε" ο πολιτικός με την Mercedes, που δεν πήρε υβριδικό...

Ο πολιτικός, που αναφέρει μια ανάρτησή μου της 5η Μαρτίου 2008, θα πρέπει να αισθάνεται σήμερα πολύ άβολα. Είναι στέλεχος πρώτης γραμμής στο κόμμα που κέρδισε τις εκλογές, αλλά η αδυναμία του να αντιληφθεί τους καιρούς που αλλάζουν το έχει φέρει σε μια θέση αμυντική.

Συμμετέχει στην εξουσία, αλλά όχι από θέση υπεροχής. Ο εγκλωβισμός του στη Μercedes ήταν συμβολικός: δεν μπορούσε να αντιληφθεί τις τάσεις της εποχής, ώστε να κάνει μια κίνηση ουσίας και συμβολισμού. Παρότι ευφυής και σοβαρός, δεν κατανόησε ότι η επέκταση της κρίσης θα "σάρωνε" μοντέλα συμπεριφοράς που ταύτιζαν τα σύμβολα υπεροχής με την ικανότητα άσκησης εξουσίας.

Κάποιοι μιλούν για υπερβολές στην κίνηση της κυβέρνησης να καθιερώσει τα υβριδικά... Παρά τις ουσιαστικές περιβαλλοντικές αδυναμίες των υβριδικών αυτοκινήτων, η πρωτοβουλία του επιτελείου του Γ. Παπανδρέου να σπάσει το στερεότυπο του ακριβού, πολυτελούς αυτοκινήτου έχει πολλούς συμβολισμούς.

Για την ιστορία, παραθέτω εδώ την ανάρτηση της 5ης Μαρτίου 2008.

*photo via flickr*

Αθήνα : 45% πληθυσμού, 40% αυθαιρέτων, 40% γκρίζας οικονομίας

Το φαινόμενο θα επαναλαμβάνεται, όσο δεν τίθεται το πρόβλημα στη ρίζα του: η Αθήνα είναι ίσως η πιο τριτοκοσμική πόλη της Ευρώπης (με εξαίρεση την Κωνσταντινούπολη). Με βεβαιότητα, έχει την πιο αρνητική σχέση του πληθυσμού σε σύγκριση με τον πληθυσμό της χώρας.

Ας το πάρουμε απόφαση: μια πόλη με τα χαρακτηριστικά της Αθήνας, έχει μειωμένες αντιστάσεις απέναντι στις φυσικές καταστροφές. Αν συμπληρώσουμε και το βαθμό οργάνωσης του κρατικού μηχανισμού, τότε το μίγμα είναι εκρηκτικό.

Η Ελλάδα, άρα και η Αθήνα, έχει τη μεγαλύτερη κατά κεφαλή παραγωγή σκουπιδιών και το χειρότερο -στη Δυτική Ευρώπη- σύστημα επεξεργασίας. Ο μεγάλος αριθμός αυθαιρέτων, των οποίων ένα μεγάλο ποσοστό είναι βίλες και όχι χαμόσπιτα, δίνει μια επιπλέον "ποιοτική" παράμετρο της πρωτεύουσας του κράτους μας. Τα όσα λέει ο Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης Λ. Ρακιντζής για την διαφθορά σχετικών υπηρεσιών (π.χ., δασαρχείων) "βοηθούν" τη συνολική εικόνα...

Εν κατακλείδι: το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της Αθήνας, αποτελούν ένα μεγάλο βαρίδι για τη χώρα... Οι περισσότεροι "κλείσαμε τα μάτια" στο ότι οι πανάκριβοι, αλλά "επιτυχημένοι" Ολυμπιακοί του 2004, μας κληροδότησαν μια μεγαλύτερη Αθήνα, όπου αυξήθηκε το ποσοστό των αλλοδαπών μεταναστών.

Κάποιος θα πει ότι για τα αποτελέσματα των πυρκαιών της Ηλείας δεν έφταιγε το μέγεθος της Αθήνας. Αν το δει κανείς από μια άλλη οπτική γωνία, το διοικητικό εκτόπισμα της Αθήνας, είχε και τότε μεγάλη ευθύνη.

Τη δεκαετία του '70 και του '80 γινόταν συζήτηση για την ανάσχεση της μεγέθυνσης της Αθήνας, με τις περίφημες αντίπαλες πόλεις κλπ. Στην συνέχεια το θέμα αφέθηκε στην τύχη του, μέχρι να φθάσει στο ακρότατο σημείο, στους Αγώνες του 2004.

Η συνήθης πολιτική πρόταση που ακούγεται είναι να αυξηθούν οι προσλήψεις πυροσβεστών, νοσηλευτών, αστυνομικών, οδοκαθαριστών για να εξυπηρετηθεί το μέγεθος της Αθήνας. Η πρωτεύουσα (και η χώρα) χρειάζονται "φρένο" και συστήματα, επιπλέον προσωπικό χρειάζεται σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις (π.χ., η Ελλάδα διαθέτει τους περισσότερους κατά κεφαλήν αστυνομικούς στην Ε.Ε.).

*photo via flickr*

Oι κυνηγοί "κυνηγούν" τα φωτοβολταϊκά

Αν η Ελλάδα ήταν τόσο "πράσινη", όσο δείχνουν οι ποικιλώνυμες διακηρύξεις, τότε θα έπρεπε να έχει σηματιστεί μια διαδήλωση, που θα ξεκινούσα από τη Μεγαλόπολη και θα κατέληγε στην Αθήνα.

Η ιστορία είναι γνωστή στην Ελλάδα, αν και δεν ιδρώνει κανενός το αυτί. Τώρα την φωτίζει το πρακτορείο Reuters και ο πολύ ισχυρός στα περιβαλλοντικά παγκόσμιος ιστοχώρος PlanetArk, δείτε σχετικά εδώ.

*photo via flickr*

Πέντε σημαντικά «πράσινα» blogs

Πριν από λίγες ημέρες γιορτάστηκε η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος και, με αφορμή τον εορτασμό της, ακούστηκαν τα γνωστά κλισέ από τους περισσότερους πολιτικούς ηγέτες, για την ανάγκη προστασίας του, κλπ. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένοι πολίτες «κυριαρχούν» στην μπλογκόσφαιρα, διατηρώντας ιστολόγια με σημαντική παρουσία και μεγάλη δημοφιλία. Άλλωστε, καλώς ή κακώς, χωρίς τους πολίτες, η προστασία του περιβάλλοντος είναι αδύνατη. Παρακάτω, σας παρουσιάζουμε πέντε από τα πλέον δημοφιλή και σημαντικά –για διάφορους λόγους- «πράσινα» blogs:

- Treehugger: αξιολογείται σταθερά ως το κορυφαίο περιβαλλοντικό blog, παρέχοντας ειδήσεις, συμβουλές και αναλύσεις για το περιβάλλον και την τεχνολογία. Χωρίζεται σε τρεις τομείς (Πληροφορήσου, Συζήτησε, Δράσε) και, σύμφωνα με τους Technorati, άλλοι bloggers έχουν συνδεθεί με το Treehugger περισσότερες από 36.000 φορές.

- Inhabitat: ειδικεύεται σε ζητήματα «πράσινου» design και κτιριακής ενεργειακής επάρκειας. Έχει διαδοθεί μέσω του De.li.ci.ous περισσότερες από 7.000 φορές.

- EcoGeek: ο «σπασίκλας» της οικολογίας (αυτό σημαίνει το όνομα του blog) ασχολείται αποκλειστικά με ζητήματα τεχνολογίας (…προφανώς «πράσινης»), συμπεριλαμβανομένων αυτοκινήτων, ηλεκτρονικών και σχεδιασμού κτιρίων. Απολαμβάνει υψηλής αποδοχής από τους Technorati.

- World Changing: καλεί τους αναγνώστες του να αλλάξουν αντιλήψεις και στάσεις σχετικά με τις παγκόσμιες κλιματικές αλλαγές. Ανήκει σε έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό media, που αποτελείται από δημοσιογράφους και ανθρώπους του πνεύματος και παρέχει προτάσεις για την επίλυση περιβαλλοντικών προβλημάτων, επικεντρωνόμενο σε ζητήματα τεχνολογίας.

- The Daily Green: αν και αποτελεί μια online εφημερίδα, προσφέρει προτάσεις, εργαλεία και συμβουλές για μια πιο «πράσινη» καθημερινότητα, με θεματολογία που συμπεριλαμβάνει ειδήσεις, ιδέες, ακόμα και τη μαγειρική.

*photo via flickr*

Η Ηλεκτρονική Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει και «πράσινες» άκρες…

Σε μια εποχή οικονομικής κρίσης δεν μετρούν μόνο οι επενδύσεις που θα γίνουν για να αναπτύξουμε π.χ. πράσινο στους δήμους και στις γειτονιές. Μεγάλη αξία θα έχει εάν ολοκληρωθούν ορισμένα έργα πληροφοριακής οργάνωσης, που μπορούν να προστατεύσουν πράσινο ή να περιορίσουν τις μετακινήσεις με το ΙΧ.

Να το πούμε χωρίς περιστροφές: η χώρα έχει επενδύσει μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για έργα της Κοινωνίας της Πληροφορίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και στις Περιφέρειες, αλλά ο πολίτης δεν έχει δει ακόμα καρπούς.

Έχει σχεδόν ολοκληρωθεί το έργο Αυτοματισμού των Πολεοδομιών, αλλά κάποιες «αόρατες δυνάμεις» δεν επιτρέπουν να γίνει πλήρης εφαρμογή του. Το «Ενιαίο Διαδικτυακό Περιβάλλον» αφορά στους Δήμους και έχει ήδη ξεκινήσει με ένα πιλοτικό μέρος 1,5 εκατομμυρίων ευρώ. Αναμένεται να εγκριθεί η συνέχεια του έργου στο ΕΣΠΑ, προϋπολογισμού περί τα 35 εκατομμύρια ευρώ.

Για να μην μπερδεύεστε με την ονοματολογία των έργων, που μοιάζει να έχει βγει από τη Νέα Γλώσσα (Newspeak) του Όργουελ, η ουσία είναι μια: η φιλική προς το περιβάλλον ανάπτυξη των Δήμων και της περιφέρειας δεν περνά μέσα από το τσιμέντο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να αναπτυχθεί η ηλεκτρονική (τοπική) διακυβέρνηση, που θα καταγράψει την παρούσα κατάσταση και θα μειώσει τις μετακινήσεις. Δεν θα χρειάζεται κάποιος να κάνει ταξίδι στην Τρίπολη για να πάρει ένα χαρτί. Θα το παίρνει ηλεκτρονικά στην Αθήνα…

Μέχρι στιγμής η ουσιαστική εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, σκοντάφτει στο ότι αρκετά έργα είναι μισοτελειωμένα. Ενδεχομένως και επειδή οι «κύκλοι της διαφθοράς» δεν θέλουν ηλεκτρονικούς ελέγχους, -αυτό ισχύει για το έργο των πολεοδομιών…

Μια από τις λίγες ελπίδες για να αλλάξει αυτός ο φαύλος κύκλος, είναι να μπει ο πολίτης στο παιγνίδι. Να απαιτήσει να πάρει υπηρεσίες από τα πανάκριβα έργα που τα πλήρωσε από τους φόρους τους (και δεν μας τα χάρισε η Ε.Ε.). Ευτυχώς που υπάρχουν τα blogs, ακόμα και το Facebook, που κάνουν αυτό το παίγνιο απλή άσκηση. Το ζήτημα είναι να κάνουν κάποιοι την αρχή. Ποιοι, διάβολε, δεν αφήνουν να λειτουργήσουν ηλεκτρονικά συστήματα που καταγράφουν τι γίνονται τα φάρμακα που αγοράζουν τα νοσοκομεία; Έλα, ντε…

Φωτοβολταϊκά, μια απίστευτη ιστορία

Να το δούμε θετικά και να κρατήσουμε τη διαπίστωση ότι η Ελλάδα έχει να κερδίσει πολλά, εφόσον πάρει στα σοβαρά την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Είναι μακριά από το να αποτελούν λύση το μεγάλο πρόβλημα του ελλείμματος ηλεκτρικής ενέργειας. Θα είναι όμως μια μικρή ανακούφιση…

Πάμε τώρα στη δύσκολη πλευρά του θέματος: η υπόθεση «φωτοβολταϊκά» μέχρι στιγμής έχει δυσφημισθεί από ένα συνδυασμό -ως συνήθως- ανικανότητας και λαμογιάς. Κάποια σαΐνια έφτιαξαν ένα νόμο, που στην ουσία έδινε χοντρές επιταγές με χρήματα, σε όσους προλάβαιναν να βγάλουν κάποιες άδειες…

Η γειτονική Ιταλία κατάφερε να έχει 40πλάσια ανάπτυξη από εμάς σε ένα χρόνο, απ’ ό,τι καταφέραμε εμείς σε 4 χρόνια δραστηριότητας. Η Ελλάδα είναι χώρα ευλογημένη από πλευράς ηλιοφάνειας, αλλά «σημαδεμένη» από την πληθώρα ανικάνων και κομπιναδόρων (ο συνδυασμός κάνει ένα μίγμα εκρηκτικό).

Να και κάτι άλλο εκπληκτικό: όταν το Υπουργείο Ανάπτυξης εκπονούσε το νομοσχέδιο για τα φωτοβολταϊκά, δεν κατάφερε να συνενοηθεί με το Υπουργείο Πολεοδομίας (ΥΠΕΧΩΔΕ), με αποτέλεσμα οι διατάξεις που αφορούν τα κτίρια να είναι παράλογες και ανεφάρμοστες. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε κτίρια, ακόμα και κατοικίες, είναι μια από τις ελπίδες παραγωγής ρεύματος από την ανανεώσιμη αυτή πηγή.

Να θυμίσουμε ότι πριν μερικούς μήνες είχαν έλθει ισχυρές ισπανικές εταιρείες, από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, και είχαν καταγγείλει ότι η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα έχει κολλήσει, επειδή υπάρχει συνδυασμός γραφειοκρατίας και διαφθοράς.

Σε μια χώρα που πολλοί γνωρίζουμε την αφρικανική χώρα καταγωγής κάποιου ατάλαντου ποδοσφαιριστή του ουραγού Πανσερραϊκού, είναι χρήσιμο να περάσει η αντίληψη ότι τα φωτοβολταϊκά, αποτελούν μια μικρή ευκαιρία ανάπτυξης για την κοινωνία και για αρκετούς, που ζουν/εργάζονται σε ένα κτήριο.

Οι ειδικοί λένε ότι μετά μια πρώτη περίοδο που τα φωτοβολταϊκά είχαν ταυτιστεί με ευκαιρία για μια ωραία αρπαχτή, περάσαμε σε μια δεύτερη φάση, όπου μπλοκαρίστηκε όλο το σύστημα. Τώρα είμαστε σε μια τρίτη φάση, που υπάρχει πίεση να ξεμπλοκάρει η υπόθεση και ήδη προχωρούν κάποια έργα… Τα «παντελονιάσματα» έγιναν, ορισμένοι που πρόλαβαν και πήραν άδειες, τις βλέπουν να μοιάζουν με ομόλογα σίγουρης απόδοσης. Όποιος θέλει να δει μερικά τεχνικά στοιχεία, μπορεί να εντρυφήσει σε ένα post της cynical.

*η φωτο είναι από το flickr*

Καλά νέα μέσα από τη «νύχτα» των φωτοβολταϊκών

Ένας φίλος που γνωρίζει, μου εξηγούσε τον απίστευτο τραγέλαφο που συμβαίνει στη χώρα με τα φωτοβολταϊκά… Επειδή έρχονται γιορτές, καλό είναι να αναφερθεί η ευκαιρία που φαίνεται μέσα από το «έγκλημα» που έγινε τα προηγούμενα χρόνια: η χώρα μας καθυστέρησε, αλλά έχει τη δυνατότητα να μειώσει την ενεργειακή σπατάλη και το κόστος ενέργειας…

Όλα αυτά δεν θα γίνουν από τη μια μέρα στην άλλη. Πρώτα να αποκαλυφθούν οι «καπάτσοι» που πήγαν να μετατρέψουν την ευκαιρία που μας δίνει ο ήλιος, σε άλλη μια «αρπαχτή»… Μετά να χτίσουμε σιγά-σιγά, με τη λογική της επένδυσης.

Την «αλφαβήτα» την καταγράφει η e-Κυνική στο blog της. Την ευκαιρία τη δείχνει η πρόσφατη ανακοίνωση μιας επένδυσης στην Κρήτη. Την ελπίδα την εκφράζουν οι πολλοί πολίτες αυτής της χώρας, που επιμένουν να κινούνται σε άλλο μήκος κύματος από τους «ποντικούς» και τους ανίκανους…

*η φωτο είναι από το flickr*

οικοΤόπος και φρεσκάδα στο Διαδίκτυο

Μέσα στα τόσα ΔΗΘΕΝ που βλέπουμε στο Διαδίκτυο και ανάμεσα στα τόσα blogs,social media με (κρυφή) agenda, εντοπίζουμε ορισμένα εγχειρήματα που φέρνουν φρεσκάδα και έχουν καθαρούς στόχους.

Ο Δημ. Ζαχαριάδης εμπνευστής του Τήλαφου, εκ των πρωτεργατών του συλλογικού blog για τη διαφάνεια, κάνει κάποια βήματα πιο μπροστά με τον oικοΤόπο.

Σας συστήνω να δείτε εδώ, εδώ κι εδώ την μικρή του τριλογία «Ο Καθεδρικός και το Παζάρι της Πολιτικής» και την κατάληξή της που είναι η δημιουργία ενός ακόμα datablog, του οικοΤόπου.

*η φωτο είναι από το flickr*

Πλησιάζουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα

Η πίεση είναι μεγάλη και προς εμάς τους κατόχους ΙΧ, αλλά –κυρίως- και προς τις αυτοκινητοβιομηχανίες… Τα «τερατώδη» τζιπ είναι ακόμα «της μόδας» στην Ελλάδα, ωστόσο φαίνεται ότι τα (πραγματικά) ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι κάτι που θα κυκλοφορήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα…

Μπούρδες για την πυρηνική ενέργεια...

Αυτές τις μέρες θα ακούσετε πολλές απόψεις για την πυρηνική ενέργεια, διαμάχες, κόντρες στα χαρακώματα… Χωρίς περιστροφές, θα σας πω ότι δεν θεωρώ καθόλου ρεαλιστική τη συζήτηση για την προοπτική εγκατάστασης πυρηνικών εργοστασίων στην Ελλάδα: πρώτον, επειδή υπάρχει τεράστια αντίθεση της κοινής γνώμης, κάτι που είναι δύσκολο να αντιστραφεί και δεύτερο, επειδή υπάρχουν τεχνικοί λόγοι που κάνουν ασύμφορη μια τέτοια εγκατάσταση (τους άκουσα από τον αντιπρόεδρο της ΔΕΗ σε δημόσιo χώρο)...

Όλοι, λοιπόν, τσακωνόμαστε για την πυρηνική ενέργεια, ενώ δεν υπάρχει λόγος, τη στιγμή που είναι ορατό ένα τεράστιο πρόβλημα: η χώρα αντιμετωπίζει έλλειμμα ηλεκτρικής ενέργειας με αποτέλεσμα αυτό το καλοκαίρι να φλερτάρουμε με περικοπές ή ακόμα και με black-out! Για να τεθεί πεζά το θέμα σας μεταφέρω αυτό που άκουσα από ένα γνώστη του ζητήματος: «για να αντιμετωπίσει βραχυμεσοπρόθεσμα η Ελλάδα το θέμα του ελλείμματος ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί να προσφύγει στην πυρηνική ενέργεια, στον λιθάνθρακα ή στα κεριά». Αν συμφωνήσουμε ότι πυρηνική ενέργεια αποκλείεται για τους παραπάνω λόγους και ότι τα κεριά δεν είναι του γούστου μας, τότε τα πράγματα γίνονται πολύ-πολύ πιεστικά…

Δεν γράφτηκε αυτό το σημείωμα, για να υποστηρίξω την κατεύθυνση του λιθάνθρακα... Απαιτούνται στοιχεία και επιχειρήματα, που δεν διαθέτω αυτή τη στιγμή. Το θέμα είναι ότι έχει γεμίσει ο δημόσιος χώρος από «τζάμπα μάγκες», που δεν θέλουμε πυρηνική ενέργεια, δεν θέλουμε λιθάνθρακα, δεν θέλουμε νέα εργοστάσια, αλλά σχεδιάζουμε να βάλουμε 2-3 επιπλέον κλιματιστικά στο εξοχικό, όπου πηγαίνουμε μια εβδομάδα το χρόνο…

Οι ανανεώσιμες πηγές δεν μπορούν, μέχρι το 2015, να δώσουν λύση στο θέμα, γιατί και σε αυτό τον τομέα αργήσαμε, ενώ κάποιοι... οικολόγοι βγήκαν στους δρόμους της Σερίφου, ώστε να αποτρέψουν την εγκατάσταση ανεμογεννητριών (το θύμισε σήμερα ο Φοίβος Καρζής).

Αν δεν θέλουμε περικοπές ρεύματος, τότε πρέπει σύντομα να διαλέξουμε ανάμεσα σε λιθάνθρακα, λιγνίτη, φυσικό αέριο, πετρέλαιο -και η επιλογή δεν είναι καθόλου εύκολη. Για παράδειγμα, τα επιχειρήματα εναντίον της δημιουργίας πρόσθετης μονάδας φυσικού αερίου είναι συντριπτικά… Από την άλλη πλευρά, πάντως, αυτή τη στιγμή έχουν ξεσηκωθεί περί τις 10 ελληνικές περιοχές, που δεν θέλουν την εγκατάσταση εργοστασίου ηλεκτρικής ενέργειας, είτε από φυσικό αέριο, είτε από λιθάνθρακα…

Τα κόμματα άνω του 5%, αλλά και επαγγελματικοί φορείς (π.χ., ΤΕΕ), αντί να μας λένε τι δεν θέλουν, είναι χρήσιμο να μας πουν ξεκάθαρα ποια είναι η πρότασή τους για να λύσουμε το παραπάνω πρόβλημα. Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια είναι ανέκδοτο και πρόσφορο γήπεδο για εύκολα επικοινωνιακά γκολ... Ακούστε και την άποψη του Φοίβου Καρζή, που προσθέτει επιπλέον επιχειρήματα για αυτή την προσχηματική συζήτηση, που δεν απαντά πώς θα αποφύγουμε τις περικοπές αυτό το καλοκαίρι…

Δέκα ευκαιρίες για πιο «πράσινο περιβάλλον»

Η αγωνία για αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγές, έχει οδηγήσει σε πολλές φωνές, ένταση και ενίοτε κραυγές. Αυτό που έχει αξία τώρα είναι η κατάθεση ρεαλιστικών προτάσεων, που θα επιτρέψουν να περάσουμε στη δράση.

Περιβαλλοντικά φιλικά καταλύματα για τις διακοπές μας...

Δεν χρειάζεται να γίνουμε υστερικοί, ούτε να κάνουμε διακοπές με πίεση. Ωστόσο, μπορούμε να πούμε δύο λογάκια για την εξοικονόμηση ενέργειας, την προστασία των πόρων, την ανάγκη να αποφεύγονται σπατάλες στο νερό…

Η διάθεση για προστασία των πόρων της γης μας, πάντως, έχει δημιουργήσει τάσεις και στο χώρο του τουρισμού. Στο άρθρο αυτό του Economist, μπορείτε να διαβάσετε για την απόφαση μιας πολύ μεγάλης επιχείρησης ξενοδοχείων, να δημιουργήσει μια αλυσίδα με μονάδες που θα είναι επιδεικτικά φιλικές προς το περιβάλλον.

Έχουμε δρόμο ακόμα, αλλά αν το καλοκαίρι βρεθούμε –όπως αναμένεται- αντιμέτωποι με περικοπές ρεύματος ή ελλείψεις νερού, τότε γίνεται κατανοητό ότι όσοι θέλουμε να κάνουμε κάτι, πρέπει να αρχίσουμε από τώρα. Χωρίς υπερβολές και υστερία, αλλά με γνώση και επιμονή. Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι αυτό της κουλτούρας…

H Oprah μας λέει πώς να γίνουμε πιο «πράσινοι»

Όσοι έχετε συναντήσει μεγάλες αντιστάσεις στο σπίτι ή στο γραφείο, όταν προσπαθείτε να προωθήσετε συμπεριφορές περισσότερο φιλικές για το περιβάλλον, να μια ευκαιρία να το «πάρετε αλλοιώς». Δοκιμάστε με τις συμβουλές της Oprah Winfrey, που λέει ότι δεν είναι και τόσο δύσκολο να γίνουμε «πιο πράσινοι». Αλλά, ας μας τα πει η ίδια…

Το ενεργειακό το 2050 (θα ζουν σίγουρα τα παιδιά μας…)

Πιστέψτε με, η χώρα μας είναι απίστευτα απαίδευτη στα ενεργειακά/περιβαλλοντικά θέματα, εξ’ ου και έχει το χειρότερο ενεργειακό δείκτη απόδοσης κτιρίων στην Ευρώπη των 27.

Το κείμενο στο οποίο σας παραπέμπω δεν αναφέρεται ως αντικειμενικό, γιατί είναι γραμμένο από τον Richard Edelman, επικεφαλής της ομώνυμης μεγάλης εταιρείας στρατηγικών δημοσίων σχέσεων, και αναφέρεται σε στοιχεία που έχει δώσει ο επικεφαλής της Shell. Ακόμα και υπό αυτές τις προϋποθέσεις, είναι ενδιαφέρον να δούμε ένα είδος προβλέψεων…

Προσέξτε και την αναφορά στο τέλος του κειμένου, σχετικά με το πώς η πόλη της Νέας Υόρκης εισήγαγε το θέμα της πληρωμής διοδίων μέσα στην πόλη. Θα επανέλθουμε…

Ο τρόμος του Έλληνα πολιτικού μπροστά στο υβριδικό

Πριν λίγο καιρό είχε προταθεί σε δύο Έλληνες πολιτικούς να κυκλοφορήσουν με ένα υβριδικό αυτοκίνητο, ώστε να δείξουν μια κάποια ευαισθησία για το περιβάλλον. Ο ένας από τους δύο είχε ένα σημαντικό πρόβλημα ασφάλειας και ήταν δικαιολογημένος ο δισταγμός του. Ο άλλος δεν είχε κάποια προφανή δικαιολογία, αλλά «στράβωσε τα μούτρα» του και φάνηκε ότι δεν του άρεσε η ιδέα, χωρίς να θέλει να δώσει εξήγηση.

Η θέα του αυτοκίνητου που κυκλοφορούσε, όμως, μπορούσε να δώσει μια πρώτη, καλή ερμηνεία. Ήταν μια μαύρη Mercedes. Δεν επρόκειτο για κάποιο ακριβό μοντέλο. Όλο το σκηνικό έδινε την εντύπωση ότι ο συγκεκριμένος πολιτικός, ένοιωθε ψυχολογική ασφάλεια μέσα σε ένα αυτοκίνητο που συμβόλιζε κάτι από εξουσία. Παρόλο που πολιτεύεται σε μεγάλη εκλογική περιφέρεια, η Mercedes με τον οδηγό ήταν κάτι που το ένοιωθε ως «κατάκτηση» μιας ζωής, ένα στοιχείο-σταθμός για την μικροαστική καταγωγή του.

Πώς να του εξηγήσει κάποιος ότι έκανε μεγάλο πολιτικό και επικοινωνιακό λάθος; Μην τα ρίξουμε όλα στους πολιτικούς για τον πρωτογονισμό της ελληνικής κοινωνίας στα θέματα της περιβαλλοντικής προστασίας…

Ο καθένας μας μπορεί να έχει δισταγμούς να προχωρήσει σε μια συμπεριφορά που μειώνει τις κλιματικές αλλαγές: έχουμε κάποια εκκρεμότητα με το αυθαίρετο, είμαστε κοντά στο όνειρο να πάρουμε το ακριβό 4x4, οι κοινωνικές αξίες στη χώρα είναι σε τροχιά κατά του περιβάλλοντος… Όπως ο πολιτικός της ιστορίας μας μοιάζει ανασφαλής και «passé» μέσα στη μέτρια Mercedes του, έτσι και εμείς «βουλιάζουμε» μέσα στις ενεργοβόρες συνήθειές μας.

Για να το ξανασκεφτούμε λίγο… Αν συνεχίσουμε έτσι, μπορεί να μας «κράξουν» τα παιδιά μας, να γίνουμε ντεμοντέ στις παρέες μας, να παραμείνουμε «όμηροι» σε ένα μοντέλο ζωής που σταματάει να είναι μαγκιά. Ποιος θα πει στον πολιτικό ότι δεν είναι πια μαγκιά η Mercedes των 40.000 ευρώ, αλλά το υβριδικό των 20.000 ευρώ;

Οι άνθρωποι της εξουσίας, ντεμοντέ σε θέματα περιβάλλοντος

Ο Γερουσιαστής McCain, ο (πιθανότερος) υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων για την Προεδρία των ΗΠΑ, έχει προχωρημένες απόψεις στα θέματα της Κλιματικής Αλλαγής. Οι περισσότερες διαφημίσεις εταιρειών σε «σκληροπυρηνικά» Μέσα της ελεύθερης αγοράς, εδώ και αρκετούς μήνες, αφορούν τις δράσεις των επιχειρήσεων αυτών για το περιβάλλον.

Τι συμβαίνει στη χώρα μας και οι άνθρωποι της εξουσίας (πολιτικής, επιχειρηματικής, κλπ) είναι τόσο «προσεκτικοί» ή απόντες στα ζητήματα του περιβάλλοντος; Το πολιτικό σύστημα επιμένει να διατηρεί το υπουργείο Δημοσίων Έργων μαζί με το Περιβάλλοντος, κάτι που δεν συμβαίνει σε καμία χώρα της Ευρώπης (το ζήτημα αυτό δεν είναι θέμα μόνο της κυβέρνησης, αλλά του συνόλου του πολιτικού συστήματος: το μοντέλο μεγαλούργησε επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, ενώ και τα μικρότερα κόμματα, δεν φαίνεται να το έχουν βάλει ψηλά στην agenda τους).

Το περασμένο καλοκαίρι συνέβη η μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή της χώρας, λόγω των πυρκαγιών, κι όμως αυτή την εποχή:
-ο πρώην υπουργός και ισχυρός φίλος του πρωθυπουργού κ. Πέτρος Μολυβιάτης βγαίνει στα κανάλια για να εκφράσει την αγωνία του, επειδή δεν είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν τα 170-180 εκατομμύρια που συγκεντρώθηκαν για τους πυρόπληκτους,
-πέρα από τα δάκρυα που χύθηκαν τους πρώτους δύο μήνες μετά τις πυρκαγιές, δεν φαίνεται να έχουν δημιουργηθεί συστήματα, δομές, σχέδια που θα σώσουν την παράσταση το επόμενο καλοκαίρι,
-τον περασμένο Αύγουστο φάνηκε η απουσία της κοινωνίας των πολιτών στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του περιβάλλοντος,
-χιλιάδες φωνές πολιτών βροντοφώναξαν ότι δεν αξιοποιείται η εθελοντική διάθεση, στην αντιμετώπιση οικολογικών καταστροφών.

Μέσα σε αυτό το κλίμα είναι πολύ χρήσιμες οι εκατοντάδες προσπάθειες από ευαίσθητους σε θέματα περιβάλλοντος bloggers. Είναι μια ύστατη προσπάθεια, ένα δίχτυ ασφαλείας μιας κοινωνίας, που δεν σκέφτεται συλλογικά. Αποτελούν μια πολύ χρήσιμη οπισθοφυλακή. Εξίσου πολύτιμη είναι η δράση εκατοντάδων τοπικών συλλόγων και περιβαλλοντικών πρωτοβουλιών. Κρατάνε τη σπίθα ζωντανή, πιέζουν τους τοπικούς παράγοντες, που ρέπουν συνήθως προς τις εργολαβίες, το τσιμέντο, τις οικοπεδοποιήσεις…

Θα ενοχλήσω κάποιους αν πω ότι θεωρώ πολύ σημαντικές τις παρεμβάσεις κάποιων που δεν προέρχονται από τα «κάτω», αλλά συμμετέχουν στην κεντρική σκηνή της εξουσίας (όπως αυτή ορίζεται από τη δομή της κοινωνίας). Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Περιβάλλον, κ. Σταύρος Δήμας, όταν ήταν στην Ελλάδα, θεωρείτο ως ένας από τους πιο συντηρητικούς πολιτικούς, ένας χαμηλών τόνων άνθρωπος. Απ’ όταν άρχισε όμως η θητεία του στις Βρυξέλλες, έχει κάνει αρκετές παρεμβάσεις στα περιβαλλοντικά θέματα της χώρας. Πολλές από αυτές, μάλιστα, είναι αρκετά πιο προχωρημένες, σε σχέση με τις θέσεις των ελληνικών κομμάτων, των πέραν της Νέας Δημοκρατίας (π.χ., για την αποκομιδή των σκουπιδιών και τους περίφημους ΧΥΤΑ).

Ο ραδιοτηλεοπτικός ΣΚΑΪ είναι άλλη μια περίπτωση, που έχει πραγματοποιήσει πολλές και ηχηρές παρεμβάσεις. Είναι ένας όμιλος Media, με «ισχυρή προσωπικότητα», με θέσεις που σε ορισμένα ζητήματα προκαλούν συζητήσεις. Οι παρεμβάσεις του όμως για τα θέματα του περιβάλλοντος, είναι ισχυρές, έχουν πρόγραμμα και –κυρίως- ακροατήριο και αποτέλεσμα (π.χ., η καμπάνια για τον καθαρισμό του Κηφισού ή την εγκατάσταση λαμπτήρων χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης).

Στην μικρή ομάδα των προσώπων της κεντρικής πολιτικής σκηνής, που επιχειρούν να προχωρήσουν αποφάσεις για λιγότερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος, είναι και ο υπουργός Μεταφορών κ. Κωστής Χατζηδάκης. Παρόλο που έχει πάνω του τα «βουνά» της Ολυμπιακής και τις καθημερινές κρίσεις των Μέσων Μεταφοράς, έχει ξεκινήσει ενέργειες για τις «πράσινες μεταφορές» και προωθεί αποφάσεις για εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών, κλπ. (Link σε ό,τι έγραψε το ΚΗ).

Όλοι μας έχουμε την απορία, κατά πόσο θα καταφέρει να ταρακουνήσει τις 17 περίπου δημόσιες εταιρείες (ΔΕΚΟ) που ανήκουν στο υπουργείο μεταφορών (ΟΣΕ, λεωφορεία, κλπ). Οι περισσότερες λειτουργούν με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, αλλά και συμβατική επιχειρηματική νοοτροπία. Κανένας υπουργός δεν μπορεί να προωθήσει κάτι θετικό, αν δεν βοηθηθεί από ομάδες πολιτών, που θα αγκαλιάσουν τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία του (ακόμα και αν του κάνουν σκληρή κριτική για άλλα θέματα).

Ήταν εντυπωσιακή η πρόσφατη υποστήριξη της απόφασης του κ. Χατζηδάκη για την επέκταση του ωραρίου του Μετρό τα Σαββατοκύριακα, από τη «γενιά των 700 ευρώ», που έφθασε στο σημείο να κάνει και κατάληψη σε σταθμό του Μετρό!

Η προώθηση μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος, δεν είναι –πλέον- θέμα που αφορά τις επόμενες γενιές. Έτσι που κάναμε την Ελλάδα, αφορά την καθημερινή μας ζωή. Γι’ αυτούς τους λόγους, εκτός από τις φωνές των bloggers και των περιβαλλοντικών οργανώσεων, έχουν πολύ μεγάλη σημασία οι άμεσες παρεμβάσεις των ανθρώπων που διαχειρίζονται εξουσία. Μπορούν να πάρουν αποφάσεις τώρα. Επειδή, όμως, η εφαρμογή τους εξαρτάται από τις συμμαχίες που θα δημιουργήσουν και την συμπαράσταση που θα κατακτήσουν, είναι χρήσιμο να δούμε με περισσότερο προσοχή τις πρωτοβουλίες τους.

Σε μια χώρα, όπου πάμπλουτοι εργολάβοι και παντοδύναμοι δημοσιογράφοι προβάλουν τον εαυτό τους ως «αντιεξουσιαστή», δεν είναι κακό απλοί πολίτες να πουν δύο καλά λόγια για τα ελάχιστα πρόσωπα της εξουσίας, που επιχειρούν να κάνουν κάτι για το περιβάλλον. Ακόμα και αν υπάρχει η υπόνοια ότι οι δράσεις αυτές έχουν σκοπιμότητα (π.χ., της αύξησης της δημοφιλίας), τα θέματα του περιβάλλοντος είναι τόσο χαμηλά, που αξίζει τον κόπο να επιχειρήσουμε και κάποια «ανίερη συμμαχία».

Τι να μην ξεχάσω το 2008

Κάτι ο Ζαχόπουλος, κάτι η άγρια διαμάχη των media, κάτι η χαρισματική ενασχόληση του Λαζόπουλου με τα αέρια του ανθρώπινου σώματος, ίσως μας διέφυγε να κάνουμε μια μικρή λίστα με θέματα που αξίζει να ασχοληθούμε το 2008. Παρακάτω είναι μια πρόχειρη και εντελώς υποκειμενική καταγραφή:

1. Να ασχοληθούμε πιο αποτελεσματικά με την ανεργία και την περιθωριοποίηση των νέων (αν μπορούμε να τους διορίσουμε όλους στο δημόσιο, έχει καλώς. Αν όχι, πιθανόν να μπορούν να εντοπισθούν 3-4 αποτελεσματικές δράσεις).

2. Να πιέσουμε για ένα πρόγραμμα δράσης για την αντιμετώπιση των παρενεργειών από την άναρχη παρουσία των οικονομικών μεταναστών (τους εκμεταλλευθήκαμε τόσα χρόνια, τώρα έφθασε η ώρα του λογαριασμού, που φαίνεται ότι θα είναι ακριβός).

3. Να σκεφθούμε την ανάπτυξη της χώρας: η τσάτρα-πάτρα απορρόφηση των κονδυλίων του Δ’ ΚΠΣ δεν είναι ανάπτυξη, απλώς ενισχύει τη σπατάλη και τη διαφθορά.

4. Να γίνουμε λίγο πιο «πράσινοι», φιλικοί με το περιβάλλον (κάψαμε τα δάση, αλλά μάλλον το ξεχάσαμε).

5. Η εικόνα της Ελλάδας μπορεί να βελτιωθεί, αν δούμε τις επιδόσεις στις διεθνείς στατιστικές σε θέματα όπως η διαφθορά, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, τα τροχαία δυστυχήματα, η «μαύρη οικονομία», τα σκουπίδια των πόλεων. Σε όλα αυτά είμαστε ανάμεσα στους «πρώτους» στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27, σε αρκετά φιγουράρουμε υπερήφανοι και πρώτοι.

6. Να βρούμε ιδιοκτήτες σε ποδοσφαιρικές ομάδες όπως ο ΠΑΟΚ, ο Άρης, σε μπασκετικές ομάδες όπως –ξανά…- ο ΠΑΟΚ, ο Άρης… Κυνηγάνε το πρωτάθλημα, κάνουν ακριβές μετεγγραφές, μάλλον με αφανή ιδιοκτήτη το Κράτος, που τους δίνει αφειδώς χορηγίες, ενώ είναι πρωταγωνιστές –μαζί με τις άλλες ομάδες που έχουν γνωστό ιδιοκτήτη- στα θέματα του χουλιγκανισμού (που για να παταχθεί, το κράτος κάνει ένα νομοσχέδιο το εξάμηνο).

7. Να βρούμε κάποια άκρη στο θέμα της εκπαίδευσης, όπου στο όνομα του «δημόσιου σχολείου και πανεπιστήμιου», τα πράγματα είναι σε ελεύθερη πτώση.

8. Να ανακηρύξουμε το 2009 έτος Ροΐδη, προς τιμήν του συγγραφέα που είχε πει ότι στην Ελλάδα χρειάζεται ένας μόνον νέος νόμος, που να επιβάλει ότι θα τηρούνται οι ισχύοντες νόμοι.

9. Να γίνει ένα πολύ ισχυρό blog που θα βοηθάει τη μνήμη μας να μην ξεχνάει τις κρίσεις, που ζούμε για ένα μήνα ως reality show και μετά τις ξεχνάμε: πυρκαγιές, Ζωνιανά, κλπ.

Τώρα που χαλαρώσαμε με τα παραπάνω, ας ανοίξουμε την τηλεόραση να δούμε ποιο είναι το σημερινό επεισόδιο με το εξώγαμο του Πασχάλη. Σκληρή δουλειά, αλλά πρέπει να γίνει…

Διαγωνισμός βουλευτών για το περιβάλλον, ακόμα και beauty contest...

Οι τοποθετήσεις βουλευτών για το περιβάλλον είναι λίγες και συνήθως χωρίς ιδιαίτερη τεκμηρίωση. Μετά τον οδυρμό για τις πυρκαγιές, γυρίσαμε ξανά στην κατάσταση όπου οι περισσότεροι πολιτικοί αναφέρονται στο περιβάλλον με γενικολογίες, χωρίς τεκμηρίωση.

Οι πολιτικοί έχουν ανάγκη τη δημοσιότητα και αυτό είναι κατανοητό... Ένα κίνητρο, προκειμένου οι βουλευτές να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στο περιβάλλον, θα ήταν ακόμα και ένας διαγωνισμός, όπου θα βραβεύονταν οι 10 κοινοβουλευτικοί άνδρες ή γυναίκες με τις περισσότερες τοποθετήσεις σχετικά με το ζήτημα αυτό... Για 1-2 χρόνια θα μπορούσε ο διαγωνισμός αυτός να βασίζεται μόνο σε ποσοτικά κριτήρια. Πολύ "χοντροκομμένο" το κριτήριο, ωστόσο η χώρα βρίσκεται σε τέτοια καθυστέρηση, που πιθανόν να ωθήσει κάποιους πολιτικούς να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση σε ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματά της.

Μέχρι να βρούμε τις διαδικασίες ενός τέτοιου διαγωνισμού, ας δούμε την τοποθέτηση του Μιχάλη Παπαγιαννάκη κατά τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης. Κάποιοι από εσάς πιθανόν να διαφωνείτε με κάποιες από τις θέσεις του βουλευτή του Συνασπισμού, ωστόσο θα του αναγνωρίσετε ότι διατηρεί το θάρρος να κάνει τοποθετήσεις που τον διαφοροποιούν από τις κοινοτυπίες, ενώ πάντοτε καταθέτει επιχειρήματα, στοιχεία και συσσωρευμένη γνώση.

Εξοικονόμηση Ενέργειας: ούτε μισή καμπάνια, εκτός από "ολίγη" Δ. Σιούφα

Βλέποντας το με το μάτι του πολίτη, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι αυξήθηκε η κατανάλωση ρεύματος κατά 15-17% σε σχέση με πέρυσι, ενώ δεν βρίσκεται σε εξέλιξη –αν δεν κάνω λάθος- ούτε μια τόση δα καμπάνια για την εξοικονόμηση ενέργειας. Εκτός από τις επίμονες εκκλήσεις του υπουργού Ανάπτυξης κ. Δ. Σιούφα, που έχουν και αυτές τα όριά τους ως προς τη δυνατότητα απόδοσης...

Στις τουαλέτες του μεγαλύτερου βιομηχανικού ομίλου της χώρας, υπάρχουν ταμπέλες που υπενθυμίζουν σε όποιον βγαίνει να κλείνει τα φώτα. Αυτή τη στιγμή, λοιπόν, δεν μου έρχεται στο μυαλό ούτε ένας φορέας του κράτους, ούτε μια εταιρεία, ούτε ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός, ούτε ένας φορέας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ούτε κάποια οργάνωση των πολιτών, που να κάνουν μια στοιχειώδη οργανωμένη προσπάθεια για την εξοικονόμηση ενέργειας. Βλέποντας τα αυτά από τη σκοπιά του πτυχιούχου ηλεκτρολόγου μηχανικού ή εκείνη του ασχολούμενου με τη στρατηγική επικοινωνίας, το μόνο που μπορώ να πω είναι το εξής: στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας επικρατεί το πλήρες παράδοξο.

Κάποιος φορέας να ξεκινήσει μια καμπάνια; Το ΤΕΕ; Οι φίλοι του Citroen Deux Chevaux ή του Fiat 500; Κάποιο κόμμα της αντιπολίτευσης; Ένα τμήμα του Μετσοβίου; Κάποια οικολογική οργάνωση;...