Έστω και αργά, μαζικές ηλεκτρονικές προμήθειες στα αναλώσιμα νοσοκομείων

Όλο το σύστημα των νοσοκομείων, με την ανοχή των ηγεσιών του Υπουργείου Υγείας, αντιστάθηκε ως τώρα στο αυτονόητο: στην κατάργηση των απευθείας προμηθειών, αλλά και των άλλων κόλπων, που οδηγούσαν σε τιμές 400% και 500% πάνω από τις λογικές τιμές των αναλωσίμων. Σε μια προηγούμενη ανάρτηση, αναφερόταν ότι ορισμένες σοβαρές φαρμακευτικές εταιρείες ζητούν επιμόνως τη μείωση των τιμών με τις οποίες προμηθεύονται τα ελληνικά νοσοκομεία.

Τώρα έρχεται η Τρόικα και μας επιβάλλει την προώθηση, με μαζικό τρόπο, ηλεκτρονικών προμηθειών γι' αυτή την κατηγορία των προμηθειών του συστήματος υγείας, η οποία έχει τζίρο πάνω από 2 δις το χρόνο και απ’ όπου μπορεί να εξοικονομηθεί πάνω από ένα δις ετησίως. Ήδη έχουν πέσει πάνω στο θέμα νομικοί, ειδικοί, γιατροί, υπηρεσιακοί, για να επιχειρηματολογήσουν ότι υπάρχουν νομικά κωλύματα, άρα δεν μπορούν να γίνουν ηλεκτρονικές προμήθειες.

Από την άλλη πλευρά, ίσως η πιο θετική δράση αυτής της κυβέρνησης, έχει σχέση με την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση και τη σχετική Ομάδα, που υποστηρίζει πολλά υπουργεία. Όπως φάνηκε και στην περίπτωση της Απογραφής, η Ομάδα αυτή είναι μια δράκα στελεχών με αστείους προϋπολογισμούς στη διάθεσή της, που δεν έχει πάντοτε τη συνεργασία των υπουργών ή των υπηρεσιών των υπουργείων. Ωστόσο, οι ανάγκες της χώρας είναι τέτοιες, που φουσκώνουν τα πανιά της Oμάδας κατά τρόπο που παράγει έργο, μέσα από αδυναμίες και ελλείμματα, αλλά πρόκειται για έργο που θα μείνει στη χώρα.

photos via flickr

Φαρμακευτικές ζητούν μείωση τιμών αναλωσίμων! LOL!!!

Θα ήταν απίστευτο αν δεν άκουγα την ίδια προσέγγιση από τρεις διαφορετικές, μεγάλες, διεθνείς, εκ προοιμίου (και για λόγους Sarbanes-Oxley) προσεκτικές φαρμακευτικές εταιρείες: επιδιώκουν να μειωθούν οι τιμές των αναλωσίμων που προμηθεύονται τα ελληνικά νοσοκομεία.


Μαγική εικόνα; Όποιος ακούσει τα επιχειρήματα, θα συμπεράνει πως όχι... Απλώς το ελληνικό σύστημα προμηθειών στο χώρο της υγείας είναι τόσο στρεβλό, ώστε ακόμα και τώρα που έχει συνειδητοποιηθεί το πόσο σπάταλο ήταν, αυτό αντιστέκεται. Αρνείται να προσαρμοσθεί, πρώτον επειδή δεν έχει τις δομές για να περάσει στη νέα φάση της 'αποδοχής της πραγματικότητας'. Δεύτερον, διότι γύρω από το σύστημα περίθαλψης, έχουν δομηθεί τόσο παράλογα και χρυσοπληρωμένα συμφέροντα, που επιδιώκουν να κάνουν τις τελευταίες μεγάλες αρπαχτές.

Η ερμηνεία


Γιατί λοιπόν η Επιτροπή Προμηθειών Υγείας κάνει διαγωνισμό βάζοντας ως πλαφόν περίπου το διπλάσιο από αυτό των τιμών της αγοράς; Για ποιο λόγο κάποιοι μυστήριοι έχουν ως αίτημα τη μείωση των τιμών; Επί πολλά χρόνια, η ελληνική αγορά αναλωσίμων, λειτουργούσε σαν τον ναρκομανή που αυξάνει τη δόση του, ώσπου η δόση φθάνει στο σημείο του παραλογισμού. Πριν κάποια χρόνια, το 'κόστος προώθησης' (βάλτε όποια λέξη σας αρέσει) των αναλωσίμων ήταν σε ένα επίπεδο, πιθανόν κάπως μεγαλύτερο από αυτό που είναι σε κάποιες άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επειδή όμως δεν υπήρχαν κανόνες, το 'κόστος προώθησης' εκτινάχθηκε , χρόνο με το χρόνο, στα ύψη. Εμφανίσθηκαν στην αγορά μικρές και ευέλικτες εταιρείες διάθεσης αναλωσίμων, οι οποίες δεν είχαν δεσμεύσεις από τους κανόνες του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης και ανέβαζαν συνεχώς το ποσοστό του 'κόστους προώθησης'. Το να βρεις 'μαύρα' ή να περάσεις φορολογικό έλεγχο ενώ έχεις διαθέσει πολλά 'μαύρα', δεν ήταν κανένα κατόρθωμα στην Ελλάδα του 2000-2010.

Με άλλα λόγια, οι 'νέες και ευέλικτες' εταιρείες κέρδιζαν ολοένα και περισσότερες προμήθειες, χάρη και στην απίστευτη νομοθετική ρύθμιση περί προμηθειών νοσοκομείων που έγινε για δύο μήνες το 2001 και διατηρήθηκε μέχρι πρόσφατα, παρά τις καταδίκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με αυτά και με αυτά, τα αναλώσιμα έφθασαν να πληρώνονται από τα ελληνικά νοσοκομεία και τρεις και τέσσερις φορές πάνω απ’ ότι στην Ιταλία ή την Ισπανία. Και όλα κυλούσαν όμορφα, ώσπου η κατάρρευση του χρέους της χώρας έφερε στην επιφάνεια ότι δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να πληρώνει 10 δις το χρόνο για δαπάνες υγείας, ούτε αυτές να αυξάνονται κατά ένα δις το χρόνο.

Το Υπουργείο Υγείας θέλει βοήθεια...


Όλα όσα έχουν μεσολαβήσει από το σχηματισμό της κυβέρνησης του κ. Γ. Α. Παπανδρέου μέχρι σήμερα, αποδεικνύουν ότι παρόλο που πιθανόν να υπάρχουν ορισμένοι σοβαροί και ακέραιοι άνθρωποι στο υπουργείο υγείας, τελικά αυτό το υπουργείο δεν μπορεί να κόψει το γόρδιο δεσμό στις προμήθειες των νοσοκομείων. Κάνουν μεγάλους διαγωνισμούς με αναλώσιμα όπου ζητούν έναν μοναδικό προμηθευτή ανά είδος, με ταβάνι στις τιμές το οποίο είναι σχεδόν διπλάσιο από το μέσο όρο της ελληνικής αγοράς -και πολλαπλάσιο από τις τιμές Ιταλίας και Γαλλίας. (Είναι λογικό να βγάλουμε έξω τη Γερμανία, η οποία αγοράζει με αρκετά χαμηλές τιμές, ας πούμε ότι αυτό το επιτρέπει και η στατιστική).



Ένα δεύτερο θέμα είναι ότι ζητούν ένα μόνο μειοδότη ανά κατηγορία. Θα εξυπηρετούσε πολλές παραμέτρους αν οι διαγωνισμοί αναδείκνυαν 3 ή 4 προμηθευτές, μέσα από προκήρυξη που θα όριζε τις προδιαγραφές και το πλαίσιο. Στη συνέχεια, με βάση κανόνες και αλγόριθμους, κάποιοι από αυτούς τους τρεις, θα αναλάμβαναν το όλον ή μέρος της προμήθειας, με βάση προδιαγεγραμμένους και σαφείς κανόνες.



Σε όλη αυτή την υπόθεση, η υποψία είναι πως υπάρχει ένα βρώμικο μυστικό: με άλλοθι ότι το ελληνικό δημόσιο δεν πληρώνει αμέσως, οι υπεύθυνοι δέχονται να γίνονται διαγωνισμοί με κόστος αναλωσίμων διπλάσιο από αυτό της Ιταλίας. Το σκεπτικό αυτό δεν είναι μόνο επιπόλαιο. Αν το κράτος δεν πληρώνει αμέσως, ας επιβαρύνεται με τόκους με βάση το χρονοδιάγραμμα καθυστέρησης. Ποιος ευφυής υπολόγισε ότι η καθυστέρηση πρέπει να ισοφαρίζεται με διπλασιασμό του κόστους;



Βεβαίως, το σύστημα αυτό δεν είναι τόσο αφελές. Κάποιες καταβολές του 'κόστους προώθησης' γίνονται με βάση το ονομαστικό κόστος και μάλιστα προκαταβολικά... Άρα, η κατακύρωση διαγωνισμών με διπλάσιο κόστος αναλωσίμων απ’ ότι ισχύει στην Ιταλία, Γαλλία, δεν είναι μόνο κάποια κακοτεχνία ενός άρρωστου συστήματος...



(Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, πολιτικά στελέχη του Υπουργείου Υγείας, αναγνωρίζουν το πρόβλημα, αλλά εκμυστηρεύονται ότι δεν είναι εύκολο να ελεγχθεί: τα πλαφόν τιμών και οι προδιαγραφές στην Ελλάδα μπαίνουν από επιτροπές και ειδικούς, που μπορεί να έχουν λόγους να συνεχιστεί η μέχρι πρότινος κατάσταση. Δεν τους απασχολεί ούτε το ΔΝΤ ούτε η κατάρρευση του συστήματος υγείας. Να δεχτούμε ότι ισχύει αυτή η ερμηνεία… Η κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα, οφείλουν να βρουν τον τρόπο να βραχυκυκλώσουν αυτό το κύκλωμα).





Η δεξιά της κυβέρνησης και η αριστερά της...


Μπορούμε να δεχθούμε και την ερμηνεία ότι το υπουργείο υγείας δεν έχει παράδοση να λύνει αυτές τις εξισώσεις. Ένας άλλος τομέας της κυβέρνησης, αυτός που ασχολείται με την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση, έχει προωθήσει ορισμένα σχέδια που δίνουν λύσεις και 'καθαρίζουν' προβλήματα. Μέσα σε πολύ δύσκολο περιβάλλον, μέσα από (αναπόφευκτα) λάθη προωθεί βήμα-βήμα δράσεις που μπορεί να μας βγάλουν από το Μεσαίωνα. Να δούμε ορισμένες από τις κινήσεις, που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τον παραλογισμό των διαγωνισμών για την προμήθεια αναλωσίμων νοσοκομείων σε υπερδιπλάσιες τιμές:



α) Ηλεκτρονικές προμήθειες: μπορεί η Ελλάδα να προχωρήσει πιο γρήγορα, για να έχουμε και εδώ τα οφέλη που έχουν δει στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Ασφαλώς το σύστημα των ηλεκτρονικών προμηθειών δεν είναι μια αυτόματη φόρμουλα. Έχει εμπόδια, δυσκολίες, ενώ αναμφίβολα σε κάποιους τομείς δημιουργεί μεγάλο ρίσκο ως προς την τελική ποιότητα του προμηθευόμενου υλικού. Η αντιμετώπιση όμως αυτών των ζητημάτων, απέχει πολύ από την -μέχρι πρόσφατα- αλλεργία του ελληνικού δημοσίου να αξιοποιήσει το σύστημα ηλεκτρονικών προμηθειών. Ο κ. Γ. Α. Παπανδρέου το έχει θέσει υψηλά στις προτεραιότητες και παρά τα διάφορα εμπόδια, φαίνεται ότι προχωρά εξαιτίας της επιμονής της Ομάδας Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης...

(Νεώτερες πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχουν νομικές δυσκολίες, ίσως και αξεπέραστα εμπόδια για την διεξαγωγή ηλεκτρονικών προμηθειών στο χώρο της υγείας. Επιχειρήθηκε πρόσφατα και σκόνταψε.. Αυτό είναι ένα μόνιμο πρόβλημα στις απόπειρες της σημερινής κυβέρνησης να κάνει μεταρρυθμίσεις: όταν το αποτολμά, πέφτει πάνω της όλο το βαθύ κράτος και η Βαβέλ των νόμων, προκειμένου να ακυρώσει το εγχείρημα. Η τύχη της χώρας όμως παίζεται στο κατά πόσον, η κυβέρνηση, υγιή στελέχη του πολιτικού συστήματος και όσοι στοιχηματίζουν στο μέλλον, θα επιμείνουν.



β) Οχι ανάθεση σε έναν μειοδότη, αλλά επιλογή 3-4 προμηθευτών που πληρούν τις προδιαγραφές. Είναι μια φιλοσοφία που προωθεί η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (πχ. δεν θα κάνει ποτέ διαγωνισμό για να επιλέξει το κράτος έναν ανάδοχο για την διαχείριση των αποδείξεων καταναλωτών, αλλά θα βγάλει ανοικτά πρότυπα, με βάση τα οποία θα προκριθούν 4-5 προμηθευτές που θα διαθέτουν σύστημα πιστοποιημένο για την επεξεργασία αποδείξεων).


γ) Πρόσωπα (πχ. Γεν Γραμματείς), που έχουν αρχές και αναγνωρισμένο επαγγελματικό status, κάτι που δεν τους επιτρέπει να γίνουν μέρος ενός άρρωστου συστήματος και πραγματοποιούν ορισμένα βήματα προς τα εμπρός, που στη σημερινή Ελλάδα μοιάζουν με μικρές επαναστάσεις. Δεν είναι ηρωισμός, αλλά μια στοιχειώδης αίσθηση της ευθύνης, ένα απόθεμα αισθητικής για μην γίνουν μέρος ενός δυσάρστου συστήματος.



Το όφελος δεν είναι μικρό… Αν θεωρηθεί ότι τα αναλώσιμα κοστίζουν περί τα 2 δις ευρώ το χρόνο, τότε το κέρδος από έναν στοιχειώδη εκσυγχρονισμό θα είναι εντυπωσιακό.


photos via flickr

Πόσες είναι οι μέχρι τώρα πραγματικές μεταρρυθμίσεις;

Κινδυνεύουμε να χάσουμε τη μπάλα…
Το θέμα μας, τουλάχιστον σύμφωνα με το 80% των πολιτών της χώρας, δεν είναι μόνο να ‘κόψουμε’ επενδύσεις, αλλά να κάνουμε μεταρρυθμίσεις. Έχουν περάσει κοντά 9 μήνες από τις εκλογές και 5 μήνες απ’ όταν η ΕΕ μας έβαλε το μαχαίρι στο λαιμό. Προσπάθησα να κάνω έναν απολογισμό και δεν θυμάμαι πολλά περισσότερα από αυτά που άκουσα σχετικά πρόσφατα, τα οποία είναι:

ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ ΝΟΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: Επιχειρεί να κλείσει δεκάδες 'τρύπες' (μαύρες και γκρίζες) , που οδηγούσαν την εκπαίδευση να λειτουργεί εκτός λογικής και -συχνά- εκτός νόμων. Δυστυχώς, στο ευρύ κοινό έχουν περάσει μόνο θέματα όπως η βάση του 10 για εισαγωγή στα ΤΕΙ. Η εφαρμογή των μη ευρέως γνωστών αλλαγών του νόμου θα κριθεί και στο κατά πόσον θα χτιστούν συμμαχίες ενάντια στις μεσαιωνικές ή τριτοκοσμικές 'πρακτικές' που επιχειρεί να αλλάξει.

ΠΕΝΤΕ ΕΡΓΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ: Τα παρακολουθεί ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, αλλά τι να πρωτοπαρακολουθήσει; Ο έλεγχος της αγοράς των καυσίμων ή των δαπανών για περίθαλψη και ασφαλιστικά ταμεία, ιδίως το δεύτερο, δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ζήτημα επιβίωσης της χώρας. Ο Γ.Α. Παπανδρέου και μια μικρή ομάδα ανθρώπων επιχειρούν να τα υλοποιήσουν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ενδιαφέρονται διόλου τα υπουργεία που αφορούν αυτά τα έργα.
Ο Ειδικός Γραμματέας Ψηφιακής Σύγκλισης Αντώνης Μαρκόπουλος, επικεφαλής του φορέα που χειρίζεται τα κονδύλια για υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και ψηφιακού εκσυγχρονισμού της χώρας, διακηρύσσει ότι το μέχρι τώρα μοντέλο δεν πάει άλλο. Πόσοι το έχουν αντιληφθεί, εκτός ίσως, από εκείνους που είναι αντίθετοι σε τέτοιες αλλαγές; Η ανατροπή του μοντέλου θα προχωρήσει, γιατί δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, αλλά και γιατί οι άνθρωποι που έχουν την ευθύνη είναι focused και δεν είναι τυχαίοι. Πόσο γρήγορα θα γίνει; Σε τί βάθος; Και εδώ θα παίξουν ρόλο οι συμμαχίες...

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ, ΕΝΙΑΙΑ ΑΡΧΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ: Όποιος είχε την ευκαιρία να ακούσει τον καθηγητή Διομήδη Σπινέλλη, γενικό γραμματέα του Taxis, αποκτά μια κάποια αισιοδοξία πως δεν είναι όλα 'κωλυόμενα' ή σε αδιέξοδο. Το καταλαβαίνεις ότι είναι από αυτούς που θα δηλώσουν αμέσως παραίτηση, μόλις οι συντεχνίες ή το 'πολιτικό κόστος' νοθεύσουν τον εξορθολογισμό. Φαίνεται να υπάρχει πρόγραμμα, όρεξη, αρχές. Ωστόσο, και εδώ πολλά θα κριθούν από τους συσχετισμούς και τις συμμαχίες: πόσοι πολίτες, σε μια χώρα που απεχθάνεται τα Communities, θα ρίξουν λίγο βάρος, κόντρα σε πρακτικές και υπόγειες διαδρομές που ευνοούν τη φοροδιαφυγή και την έλλειψη κάθε λογοδοσίας στο δημόσιο;
Μπορεί να γίνονται και άλλα πολλά, αλλά να μου διαφεύγουν.

MEDIA: Ο αχανής αυτός χώρος έχει αφεθεί να περιορισθεί δια της μεθόδου της ασφυξίας. Ωστόσο η αγωνία αρκετών media, γίνεται υπερβολή, πανικός ή και έλλειμμα ενημέρωσης. Όσο για την ΕΡΤ, όλοι έχουμε μάτια και βλέπουμε, έστω και με ένα ημερήσιο ζάπινγκ των 5'.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μπορούν να γίνουν πολλά…


ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ: Ίσως αποδειχθεί το πιο αδύνατο σημείο της κυβέρνησης. Ο Γ.Α. Παπανδρέου έκανε αρκετά βήματα στη στελέχωση του κυβερνητικού σχήματος, ωστόσο στα 'παρακάτω' επίπεδα επικρατούν σε αρκετές περιπτώσεις κριτήρια και μέθοδοι που θυμίζουν 1998 ή 2002. Το κόστος είναι πολύ μεγάλο.

ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ: Χρειάζεται ταχύτερο πλάνο, γιατί η εγκατάσταση διοικήσεων σε οργανισμούς που θα απορροφηθούν, σημαίνει ότι οι διοικήσεις αυτές, θα αντισταθούν στην συγχώνευση.

*photo via flickr*

Ελληνική αγορά Πληροφορικής σε κρίση και το κατά C. Shirky «Collapse of Model»

Η συζήτηση είναι έντονη και ορισμένες φορές βίαιη: τι θα γίνει με τα έργα Πληροφορικής και τις εταιρείες του κλάδου; Οι ενδιαφερόμενοι stakeholders εμφανίζονται άλλοτε νευρικοί και άλλοτε ανυπόμονοι. Ενόψει του ΕΣΠΑ, να δούμε εδώ το εκπληκτικό γεγονός ότι και οι τρεις κύριοι φορείς του «δράματος» είναι λίγο ή πολύ -όλοι τους!- χαμένοι.

ΚΡΑΤΟΣ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: από τα 60 περίπου έργα Πληφορορικής που τυπικά παραδόθηκαν με το πέρας του Γ' ΚΠΣ, δουλεύουν ελάχιστα, που δεν ξεπερνούν μονοψήφιο αριθμό. Τα περισσότερα έχουν παραδοθεί «τυπικά», αλλά δεν δουλεύουν. Ορισμένα, όπως η μηχανογράφηση των νοσοκομείων, δεν θα δουλέψουν ποτέ. Άρα, το κράτος, ο φορολογούμενος πολίτης, έδωσαν κάποια δισεκατομμύρια ευρώ, από το ΜΟΠ πληροφορικής μέχρι και το Γ' ΚΠΣ, ενώ είναι σε λειτουργία μόνο το Taxis, άντε και λίγα ακόμα, σε ποσοστό πάντως κάτω του 50% το καθένα.

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ: ακούω συχνά επιθέσεις εναντίον τους. Θα σπεύσω σε αυτό το σημείο, απρόσκλητος, αλλά με αίσθηση ευθύνης, να πω ότι είναι άδικο και άστοχο να λέγεται ότι για την κακοδαιμονία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και των έργων Πληροφορικής του δημοσίου, φέρουν όλη την ευθύνη οι εταιρείες. Ένα στοιχείο αρκεί για να δείξει ότι η συζήτηση θα έπρεπε να γίνει κάπως διαφορετικά: οι ισολογισμοί των εταιρειών πληροφορικής, όσων τουλάχιστον έχουν ως κύριο πελάτη το Δημόσιο, δείχνουν ότι δεν έχουν ευτυχήσει. Πολλές εταιρείες έχουν ζημίες και είναι γνωστό ότι αντιμετωπίζουν μεγάλες πιέσεις.

Όλα τα δεδομένα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το μοντέλο που ακολούθησαν τα 15 τελευταία χρόνια οι εταιρείες Πληροφορικής (από την εποχή που άρχισαν το φλερτ με το Χρηματιστήριο και υπερέβαλαν όσον αφορά στο budget του Γ’ ΚΠΣ) δεν ισχύει πια. Έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Οι ίδιες οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι πολλά έργα ήταν υποτιμολογημένα, με κακό RFP, με προβληματικές διαδικασίες από την πλευρά των επιτροπών του δημοσίου. Σε αρκετά σημεία έχουν δίκιο, αλλά αυτό δεν εξηγεί πώς ΔΕΝ θα συνεχιστεί η ίδια κατάσταση

ΠΟΛΙΤΗΣ: είναι ο πιο χαμένος της ιστορίας. Θα έπρεπε με βάση τα έργα πληροφορικής που έχει πληρώσει ο φορολογούμενος, να έχουν απλοποιηθεί πάρα πολλές υπηρεσίες και να τις παίρνει από το σπίτι του: δημοτολόγιο, ποινικό μητρώο, κάρτα υγείας , πληρωμές τελών κλπ… Η κατάσταση αυτή επιβαρύνει και την παραγωγικότητα της χώρας και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.

ΘΑΥΜΑ, ΧΑΝΟΥΝ ΟΛΟΙ!
Πώς συνέβη αυτό και χάνουν όλοι (Κράτος, εταιρείες, πολίτες); Αυτό δείχνει την κατάπτωση του μέχρι σήμερα συστήματος προκηρύξεων και αναθέσεων. Δεν είναι λαϊκισμός αν πούμε ότι υπάρχει και ένας τέταρτος παράγοντας, που επωφελείται, που είναι οι…

ΜΕΣΑΖΟΝΤΕΣ: είναι κοινό μυστικό πως, όπως σε αρκετά έργα του ΕΣΠΑ, έτσι και στην Πληροφορική, αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια μια κάστα μεσαζόντων, που εκθέτει το κράτος και εκβιάζει τις εταιρείες. Οι ενδιάμεσοι αυτοί άλλοτε έχουν στενή σχέση με το κράτος, άλλοτε εμφανίζονται ως «σύμβουλοι» και διεκδικούν ένα 20-30%, συνήθως σε «μαύρα». Σε πολλά έργα Πληροφορικής η πληρωμή ενός τέτοιου commission αποκλείει κάθε πιθανότητα να παραδοθεί ένα σωστό έργο. Η δραστηριότητα των ενδιαμέσων δεν αρκεί, πάντως, για να εξηγήσει από μόνη της την μαζική καταστροφή των έργων Πληροφορικής και του e-government. Η άνθηση των «ενδιαμέσων» είναι συνήθως παράγωγο της διάλυσης και όχι κύρια αιτία της.

Σχετικά με το μοντέλο των εταιρειών πληροφορικής, είναι ενδιαφέρον και αυτό το post.

ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΚΑΝΕΝΑΣ
Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι ότι ακόμα και όταν παραδοθούν κάποια αξιόλογα έργα πληροφορικής, τότε αρκετοί δημόσιοι υπάλληλοι, από αυτούς που θα έπρεπε να τα λειτουργήσουν, αρνούνται να τα χειριστούν. Το πράττουν, είτε γιατί δεν θέλουν να περάσουν από εκπαίδευση, είτε επειδή απαιτούν κάποια επίδομα. Το σύμπτωμα αυτό είναι καταλυτικό: τι έννοια έχει να αναθέτει έργα το Δημόσιο, εάν δεν μπορεί να ζητήσει από τους υπαλλήλους να τα λειτουργήσουν.

Μια εταιρεία που είχε αναλάβει τρία έργα σε μια περιφέρεια της χώρας, κατέφυγε στη λύση να ζητήσει η ίδια από υπαλλήλους να λειτουργούν τα έργα. Τα κατάφερε και σώθηκε η κατάσταση.

Οι παθογένειες δεν σταματούν εδώ… Όποιος δει κάποιους καταλόγους από έργα Πληροφορικής που έχουν υποβληθεί στο ΕΣΠΑ, π.χ., για μια περιφέρεια στη Β. Ελλάδα, κάποιες Νομαρχίες στην Πελοπόννησο και κάποιους Δήμους στα Ιόνια, μπορεί να βάλει άνετα στοίχημα πως αυτού του τύπου τα έργα δεν θα λειτουργήσουν ποτέ.

H KATAΡΡΕΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ
Κάποιοι θα πουν ότι στο όνομα της διατήρησης θέσεων εργασίας, πρέπει να συνεχίσουν οι διαγωνισμοί και οι αναθέσεις με τις ίδιες περίπου μεθόδους που έγιναν στο Γ’ ΚΠΣ, έστω με μερικές βελτιώσεις, για να περιοριστεί η διαφθορά και η γραφειοκρατία.

Δεν είναι πολλοί αυτοί που πιστεύουν ότι θα ήταν βιώσιμο ένα τέτοιο μοντέλο. Θα ήταν μη ρεαλιστικό, ακόμα και αν υπήρχαν τα κονδύλια, που θα ρίχνονταν ως καύσιμα σε ένα τέτοιο μοντέλο. Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα, επειδή δεν υπάρχουν τα κονδύλια: ένας πρώτος υπολογισμός δείχνει ότι το ΕΣΠΑ θα μπορούσε να διαθέσει περί τα 500 εκατομμύρια ευρώ για την χρηματοδότηση έργων Πληροφορικής με αντικείμενο που αφορά τις μεγάλες εταιρείες του κλάδου, ενώ το Γ’ ΚΠΣ είχε διαθέσει σε παρόμοια έργα περί το 1 δισ. ευρώ.

Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα δεν αγαπάμε τη θεωρία, ούτε τις αναλύσεις που τεκμηριώνουν απόψεις και συμβάλουν στην επιλογή στρατηγικών. Οι λίγοι που δεν έχουν τέτοιες αναστολές, αξίζει να διαβάσουν την τοποθέτηση του Clay Shirky, που αναφέρεται στην κατάρρευση των πολύπλοκων επιχειρηματικών μοντέλων. Η τοποθέτηση του Clay Shirky αφορά τον κόσμο των media, αλλά με μια μικρή αναγωγή μπορεί να μεταφερθεί η σκέψη του για την ελληνική αγορά πληροφορικής.

Με λίγα λόγια, ορισμένα τέτοια μοντέλα είναι καλά μέχρι ένα σημείο πολυπλοκότητας. Όταν ξεπεράσουν, όμως, ένα όριο, τότε καμιά οριακή ή μέτρια βελτίωση δεν μπορεί να τα σώσει. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ίδια η αγορά, η κοινωνία, η ζωή φέρνει στην επιφάνεια κάτι πιο απλό, που δουλεύει με πολύ χαμηλότερο κόστος απ’ όσο το πολύπλοκο μοντέλο και δίνει πολύ πιο αποτελεσματικές λύσεις.

ΟΙ ΕΛΕΦΑΝΤΕΣ ΚΑΙ Η ΑΛΛΑΓΗ
Όποιοι, επίσης, είναι ανάμεσα στους λίγους που δεν θεωρούν τη θεωρία και την ανάλυση γραφική πολυτέλεια, αξίζει να μελετήσουν το βιβλίο των Chip και Dan Heath «Swift-Πώς να αλλάξει ένα σύστημα, όταν είναι πολύ δύσκολο να αλλάξει».

Οι συγγραφείς παρομοιάζουν τους Ηγέτες με Αναβάτες και την κατάσταση με Ελέφαντα. Κάποιες ιδέες μπορείτε να δείτε εδώ, αλλά καλύτερα να βρείτε το ίδιο το βιβλίο (το έχω ήδη παραγγείλει).

Οι αλλαγές που απαιτούνται στην ελληνική αγορά πληροφορικής, δεν αφορούν μονό ένα στενό κύκλο πολιτικών, επιχειρηματιών, επαγγελματιών και «εκ της προσκολλήσεως». Αφορά μεγάλο μέρος των πανεπιστημίων, κρίσιμες πλευρές της απασχόλησης και σημαντική πλευρά της υπόθεσης της καινοτομίας.

Παρακολουθώ την ελληνική αγορά πληροφορικής από το 1982 και τις πρώτες επιχειρηματικές προσπάθειες… Στη συνέχεια ήλθαν τα ΜΟΠ Πληροφορικής και τα τρία ΚΠΣ. Είναι δύσκολο να ξεχάσει κανείς τι συνέβη στην εποχή της χρηματιστηριακής φούσκας του 1999 στο συγκεκριμένο κλάδο. Τις συνέπειες που είχε μετέπειτα, όσον αφορά τις επενδύσεις των ελληνικών εταιρειών Πληροφορικής σε καινοτομία και νέα προϊόντα, στη διαθεσιμότητα ηγετικών προσώπων στον κλάδο.

Θα χρειαζόταν πολύς χώρος για να γίνει αναφορά στις συνέπειες που –κατά τη γνώμη μου- θα υπάρξουν, εφόσον δεν εφαρμοσθεί ένα εγχείρημα αλλαγής. Θα έχει κόστος και τίμημα, ωστόσο οποιαδήποτε απόπειρα για «μία από τα ίδια» θα είναι απλώς καταστροφική. Και για τον πολίτη (που πληρώνει και δεν παίρνει υπηρεσίες), και για τις επιχειρήσεις (αρκετές εκ των οποίων είναι σοβαρές και επενδύουν), και για τους επαγγελματίες (που παίζουν τη δουλειά τους). Οι πολιτικά υπεύθυνοι δεν είναι σαφές τι κόστος θα υποστούν, ωστόσο αυτή τη φορά δεν θα το αποφύγουν.

Υ.Γ.: Κάποιοι θα με ρωτήσουν γιατί δεν αναφέρομαι σε συγκεκριμένες κυβερνητικές περιόδους και σε συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα, που έκαναν ζημιά στον κλάδο. Όσοι παρακολουθούν αυτό το ιστολόγιο ή με γνωρίζουν, είναι σε θέση να διαβεβαιώσουν ότι δεν αποφεύγω τέτοιες προκλήσεις. Συχνά, μάλιστα, το κάνω χωρίς να προκληθώ, κόντρα στην αντίληψη ότι βολεύει να κάνουμε όλοι δημόσιες σχέσεις μεταξύ μας.

Ωστόσο, αυτή τη στιγμή εκείνο που προέχει είναι να ρίξουμε όσο βάρος έχει ο καθένας, ώστε να προχωρήσουμε μπροστά. Ποιοι πολιτικοί και ποιοι «τεχνοκράτες» χρησιμοποίησαν την Πληροφορική ως άλλο ένα αρμό του πελατειακού κράτους, αυτό το γνωρίζουν και οι πέτρες. Οι θεσμικοί φορείς της χώρας μπορούν να βρουν υπαίτιους, αν -σπάνιο φαινόμενο- θα επιδίωκαν την τιμωρία κάποιων που έβλαψαν τον τόπο. Τα αδικήματα είναι πολλά και συνεχή.

Εμείς οι υπόλοιποι, τι μπορούμε να κάνουμε, ώστε να δούμε πέντε, έξη έργα να παρέχουν υπηρεσίες στον πολίτη και να υιοθετούνται νέες διαδικασίες, που θα μας βγάλουν από την απραξία και το «κάψιμο» εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ;…

H ηλεκτρονική διαβούλευση έχει μερικά κακά. Και τρία συν. Να τα προστατεύσουμε

Η κατάσταση της χώρας είναι πράγματι κρίσιμη, σε πορεία πτώχευσης. Σε ένα σύνδρομο Τιτανικού, οι περισσότεροι γύρω μας, με πρώτους απ' όλους την πλειοψηφία των πολιτικών, κάνουν business as usual, λες και δεν συμβαίνει τίποτε. Τα spreads στα επιτόκια είναι ένα κόλπο των ξένων. Η ανάγκη για σκληρά μέτρα είναι τρικ του Γιώργου Παπακωνσταντίνου, για να γίνει επίθεση στους δημοσίους υπαλλήλους.

Όσοι αντιλαμβάνονται ότι αυτά είναι αστειότητες, ζητούν άμεσα μέτρα και, μεταξύ των άλλων, να μπει φρένο στην πολυτέλεια της διαβούλευσης, όπως ο Αλέξης Παπαχελάς στο άρθρο του.

Θα συμφωνούσα με τους επικριτές της ηλεκτρονικής διαβούλευσης μόνο στο ότι έχει απλωθεί πάρα πολύ ο τραχανάς. Η διαβούλευση, όμως, είναι πολύτιμη, γιατί έχει αποδειχθεί ο μόνος τρόπος για να αλλάξει ο,τιδήποτε σε αυτή τη χώρα. Όσες αποφάσεις έχουν αφεθεί στον στενό κύκλο Βουλής/media/ακαδημαϊκής ελίτ/επιχειρηματικού lobby, όλες έχουν οδηγήσει σε εκθετική αύξηση των συμπτωμάτων που μας έχουν οδηγήσει στο σημερινό σημείο. Να μπει ο κόσμος στο παιγνίδι, για να ελέγξει τα κλειστά συστήματα, που ψηφίζουν νόμους, για να τους παραβιάζουν κατά βούληση κλπ.

Το μεγάλο στοίχημα του Γιώργου Παπανδρέου και των συνεργατών του είναι να περιορίσουν τη διαβούλευση σε θέματα που αφορούν την τραγικά επείγουσα υπόθεση της οικονομίας και ό,τι συνδέεται στενά με αυτήν. Δύο παραδείγματα:

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟ
Οι πονηροί συνδικαλιστές (π.χ., των ταξιτζήδων) υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να φορολογηθούν οι βιομήχανοι και όχι οι "ταλαίπωροι" της κατηγορίας τους. Ποιοί βιομήχανοι; Πόσοι απέμειναν στη χώρα; Χιλιάδες πολίτες έχουν αντιληφθεί ότι η φορολογική καταρρευση, εκτός από την ασυδοσία μεγαλοεισοδηματιών, είναι και "κατάκτηση" δεκάδων συντεχνιών, που τα έχουν βρει με τους εφοριακούς, με την ανοχή (μόνον;) αρκετών πολιτικών. Η διαβούλευση ειναι ο μόνος τρόπος για να μπουν οι πολίτες στο παιχνίδι, για να καταλάβουν οι πολιτικοί ότι έχουν μεγαλύτερο κόστος αν ανέχονται τη φοροδιαφυγή από γιατρούς, υδραυλικούς, παρκαδόρους, μπαρ.


ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΗΣΤΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ
Να το πούμε ξεκάθαρα... Τα στοιχεία που αποκαλύπτονται τον τελευταίο καιρό, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στο χώρο της περίθαλψης δεν έχουμε απλώς φοροδιαφυγή. Ένας αριθμός παραγόντων της εφαρμόζει συνθήκες καταλήστευσης, που "γράφει" πολλαπλάσια φάρμακα, έχει συμβάλλει στη χρεωκοπία των ταμείων και παρέχει -στις περισσότερες περιπτώσεις- άθλιες, πανάκριβες υπηρεσίες για τις οποίες ζητά και "φακελλάκι". Δεν είναι μια απλή παρανομία, πρόκειται για "μαφία". Το άρθρο της Καθημερινής για τους 200 γιατρούς που "πούλαγαν" τα χειρουργεία σε προμηθευτές είναι εύγλωττο.

Πριν περίπου είκοσι μέρες, η Ελευθεροτυπία αποκάλυψε έγγραφα για μια αντίστοιχη ιστορία, αλλά τα media (και οι πολιτικοί) ασχολήθηκαν με την υπόθεση Κακαουνάκη,
που είχε, ενδεχομένως, κάποιο αντικείμενο, όμως από πλευράς δημοσίου συμφέροντος οι αποκαλύψεις της Ελευθεροτυπίας ήταν εκατομμύρια φορές πιο ενδιαφέρουσες.

Να γίνει, λοιπόν, ηλεκτρονική διαβούλευση για την περίθαλψη, για να βρουν στο φως οι εμπειρίες χιλιάδων πολιτών στα νοσοκομεία, στα ιδιωτικά ιατρεία και στις ασφαλιστικά ταμεία. Να αντιληφθεί το πολιτικό σύστημα ότι δεν μπορεί να καλύπτει αυτή την αθλιότητα, που έχει ληστέψει τα ταμεία του κράτους και έχει οδηγήσει δεκάδες χιλιάδες πολίτες σε αναξιοπρεπεις συναλλαγές. Η ηλεκτρονική διαβούλευση ασφαλώς θα προφυλάξει και τις ιστορίες εκατοντάδων γιατρών και νοσηλευτών, που ίσως να μην είναι η πλειοψηφία στο χώρο τους, αλλά εξακολουθούν να έχουν επαγγελματική συνείδηση και ανθρώπινη αξιοποπρέπεια.


Ο ΡΟΛΟΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΥ ΚΑΙ ΒΡΥΩΝΗ
Πριν μερικές μέρες είχε γίνει "σίριαλ" η τοποθέτηση του Παναγιώτη Βρυώνη* στον ΔΣ του ΟΠΑΠ. Γράφτηκαν πολλά, από διαφορετικές γωνίες και με ποικιλία κινήτρων. Η πιο σημαντική πάντως παρατήρηση που θα μπορούσε να γίνει από τη σκοπιά της διατήρησης μιας πρωτοβουλίας που είχε πάρει το ΠΑΣΟΚ στον τομέα του Online Ecosystem, είναι ότι κάποιος σαν τον Παν. Βρυωνη είναι χρήσιμος στην κυβέρνηση, γι' αυτό ακριβώς που πήγε πριν 3-4 χρόνια στο επιτελείο του Γ. Παπανδρέου: να συμβάλλει, ώστε η κυβέρνηση να αναπτύξει -θεσμικά πλέον- τα κανάλια επικοινωνίας με τους πολίτες, όπως συμβαίνει και σε άλλες κοινωνίες.

Η δουλειά που έκανε ο Παν. Βρυώνης δεν ήταν μια πολυτέλεια, μια μικρή θυσία στη μόδα, μέχρι να γίνει το ΠΑΣΟΚ κυβέρνηση. Η επικοινωνία ενός οργανισμού, όπως είναι η Πολιτεία, με τους πολίτες μέσω του Internet και των δικτύων του, είναι μια τεράστια υπόθεση, που θέλει πόρους, commitment, συνέχεια, προσωπικότητες που θα φέρουν το βάρος και θα πάρουν πρωτοβουλίες, όχι σαν ανώνυμα στελέχη, αλλά εισφέροντας το προσωπικό τους credit.

Αυτό είναι ένα γενικότερο θέμα της κυβέρνησης του Γ. Παπανδρέου: ορισμένα πρόσωπα, που έχουν επιδόσεις, trust, αποσπώνται από τον πολύ κρίσιμο χώρο τους, για να τοποθετηθούν σε θέσεις όπου υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να τους απορροφήσει ο κυβερνητισμός. Οσο για την τοποθέτηση του Παν. Βρυώνη στο ΔΣ του ΟΠΑΠ, είναι τριτεύον θέμα σε σχέση με τα παραπάνω.

Παρόμοιες σκέψεις, σε ένα άλλο επίπεδο, αφορούν στον υφυπουργό Παιδείας και επικεφαλής της διαδικασίας της Ανοικτής Διακυβέρνησης καθηγητή Γιάννη Πανάρετο. Οι συνθήκες έχουν ωριμάσει σε όλον τον κόσμο, ώστε να πούμε πως η φυσική του θέση, είναι διπλα στον κ. Πεταλωτή ή στον κ. Παμπούκη. Η διαδικασία που έχει αναλάβει ο κ. Πανάρετος είναι τόσο σημαντική, που θα έπρεπε να είναι και αυτός αφοσιωμένος, χωρίς να μοιράζεται το χρόνο του με την "ρουφήχτρα" του υπουργείου Παιδείας. Μια τέτοια τοποθέτηση θα έδινε και κάποιο "σήμα" προς του υπουργούς εκείνους, που ζητούν νέες προσλήψεις, όταν το 30-40% των μισθοδοτουμένων των υπουργείων τους είναι αργόμισθοι.

Μήπως παραδίνουμε σημασία στην αξία της ηλεκτρονικής διαβούλευσης και του Internet; Ο χώρος είναι μικρός εδώ, για να παραθέσουμε στοιχεία που δείχνουν ότι η επιρροή του μπορεί να είναι ίση ή μεγαλύτερη των παραδοσιακών ΜΜΕ, με ένα πλεονέκτημα: είναι αρκετά διεσπαρμένο και επομένως δεν είναι καθόλου εύκολο να ελεγχθεί από ολίγους. Η εκλογή του Γ. Παπανδρέου (2007) και του Α. Σαμαρά (2009) και η κατάρρευση Καραμανλή/Ρουσόπουλου, είναι -πολύ χοντρικά- κάποιες ανατροπές που προωθήθηκαν με σημαντική συμβολή της μικροκλίμακας του Internet.

ΞΟΡΚΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΙΤΑΝΙΚΟΥ
Θα ήταν καλό, λοιπόν, να δοθεί απάντηση σε όσους θεωρούν ως περιτή ή επικίνδυνη πολυτέλεια την ηλεκτρονική διαβούλευση. Όπως έλεγα και σε φίλους του ΠΑΣΟΚ λίγο πριν τις εκλογές, συμφωνώ απόλυτα με το χτύπημα της διαφθοράς, που είναι ντροπιαστική για μια χώρα που κάποτε ήταν η μοναδική που είχε τη λέξη φιλότιμο. Ωστόσο, η διαφάνεια είναι δεύτερη ως προτεραιότητα.

Να μείνει στο κάδρο ο στόχος της διαφάνειας. Δεν μπορεί να φύγει, αφού ολοι ξέρουμε τι γίνεται στους Δήμους, τα νοσοκομεία και πώς συγκεντρώνουν 2-3 εκατομμύρια ευρώ για την προεκλογική τους εκστρατεία ορισμένοι υποψήφιοι βουλευτές μεγάλων εκλογικών περιφερειών. Ο πρώτος στόχος, όμως, είναι η οικονομία και οι άξονες συγκεντρωση εσόδων/παραγωγικότητα/ανταγωνιστικότητα/καινοτομία. Να αξιοποιηθεί η ηλεκτρονική διαβούλευση για να διαχύσει την αντίληψη του επείγοντος...

*Ο Παν. Βρυώνης με έχει τιμήσει με ορισμένα πολύ κριτικά σχόλια (τα οποία δεν με ενοχλούν, γιατί τα θεωρώ μέρος της αξίας της διαδικτυακής έκθεσης σε social networks και του conversation/engagement). Συνεπώς, τα όσα γράφονται εδώ δεν μπορουν να εκληφθούν ως κάποια αβάντα λόγω κοινωνικής γνωριμίας κλπ, κατά τον συνήθη τρόπο που πλάθονται οι θεωρίες συνωμοσίας στη χώρα.

Περικοπές σπατάλης νοσοκομείων και άλλα αναμενόμενα μέτρα...

Θα έχετε ακούσει πολλά για τα μέτρα που εξηγγειλε ο Πρωθυπουργός... Σχετικά με τις περικοπές της σπατάλης (και της διαφθοράς) στα νοσοκομεία, έχουν γραφτεί αρκετές αναρτήσεις σε αυτό εδώ το ιστολόγιο, εδώ, εδώ και εδώ...

H αντίσταση στην λειτουργία ενός συστήματος μηχανογράφησης δεν προερχόταν μόνο από τους υπουργούς της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Πράγματι, ο Δημητρης Αβραμόπουλος και το επιτελείο του, όπως έλεγαν άλλοι υπουργοί της κυβέρνησης Καραμανλή, ήταν οι ενσυνείδητοι "νεκροθάφτες" μιας επένδυσης που έχει κοστίσει στον φορολογούμενο πάνω από 35-40 εκατομμύρια ευρώ.

Μπροστάρηδες, όμως, στην ακύρωση κάθε μηχανογράφησης στα νοσοκομεία, ήταν και παραμένουν στρώματα και επαγγελματίες που δουλεύουν μέσα στα νοσοκομεία και προμηθευτές που συνεργάζονται. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η στάση τους μπορεί να αποδοθεί στη συμπάθεια προς τη ΝΔ. Πιθανόν οι περισσότεροι να ψηφίζουν άλλα κόμματα, αυτό θα έλεγε και η στατιστική.

Είναι ενδιαφέρον να δούμε ποιο θα είναι το συγκεκριμένο πλάνο, για τον έλεγχο αυτών των εστιών σπατάλης και διαφθοράς...

*photo via flickr*

Εμπόδια σε υπηρεσίες Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης: η Ελλάδα και η μελέτη του ΟΟΣΑ

Μια μελέτη του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνει ότι η αδυναμία ταχείας επέκτασης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δεν είναι μονο ελληνικό φαινόμενο. Σε όλες τις χώρες, τις ανεπτυγμένες και μη, υπάρχουν εμπόδια που δεν επιτρέπουν την ταχεία αξιοποίηση πολύ σημαντικών επενδύσεων στο e-government που είναι απαραίτητες και για την οικονομική ανάπτυξη και για την οικοδόμηση μιας ανοικτής κοινωνίας.

Για όποιον έχει διάθεση να εντρυφήσει στη μελέτη του ΟΟΣΑ, μπορεί να δει και στην σελίδα 89 τις διαπιστώσεις για την ανάγκη επικοινωνίας των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης: σε όλες τις χώρες διαπιστώνεται η χρησιμοτητα της ενημέρωσης των πολιτών, καθώς ένα μεγάλο εμπόδιο είναι η αγνοια ή η έλλειψη κουλτούρας αξιοποίησης αυτών των δυνατοτήτων.

Ανοιχτό Λογισμικό, Πόλεμος και Ειρήνη

Τις τελευταίες εβδομάδες, φάνηκε ότι η προοπτική υιοθέτησης Ανοιχτού Λογισμικού από το Δημόσιο ήταν η αιτία ή αφορμή να γραφούν δηλητηριώδη σχόλια σε παραπολιτικές στήλες ή να εκφραστεί η αντίθεση επιχειρήσεων πληροφορικής. Θα ήταν ανακριβές να πω «πολύς θόρυβος για το τίποτε». Η ένταση έχει αιτίες και οφείλεται κυρίως στο ότι στον τομέα των έργων πληροφορικής του Δημοσίου υπάρχει συσσωρευμένος «ηλεκτρισμός»: πολλές εταιρείες πληροφορικής παράγουν έργα που τους φέρνουν ζημίες αντί κερδών, ενώ από την άλλη πλευρά ένας μεγάλος αριθμός έργων, αν και έχει τυπικά ολοκληρωθεί, δεν δίνει καμμιά υπηρεσία στον πολίτη. Ορισμένες πλευρές φοβούνται ότι μια απότομη στροφή προς το Ανοιχτό Λογισμικό θα βάλει «μπουρλότο» σε αυτό το σκηνικό και θα κάνει τα πράγματα χειρότερα... Για όλους...

Θα επιχειρήσω να εκφράσω την άποψή μου στα ζητήματα που με ρώτησε η εφημερίδα Metropolis με την μαιευτική μέθοδο ή αυτό που λέμε στις τεχνικές της Επικοινωνίας «Ερωτήσεις και Απαντήσεις»...

Ερώτηση: Είναι το Ανοιχτό Λογισμικό μια ακτιβίστικη προσέγγιση της πληροφοριακής οργάνωσης του Δημοσίου και των οργανισμών;
Απάντηση: Παρότι αρκετοί επαγγελματίες της πληροφορικής, αλλά και πολίτες σε όλον το κόσμο, επενδύουν την προώθηση του Ανοιχτού Λογισμικού με ιδεολογογικές παραμέτρους, εντούτοις αυτές οι εφαρμογές στις ώριμες αγορές είναι πλέον mainstream. Δύο άρθρα του Economist που επικαλούμαι σε παλιότερη ανάρτηση του blog μου, το εξηγούν αναλυτικά και σε βάθος. Μεγάλοι οργανισμοί, πολύ γνωστές πολυεθνικές επιχειρήσεις και κρατικοί οργανισμοί υιοθετούν εφαρμογές Ανοιχτού Λογισμικού, επειδή θεωρούν ότι το ρίσκο είναι μικρό και τα οφέλη μεγαλύτερα.

Ερώτηση: Το όφελος από τη στροφή στο Ανοιχτό Λογισμικό εντοπίζεται μόνο στο κόστος;
Απάντηση: Το κόστος, κατά τους ίδίους τους οργανισμούς που εγκαθιστούν Ανοιχτό Λογισμικό στα συστήματά τους, είναι ένα σημαντικό κίνητρο για αυτούς. Ωστόσο, όπως εξηγούν τα στελέχη τους, υπάρχουν και άλλα πλεονεκτήματα, τα οποία λαμβάνουν υπόψη τους. Η «κλειστή» λογική ορισμένων μεγάλων διεθνών εταιρειών πληροφορικής έχει ωθήσει τους πελάτες τους να βρουν τρόπους, ώστε να έχουν μεγαλύτερους βαθμούς ελευθερίας. Ένα επιπλέον κίνητρο για τους οργανισμούς είναι οι δυνατότητες να αξιοποιήσουν τα στελέχη τους, καθώς η εγκατάσταση εφαρμογών Ανοιχτού Λογισμικού απαιτεί περισσότερη δουλειά από αυτόν που έχει τέτοιες εφαρμογές στα συστήματά του. Ειδικά στις περιπτώσεις κρατών, υπάρχει και το κίνητρο της ανεξαρτησίας και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.

Ερώτηση: Είναι εφικτή η αυτόματη αντικατάσταση σε μεγάλη κλίμακα παλαιών εφαρμογών με Ανοιχτό Λογισμικό;
Απάντηση: Εχουμε μπροστά μας το κλασσικο ερώτημα «Επανάσταση ή Εξέλιξη» (Revolution or Evolution). Δεν θα ήταν υπεύθυνο από πλευράς μου να δώσω μια απάντηση, για ένα θέμα που είναι αντικείμενο policy makers and technology strategists. Η άνοδος του Obama στην Προεδρία των ΗΠΑ έφερε μια ριζική αλλαγή στον Λευκό Οίκο. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου βασιλεύουν οι συμβατικές εφαρμογές και, μάλιστα, μέσω συμβάσεων που έχουν πανταχόθεν καταγγελθεί ως «λεόντειες», οι αποφάσεις θα πρέπει να είναι γενναίες, ωστόσο η υλοποίηση θα πρέπει να γίνει μέσω επεξεργασμένου πλάνου, που θα προβλέπει φάσεις και θα αξιολογεί τα ρίσκα.

Ερώτηση: Η προώθηση εφαρμογών Ανοιχτού Λογισμικού είναι αρκετή για να λύσει το τέλμα στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση;
Απάντηση: Οχι, επουδενί... Η κυβέρνηση θα πρέπει να βρεί λύσεις σε ένα γενικότερο πρόβλημα: η ελληνική δημόσια διοίκηση «πνίγει» σχεδόν όλα τα έργα Πληροφορικής και αφήνει τους πολίτες να παλεύουν με τη χαρτούρα και την ανοργανωσιά.

Αυτά και άλλα πολλά θέματα, θα συζητηθούν σε σχετική εκδήλωση που θα γίνει στις 9 Δεκεμβρίου, ενώ ο διάλογος έχει ήδη ξεκινήσει στο blog www.knowhow.gr/egov

Ποια ιδιότητα με νομιμοποιεί να εκφράζω την άποψή μου; Κατ' αρχάς, του χρήστη, που πριν 2,5 χρόνια ζύγισε τα υπέρ και τα κατά, «ανέκρινε» τον προμηθευτή του και προχώρησε στην υιοθέτηση εφαρμογών Ανοιχτού Λογισμικού (μεταξύ άλλων και του www.knowhow.gr, αλλά και για έργα πελατών της εταιρείας μου). Κατά δεύτερον, με την ιδιότητα του πολίτη, που θεωρεί υποχρέωσή του να έχει άποψη, που εκτός από τα προσωπικά/επαγγελματικά του ενδιαφέροντα, οφείλει να λαμβάνει υπόψιν του θέματα του συνόλου, της κοινωνίας. Προφανώς, τα παραπάνω συνθέτουν την άποψη ενός μη ειδικού (δεν θα χρησιμοποιήσω ως άλλοθι το πτυχιο μου του Πολυτεχνείου για να προφασιστώ ότι είμαι ειδικός σε ένα τομέα, που δεν έχω εμπειρία ή commitment).

Τέλος, οι απόψεις που εκφράζονται εδώ και ό,τι θα ακολουθήσει στην πορεία προς την εκδήλωση της 9ης Δεκεμβρίου, τίθενται στην κρίση όλων, που μπορούν να καταθέσουν σχόλια και κριτική στα blog που εκτίθεμαι, όπως κατ' επανάληψη έχει συμβεί σε κείμενα που φέρουν την υπογραφή μου. Αυτό είναι και το πιο ωραιο μέρος της μικρής αυτής περιπέτειας: ο διάλογος και η αντιπαράθεση που μας κάνουν πιο μετρημένους, πιο σοφούς και περισσότερο κοινωνικούς.

*photo via flickr*

Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση: δύσκολο σταυροδρόμι, με τρεις προκλήσεις και μια Μεγαλη Ευκαιρία

Την ώρα που «κλείνει» με δυσκολίες το Γ' ΚΠΣ και έχει ξεκινήσει με μεγαλύτερες δυσκολίες το ΕΣΠΑ, η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε τρεις προκλήσεις:

1) Οι πολίτες και οι παραγωγικές μονάδες της χώρας παίρνουν ελάχιστες υπηρεσίες από πλατφόρμες Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, παρόλο που οι επενδύσεις οι οποίες έχουν γίνει μέχρι τώρα είναι πολύ σημαντικές. Το χαμηλό επίπεδο υπηρεσιών έχει συνέπειες στην παραγωγικότητα του δημοσιου τομέα, του συνόλου της χώρας, αλλά και στην ποιότητα ζωής του πολίτη.
2) Ο τρόπος υλοποίησης των έργων πληροφορικής του δημοσίου, παρά τις εντυπώσεις, δεν οφέλησε τον παραγωγικό τομέα της Πληροφορικής. Ένας αξιοσημείωτος αριθμός επιχειρήσεων αντιμετωπίζει δυσκολίες που αποτυπώνονται και στους ισολογισμούς τους, υπάρχει πίεση στην απασχόληση του κλάδου, ενώ έχει περιοριστεί ο βαθμός καινοτομικότητας που παρουσίαζε ο κλάδος στις δεκαετίες του ' 80 και του '90.
3) Ένα μεγάλο μέρος των χωρών της Ε.Ε., αλλά και πολλές (μεγάλες και μικρές) ιδιωτικές επιχειρήσεις, αναζητούν πλέον λύσεις από το Ανοικτό Λογισμικό. Οι εμπειρίες αυτές αναδεικνύουν τα οφέλη, τις δυσκολίες και τις προκλήσεις. Χωρίς να επιδιώκεται η ισοπέδωση των συμβατικών συστημάτων και λύσεων, οι εφαρμογές Ανοικτού Λογισμικού παρέχουν δυνατότητες μείωσης του κόστους, ανάπτυξης εγχωρίων παραγωγικών μονάδων, ενίσχυσης της επιχειρηματικης καινοτομίας και ανοίγματος στην κοινωνία.

Οι τρεις παραπάνω προκλήσεις αναδεικνύονται σε μια περίοδο ισχυρής οικονομικής κρίσης για την Ελλάδα και κοινωνικής αναστάτωσης. Η συζήτηση των τριών αυτών ζητημάτων συνοδεύεται ενίοτε από εντάσεις και υπερβολές στην επιχειρηματολογία. Το τρίπολο πολίτης-δημόσιος χώρος-επιχειρηματικότητα θα έχει περαιτέρω απωλειες, εαν δεν αποκατασταθεί ένας δημιουργικός διάλογος, που θα περιλαμβάνει αντιπαραθέσεις, στη βάση όμως επιχειρημάτων, εμβάθυνσης της γνώσης σχετικά με τις εμπειρίες άλλων χωρών. Είναι επίσης σημαντικό να γίνει σαφής δέσμευση ως προς το τι προσφέρει η κάθε πλευρά, πέραν των δικαιωμάτων, των κεκτημένων που επιθυμεί να διεκδικήσει.

Στα πλαίσια αυτά, προγραμματίζεται εκδήλωση στις 9 Δεκεμβρίου 2009, με θέμα: «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση, η προκληση του ΕΣΠΑ, η εμπειρία άλλων χωρών και Μεγάλων Οργανισμών, οι δυνατότητες του Ανοικτού Λογισμικού». Η εκδήλωση θα είναι η απαρχή μιας καμπάνιας, που θα περιλαμβάνει επίσης:

α. τη λειτουργία ειδικού site/blog (www.knowhow.gr/egov), το οποίο είναι ήδη σε λειτουργία,
β. τη δημιουργία κοινοτήτων μέσα από την αξιοποίηση των Διαδικτυακών Networks (ήδη έχει ξεκινήσει η ομάδα e-government/e-citizen στο LinkedIn, εχει ξεκινήσει δράση στο Twitter με #egovGR, θα αξιοποιηθεί Facebook Group, YouTube account, κλπ),
γ. θα υπάρξει ειδική υπο-καμπάνια για ηλεκτρονική διακυβέρνηση στην τοπική αυτοδιοίκηση και
δ. προγραμματίζονται και άλλες εκδηλώσεις εντός του 2010 για επιμέρους θέματα.

Το εγχείρημα θα έχει τη μορφή non-profit δραστηριότητας και η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητά του να κινητοποιήσει πολίτες, ειδικούς, στελέχη επιχειρήσεων, πολιτικούς σε εθνικό και αυτοδιοικητικό επίπεδο, οι οποίοι θεωρούν ότι η ανάταση της χώρας έχει ως προϋπόθεση την προώθηση της Ηλεκτρονική Διακυβέρνησης. Προϋπόθεση για ενίσχυση της Παραγωγικότητας, της Ανταγωνιστικότητας, της Δημιουργικότητας και της Διαφάνειας.

Η εκδήλωση της 9-12-2009 συνδιοργανώνεται από το www.knowhow.gr και την ΕΕΛΛΑΚ.

Υ.Γ.: για περισσότερες πληροφορίες και ιδέες, σας παραπέμπω σε παλαιότερο σημείωμά μου σε αυτό το ιστολόγιο, σχετικά με την παγκόσμια συζήτηση που γίνεται γύρω από το Ανοιχτό Λογισμικό και τη χρησιμότητά του σε ζητήματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και όχι μόνο...

Ανάγκες διορισμού δημοσίων υπαλλήλων και το "δυσάρεστο μυστικό" της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης

Η Ελλάδα έχει τους περισσότερους κατά κεφαλήν αστυνομικούς και εκπαιδευτικούς στην Ε.Ε. Κατά τα άλλα, στο δημόσιο διάλογο έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι χρειάζονται διορισμοί αστυνομικών και εκπαιδευτικών γιατί υπάρχουν κενά.

Τα ασφαλιστικά ταμεία θέλουν χιλιάδες stagiaires, γιατί δεν μπορούν να εκδώσουν (χειρόγραφα!!!) συντάξεις. Να το πούμε χωρίς περιστροφές: η κυβέρνηση κινδυνεύει να συνθλιβεί ανάμεσα στα μέτρα που ζητά ο Χ. Αλμούνια και στις ανέξοδες δηλώσεις (ακόμα και υπουργών) για ανάγκες δεκάδων χιλιάδων διορισμών. Από την άλλη πλευρά, εφόσον ορισμένοι υπουργοί μιλούν μόνο για ανάγκες αρθρόων διορισμών, χωρίς να αναφέρουν τη λέξη "ηλεκτρονική διακυβέρνηση", τότε η κυβέρνηση διατρέχει άλλον έναν κίνδυνο: της ακύρωσης όλων των δεσμεύσεών της για υπηρεσίες στον πολίτη, μέσω μηχανογράφησης των υπηρεσιών.

Δυστυχώς το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού συστήματος και όλα τα media πλειοδοτούν στις ανάγκες για προσλήψεις. Αν εφαρμοσθεί αυτή η αντίληψη, τότε το αδιέξοδο είναι πλήρες, όχι μόνο στις δαπάνες του κράτους, αλλά και στην διάλυση των δημοσίων υπηρεσιών. Η κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να πει την αλήθεια, τώρα. Είναι η πρώτη που θα το πληρώσει, αν ακολουθήσει το συρμό ή αν το αντιμετωπίσει με μισόλογα.

Δεν θα ήταν φρόνιμο να αρχίσει καμπάνια κατά των υπεράριθμων υπαλλήλων που δεν αποδίδουν. Μπορεί, όμως, να προχωρήσει τις δεσμεύσεις και τα σχέδιά της για ηλεκτρονική διακυβέρνηση, δείχνοντας στους πολίτες τις υπηρεσίες και την εξυπηρέτηση που θα πάρουν. Πρέπει να κάνει "άμεσες νίκες" (quick wins) στον τομέα της παροχής υπηρεσιών από e-government, ώστε να σπάσει το φαύλο κύκλο του "δεν παίρνω υπηρεσίες, άρα κάντε διορισμούς".

Για να δείξει στους πολίτες ότι υπάρχει διέξοδος, μπορεί να προχωρήσει σε δύο απλές κινήσεις:
1) να δημοσιοποιήσει ορισμένους δείκτες, που θα επιβεβαιώνουν ότι οι αντίστοιχες υπηρεσίες (όπως στην εκπαίδευση) έχουν υπερεπάρκεια προσωπικού και
2) να ανακοινώσει τις βελτιώσεις που θα δει ο πολίτης στο επόμενο διάτημα, απο εφαρμογές υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

Η πραγματικότητα, βεβαίως, είναι πιο σύνθετη: η χώρα, ο φορολογούμενος, έχουν δαπανήσει πάντω από 50 εκατομμύρια ευρώ για τη μηχανογράφηση της υγείας και της πολεοδομίας, όπως έχει αναφέρει αυτό εδώ το ιστολόγιο, αλλά τα έργα αυτά δεν λειτουργούν. Αυτό δεν αποτελεί λόγο να γυρίσουμε στους χιλιάδες διορισμούς, γιατί δεν είναι απλώς λάθος, αλλά κάτι σαν βαρύς αυτοτραυματισμός (και για τη χώρα και για την κυβέρνηση).

Είμαι ασφαλισμένος στο πιο πλούσιο ταμείο της χώρας, το ΤΣΜΕΔΕ (ταμείο των μηχανικών). Δεν θα σας σπαταλήσω το χρόνο, να σας αναλύσω τις υπηρεσίες που παρέχει, το χρόνο απόκρισης, τη δαπάνη χρόνου των ασφαλισμένων και το κόστος τους... Μπορώ να βάλω στοίχημα με όποιον θέλει πως, ακόμα και αν προσλάβει εκατοντάδες υπαλλήλους (από πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες κλπ), η ποιότητα των υπηρεσιών, όχι μόνο δεν θα βελτιωθεί, αλλά πιθανόν και να επιδεινωθεί. Δεν είμαστε στην εποχή του 1960, αλλά στις μέρες του Διαδικτύου. Το μυστικό αυτό δεν είναι μόνο ένοχο, είναι και πανάκριβο.

Γι' αυτό πρέπει κάποιοι υπουργοί της κυβέρνησης να εξηγήσουν σε συναδέλφους τους ότι θα ήταν χρήσιμο στις δημόσιες τοποθετήσεις τους για την λειτουργία του κράτους να περιλαμβάνουν πάντοτε την προοπτική της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

*photo via flickr*

Μηχανογράφηση ίσον 3 εκατομμύρια ευρώ διαφορά στα φάρμακα!

Όπως έχει σημειωθεί κατ’ επανάληψη σε αυτό το ιστολόγιο, ο Έλληνας φορολογούμενος έχει πληρώσει πάνω από 30 εκατομμύρια ευρώ για τη μηχανογράφηση των νοσοκομείων, αλλά δεν λειτουργεί σχεδόν τίποτε. Η πιθανότητα να σωθεί η παράσταση, λένε οι γνωρίζοντες, είναι πολύ μικρή. Μια απάντηση γιατί συμβαίνουν αυτά μπορεί να δοθεί από το εξής περιστατικό: σε ένα νοσοκομείο που εγκαταστάθηκε το σύστημα, διαπιστώθηκε ότι η καταγεγραμμένη κατανάλωση φαρμάκων ήταν κατά 3 εκατομμύρια ευρώ μικρότερη από αυτή που έλεγαν τα τεφτέρια του φαρμακείου του νοσοκομείου…

Οι ρεαλιστές μπορούν να ελπίζουν ότι η κυβέρνηση θα υλοποιήσει τα σχέδιά της για ηλεκτρονική διακυβέρνηση και θα επιβάλει (ναι, «επιβάλει», σε αυτό το θέμα δεν χωράει διαβούλευση) μηχανογράφηση των νοσοκομείων. Οι οραματιστές και οι «κινηματικοί» μπορούν να ελπίζουν ότι θα μπουν οι πολίτες στο «παιχνίδι» των νοσοκομείων και θα ασκήσουν κριτική και πίεση μέσα από την online φωνή τους και τα social media. Σε άλλες χώρες το κάνουν. Σε ορισμένα νοσοκομεία, πάντα στην αλλοδαπή, σκέπτονται να βάλουν τα online «ραντάρ» μέσα στο χώρο τους…

*photo via flickr*

Κυβέρνηση: Φουλ για e-government, με επιλογές προσώπων σε θέσεις-κλειδιά

Οι πρώτες ενδοκυβερνητικές συναντήσεις και διαβουλεύσεις έχουν αποδείξει ότι η κυβέρνηση του κ. Γ. Α. Παπανδρέου είναι περισσότερο έτοιμη στους τομείς των θεσμικών αλλαγών (π.χ., εκλογικές περιφέρειες, επιλογή γενικών γραμματέων με προκήρυξη στο internet), στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση και στην εκπαίδευση. Ειδικά στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, το επόμενο μεγάλο βήμα είναι οι επιλογές των προσώπων, που θα εφαρμόσουν ένα πρόγραμμα που εν πολλοίς έχει συζητηθεί.

Η επιλογή του κ. Ντίνου Ρόβλια στην θέση του υφυπουργού Δημόσιας Διοίκησης, αρμόδιου για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, θεωρείται ότι θα αναβαθμίσει τον τομέα αυτό. Παρόμοια θέση κατείχε και ο, επίσης Θεσσαλός, κ. Χρήστος Ζώης, πλην όμως βρέθηκε εκεί σε μια περίοδο που η κυβέρνηση του κ. Κ. Καραμανλή δεν είχε πολλές φιλοδοξίες να προωθήσει τα έργα που είχαν βαλτώσει (πολεοδομίες, υγεία , Σύζευξις, κλπ).

Ο κορμός του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ έχει ήδη αναρτηθεί στο Διαδίκτυο και αφορά στις 6 Ψηφιακές Δεσμεύσεις. Ωστόσο, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση έχει εξειδικεύσεις στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, που θα προωθηθούν μόλις τοποθετηθούν τα πρόσωπα. Οι θέσεις του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακής Σύγκλισης, του Γενικού Γραμματέα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, του Γενικού Γραμματέα για το Taxis, κλπ, είναι σημαντικές για την οργάνωση της κυβερνητικής δουλειάς. Κρίσιμο ρόλο θα παίξει και ο συνεργάτης του Πρωθυπουργού για τον συντονισμό όλων αυτών. Εκεί απέτυχε πλήρως η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή, που παραδίδει περί τα 50 ημιτελή έργα (για την ακρίβεια, έχουν παραδοθεί, αλλά δεν δουλεύουν).

Ο πειρασμός στον οποίο θα μπουν όλα τα κρίσιμα πρόσωπα συνίσταται στο εξής δίλημμα: έχει προτεραιότητα η διαφάνεια ή αποτελεσματικότητα; Η άποψη εμπείρων στελεχών με πολύχρονη σχέση με το ΠΑΣΟΚ είναι ότι, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να ενισχυθεί η διαφάνεια, αλλά δεν πρέπει να αγνοηθεί η αποτελεσματικότητα, καθώς ο πρώτος στόχος πρέπει να είναι "παροχή υπηρεσιών στον πολίτη για την εξυπηρέτησή του, την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και την μείωση του κόστους εξυπηρέτησης από τις δημόσιες υπηρεσίες". Η πρώτη αντικειμενική δημοσκόπηση είναι πολύ κοντά -οι εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τον Οκτώβριο του 2010- και θα πρέπει μέχρι τότε η κυβέρνηση να αποδείξει ότι μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του κράτους.

Μηχανογράφηση υγείας και διαφθορά

Μπροστά στο ζόρι του ελλείμματος του προϋπολογισμού, ο υπουργός Υγείας μίλησε χθες για περικοπές κόστους στα νοσοκομεία και μείωση της σπατάλης. Με μια σειρά αναρτήσεις (εδώ, εδώ και εδώ), αυτό το ιστολόγιο είχε επισημάνει ότι υπουργοί της σημερινής κυβέρνησης δήλωσαν κατ’ επανάληψη την ανησυχία τους, γιατί το υπουργείο Υγείας υπό την ηγεσία του κ. Δ. Αβραμόπουλου είναι τόσο αρνητικό στην προώθηση έργων μηχανογράφησης νοσοκομείων, που έχουν ήδη ανατεθεί.

«Μου κοστίζει 300 ευρώ το τάδε υλικό και το πουλάω στα νοσοκομεία 3.000 ευρώ», έλεγε με υπερηφάνεια σε παρέα προμηθευτής ελληνικών νοσηλευτικών ιδρυμάτων. Αυτή είναι η πραγματικότητα, γι’ αυτό το λόγο η μηχανογράφηση σχεδιάζεται από το 1995, αλλά δεν έχει εφαρμοσθεί ούτε κατά 1%, έστω και αν έχουν δαπανηθεί πάνω από 30 εκατομμύρια ευρώ.

*photo via flickr*

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση, με λαβωμένες εταιρείες πληροφορικής

Μια ματιά στους ισολογισμούς των εταιρειών πληροφορικής επιβεβαιώνει αυτό που είναι γνωστό στην αγορά: όλες σχεδόν οι εταιρείες που έχουν ως κύριο πελάτη το Δημόσιο, είναι ζημιογόνες.

Η κατάσταση αυτή είναι πιο σύνθετη απ’ όσο φαίνεται, ωστόσο υποδηλώνει το γεγονός ότι η ανάληψη έργων πληροφορικής του Δημοσίου, είναι –στο τέλος- μια ζημιογόνα δραστηριότητα για τις επιχειρήσεις. Το γεγονός ότι ορισμένοι (κυρίως πρώην) μέτοχοι συγκέντρωσαν πολύ μεγάλα προσωπικά κέρδη μέσω του Χρηματιστηρίου, αποτελεί μια πλευρά του θέματος, αλλά δεν αλλάζει το τελικό αποτέλεσμα.

Η ουσία είναι ότι το Δημόσιο δεν μπορεί να ολοκληρώσει και να λειτουργήσει έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, χωρίς να έχει αντισυμβαλλόμενους που θα αναλάβουν την τεχνική ευθύνη και το επιχειρηματικό ρίσκο. Οι αντιλήψεις ότι τα έργα θα γίνουν από ομάδες δημοσίων υπαλλήλων ή εταιρείες των 2-3 ατόμων , δεν πρόκειται να βοηθήσουν.

Η χώρα θα πρέπει να κάνει τα επόμενα χρόνια επενδύσεις στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνηση άνω των 200 εκατομμυρίων ευρώ. Όχι μόνο για να εκτελέσει κάποια καινούργια έργα, αλλά και για να κάνει λειτουργικά πολλά από όσα παραδόθηκαν την τελευταία πενταετία, αλλά -για διάφορους λόγους- δεν λειτουργούν.

Η υπόθεση είναι πολύπλοκη και θα χρειαζόταν σχέδιο. Σχέδιο που δεν υπάρχει…

*photo via flickr*

Ιδέες για την ηλεκτρονική και την τοπική διακυβέρνηση

Το direct.gov.uk δίνει μια ωραία, πρακτική απάντηση για το μπορεί να προσφέρει μια ορθολογική προσέγγιση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

Στα δικά μας, αγνοούνται οι υπηρεσίες προς τον πολίτη από έργα όπως της μηχανογράφησης της υγείας, της πολεοδομίας, κλπ, έργα για τα οποία η χώρα έχει επενδύσει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Μπορούμε να συμβάλουμε όλοι, πιέζοντας και οι πολίτες, ώστε να πάρουμε υπηρεσίες. Να πιέσουμε, καθώς η ευθύνη της καθυστέρησης και της μη απόδοσης υπηρεσιών δεν βαρύνει μόνο την κεντρική διοίκηση, αλλά –σε μικρότερο βαθμό- και άλλους πόλους.

Η ίδια ιστοσελίδα του βρετανικού δημοσίου αναφέρεται και στην τοπική ηλεκτρονική διακυβέρνηση, στην διεύθυνση info4local.gov.uk.

*photo via flickr*

Τι μπορεί να κάνει ένας Δήμος για τους νέους...

Τα λόγια είναι περιττά, όπως είναι άχρηστα και τα πολυσέλιδα φυλλάδια, που δεν τα διαβάζει κανένας. Ιδίως δεν τα διαβάζουν οι νέοι.

Το δημοτικό συμβούλιο του Leicester στην Αγγλία, βρήκε αυτό τον τρόπο για να επικοινωνήσει με τους νέους στη γλώσσα τους, για τα δικά τους προβλήματα.

Να κοιτάξουμε γύρω μας, για να δούμε ότι έχουμε πάρα πολλά πράγματα να κάνουμε, και ότι είμαστε πολύ μακριά από το στοιχειώδες. Και οι δημοτικοί άρχοντες, που συχνά αδρανούν και εμείς οι πολίτες, που πολύ πιο συχνά είμαστε παθητικοί…

*photo via flickr*

Μια απάντηση…

Πριν μερικές μέρες οι διαχειριστές του e-poleodomia μου έστειλαν μέσω e-mail μια επιστολή, την οποία δημοσίευσαν και στο blog τους. Εδώ παρατιθεται η απάντησή μου...

Ο γιατρός του μέλλοντος, μέσω… Facebook

Όσο περισσότερο καθυστερεί το ελληνικό σύστημα υγείας να φύγει από το τέλμα, τόσο πιο πολύ θα ξεπερνιέται από τις εξελίξεις. Τις τεχνολογικές, που εκφράζουν κοινωνικά αιτήματα. Δύο παραπομπές δείχνουν πού πάει το πράγμα: η πρώτη περιγράφει τα χαρακτηριστικά του «γιατρού του μέλλοντος», ενώ η δεύτερη αναφέρεται στις εξελίξεις της αποκαλούμενης «ψηφιακής ιατρικής»…

*photo via flickr*

«Πρωτόγονη» ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Και θα επιδεινωθεί…

Το άρθρο της «Καθημερινής» είναι ενδεικτικό του τι συμβαίνει. Η κατάσταση θα επιδεινωθεί τους επόμενους μήνες, γιατί η ενημέρωση των ιστοχώρων των υπουργείων και των δημόσιων οργανισμών, κατά κανόνα, εξαρτάται από την πολιτική τους ηγεσία. Η πολιτική κρίση του τελευταίου χρόνου δεν έχει αφήσει πολλά περιθώρια για αναβάθμιση της διαδικτυακής εικόνας των φορέων του δημοσίου, ούτε καν για συντήρηση.

Αν πάμε στην «καρδιά» της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, τότε πράγματα υπάρχουν πολλά έργα προς παράδοση/λειτουργία. Είναι έργα πληροφορικής που χρηματοδοτήθηκαν από το Γ’ ΚΠΣ, το οποίο ουσιαστικά ολοκληρώνει τις χρηματοδοτήσεις του μέσα στη χρονιά. Να δούμε αν τα έργα αυτά θα μπουν σε λειτουργία, κάτι που εξαρτάται -και αυτό- από την διάθεση που βρίσκεται η πολιτική ηγεσία.

Στην ουσία, αποτελεί άλλο ένα στοιχείο του τρόπου λειτουργίας των κρατικών μηχανισμών στην Ελλάδα: θέματα όπως η λειτουργία νέων έργων πληροφορικής και e-government, καθώς και η ενημέρωση των sites θα έπρεπε να λειτουργούν από τη διοίκηση, από υπαλλήλους καριέρας. Αυτά δεν συμβαίνουν στην Ελλάδα, όπου ολοένα και περισσότερο ο κορμός των υπηρεσιών ενός υπουργείου, ενός δημόσιου οργανισμού αποτελείται από μια ομάδα (μετακλητών) συμβούλων της πολιτικής ηγεσίας. Εξ ου και τα αποτελέσματα… Προς τούτο και η πρόβλεψη ότι, για τους επόμενους μήνες, πιθανόν να έχουμε επιδείνωση των στοιχείων και συμβόλων που εκλαμβάνονται ως ηλεκτρονική διακυβέρνηση…

Πώς θα γίνουν καλύτερα τα κρατικά sites

O Β. Γουλανδρής προτείνει στο Twitter μια υπόδειξη του Θ. Καρούνου για το πώς μπορούν να γίνουν καλύτερα τα κρατικά (και όχι μόνον) sites. Oι υποδείξεις αυτές είναι πολύ χρήσιμες, γιατί συμπυκνώνουν την εμπειρία από προηγμένες χώρες.

Ωστόσο στην Ελλάδα έχουμε να ξεπεράσουμε ορισμένες πολύ πιο βασικές αδυναμίες:

- οι διαδικασίες με τις οποίες ανατίθεται η κατασκευή των sites έχουν όλες τις αμαρτίες των ελληνικών διαγωνισμών (ελλείπεις προδιαγραφές, υποεκτιμημένο κόστος, κλπ),
- οι ανάγκες ανανέωσης υποτιμώνται, με αποτέλεσμα αρκετά να παραμένουν στην ουσία ανενεργά,
- ο κάθε φορέας κάνει το δικό του site που δεν επικοινωνεί με συγγενών φορέων,
- τα περισσότερα δεν έχουν interactivity και δεν χρησιμοποιούν Web 2.0 δυνατότητες,
- το ελληνικό Δημόσιο δεν είναι τόσο φιλικό στη φιλοσοφία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, οπότε αρκετές αναθέσεις δουλεύουν «στον αέρα».

Αυτά τα λίγα, σε τηλεγραφικό στυλ, καθώς το καθένα από αυτά μπορεί να αναλυθεί σε μερικές δεκάδες σελίδες…