Οι αδύνατες επισκέψεις σε Λαϊκή, ΚΑΠΗ και οι προκλήσεις της πολιτικής επικοινωνίας

Το προηγούμενο post είχε τη δομή μιας επιστολής προς κάποιο πολιτικό, στο οποίο αναπτυσσόταν η νομοτέλεια: στις επόμενες εκλογές θα υποχρεωθεί να στραφεί προς την online επικοινωνία.
Σε συνέχεια εκείνης της ανάλυσης έχει ενδιαφέρον αυτό που  ανέφερε γνωστός πολιτικός σε συνάντηση για brainstorming: «στις επόμενες εκλογές δεν θα μπορούμε να κάνουμε επισκέψεις σε Λαϊκή, ΙΚΑ, ΚΑΠΗ». Κάποιος από την παρέα τον ρώτησε αν σχεδιάζει να πάει σε γήπεδο ή  να κάνει ανοικτή συγκέντρωση. Ο πολιτικός κοντοστάθηκε, γιατί σκέφτηκε ότι ούτε σε αυτά τα μέρη θα μπορεί να επικοινωνήσει με το κοινό του.
Ένας άλλος πολιτικός σημείωσε ότι εξακολουθεί , για το δικό του σύστημα προβολής, να είναι πολύ ισχυρή η παρουσία του σε τηλεοπτικό κανάλι. «Με βλέπουν περί τα 200.000 άτομα... Ακόμα και να είναι αρνητικοί οι 180.000, οι υπόλοιποι 20.000 είναι ένα κέρδος για εμένα».
Και στις δύο περιπτώσεις, είναι εμφανές ότι δεν υπάρχει ανάλυση σε βάθος, δεν περιμένουμε κάποιο σχέδιο.

Περί αγοράς πολιτικής επικοινωνίας
Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η αδυναμία πολλών  πολιτικών να χρησιμοποιήσουν τις παραδοσιακές μεθόδους επικοινωνίας κατά την εκλογική τους καμπάνια (γειτονιές, Λαϊκές κλπ) θα τους οδηγήσει στην υιοθέτηση τεχνικών ψηφιακής επικοινωνίας.
Αυτό είναι πιθανόν να γίνει σε κάποιο βαθμό, αλλά μάλλον με κάποιες εκ των ενόντων πρακτικές. Αρκετοί  έλληνες πολιτικοί δεν έχουν ένα ορθολογικό σύστημα επένδυσης στην επικοινωνία. Τα κόστη τους (των περισσοτέρων, όχι όλων) στο παρελθόν καλύπτονταν από χορηγούς και γενικώς από ένα σύστημα διαπλοκής.
Τώρα που αλλάζουν οι ανάγκες, αυτή η κατηγορία των πολιτικών, έχει τα εξής ελλείμματα:
•    δεν έχουν γνώση της ψηφιακής επικοινωνίας και του στοιχείου της αυθεντικότητας που επιβάλει. Δεν διαθέτουν την αντίστοιχη κουλτούρα
•    δεν έχουν επιτελείο από ικανά στελέχη και γνώστες του αντικειμένου. Αντιθέτως σε αρκετά επιτελεία υπάρχουν πρόσωπα, ενίοτε καλόπιστα, τα οποία δηλώνουν «social media experts». Νομίζω ότι οι περισσότεροι γνωρίζουμε τα αποτελέσματα
•    το διαθέσιμο budget θα είναι πολύ χαμηλότερο, λόγω της κρίσης της αγοράς..

Με άλλα λόγια, ενώ θα αυξηθεί η ζήτηση υπηρεσιών ψηφιακής επικοινωνίας για την κάλυψη εκλογικών αναγκών, η κάλυψή της θα γίνει -σε μεγάλο βαθμό- με ίδια μέσα και  με εθελοντισμό ή «εθελοντισμό».
Το πόσο ώριμη είναι η προσφορά υπηρεσιών πολιτικής επικοινωνίας, ώστε να καλύψει την υποθετική περίπτωση αύξησης της ζήτησης, αυτό είναι μια κάπως διαφορετική συζήτηση. Την περίοδο που άνθισαν οι 5 «φούσκες» στη χώρα, η πολιτική επικοινωνία ακολούθησε μια διαδρομή στην εγχώρια αγορά, η οποία την φέρνει τώρα και αυτή αντιμέτωπη με τις προκλήσεις της μετά Μνημόνιο εποχής.
Τώρα πια η επέκταση του Internet έχει αλλάξει πάρα πολλά στην πολιτική, όπως μπορεί να δει κάποιος και  σε αυτη την ανάλυση .


ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ

Είναι κατανοητή, σε αρκετό βαθμό, η διάθεση των πολιτικών (και, σε μεγάλο βαθμό, των κομμάτων) να αποφύγουν την επένδυση στην επικοινωνία. Μια οποιαδήποτε επένδυση  ενέχει ρίσκο και το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πολιτικού συστήματος δεν έχει παράδοση στο να παίρνει ρίσκα.
Το ελάχιστο πάντως που οφείλουν να πράξουν όσοι επιθυμούν να παραμείνουν στο σκηνικό, είναι η εκπαίδευση του επιτελείου τους, στις βασικές αρχές της πολιτικής επικοινωνίας, όπως αυτή αλλάζει δραστικά λόγω της επέκτασης του Διαδικτυακού Οικοσυστήματος. Το expertise έχει πάει πολύ πιο μακριά από το «γνωρίζω 20 bloggers, έχω 2.000 φίλους στο Facebook και 200 followers στο Twitter».

Δεν θα πούμε ανέκδοτες ιστορίες  εδώ, γιατί το θέμα είναι πολύ σοβαρό. Αφορά στη δημοκρατία και στο μέλλον μιας χώρας, η οποία παλεύει σε σκληρές συνθήκες. Το επιτελείο του πολιτικού και όποιου το εκπαιδεύσουν, θα πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
•    Αξιοπιστία στο χώρο του Internet (εδώ δε αρκεί η παραδοσιακή καπατσοσύνη, η οποία ήταν χρήσιμη στις σχέσεις με τα κλασσικά media)
•    Γνώση της τεχνολογίας (κάποιες εφαρμογές στο Facebook, μπορεί να κάνουν πιο εύκολες τις καμπάνιες)
•    Ανεπτυγμένη δικτύωση στα Κοινωνικά Δίκτυα. Αυτή δεν γίνεται με ένα κουμπί, δεν «αγοράζεται», δεν επιβάλλεται δια της εξουσίας..
Αργά ή γρήγορα, όλοι σχεδόν οι πολιτικοί πρώτης γραμμής θα αναγνωρίσουν την αξία της Ιντερνετικής τους παρουσίας. Φιλόδοξοι πολιτικοί όπως ο Α. Λοβέρδος, θα αντιληφθούν ότι δεν έχει αξία να παραπέμπουν σε ένα site, το οποίο φέρει τον τίτλο psifizoloverdo
ή να έχουν λογαριασμό στο Twitter, τον οποίο σταμάτησαν να ενημερώνουν από τις εκλογές του 2009 και δεν «ακολουθεί» κανέναν.

Γράμμα προς ένα γνωστό πολιτικό..

ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΕΙΣ ΣΤΟ INTERNET ΣΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ;

Η επιστολή που ακολουθεί θα μπορουσε να σταλεί σε μια ομαδα πολιτικών του ελληνικού κοινοβουλίου, που δεν ειναι μεγαλη. Με κάποιους έχει τύχει να διασταυρωθώ , με άλλους υπάρχει μια τυπική γνωριμία. Το γράμμα αυτο παίρνει τη μορφή της ‘ανοικτής επιστολής’, γιατι έχει περισσότερη αξία να αναπτυχθεί ο σχετικός διάλογος, παρα η ‘κατ’ ιδίαν’ επικοινωνία.


Αγαπητέ,

Γνωριζόμαστε χρόνια και , δεν εχω λογο να κρύψω οτι εχω παρακολουθήσει τη συνεχή σου προσπάθεια να παράγεις έργο. Θα μπορουσα να αναφέρω αρκετά στοιχεία κριτικής για το έργο σου, αλλά δεν μπορώ επουδενί να υποστηρίξω ότι ήσουν υποκριτής ή οτι έκανες μονο επικοινωνία, με ελάχιστο ‘περιεχόμενο’.
Τα τελευταία 4 χρόνια είχαμε μερικές φορές την ευκαιρία να συζητήσουμε το θέμα της επικοινωνίας σου και είχα υποστηρίξει ότι θα ήταν καλό να ξεκινήσεις με ένα πλάνο μια , έστω ‘συντηρητική’ παρουσία στο Διαδικτυακό Οικοσύστημα... Αν αυτά που υποστήριζα το 2007-2008 φαινόντουσαν ως αποψεις ενός ‘νεοφώτιστου’, ολιγον παθιασμένου , που επηρεαζόταν απο τη καμπάνια του Obama, τώρα θα επανέλθω. Οχι με το στυλ αυτού που δικαιώθηκε, καθώς πολλά απο αυτά που εθεωρούντο τότε ως ορθά,  έχουν πλέον διαφοροποιηθεί και μερικά εχουν  διαψευσθεί.
Οι παρακάτω σκέψεις ξεκινούν απο τη σκοπιά ενός υποψιασμένου πολίτη. Σε αυτη τη φάση, για αρκετούς απο εμάς, ειναι πολύ πιο σημαντική απο οποιαδήποτε επαγγελματική επιδίωξη.
Αξίζει να το ξανασυζητησουμε αυτά που ακουσες το 2008-2009,  για τρεις λόγους:

1) οι συνθήκες κρίσης της ελληνικής κοινωνίας και της νομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος, απαιτούν να διευρυνθεί ο ανοικτός διάλογος , που μόνο μέσα απο το Internet (και τις ζωντανές συναντήσεις) μπορεί να διεξαχθεί

2) η έξαρση της κριτικής προς τους πολιτικούς και η εξάπλωση των φαινομένων διαμαρτυρίας και αγανάκτησης, θα περιορίσουν τις δυνατότητες επικοινωνίας που παραδοσιακά είχατε εσείς ή πολιτικοί με το εκλογικό σώμα

3)οι επόμενες εκλογές, είτε γίνουν μέσα στο 2011, είτε αργότερα, θα διεξαχθούν σε ένα περιβάλλον, όπου θα έχει αλλάξει αισθητά το επικοινωνιακό περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση το Internet, δεν ειναι μονο πιο ισχυρό αποτι στις εκλογές του 2009, αλλά και έχει υψηλότερο βαθμό αξιοπιστίας.
Απο επιλογή, αυτο το σημείωμα ειναι γραμμένο σε απλή γλώσσα, χωρίς τη jargon των Ειδικών, καθώς ειναι πιθανόν να μην έχεις παρακολουθήσει την εξέλιξη της ορολογίας και τις μανιέρες των Experts. Για να μην αφήσουμε όμως αυτο διαλογο σε ρηχό επίπεδο, θα κοινοποιήσω στο τέλος μια συζήτηση που έγινε σε μια ελληνική ομάδα του Facebook, που προχωρά σε μεγαλύτερο βάθος και αντιμετωπίζει ευρύτερες διαστάσεις.  
Πολλοί θα πουν οτι δεν έχει καμμιά αξία στην ελληνικη πολιτική σκηνή, αυτά που συμβαινουν στις προεκλογικές περιόδους ανεπτυγμένων χωρών. Προφανώς ειναι αφελές να τα αντιγράφουμε. Απο την άλλη όμως, ειναι επιπόλαιο να έχουμε πληρη άγνοια...


ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ SOCIAL MEDIA KAI O ABRAHAM LINCOLN

Είναι αντιληπτοί οι  ενδοιασμοί και τα ερωτήματα σου για την αξία της παρουσίας σου στο Internet. Σύντομα να αναφέρω, οτι πράγματι υπάρχει μια υπερβολική συζήτηση για τα social media. Γι αυτο ειναι προτιμοτερο να εξετάσεις τη παρουσία σου στο Internet συνολικά, αυτό που λενε στο εξωτερικό Online Engagement και Online Reputation. Σ’ αυτο βασικο ρόλο παίζει η κατάσταση του site σου, αλλά και άλλες διαδικτυακές (ή στο κινητό) κινήσεις σου, πέραν των πολυδιαφημισμένων social media.
O Abraham Lincoln έλεγε ότι δεν του αρκούσε να επικοινωνεί με το λαό του μέσω διαμεσολαβητών και γι’ αυτο επιδίωκε να κάνει ένα ‘public opinion bath’. Την έννοια αυτή την ανέσυρε ο Obama με τα γνωστά αποτελέσματα.
Αν θεωρείς ότι είσαι πολύ ισχυρός στα κλασσικά Media και στο δίκτυο υποστηρικτών σου , αξιολόγησε αν αυτο το ‘πλαίσιο’ ειναι αρκετό για τα σχέδιά σου στις επόμενες εκλογές. Υπο τις σημερινές συνθήκες, που θα επιδεινωθούν, τα οφέλη που μπορείς να λάβεις απο τα κλασσικά media και το δίκτυο υποστηρικτών σου (που στην περίπτωσή σου, πράγματι δεν ειναι κομματάρχες), δεν αρκεί για να επιτύχεις τους στόχους σου. Ολα αυτά που αναφέρονται εδώ, αφορουν εις το πολλαπλούν, το κόμμα σου.



ΧΤΙΣΕ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΟΥ ΚΑΝΑΛΙΑ, ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ

Σε ώριμες δημοκρατίες οι πολιτικοί έχουν ένα δίλημμα για το πώς να μοιράσουν τη προσοχή τους ανάμεσα στα κλασσικά Media και τα New Media, στην Ελλαδα όμως αυτο το δίλημμα τίθεται -ως συνήθως- με στοιχεία υπερβολής. Ορισμένοι έλληνες πολιτικοί μάλιστα έχουν το φόβο, οτι αν αναπτύξουν παρουσία στο Internet, αυτό θα το εκλαβουν αρνητικά δημοσιογράφοι και media που διατηρούν σταθερούς διαύλους επικοινωνίας.
Αν δούμε ψυχρά τα πράγματα, η κατάσταση έχει ως εξής:
α)Το παιγνίδι έχει κριθεί ΚΑΙ στην ελληνική κοινωνία, οπως και στο εγχώριο επικοινωνιακό Οικοσύστημα: οποια μέτρηση και αν λάβεις υπόψη σου (πχ δες της MRB), τα στοιχεία ειναι σαφή: αν δεν αναπτύξεις παρουσία στο Ψηφιακό Κόσμο , τότε έχεις αποκλείσει τον εαυτό  σου απο την επικοινωνία με ένα σημαντικό κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, ένα τμημα ψηφοφόρων που κρίνει εκλογές και σταυροδοσία.

β)εαν τα media ενδιαφέρονται να είναι μέσα στο νέο σκηνικό, μπορουν να κάνουν τις επενδύσεις που επιχείρησαν στη Διαδικτυακή Σφαίρα, αντίστοιχα media στο εξωτερικό.

γ)ισχύει και για το κόμμα σου, οπως και για τη προσωπική σου πολιτική παρουσια, η ατάκα που είπε πριν 3 χρόνια ένας ισχυρός του αμερικάνικου NBC: ‘στην εποχή του Web 2.0, όλες οι οντότητες είναι, η κάθε μια τους, ενας Οργανισμός  media’. Πρεπει να παράγει η κάθε οντότητα το δικό της content , ανεξάρτητα τι απο αυτό θα φιλοξενήσουν τα κλασσικά media.    
Αν αυτο το ακουγες πριν 3 χρόνια ως παραδοξολογία, αυτη τη στιγμή -ναι, στο ελληνικό περιβάλον- ειναι μια καθημερινή πραγματικότητα. Είναι βέβαιο ότι έχεις συνεργάτες, που μπορουν να στο εξηγήσουν σε μεγαλύτερη αναλυση και βάθος.
Και κάτι άλλο:Οσο θα προχωρά η κρίση των ελληνικών Μέσων, τόσο θα σε πιέζουν οι συνέπειες αυτής της αναπόδραστης εξέλιξης. Ωρα λοιπον να προχωρήσεις στη δημιουργία των δικών σου interactive media, που μπορουν να ειναι -στους πονηρούς, αγανακτισμένους καιρούς μας- οσο interactive σχεδιάσει η καμπάνιά σου.


ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΚΟΙΝΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣ

Το Μάρτιο 2009, στο περιθώριο της 1ης εκδήλωσης του Ινστιτούτου Επικοινωνίας για τα social media, ενας  γνωστός εργάτης (με πολιτική κουλτούρα) του ελληνικού Internet, εκανε σ’ ενα ‘πηγαδάκι’ μια ενδιαφέρουσα επισήμανση. Την διατύπωσε, για να θυμηθούμε, όταν ήταν φρέσκια η επανάσταση που είχε κάνει η καμπάνια Obama στην επικοινωνία συνολικά (και όχι μονο στην πολιτική).  ‘Οι έλληνες πολιτικοί έχουν πολύ στενές, πολύχρονες σχέσεις με ένα σύστημα ανθρώπων, που ειναι κομματικά στελέχη, συνδικαλιστές, προσωπικοί υποστηρικτές τους, ατομα των media κλπ. Αυτο το Σύστημα σχέσεων ειναι περίπου ασύμβατο με την Ανοιχτή Φιλοσοφία, του Internet’.
Πέρασαν δύο πύρινα χρόνια απο τότε.. Εκτός απο το φλερτάρισμα με την πτώχευση, η Ελλάδα πλέον ειναι μπροστά στις αντιδράσεις των Αγανακτισμένων, τις συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα, τις συχνές επιθέσεις κατά πολιτικών. Μέσα σ αυτές τις συνθηκες, πηγαίνοντας προς τις επόμενες εκλογές, θα έχεις τις εξής δυσκολίες:
i)ενα υπολογίσιμο ποσοστό πολιτών ειναι επιφυλακτικό σε αυτό που ‘προτείνουν’ τα κλασσικά media

ii)η νεολαία και τα δυναμικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας, ειναι πιθανόν να οδηγήσουν σε μια ανανέωση της επομενης Βουλής , της τάξεως του 50%.

iii) Λογω αγανάκτησης και οικονομικής κρίσης, στις επόμενες εκλογές θα διαδραματίσουν μικρότερο ρόλο μορφές πολιτικής επικοινωνίας, όπως οι περιοδείες σε γειτονιές και η διανομή εκλογικού υλικού...
Ολα τα παραπάνω συνηγορούν στη θέση οτι το κόμμα σου και εσύ προσωπικά, ειναι απαραίτητο να προχωρήσετε σε  μια σχεδιασμένη, μια ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ παρουσία στο Internet.


ΣΧΕΔΙΑ, ΟΧΙ ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Το σημείωμα αυτό κινδυνεύει να φανεί απλοϊκο, καθώς αναφέρεται σε θέματα που απαιτούν
- καλλιεργεια κουλτούρας και εκπαίδευση πολιτικών στελεχών, που δεν μπορουν να γίνουν σε 2-3 εβδομάδες
- τεχνολογικό background, παρότι τα θέματα αυτά ειναι πρωτίστως πολιτικά. Δεν ειναι ζητήματα επικοινωνιακά, πολύ περισσότερο δεν ειναι τεχνολογικά
- εντοπισμό μιας ελάχιστης ομάδας ανθρώπων (στελεχών του κόμματος ή συνεργατών σου), που θα έχουν τη πολιτική κουλτούρα να γυρίσουν σελίδα στα της επικοινωνίας.

Το σημείωμα λοιπον, είναι ένα ‘τσίγκλισμα’ για έναν διάλογο που δεν έγινε ποτέ.
Πιστεύω ότι υπαρχουν πολλοί δραστήριοι πολίτες και καταξιωμένοι professionals (δεν εννοώ της επικοινωνίας), που πιστεύουν ότι αν εσύ ή το κόμμα σου κινηθείτε με την αποσταση ασφαλείας απο το Internet που είχατε στις εκλογές του 2009, αλλά και στη συνέχεια, τότε αυτο θα έχεις μετρήσιμες συνέπειες.
Η πιο σημαντικη  επισήμανση, που προκύπτει απο τη συζήτηση στο Facebook που παραθέτω, ειναι ότι , ανεξάρτητα με το τι/πόσο θα πράξεις, αυτό θα πρέπει να είναι ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ. Πάρε ‘το μπάνιο σου στη νερά της κοινής γνώμης’, που ελεγε ο Lincoln και αφιέρωσε μιά ωρα την εβδομάδα, να παρακολουθείς εσύ ο ίδιος αυτά που λέγονται για εσένα στο Internet, στο Facebook, στο Twitter, στο YouTube.
Επειδή ήσουν πάντα μετρημένος, θα σκέφτεσαι οτι υπο τις σημερινές συνθήκες , δεν έχεις τους πόρους να ξανοιχτείς σ αυτές τις θάλασσες. Το ζήτημα του να αφιερώσεις αυτη τη μια ώρα, ειναι πολύ πιο σημαντικό απο το budget.
Ως πολίτης, σε παροτρύνω να το τολμήσεις, γιατι  θεωρώ  οτι αποτελεί ένα μέρος της επένδυσης που θα συμβάλει στο διογκούμενο αιτημα για αλλαγή του πολιτικού συστήματος.. Οι μέθοδοι επικοινωνίας υμών των πολιτικών, ήταν  ένας απο τα πιο σημαντικούς πυλώνες της εικόνας και της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος.
Η αλλαγή αυτου του δυσλειτουργικού -πλέον- και αναποτελεσματικού ‘συστήματος επικοινωνίας’, είναι ζήτημα δημοκρατίας και αναγκαίας εξέλιξης των θεσμών. Πήρα τη πρωτοβουλία να σου γράψω αυτο το σημείωμα,  γιατι παρά τις πολιτικές περιπέτειες και κριτικές που αντιμετώπισες τα δύο τελευταία χρόνια, δεν μπήκες στη πολιτική ως ‘πολιτευτής’. Είσαι απο εκείνους που μπορουν  να επιχειρήσουν αυτη τη μικρή, αλλά πολύ σημαντική  υπέρβαση. 

ΑΥΡΙΟ: Οι αδύνατες επισκέψεις σε Λαϊκή,  ΚΑΠΗ και οι προκλήσεις της πολιτικής επικοινωνίας 

Σχετικά:

Obama’s Twitter account: Now with 100 percent more President | VentureBeat

Ποσοι έλληνες πολιτικοί στις επόμενες εκλογές, θα ασχολούνται οι ίδιου, έστω κατά 20%, με τις αναρτήσεις τους στο Twitter και το Facebook; Ο Obama το 'παρακάνει' και λέει οτι πάει προς το 100%. Πατήστε παρακάτω "διαβάστε περισσότερα" για να δείτε  την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που διεξήχθη στο facebook

Η ανθρώπινη διάσταση στην επικοινωνία Εταιρειών και Οργανισμών δεν είναι πολυτέλεια

Αυτό εδώ το post του Ben Grossman δίνει την Ανθρώπινη διάσταση στην επικοινωνία των Εταιρειών, των προϊόντων, των υπηρεσιών. Κάποιοι θα πουν ότι είναι “αμερικανιά”, αλλά εμείς να κρατήσουμε από αυτή την τοποθέτηση τα στοιχεία εκείνα που αφορούν τη δική μας αγορά και την κοινωνία.

Η Ανθρώπινη διάσταση, στα δικά μας τα πεζά, ορίζεται με δύο τρόπους:

α. Τα επικοινωνιακά μηνύματα οφείλουν να πατούν στη γη και να μην είναι εντυπωσιακά βεγγαλικά, γιατί το 'κοινό', οι πολίτες, έχουν πλέον τον τρόπο να αξιολογήσουν τις επικοινωνιακές ιδέες με τις οποίες τους πυροβολούμε.

β. Μέσα απο τα social media, οι Επιχειρήσεις και οι Οργανισμοί έχουν βατό τρόπο, να επικοινωνήσουν σχετικά εύκολα με τους καταναλωτές και τους πολίτες, ώστε να πάρουν ανάδραση (feedback) και να τεστάρουν στο πραγματικό πεδίο τα μηνύματά τους.

Μια ματιά στις διαφημίσεις, αλλά και στις επικοινωνιακές καμπάνιες, αναδεικνύει την ανάγκη να μπει αυτή η Ανθρώπινη διάσταση, που είναι πλέον εφικτή με την επέκταση του Διαδικτυακού Οικοσυστήματος και των social media. Στην Ελλάδα υπάρχει αρκετός χώρος για πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο όσον αφορά τις εταιρείες και τα προϊόντα όσο και τους Οργανισμούς και το δημόσιο τομέα.

Οι Οργανισμοί και το δημόσιο έρχονται από μια περίοδο, ας πούμε 2002-2009, όπου τεράστια σε αξία επικοινωνιακά προγράμματα, είχαν υπηρετήσει το πολύ κατά 15-20% το σκοπό για τον οποίο γινόταν η επένδυση. Οι διαδικασίες διαγωνισμών, αλλά και το πνεύμα της εποχής (απλοχεριά των Υπουργείων, Οργανισμών, έλλειψη λογοδοσίας κλπ) οδήγησαν σε αυτό που γνωρίζουμε όλοι. Τώρα πλέον, η πίεση του Μνημονίου, αλλά και η αυστηρή στάση των πολιτών υποχρεώνουν τους οργανισμούς, αλλά και τα αgencies να είναι πιο προσεκτικοί.

Ποιος θυμάται ότι για την επικοινωνία της Κοινωνίας της Πληροφορίας είχαν δαπανηθεί στα πλαίσια του Γ' ΚΠΣ 6 εκατ. ευρώ; Πού είχαν διατεθεί; Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Τι ακριβώς ήταν αυτό που επικοινωνήθηκε; Το ζήτημα δεν είναι να σκαλίσουμε το παρελθόν, αλλά να γνωρίζουμε ότι αυτά τα ερωτήματα θα μπαίνουν πολύ επιθετικά στις δράσεις που θα γίνονται στο εξής...

Ξεχάστε το 'κοινό-στόχος'. Πρόσφατα σε ένα σημείωμα για τις 5 προκλήσεις της επικοινωνίας για το 2011 , είχα γράψει και τα εξής:

“Πρόκληση 5: Σε αρκετές περιπτώσεις λειτουργούσαμε ως η επικοινωνία να είναι τρικς, φρουφρού, celebrities, βεγγαλικά. Το 2011 θα έχουν πλεονέκτημα τα επικοινωνιακά εγχειρήματα που θα διαθέτουν Αλήθεια και Ψυχή. Τα budget θα είναι μικρά, αλλά οι απαιτήσεις είναι μεγάλες. Το 'κοινό-στόχος' δεν είναι πια ούτε κοινό ούτε στόχος. Είναι συμμέτοχοι, με λόγο (μέσω των Κοινωνικών Δικτύων και του Word-of-Mouth) και βάρος”.

Μήπως οι marketers απειλούν τα social media? 

Το ερώτημα αυτό ήδη απασχολεί αρκετούς. Προσωπικά θεωρώ ότι υπάρχει μια υπερβολή ως προς την ανησυχία, αλλά υπάρχει βάση ως προς την ανάγκη ανάπτυξης συνείδησης ώστε οι επιχειρήσεις και οι businessmen να αναδειχθούν σε μέλη ενός δημόσιου διαλόγου και όχι σε 'κατόχους' ενός Δημόσιου Χώρου όπως το Διαδικτυακό Οικοσύστημα.

Η Λίνα Σάρη και η Βίβιαν Ευθυμιοπούλου μου έκαναν την τιμή να κάνουμε σχετικό διάλογο στο facebook (εδώ). 

Σκιερές πλευρές και φωτεινές χαραμάδες στο ελληνικό Web

Ο Γιώργος Αναγνωστόπουλος περιγράφει κάποιες δύσκολες πλευρές του ελληνικoύ Online Environment. Ενδεχομένως να ειναι ακόμα πιο ζόρικες, αν προσθέσει κανείς ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ελλήνων εκπαιδευτικών δεν έχουν Internet, ενώ το 90-95% των μαθητών λυκείου δεν γράφει κανένα μάθημα σε υπολογιστή. Το ό,τι ασχολούνται πολλοί μαθητές με MSN ή Facebook, δεν αλλάζει σχεδόν καθόλου τον γνωσιακό ψηφιακό αναλφαβητισμό που τους καταδικάζει η ελληνική εκπαίδευση.

Κι όμως μπορούμε να διακρίνουμε μια θετική πλευρά του ελληνικού ψηφιακού σύμπαντος: δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι αυτοί της χώρας (Ελληνες, αλλά και μετανάστες συμπολίτες μας) έχουν χτίσει μέσα από τον Online Ecosystem μια άλλη κοινωνικότητα. Βλέπουν λιγότερη τηλεόραση, έχουν περισσότερες πηγές ενημέρωσης (ακόμα και αν κάποιες είναι κίτρινες). Το πιο σημαντικό είναι πάντως ότι συμμετέχουν σε παρέες, Κοινότητες, κινήματα. Δεν έχουν ανάγκη να πάνε στα θλιβερά ελληνικά γήπεδα για να νοιώσουν ότι ανήκουν μέσα σε μεγάλο πλήθος. Ούτε περιμένουν έναν ολόκληρο χρονο για να συναντήσουν τους κοινής καταγωγής φίλους τους από τον Προυσσό Ευρυτανίας ή τα απομονωμένα ορεινά χωρία της Αρκαδίας.

Θεωρίες; Οχι... Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω στην αναζήτηση νέων δραστήριων ανθρώπων από μια περιοχή της χώρας, μακριά από την Αθήνα... Θα επανέλθω σε αυτό , ωστόσο αυτή τη στιγμή μπορώ να σημειώσω οτι υπάρχουν αρκετές νεες/νέοι που δεν έχουν ανάγκη τα κυκλώματα της Αθήνας ή τις παρέες του δανειακού Χρέους (της χώρας) για να διαθέσουν τη δουλειά τους στο εξωτερικό και να δημιουργούν χωρίς να δωσουν διαπιστευτήρια σε εκείνους που θα τους αφομοιώσουν. Μήπως ειναι περιφερειακές και περιθωριακές καταστάσεις; Αν κάποια υποσύνολα της ελληνικής κοινωνίας βρουν τον τρόπο να διασυνδεθούν με την διεθνή πραγματικότητα και αυτό ειναι μια ευκαιρία για την αισθητική τους και την καρριέρα τους, τότε δεν έχει τόσο σημασία αν θα αριθμούν 100.000 ή ένα εκατομμύριο. Εχει πολύ μεγαλύτερη αξία ότι αυτές οι 'μειονότητες' μπορουν να πάρουν οξυγόνο, να επιβιώνουν και να δημιουργούν χωρίς να υποβάλονται στην ισοπέδωση της πλειοψηφίας που θέλει να χτίζει αυθαίρετα κολλητά στον Τύμβο του Μαραθώνα (και να γιορτάζει, τάχα , τα 2.500 χρόνια από την ομωνυμη μάχη).

Πρακτικά, εκτός από εκείνες/εκείνους που θα τα καταφέρουν να μεταναστεύσουν, να εγκατασταθούν στο εξωτερικό, να υπολογίζουμε και τους άλλους, που θα συνεχίσουν να κατοικούν στην Ελλάδα, μα δεν τους καίει αν θα ψηφισθεί δήμαρχος κάποιος Ψωμιάδης, αφού θα έχουν χτίσει τις παρέες και τις Κοινότητές τους έξω από γεωγραφικούς περιορισμούς. Αγαπούν τα Μαθηματικά και παρόλο που το σχολείο μαθαίνει τα παιδιά να τα μισούν, αυτοί βρίσκουν μέσα από το Web, Facebook κάποιους άλλους μύστες, πέντε άτομα στην Πάτρα, δύο στην Πρέβεζα, 10 στα Γιάννενα , 15 στο Σαντιάγκο της Χιλής, 12 στην Αγία Πετρούπολη και 23 στο Χογκ-Κογκ κλπ).

H φωτεινή πλευρά μιας δύσκολης κατάστασης

Η Σοφια Γκιούσου βρήκε αρκετές περιπτώσεις που μέσα από τη δράση τους στο Web μπορούν να μας κάνουν να σκεφτόμαστε την πλευρά της ελπίδας και τη δημιουργίας. Κάποιοι, που δεν έχει σημασία αν δεν ξέρουμε το όνομά τους ακόμα ξεκίνησαν ένα εγχείρημα που παρέχει υποστήριξη σε όσους ψάχνουν δουλειά. Το site τους και ο λογαριασμός τους στο Twitter δείχνουν να παίρνουν φωτιά, κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη για κάποιους από εμάς, που συμβαίνει να διαβάζουμε μερικές 10δες ή 100δες βιογραφικά σε ένα μήνα.

Ακούστηκαν κάποια ερωτηματικά για ορισμένες από τις περιπτώσεις που ανέφερε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ ως παραδείγματα πολύ επιτυχημένων επιχειρηματικών προσπαθειών, ωστόσο δεν χωρούν ερωτηματικά για τον Δημήτρη Γλέζο και την Indifex. Δείτε καλύτερα πώς υποδέχθηκε ο ίδιος μια τέτοια προβολή, καθώς γνωρίζει ότι το εγχειρημα του ειναι στην αρχή και ζει σε μια χώρα, που πολλές φορές δίνει υπερβολική προβολή στα ταλέντα για να τα κάψει στη συνέχεια. Το ερώτημα για την δικιά του ταλαντούχα δουλειά, ειναι αν αυτη η χώρα θα καταφέρει να τον κρατήσει ή αν θα του δείξει το δρόμο για κάπου αλλού, όπου δεν θα έχουν ανάγκη ούτε να του ανάβουν υπερβολικά (και πρόωρα ίσως) φώτα, ούτε να τον βάζουν στις ουρές με αυτούς που ζητούν την χαρά της αρπαχτης επιδότησης.

Τα φωτεινά σημεία ειναι πιο πολλά απ’ όσα βλέπει ο καθένας μας, αλλά ο δρόμος ειναι πιο μακρύς απ’ όσο νομίζουν όσοι ζητούν μια σύντομη έξοδο από την πολύ δύσκολη θέση που έχει έλθει η χώρα.

Θα έχω τη χαρά αυτή την εβδομάδα να βρεθω εκτός Αθηνών με μια ομάδα νέων δημιουργών, που είναι πιο ζωντανές/ζωντανοί απʼ όσο μπορεί να αντιληφθεί η τύρβη της Πρωτεύουσας. Το Web αυξάνει την πιθανότητα να παραμείνουν δημιουργικοί χωρίς να αφομοιωθούν από το χωνευτήρι της Αθήνας, με τους πειρασμούς της διαπλοκής και τις κλίκες. Το Web παρέχει σε αυτούς τη δυνατότητα να διασυνδεθούν με την παγκόσμια αγορά χωρίς να δώσουν τα διαπιστεύτήρια τους στους 'κύκλους' της πρωτεύουσας.

Ανωνυμία των blogs ή τα 5 ελλείμματα που θρέφουν τον Τρωικό Πόλεμο

Είναι γνωστό πως η ελληνική Πολιτεία όταν εμφανισθεί ένα πρόβλημα, τότε ψηφίζει έναν αυστηρό Νόμο, ο οποίος δεν εφαρμόζεται ποτέ, καθώς διάφοροι θεσμοί έχουν άλλες προτεραιότητες. Στην περίπτωση των πραγματικών ή εικαζομένων παρανομιών από 'ανώνυμα' ή ψευδώνυμα blogs, διαμορφώνεται πίεση, ώστε η Ελλάδα να πρωτοτυπήσει παγκοσμίως: να θεσμοθετήσει απαγορεύσεις, εκεί που σύμπασα η υφήλιος (πλην Λαϊκής Κίνας και Βορείου Κορέας) έχει αρνηθεί να επιβάλει αστυνομικές διατάξεις.

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι: παρότι δεν κατέχω νομικές γνώσεις για να το εκφράσω με την απαιτούμενη ορολογία, θεωρώ ως μείζον αγαθό τη δυνατότητα κάθε πολίτη (επώνυμου ή ανώνυμου) να υπερασπίζεται την τιμή του και την υπόληψή του έναντι επιθέσεων από επώνυμους ή ανώνυμους συκοφάντες.

Στην Ελλάδα όμως το 'πρόβλημα' έχει δημιουργηθεί από τα ψευδώνυμα blogs, που λίγο-πολύ όλοι γνωρίζουν ποιοι είναι οι διαχειριστές!!! Ας ξεφύγουμε όμως από αυτά τα μονοπάτια, που είναι ευθύνη των πολιτικών, των νομικών και των Ανεξαρτήτων Αρχών (πού είναι αλήθεια αυτές;) να διερευνηθούν... Ας διερευνήσουμε ένα πιο οικείο πεδίο: τα 5 ελλείμματα, που εάν μειωθούν, τότε δεν θα υπάρχει τόση 'δίψα' για ανυπόγραφη πληροφόρηση. Μπορούμε να προσπαθήσουμε σε αυτό τον τομέα, ώστε να μην είμαστε παγκόσμια πρωτοτυπία ή -για άλλη μια φορά- μια κλειστή αγορά, μια περιχαρακωμένη κοινωνία, που ανάγει τον αυτισμό της σε αξία και τον θεσμοποιεί.

Στρουθοκαμηλισμός & Ίντερνετ

Ο Θ. Πάγκαλος, σε μια από τις καλές του στιγμές, είχε πει ότι είμαστε μια πολύ υποκριτική χώρα. Τις τελευταίες μέρες με αφορμή την υπόθεση 'troktiko', είδαμε άπειρα τηλεοπτικά παράθυρα (σε ένα από αυτά και τον βουλευτή Γιάννη Δημαρά, με τον οποίο κάποτε μοιραζόμασταν το ίδιο δημοσιογραφικό γραφείο), όπου αγνοούσαν τα εξής:
- Περί τα 2,5 εκ. Έλληνες έχουν λογαριασμό στο Facebook. Οι Έλληνες είναι από τους πιο ζωηρούς στο Facebook, αφιερώνουν 20% παραπάνω χρόνο απ’ ότι οι υπόλοιποι της ΕΕ
- Ο μισός πλέον πληθυσμός της χώρας έχει πρόσβαση σε υπολογιστή. To πρώτο πράγμα που αναζητούν στο Internet είναι πληροφορίες, ενημέρωση. Προφανώς θα σερφάρουν και σε κίτρινα, ροζ, μαύρα, αλλά ενίοτε και σε αξιοπρεπή sites.
-Οι έρευνες δείχνουν ότι κατά τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί η προσφυγή των πολιτών στο Internet για ενημέρωση, το οποίο μάλιστα ενισχύεται ως προς την αποδιδόμενη σε αυτό αξιοπιστία (συγκρινόμενο με άλλα, κλασσικά Media).Όλα αυτά είναι αναμενόμενα με βάση τις εξελίξεις που συμβαίνουν σε όλον το πολιτισμένο κόσμο...

Τα 5 ελλείμματα που θρέφουν ανωνυμία και κιτρινισμό

1) ΧΑΜΗΛΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΣΕ SITES ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ: αυτό αποτελεί διαπίστωση μεγάλων διαφημιζομένων της χώρας. Δεν έχουν γίνει επαρκείς επενδύσεις ούτε από Ομίλους Media (όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες) ούτε από νέους παράγοντες που θα ήθελαν να τοποθετηθούν σε αυτό το χώρο. Στα περισσότερα ελληνικά media, η ιντερνετική παρουσία θεωρείται δεύτερης επιλογής υποχρέωση. Οποίος έχει πέντε λεπτά ας διαβάσει εδώ το πώς αναστήθηκε το περιοδικό Atlantic ηλικίας άνω των 100 ετών. Η δημιουργία sites από τηλεοπτικούς αστέρες δεν αποτελεί ακριβώς επένδυση, καθώς έχουν περισσότερο το στοιχείο της προσωπικής αναζήτησης του επόμενου τηλεοπτικού συμβολαίου, δεν έχουν βάθος και ασχολούνται κυρίως με σχόλια.

2) ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΕΣ: μια σύντομη περιήγηση στα sites εταιρειών, φέρνει στην επιφάνεια την υστέρηση στην πληροφόρηση που παρέχουν. Σε αρκετές περιπτώσεις έχει γίνει μεγάλη επένδυση στην κατασκευή του site, αλλά υπάρχει κενό και μεγάλη καθυστέρηση ή έλλειψη φαντασίας στο περιεχόμενο. Ακόμα μεγαλύτερα ελλείμματα καταγράφονται στην παρουσία των εταιρειών στα Κοινωνικά Δίκτυα. Αρκετές από τις ενστάσεις των εταιρειών για το ελληνικό Online Ecosystem, έχουν βάση, ωστόσο το τελικό αποτέλεσμα είναι 'μια κάποια απουσία με τίμημα'. Όπως λένε οι ειδικοί της Επικοινωνίας, όταν το ίδιο το brand δεν τοποθετείται για τις υποθέσεις του, τότε αυτό το αναλαμβάνουν κάποιοι τρίτοι, οι οποίοι συνήθως δεν το κάνουν για καλό.

3.ΜΕΓΑΛΟ ΚΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΚΡΑΤΙΚΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: εδώ ίσως δεν απαιτείται τεκμηρίωση. Το ελληνικό κράτος, η τοπική αυτοδιοίκηση, οι Οργανισμοί έχουν κάνει πολύ μεγάλες επενδύσεις, με τα χρήματα του Γ' ΚΠΣ και του ΕΣΠΑ. Πρόκειται για τα γνωστά sites του ενός εκατομμυρίου ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι αυτό που βλέπουμε όλοι μας, όταν επιχειρήσουμε να βρούμε μέσα από ένα κρατικό site μια πληροφορία ή να κάνουμε ερώτηση.
Αντίστοιχη είναι η κατάσταση στην παρουσία των κρατικών οργανισμών εκεί που γίνεται η συζήτηση, δηλ στα Κοινωνικά Δικτυα. Με κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις, (πχ. @diamantopoulou, @astynomia κλπ), η κυβέρνηση και το κράτος, είναι απόντες από τους χώρους του Οικοσυστήματος, όπου πλέον οι πολίτες ερωτούν ,σχολιάζουν και ζητούν να μάθουν. Πολλά δημόσια πρόσωπα και οι κρατικοί λειτουργοί, προτιμούν να απέχουν από τέτοιες 'πλατείες', όπου θα πρέπει να εξηγήσουν...

4.Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ: οι αμερικάνοι λένε ότι η κάθε Οντότητα (Οργανισμός, Εταιρεία, Πρόσωπο) είναι -πλέον- εξ ορισμού μια εταιρεία media. Υπάρχουν πολλά αναγνωρισμένα πρόσωπα σε αυτή τη χώρα, που δίνουν πάρα πολλά για μια εμφάνιση 3' στην τηλεόραση, αλλά δεν επενδύουν (σε εκπαίδευσή τους και χρόνο, κυρίως), προκειμένου να έχουν μια επαρκή παρουσία στο γήπεδο των εκατομμυρίων Ελλήνων που είναι ενεργοί στο Internet.

Κάποιοι, λίγοι, έχουν αρχίσει να επωφελούνται από το τεράστιο κοινό, πχ. έχω εντυπωσιαστεί από την online δραστηριότητα του συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη , που δραστηριοποιείται στο Facebook, blogging, Twitter (με δύο λογαριασμούς παρακαλώ, έναν για ελληνικά και έναν αγγλικά), ακόμα και στο LinkedIn. Μια τέτοια δραστηριοποίηση δεν είναι πλέον μόδα, μανία ή εστετισμός. Τα δημόσια πρόσωπα εν έτει 2010 είναι υποχρεωμένα να έχουν ενεργητική παρουσία, αλλιώς γίνονται έρμαιο στα νύχια του Google Search.

5.ΣΕ ΤΙ ΓΛΩΣΣΑ ΜΙΛΑΜΕ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΣΤΕ:έχοντας μια εκπαίδευση που δεν μαθαίνει τα παιδιά ελληνικά, αλλά ούτε και αγγλικά, είμαστε μετέωροι. Οι ώρες διδασκαλίας των αρχαίων είναι τόσες πολλές, ώστε στο τέλος όλοι σχεδόν οι Έλληνες μαθητές γνωρίζουν λιγότερο τα Αρχαία απ’ ότι οι Γερμανοί μαθητές και πάντως τα αγαπούν λιγότερο. Αντίθετα δεν διδάσκεται debate, δεν ενισχύεται η αντίληψη 'του θάρρους της γνώμης', δεν ενθαρρύνεται η συλλογική επεξεργασία θέσεων και απόψεων. Δεν είναι λίγοι οι πολίτες που προτιμούν να εκφράζονται ανωνύμως, ώστε να μην πάρουν το παραμικρό ρίσκο από την καταγραφή της άποψής τους.

Δηλαδή, δεν έχουμε τύχη;

Κάποια από τα παραπάνω ελλείμματα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχουν αρχίσει να καλύπτονται... Η οικονομική κρίση υποχρεώνει Πρόσωπα, Εταιρείες, Οργανισμούς , Υπουργεία να εξετάζουν τρόπους ενεργητικότερης παρουσίας στο Internet και τα Κοινωνικά Δίκτυα, ώστε να μην εξαρτώνται από τους άλλους. Η ομάδα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της σημερινής κυβέρνησης προωθεί ορισμένα σχέδια, έστω και αν τα περισσότερα υπουργεία είναι παθητικά (και ορισμένοι Υπουργοί αδιάφοροι).
Το χρώμα της ώχρας στο Internet δεν ειναι μόνο υπόθεση κάποιων τρίτων ή της βουλιμίας του κοινού για κουτσομπολιά και διαβολές...

photos via flickr

H "χαμένη γενιά των marketeers", σύμφωνα με τον marketing chief της Unilever

Με τρόπο εμπειρικό ή και αυθαίρετο, σημειώθηκε σε ανάρτησή μου ότι το 2012 θα έχουν χαθεί οι μισές -από τις σημερινές- θέσεις στο marketing αρκετών brands, λόγω του paradigm shift που φέρνει ο καλπασμός του Online Ecosystem και των social media. O Simon Clift, υπό αποχώρηση marketing chief της Unilever, αναφέρεται στο ίδιο θέμα από μια διαφορετική γωνία, προφανώς έχοντας και στοιχεία και εμπειρία, όπως απαιτεί η θέση του.

Ανάμεσα στα άλλα που δηλώνει στο παρακάτω άρθρο των "Financial Times", είναι και η άποψή του για το ποιος τομέας της επικοινωνίας έχει κατακτήσει την ηγετική θέση στην κούρσα προς τον digital κόσμο, καθώς και πώς διατάσσει η Unilever τις δυνάμεις της για να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις.

Warning over "lost generation" of marketeers
By Tim Bradshaw
Published: April 5 2010

The outgoing marketing chief of Unilever has warned of a “lost generation” of brand managers who do not understand the web and social networks.

In his final interview before retiring, Simon Clift said he believed public relations agencies were best placed to profit from the rise of Facebook and Twitter, as traditional advertising agencies struggle to adapt to the digital world.

Mr Clift, 52, has been at the company for 28 years, much of it in the consumer-goods group’s personal care division. He has held a senior marketing role for the past decade, overseeing award-winning campaigns such as Dove’s Real Beauty and Persil’s Dirt is Good. That time has also seen traditional marketing techniques revolutionised by the web and consumers empowered by the ability to research and publish their views online.

Unilever, which commands one of the world’s largest advertising budgets, itself felt this most acutely when Greenpeace accused it of using palm oil from unsustainable sources with a YouTube spoof of a Dove ad. Mr Clift said: "There is a lost generation of marketeers. If you are 25 or 20, you know this stuff – you are brought up with Facebook and YouTube. If you are 50, you see your kids do it. Most of our brands are managed by people who have had to learn it".

Unilever has encouraged its staff to use sites such as Twitter and Facebook themselves, to understand them better and help them "live the space". Mr Clift said: "The people who have most needed it are the people aged between 30 and 45, running global brands because they grew up after it and haven’t seen their kids doing it. We are all learning. Unilever is ahead of much of the competition but behind consumers, which for marketers is not a comfortable place to be".

The agencies that work for Unilever, creating and planning its campaigns, are also involved in this "really rapid catch-up", he said. "We built our business on brilliant use of television. You can’t immediately change your competence".

PR agencies are taking an early lead in the social-media world, Mr Clift said. "PR used to be considered the poor relation of advertising. I think you could argue that word of mouth has always been the most effective form of communication. Digital PR is like word of mouth on steroids".

Keith Weed, Mr Clift’s successor as chief marketing officer, will also be in charge of communications at Unilever, reflecting the blurred lines between PR and traditional advertising.

Consumer goods companies have been slower than other industries, such as automotive and telecoms, to understand the importance of the web as a marketing tool. It does not reveal the proportion of its €5.3bn (£4.7bn) marketing budget that is spent online, Unilever doubled its digital investment in 2009 over the prior year and intends to double it again in 2010.

"We are closing the gap", said Mr Clift. But advertisers of all stripes are still experimenting with how best to position their brands on sites such as Facebook, where people are more used to chatting to friends than receiving commercial messages. Mr Clift said: "We are finding social media the biggest challenge of all because there is a question to be raised about whether you have any right to be there".

Brands such as Ben & Jerry’s ice-cream have run successful campaigns on Facebook, and he has worked closely with the site’s senior management, but Mr Clift admits Unilever has "no idea about the value of paid advertising on Facebook at the moment".

He said: "What is fascinating and scary is the nature of brands is changing. That requires a cultural change for companies like Unilever. We have to listen to genuine customer concerns. Companies aren’t set up for that".

Εταιρεία Μελέτης Μεταβολικών Νοσήματων: ένα τεστ για κλασσικά και online media

Μια ομάδα άξιων γιατρών και επιστημόνων της υγείας αποφασισε πριν λίγο καιρό, να ιδρύσει μια επιστημονική Εταιρεία για την παρακολούθηση των Μεταβολικών Νοσημάτων στην Ελλάδα (Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ενδογενών Μεταβολικών Νοσημάτων).

Οι συνεργάτες μου και εγώ προσφερθηκαμε να συμβάλλουμε σε αυτή την ευγενή προσπάθεια. Η περίπτωση αυτή, στην οποία δεν έχουμε εμπλοκή με κάποιο ισχυρό, κερδοφόρο brand, αλλά με την πληροφορηση για την ίδρυση μιας επιστημονικης οργανωσης, επιτρέπει να καταγράψουμε ορισμένες παρατηρήσεις για το θέμα.

Η σκοπιά που έχει ενδιαφέρον είναι κατά πόσον τα media στην Ελλάδα σήμερα μπορουν να χειριστούν το ρόλο τους της πληροφόρησης του πολίτη για θέματα που έχουν αξία (για τον πολίτη).

Στη συνέντευξη τύπου, για την οποία είχε γίνει επαρκής προετοιμασία, η συμμετοχή δημοσιογράφων ήταν μικρή. Η δημοσιότητα που έδωσαν τα κλασσικά ΜME σε ένα τέτοιο θέμα ήταν επίσης μικρή. Το εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι η διαδικτυακή δημοσιότητα που παρήχθη χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια ήταν πολλαπλάσια.

Η υπόθεση αυτή δείχνει την πορεία των πραγμάτων. Τα ελληνικά κλασσικά media, είναι σε πιο δύσκολη θέση απ'ό,τι τα διεθνή παραδοσιακά ΜΜΕ, που και εκείνα πληττονται από το Internet και την αλλαγή του μοντέλου επικοινωνίας.Τα ελληνικά Μέσα μπαίνουν σε πιο δύσκολα νερά, γιατί έχει διαρρηχθεί σημαντικά η σχέση τους με τον αναγνώστη, τον ακροατή, τον τηλεθεατή. Είτε γιατί είναι πολύ περισσότερα απ' όσα σηκώνει η ελληνική αγορά, είτε επειδή διέγραψαν την τελευταία 10ετία μια τροχιά κόπωσης, είτε επειδή αφησαν να εξελιχθεί μια κρίση εμπιστοσύνης.

Τα κλασσικά media άλλων χωρών κάνουν προσπάθειες επιβράδυνσης της κρίσης, μέχρι να βρουν ένα μοντέλο αντιμετώπισης του Internet. Το 2009 είχαν καλά αποτελέσματα, χωρίς αυτό να αποτελεί κριτήριο για το μέλλον. Στην Ελλάδα η κατάσταση είναι διαφορετική...

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Το τελευταίο διάστημα έχουν πολλαπλασιασθεί οι κριτικές τοποθετήσεις, αλλά και οι επιθέσεις κατά γιατρών και επιστημόνων της υγείας, εξαιτίας του τεράστιου ελλείμματος -σε χρήμα και αξιοπιστία- του Συστήματος Περίθαλψης και της λεηλασίας των Ταμείων.

Η περίπτωση της σύστασης της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Ενδογενών Μεταβολικών Νοσημάτων μου έδωσε την ευκαιρία να διαπιστώσω ότι εξακολουθουν να υπάρχουν στο χώρο της Υγείας αφανείς, αλλά άξιοι και έγκυροι επιστήμονες. Από τις αρχές της δεκαετίας του '80, που παρακολουθώ αυτό το χώρο, είχα πάντα την τύχη να συναντώ επιστημονες που λειτουργούσαν με βάση αρχές και ας μην το ευνοούσε το περιβάλλον.

Τα τελευταία χρόνια, η παράλογη κούρσα που αύξανε το κόστος της Υγείας κατά 1 δισ. ευρώ κάθε χρόνο και το διπλασίασε σε μια 10ετια, πίεσε κι άλλο τους σοβαρούς επιστήμονες. Το ευχάριστο, όμως, είναι ότι δεν χάθηκαν μέσα στη ματαιότητα, αλλά αυτή η κατηγορία των λειτουργών της Υγείας αποτελεί έναν από τους λίγους λόγους που μας επιτρέπουν να πιστεύουμε ότι θα μπει μια κάποια τάξη σε ένα κρίσιμο για την κοινωνία χώρο.

*photo via flickr*