Ανάπτυξη Ένα σύντομο νεοελληνικό ανέκδοτο.

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η Νίκη είναι διευθύντρια σε υπηρεσία υπουργείου που ασχολείται με τα ευρωπαϊκά κονδύλια του ΕΣΠΑ. Είναι από αυτό το είδος ανθρώπων που αποδεικνύουν ότι υπάρχουν σοβαροί δημόσιοι υπάλληλοι, με συναίσθηση ευθύνης. Μισή ώρα συζήτηση με τη Νίκη μπορεί να δείξει σε τι σταυροδρόμι ή σε τι αδιέξοδο βρίσκεται αυτό που λέμε ανάπτυξη.
Το 2012 η Ελλάδα μπορεί να απορροφήσει περί τα 4 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, αλλά μέχρι στιγμής έχει αξιοποιήσει μόνο 700 εκατομμύρια. Τι συμβαίνει και ενώ η χώρα καίγεται για ανάπτυξη, για παραγωγή, για νέες επιχειρήσεις, είναι ανίκανη να αξιοποιήσει τα κονδύλια που περιμένουν; Τι απίθανη κατάσταση είναι αυτή όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση μας παρακαλά να απορροφήσουμε τα χρήματα που θα φέρουν νέες θέσεις εργασίας;
Η Νίκη περιγράφει ψυχρά την κατάσταση, όπου υπάρχουν ευθύνες στις πολιτικές ηγεσίες και στη δημόσια διοίκηση. Τη κύρια ευθύνη έχουν οι πολιτικές ηγεσίες, που προσπάθησαν με διάφορους τρόπους να παρακάμψουν τη δημόσια διοίκηση. Η καλή εκδοχή είναι αυτή των υπουργών, που θεωρούσαν ότι οι 20 σύμβουλοί τους θα υποκαθιστούσαν τους 100-150 υπαλλήλους που έχουν την ευθύνη της δουλειάς, για να την κάνουν πιο γρήγορα.
Η πλευρά της δημόσιας διοίκησης ταλανίζεται από οργανωτική διάλυση αλλά και από πολύ κακό ηθικό μετά τις περικοπές αμοιβών. Υπάρχει ευθύνη στην πλευρά των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά όποιος ξέρει πέντε δράμια management αναγνωρίζει ότι η οποιαδήποτε ανασυγκρότηση πρέπει να ξεκινήσει από την κορυφή. Η Νίκη περιγράφει γλαφυρά την απροθυμία κάποιων συναδέλφων της να προχωρήσουν τις διαδικασίες, αλλά η διήγησή της δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το ποιος πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να βγούμε από το τέλμα. Η παραλυσία του ΕΣΠΑ συνειρμικά οδηγεί στο εξής συμπέρασμα: ακόμα και αν η Τρόικα αποφασίσει να διαθέσει 20 δισ. επιπλέον στην Ελλάδα για ανάπτυξη, ποιοι μηχανισμοί θα τα αξιοποιήσουν; Κανένα ΔΝΤ και καμία Ε.Ε. δεν θα μας δώσει λεφτά να τα μοιράσουμε μεταξύ μας. Ο πειρασμός να τα διαθέσουμε σε επιδόματα ανεργίας είναι αυτοκτονικός. Το ίδιο και η πατέντα που είχε ξεκινήσει η προηγούμενη κυβέρνηση, να διαθέτει κονδύλια του ΕΣΠΑ για εποχικές προσλήψεις ανθρώπων στους δήμους, οι οποίοι πρακτικά δεν είχαν αντικείμενο εργασίας.
Η χώρα, είτε με κυβέρνηση φιλική προς την οικονομία της αγοράς είτε με την πιο αριστερή στην Ευρώπη εξουσία, χρειάζεται να δημιουργήσει ταχέως θέσεις εργασίας. Διατηρήσιμες θέσεις εργασίας. Τα κόλπα με τα εργοστάσια, τα ξενοδοχεία ή τις καφετέριες που βουτάνε την κρατική επιδότηση και ψευτολειτουργούν για έναν χρόνο είχαν πέραση την περίοδο 2000-2011, αλλά δεν φτουράνε πια. Η Ελλάδα έχει 1,2 εκατ. Ανέργους και μόνο 2,5 εκατ. εργαζομένους (εκ των οποίων κάποιοι μισθοδοτούνται σε μη παραγωγικές θέσεις). Τα μαθηματικά είναι αφοπλιστικά.
Ο Κωστής Χατζηδάκης, που έχει την ευθύνη του ΕΣΠΑ, είναι από τους πιο δραστήριους αυτής της κυβέρνησης και το ξέρει καλά το θέμα. Πιθανόν να γνωρίζει ότι έχει στα χέρια του την πιο δύσκολη άσκηση της ζωής του.

To site των 400.000 και τα κόλπα που οδηγούν στον πάτο

Ο δήμαρχος ενός μεγάλου Καλλικρατικού δήμου εκλέχτηκε για πρώτη φορά στις τελευταίες εκλογές. Τις πρώτες μέρες της εγκατάστασής του ανακάλυψε ότι το site του δήμου, που είχε πληρωθεί 400.000 ευρώ από προγράμματα της Ψηφιακής Σύγκλισης (Γ' ΚΠΣ),  δε λειτουργούσε.
Συνεργάτης του δημάρχου μου ανέφερε τις ευθύνες της εταιρείας που κατασκεύασε το site και τις πληροφορίες του ότι η εταιρεία βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση λόγω οικονομικών προβλημάτων. Αυτό μου δημιούργησε έκπληξη, γιατί η συγκεκριμένη εταιρεία είναι καλά τοποθετημένη, έχει ισχυρές εφεδρείες και διαθέτει ορισμένες υπηρεσίες software με μεγάλη επιτυχία.
Ξεκίνησα βάζοντας ένα στοίχημα: ότι η εταιρεία δεν εισέπραξε πάνω από 200.000 ευρώ από τα 400.000 που πλήρωσε ο δήμος (και ο Έλληνας φορολογούμενος). Η πλευρά της εταιρείας υποστηρίζει ότι κάποιοι αξιωματούχοι του δήμου, για να κατακυρώσουν τη δουλειά, αλλά και -στη συνέχεια- να την παραλάβουν, επέβαλαν περί τους 10 υπεργολάβους (συγγενείς, κουμπάρους κλπ).

Το στοίχημα το κέρδισα, αλλά είναι ένα πολύ πικρό στοίχημα. Αυτή η κατάσταση που περιγράφεται παραπάνω με πολλή συντομία, είναι ο 'καρκίνος' των διαγωνισμών ΕΣΠΑ και -ιδίως- των έργων σε δήμους και άλλους σχετικούς οργανισμούς. Τέτοια φαινόμενα οδήγησαν ορισμένες, λίγες, εταιρείες στην απόφαση περί το 2007,  να μην συμμετέχουν σε τέτοιους διαγωνισμούς και παρόμοια έργα. Οι περισσότερες εταιρείες, συνέχισαν αυτό το απίστευτο σύστημα, όπου κυριαρχούσαν οι ενδιάμεσοι, μερικές απίστευτες φιγούρες, με αισθητική μπουζουξίδικου και πολύ ακριβά αυτοκίνητα, με στενούς δεσμούς με τοπικούς παράγοντες όλων των κομμάτων εξουσίας και όχι μόνον αυτών.
Ο 'νόμος της σιωπής' καλύπτει αυτές τις συναλλαγές, αλλά το παιγνίδι είναι αδιέξοδο. Ο δήμαρχος του παραπάνω δήμου, αν και δεν τον γνωρίζω προσωπικά, θεωρείται ότι έχει όλα τα στοιχεία να αποτελέσει έναν από τους 10-15 περιπτώσεις που θα επιτύχουν το δύσκολο έργο να επιπλεύσουν στη νέα εποχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Θα πρέπει να βρει μια λύση για το site, γιατί δεν νοείται δήμος χωρίς παρουσία στο Internet, πέρα του ότι την πλήρωσε πανάκριβα. Η εταιρεία που το κατασκεύασε, όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία, είναι μια  σοβαρή επιχείρηση, η οποία μετά από αυτές τις περιπέτειες έχει αποφασίσει να μείνει 'εκτός' από τέτοια έργα. Ελπίζω μετά την πρώτη περίοδο της οργής, να βρουν οι δύο πλευρές τη γέφυρα, ώστε να ολοκληρωθεί κάτι που , αν μείνει ως έχει, πληγώνει και τους δύο

Ρομαντισμός και Πράξη

Είναι πολύ ρομαντικό να πιστεύουμε ότι η διαφθορά αυτής της τάξης έχει τελειώσει, δε οδηγεί πουθενά κλπ. Η κρίση και το Μνημόνιο θα ανατροφοδοτήσουν τις πρακτικές κα τις διαθεσιμότητες για κομπίνες με κρατικό χρήμα, καθώς πολλοί επαγγελματίες (και λειτουργοί), θα θελήσουν να καλύψουν τα χαμένα εισοδήματα και τα διαψευσμένα όνειρα με τέτοιες συναλλαγές. Πού θα πάει όμως η κατάσταση, όπου η διαφθορά οδηγεί ένα πολύ μεγάλο ποσοστό έργων στο να μην λειτουργούν; Μέχρι πότε θα ανέχεται η ελληνική κοινωνία να μην 'δουλεύει' ένα site των 350.000 ευρώ, όταν στον ιδιωτικό τομέα θα κατασκευαζόταν με 100.000 ευρώ και θα ήταν 'αστέρι';
Το παιγνίδι δεν πρόκειται να σταματήσει, αλλά αρχίζει να μοιάζει με 'ρώσικη ρουλέτα'. Ο κ. Λοβέρδος δηλώνει οργή γιατί δεν παίρνει στοιχεία από τα νοσοκομεία, όταν ο φορολογούμενος έχει πληρώσει πάνω από 40 εκατ. ευρώ στη μηχανογράφηση νοσοκομείων, όπου το 80% των συστημάτων δεν είναι σε λειτουργία. Για πόσο καιρό αυτό το σκηνικό  θα συνεχίζει το χορό του Ζαλόγγου χωρίς να καταλογίζονται ευθύνες;
Ένα παλιότερο άρθρο στο περιοδικό Neo (εδώ) , περιγράφει αρκετά αναλυτικά την περίφημη ατμόσφαιρα των sites του ενός εκατομμυρίου.

Ξένοι επενδυτές: ακούνε "Ελλάδα" και κάνουν πίσω από ώριμες επενδύσεις

"Συγνώμη, από ποια χωρα είπατε ότι είσαστε;", ρώτησε ο ξένος τραπεζικός τον Έλληνα manager προς το τέλος μιας σημαντικής συμφωνίας. "Από την Ελλάδα", απάντησε και στην άλλη άκρη του τηλεφώνου επικράτησε σιγή μερικών δευτερολέπτων.

Η συζήτηση αφορούσε μια πολύ σημαντική συμφωνία χρηματοδότησης κάποιων δραστηριοτήτων ενός πολύ ισχυρού ελληνικού Ομίλου, με σημαντικές business εκτός Ελλάδος. Στο τέλος, η συμφωνία δεν χάλασε, γιατί ο ξένος τραπεζικός φορέας δέχθηκε ως εγγύηση κάποιας δεύτερης διαλογής assets του ελληνικού Ομίλου στο εξωτερικό και όχι τα πρώτης τάξεως περιουσιακά στοιχεία στην Ελλάδα.

Το πρόβλημα δεν σταματά εδώ: δύο πολύ σημαντικοί ενεργειακοί όμιλοι είχαν υπογράψει συμφωνίες για επένδυση στην Ελλάδα από τις αρχές φθινοπώρου. Η ανακοίνωση είχε τοποθετηθεί για τις αρχές της χρονιάς, αλλά τώρα αποφεύγουν κάθε μνεία στις δραστηριότητες αυτές. Είναι και οι δύο εισηγμένοι σε χρηματιστήρια και θεωρούν ότι οποιαδήποτε ανακοίνωση της επέκτασής τους στην Ελλάδα θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στη μετοχή τους.

Κυβέρνηση των δημοσίων υπαλλήλων ή της Ελλάδας;
Ορισμένοι υπουργοί το έχουν αντιληφθεί ότι την ίδια στιγμή που το πανελληνιο ασχολείται με τις "άδικες" περικοπές στο 16o μισθό των 1.600 υπαλλήλων της Βουλής, χανονται κάθε μέρα περί τις 800 θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και μέρος της ανταγωνιστικότητας της χώρας (όσης έχει απομείνει...). Οι ίδιοι υπουργοί (που είναι πάντως μικρή μειοψηφία στο Υπουργικό Συμβούλιο) ομολογούν σε ιδιωτικές συζητήσεις ότι η αργοπορία στον περιορισμό του δημόσιου τομέα αυξάνει τα προβλήματα της ανεργίας και της παραγωγικότητας.

40 μάστορες και 60 χαλαστάδες για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση

(η ανάρτηση αυτή είχε πρωτοκάνει την εμφάνισή της στο blog στις 1/7/2008)

Περίπου σαράντα (40) επιτροπές της κυβέρνησης ασχολούνται με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, όπως φαίνεται κι από το διπλανό σχήμα. «Δεν είναι έκπληξη που φαίνεται κάποια σύγχυση», σημειώνει στέλεχος της κυβέρνησης που παρακολουθεί το θέμα.

Μια ανάσα πριν τελειώσει το Γ’ ΚΠΣ και λίγο πριν ξεκινήσει το ΕΣΠΑ, όπως λέγεται το Δ’ ΚΠΣ, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι μια πολύ δύσκολη άσκηση. Τα αντικειμενικά στοιχεία είναι εύγλωττα: η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με όποιον τρόπο και αν εξετασθούν οι επιδόσεις, στο πεδίο του e-government.

Η ελληνική δημόσια διοίκηση έχει ένα διπλό πρόσωπο, ως ένας άλλος Ιανός: το «πρόσωπο» της διακίνησης χαρτιού παραμένει ισχυρό και αμετακίνητο, ενώ αναπτύσσεται παράλληλα –με δυσκολίες και εμπόδια- το «πρόσωπο» μιας σειράς έργων e-government.Παρόλο που η χώρα επενδύσει τεράστια κονδύλια, τα περισσότερα από αυτά τα έργα είναι ημιτελή ή παραμένουν ανενεργά.

Ακραία περίπτωση αποτελεί η μηχανογράφηση των νοσοκομείων, η δημιουργία ηλεκτρονικού ιατρικού φακέλου, η υποστήριξη των υπηρεσιών υγείας προς τον πολίτη. Η χώρα έχει προχωρήσει σε μια επένδυση περίπου 50 εκατομμυρίων ευρώ για τη μηχανογράφηση των Περιφερειακών μονάδων υγείας. Όπως αναφέρουν κυβερνητικά στελέχη με ανησυχία, όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτή η επένδυση οδηγείται σε αδιέξοδο.

Αν εξαιρέσει κάποιος το Taxis, η παροχή υπηρεσιών προς τον πολίτη μέσω έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δεν είναι ορατή. Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι το e-government αποτελεί τον κύριο μοχλό για την ανάπτυξη σε μια κοινωνία ψηφιακής κουλτούρας. Οι υπηρεσίες του δημοσίου, δηλαδή, είναι ο βασικός δρόμος για να ωριμάσει μια χώρα στην αξιοποίηση του Internet.

Αυτό εξηγεί και την υστέρηση της Ελλάδας σε όλους τους δείκτες που μετρούν την αξιοποίηση του Διαδικτύου: οι έρευνες του Παγκόσμιου Φόρουμ (WEF), του ΟΟΣΑ, της Ε.Ε., αλλά και του Ελληνικού Παρατηρητηρίου για την Κοινωνία της Πληροφορίας είναι εύγλωττες...

Η Ηλεκτρονική Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει και «πράσινες» άκρες…

Σε μια εποχή οικονομικής κρίσης δεν μετρούν μόνο οι επενδύσεις που θα γίνουν για να αναπτύξουμε π.χ. πράσινο στους δήμους και στις γειτονιές. Μεγάλη αξία θα έχει εάν ολοκληρωθούν ορισμένα έργα πληροφοριακής οργάνωσης, που μπορούν να προστατεύσουν πράσινο ή να περιορίσουν τις μετακινήσεις με το ΙΧ.

Να το πούμε χωρίς περιστροφές: η χώρα έχει επενδύσει μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για έργα της Κοινωνίας της Πληροφορίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και στις Περιφέρειες, αλλά ο πολίτης δεν έχει δει ακόμα καρπούς.

Έχει σχεδόν ολοκληρωθεί το έργο Αυτοματισμού των Πολεοδομιών, αλλά κάποιες «αόρατες δυνάμεις» δεν επιτρέπουν να γίνει πλήρης εφαρμογή του. Το «Ενιαίο Διαδικτυακό Περιβάλλον» αφορά στους Δήμους και έχει ήδη ξεκινήσει με ένα πιλοτικό μέρος 1,5 εκατομμυρίων ευρώ. Αναμένεται να εγκριθεί η συνέχεια του έργου στο ΕΣΠΑ, προϋπολογισμού περί τα 35 εκατομμύρια ευρώ.

Για να μην μπερδεύεστε με την ονοματολογία των έργων, που μοιάζει να έχει βγει από τη Νέα Γλώσσα (Newspeak) του Όργουελ, η ουσία είναι μια: η φιλική προς το περιβάλλον ανάπτυξη των Δήμων και της περιφέρειας δεν περνά μέσα από το τσιμέντο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να αναπτυχθεί η ηλεκτρονική (τοπική) διακυβέρνηση, που θα καταγράψει την παρούσα κατάσταση και θα μειώσει τις μετακινήσεις. Δεν θα χρειάζεται κάποιος να κάνει ταξίδι στην Τρίπολη για να πάρει ένα χαρτί. Θα το παίρνει ηλεκτρονικά στην Αθήνα…

Μέχρι στιγμής η ουσιαστική εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, σκοντάφτει στο ότι αρκετά έργα είναι μισοτελειωμένα. Ενδεχομένως και επειδή οι «κύκλοι της διαφθοράς» δεν θέλουν ηλεκτρονικούς ελέγχους, -αυτό ισχύει για το έργο των πολεοδομιών…

Μια από τις λίγες ελπίδες για να αλλάξει αυτός ο φαύλος κύκλος, είναι να μπει ο πολίτης στο παιγνίδι. Να απαιτήσει να πάρει υπηρεσίες από τα πανάκριβα έργα που τα πλήρωσε από τους φόρους τους (και δεν μας τα χάρισε η Ε.Ε.). Ευτυχώς που υπάρχουν τα blogs, ακόμα και το Facebook, που κάνουν αυτό το παίγνιο απλή άσκηση. Το ζήτημα είναι να κάνουν κάποιοι την αρχή. Ποιοι, διάβολε, δεν αφήνουν να λειτουργήσουν ηλεκτρονικά συστήματα που καταγράφουν τι γίνονται τα φάρμακα που αγοράζουν τα νοσοκομεία; Έλα, ντε…

Οι ευρυζωνικές δραστηριότητες κόντρα στην ύφεση –ο G. Brown και εμείς…

Στη Βρετανία η κυβέρνηση ψάχνει να βρει ελπίδες, για τη μάχη κόντρα στην ύφεση. Ο Gordon Brown βλέπει μια ευκαιρία στις ευρυζωνικές υποδομές και στις εταιρείες ψηφιακών υπηρεσιών (κλείνοντας πάντως το «μάτι» και στα media, που τα περιλαμβάνει σε αυτή την παρέα).

Στην Ελλάδα, δεν βλέπουμε κάποια τέτοια ηγετική πρωτοβουλία… Οι εταιρείες ταλαιπωρούνται ανάμεσα στην ισχυρή οικονομική πίεση που υφίστανται οι εταιρείες πληροφορικής και στο ταχύτατο consolidation του κλάδου των τηλεπικοινωνιών.

Μια εξήγηση της απραξίας, μπορεί να είναι η πεποίθηση των ηγεσιών της χώρας ότι η ύφεση «δεν ήλθε ακόμα στην Ελλάδα». Καλό είναι να θυμηθούμε ότι δεκάδες έργα ψηφιακών υποδομών, που χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε., το ΚΠΣ, το ΕΣΠΑ, είναι μισοτελειωμένα και πάντως αρκετά μακριά από το να τραβήξουν την κρίσιμη μάζα πολιτών να τα χρησιμοποιήσει.

Μπορούμε να είμαστε, λοιπόν, συγκρατημένα αισιόδοξοι, ότι κάποια φιλόδοξη ηγεσία θα σπρώξει λίγο παραπάνω τα πράγματα, ώστε να μην μείνουμε εγκλωβισμένοι στις ταραχές του Δεκεμβρίου και τα αγροτικά μπλόκα του Γενάρη…

*photo via flickr*

Εφημερίδες, παιγνίδι για πλουσίους

Ο δεύτερος στη λίστα των πιο πλουσίων ανθρώπων του κόσμου, Μεξικανός μεγιστάνας Carlos Slim σκέπτεται να δώσει 250 εκατομμύρια δολάρια να σώσει τους New York Times. Οι Financial Times έχουν εδώ ένα άρθρο, που υποστηρίζουν ότι οι εφημερίδες δεν μπορούν να περιμένουν το κράτος να τους σώσει , όπως π.χ. οι αυτοκινητοβιομηχανίες ή οι τράπεζες.

Όπως σε όλα τα θέματα, η Ελλάδα αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση. Παρότι έχει εμφανισθεί ένας πλούσιος (Λ. Λαυρεντιάδης) που έχει δαπανήσει μέχρι στιγμής περί τα 30-40 εκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις στα media, η προοπτική φαίνεται διαφορετική. Εάν δεν βάλει το κράτος το χέρι στην τσέπη, τότε ένα μεγάλο μέρος από τις 60 (!!!) ημερήσιες εφημερίδες που βγαίνουν στην Ελλάδα, θα έχουν μεγάλο πρόβλημα. Δηλαδή, πολύ πιο μεγάλο από το σημερινό…

*photo via flickr*

Το πιο σύντομο ανέκδοτο: «ξένος επενδυτής στην Ελλάδα»

Οι ξένοι επενδυτές πρέπει να πάρουν εγκρίσεις από το Κράτος. Αυτή την περίοδο, όλα αναβάλλονται. Η προώθηση μιας νέας επένδυσης χρειάζεται συναινέσεις με τις τοπικές κοινωνίες. Σε αυτή τη φάση, τα πνεύματα είναι τόσο οξυμένα, που μια μικρή μειοψηφία είναι σε θέση να ανατρέψει τα σχέδια οποιουδήποτε αναπτυξιακού σχεδίου. Η δημιουργία μιας νέας επιχείρησης, ειδικά αν είναι βιομηχανική, θα πρέπει να ενταχθεί σε ένα σχέδιο σχετικό με την οργάνωση μιας περιοχής (π.χ., χωροταξικό) ή της κοινωνίας. Αυτά βρίσκονται, συνήθως, σε εκκρεμότητα…

Κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης στηρίζουν την πολιτική τους στο «όχι σε όλα». Η στάση αυτη αποδίδει, εξ’ ου και την ακολουθούν και πολιτικοί της κεντρικής σκηνής. Όλα αυτά, με τη σιγουριά ότι όποιοι πολίτες ανησυχούν για την απασχόληση, μπορούν να μπουν και αυτοί στο «χορό» της διεκδίκησης διορισμού στο Κράτος ή στην παροχή σύνταξης από τα 40. Με άλλα λόγια, μπορεί και να μην έχουμε ανάγκη της δημιουργίας νέων επενδύσεων, ακόμα και αν αφορούν την παραγωγή αγαθών που τα έχουμε άμεση ανάγκη.

Όσο η πολιτική κατάσταση είναι ρευστή, τα παραπάνω θα αποτελούν την κυρίαρχη αντίληψη… Το ζήτημα είναι να βρεθούν μερικές φωνές που, αφού δηλώσουν ότι πρώτη προτεραιότητα είναι η προστασία του περιβάλλοντος, να τονίσουν ότι δεν έχει τύχη μια κοινωνία που δεν δημιουργεί καινούργιες παραγωγικές μονάδες και περιμένει να διοριστούν όλοι στο Δημόσιο.

Η πιο παραστατική περίπτωση είναι οι ΧΥΤΑ, οι χώροι υγειονομικής ταφής των σκουπιδιών: δεν τα θέλει η Κερατέα, δεν τα ανέχεται το Γραμματικό, κλπ. Και στο τέλος, είμαστε όλοι ευχαριστημένοι που έχουμε τα σκουπίδια στο πεζοδρόμιο, στέλνοντας ένα μέρος τους στο «κολαστήριο» των Λιοσίων.

Και πάλι για start-ups και spin-offs

Το προηγούμενο post μου δημιούργησε κάποια συζήτηση για τα θέματα αυτά, κάτι που δίνει την ευκαιρία να επανέλθω. Η εντύπωσή μου παραμένει ότι η «παραγωγή» νέων εταιρειών και επιχειρηματικότητας από νεαρά άτομα είναι στην Ελλάδα μικρότερη παλαιότερων εποχών, πχ από τη δεκαετία του ΄80 και την δεκαετία του ΄90.

Θα χαρώ πολύ αν πέφτω έξω... Θα χαρώ δύο φορές, αν ισχύει αυτό που σημείωσε σε σχόλιο ο Γ. Λάριος, ότι υπάρχουν αρκετά start-ups, τα οποία, όμως, δεν είναι γνωστά, γιατί οι άνθρωποί τους είναι αφοσιωμένοι στη δουλειά τους και δεν ενδιαφέρονται για δημοσιότητα (έχω συναντήσει αυτή την κατηγορία, όπου μάλιστα οι επιχειρηματίες τόνιζαν ότι απείχαν εσκεμμένα από τη δημοσιότητα, γιατί θεωρούσαν ότι στη σημερινή Ελλάδα, αυτό μπορεί να τους κάνει κακό).

Να καταθέσω, όμως, ορισμένα στοιχεία, ώστε να δώσω τη δυνατότητα σε φίλους που θα κάνουν σχόλια να με φέρουν στην ευχάριστη θέση, να συνεισφέρουν στοιχεία που δείχνουν ότι η κατάσταση είναι διαφορετική. Δώστε μας «φως», ότι τα πράγματα είναι πιο αισιόδοξα. Ιδού, λοιπόν, ποια είναι η αίσθησή μου:

1. Παρατηρείται έναρξη νέων επιχειρήσεων και ορισμένες από αυτές έχουν θετική πορεία. Είναι ασφαλώς start-ups. Υπάρχει όμως αίσθηση ότι έχουν μικρότερους ρυθμούς ανάπτυξης, απ’ ό,τι αντίστοιχες εταιρείες τη δεκαετία ΄80 ή ΄90 και, πάντως, -αυτό έχει σημασία- η αγορά δεν τους δίνει πολλές ευκαιρίες για ταχεία ανάπτυξη, που θα φέρει νέες επενδύσεις, επέκταση στο εξωτερικό, να γίνουν πρότυπα και για την ίδρυση άλλων εταιρειών.

2. Η ύφεση αυτή στην ανάπτυξη νεαρών εταιρειών δεν μπορεί να αποδοθεί σε κάποια κυβέρνηση. Είναι ένα συνολικό θέμα της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, π.χ., παίζει μεγάλο ρόλο η πορεία της Ελλάδας στα ζητήματα της ανταγωνιστικότητας.

3. Ρόλο παίζει και η αντίληψη που υπάρχει περί επιχειρηματικότητας στην ελληνική κοινωνία... Θα έβαζα σε αυτό το σημείο κάποιο στοίχημα, π.χ., ένα καλό ελληνικό κρασί, ότι είναι πολύ λιγότεροι οι Έλληνες νέοι, που θα ήθελαν να πάρουν το ρίσκο του να ιδρύσουν μια καινούργια εταιρεία... Οφείλεται στους γονείς τους που τους ωθούν να βρουν μια σίγουρη δουλειά; Έχουν ευθύνη τα συμβαίνοντα στα ελληνικά πανεπιστήμια; Να οφείλεται στο γεγονός ότι η σημερινή Ελλάδα έχει λιγότερες ευκαιρίες, απ’ ότι πριν 10 ή 20 χρόνια; Να φταίει ο καταιγισμός των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων, που έχει δημιουργήσει ένα κλίμα υπέρ των υφισταμένων εταιρειών;

4. Ένα στοιχείο παρατήρησης είναι ότι ορισμένα start-ups που έχω υπόψη μου, ενώ κάνουν πολύ καλή δουλειά, ενώ διαθέτουν ορκισμένους και αποφασισμένους ιδρυτές/ηγέτες, ταλαιπωρούνται, γιατί η αγορά δεν τους ανταμείβει με τα κέρδη, αλλά και την ανάπτυξη που θα τους έδινε βηματισμό και momentum. Να το αποδώσουμε στο ότι η κατάσταση ευνοεί τις υφιστάμενες επιχειρήσεις, ακόμα και αν είναι προβληματικές; Να θεωρήσουμε ότι έχει ευθύνη η παγκοσμιοποίηση, δηλαδή, ότι μια νέα ελληνική εταιρεία πρέπει να αντιμετωπίσει στην ελληνική αγορά από την πρώτη μέρα τον διεθνή ανταγωνισμό, κάτι που δεν συνέβαινε το ΄80 και το ΄90;

5. Ευκαιρίες για start-ups δεν δημιουργούνται μόνο από τη διάθεση και την αυτοθυσία του ιδρυτή τους. Πρέπει να υπάρχει και το «κύμα» του κλάδου στον οποίο θα ενταχθούν, ένα «κύμα» που θα παρασύρει τα start-ups και θα τα εκτινάξει. Ποιος κλάδος έχει σήμερα στην Ελλάδα τέτοια χαρακτηριστικά; Λίγοι, νομίζω. Και επειδή μάλλον δεν υπάρχουν ευκαιρίες στους τομείς των προϊόντων, όπως παλιότερα, π.χ., στο software, θα πρέπει να κινηθούν τα start-ups στην περιοχή των υπηρεσίων. Εκεί θα βοηθούσε, αν η Ελλάδα, έκανε ταχύτερα βήματα στο να εκτιμήσει τις υπηρεσίες και να απομακρυνθεί από την εποχή που το τσιμέντο και τα σιδερικά/μηχανήματα έχουν την πρωτοκαθεδρία. Πρόκειται για μια απαιτητική διαδικασία ωρίμανσης, που πρέπει να καθοδηγηθεί από ηγεσίας, αλλά να προχωρήσει από την ωρίμανση –σε θέματα απορρόφησης υπηρεσιών- από εμάς, τους πολίτες...

Περιμένω τα στοιχεία σας.. Με πολύ μεγάλη μου ευχαρίστηση θα στείλω το κρασί από κάποιο start-up οινοποιείο, σε όποιον από εσάς μας βοηθήσει να δούμε θετικές πλευρές, που δεν είναι ευδιάκριτες…

Πού είναι τα start-ups στην Ελλάδα; Στην τεχνολογία;

Είχα την τύχη να παρακολουθήσω τις περισσότερες από τις γνωστές εγχώριες εταιρείες τεχνολογίας από τα πρώτα τους βήματα: ήταν πραγματικά start-ups... Τι συμβαίνει και έχω καιρό να δω κάποιες περιπτώσεις μικρών εταιρειών, που ξεκινούν από το μηδέν και γνωρίζουν συνεχή ανάπτυξη;

Ίσως υπάρχουν, αλλά δεν είμαι σε θέση πια να τις εντοπίζω... Μακάρι να ήταν αυτό, όμως, φοβάμαι ότι τα τελευταία χρόνια έχει «συρρικνωθεί» η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, πέρα από τις περιπτώσεις όπου «φτιάχνονται» εταιρείες από επιδοτήσεις, χωρίς νεύρο, δίχως όραμα και προοπτική…

Η κοινωνία, αλλά και η Πολιτεία, δεν ενθαρρύνουν τους νέους να πάρουν ρίσκα και να δημιουργήσουν. Αν είναι αυτό το θέμα –και φοβάμαι ότι δεν πέφτω έξω-, τότε τα επόμενα χρόνια θα δημιουργηθεί μια καινούργια γενιά ευκαιριών. Οι λίγοι που το τολμήσουν, θα βρουν πεδίο ανοιχτό, γιατί η αγορά διψάει για νέες, δυναμικές επιχειρήσεις, που έχουν διάθεση να προσφέρουν κάτι καινούργιο, φρέσκιες ιδέες, αλλά και μια επαγγελματική αντίληψη περί παροχής υπηρεσιών.

Αρκετές ώριμες εταιρείες είναι «κουρασμένες» και αφήνουν περιθώρια για καινούργιους παίκτες, οι οποίοι με άγνοια κινδύνου θα μπουν δυναμικά στο προσκήνιο. Αν σε εμάς το ερώτημα «τι μπορούν να προσφέρουν τα start-ups στο χώρο της τεχνολογίας» είναι –για την ώρα- φιλολογικό, στις ώριμες αγορές το ερώτημα έχει περιεχόμενο, όπως δείχνει η παρούσα ενδιαφέρουσα ανάλυση.

Εταιρείες υψηλής τεχνολογίας στη Ρουμανία

Δύο μονάδες κατασκευής η Siemens, μια η Nokia, εγκαταστάσεις για όλη τη ΝΑ Ευρώπη η Hewlett Packard, είναι μερικές από τις επενδύσεις που έγιναν τα δύο τελευταία χρόνια στη Ρουμανία. Οι θέσεις αναλυτών - προγραμματιστών και, γενικώς, τα επαγγέλματα πληροφορικής - τηλεπικοινωνιών βρίσκονται σε ανοδική πορεία, μαζί με το "πακέτα" των αποδοχών. Το ίδιο συμβαίνει και με τη ζήτηση επαγγελματιών managers: το γνωρίζουν καλά οι ελληνικές επιχειρήσεις που, πλέον, πρέπει να πληρώσουν για ένα Ρουμάνο σχετικά έμπειρο επαγγελματία, ενώ πριν δύο χρόνια ο Ρουμάνος "κόστιζε" το 50-60% της αμοιβής του Έλληνα.

Δεν είναι πρόθεση αυτού του σημειώματος να υποστηρίξει ότι η Ρουμανία είναι παράδεισος. Είναι προφανές, όμως, ότι η οικονομία της χώρας αυτής διαθέτει τα χαρακτηριστικά της πραγματικής ανάπτυξης, κάτι που αποτυπώνεται στην αγορά εργασίας, αλλά και στα πρόσωπα των ανθρώπων.

Το ερώτημα για την Ελλάδα είναι, ποιοι παραγωγικοί τομείς βρισκόνται σε ανάπτυξη και ποιες θέσεις εργασίας δημιουργούν. Γιατί είναι τόσο δύκολο να τους εντοπίσουμε; Μήπως ο κρατικός τομέας και ο (άκρως παραοικονομικός) τομέας της οικοδομής/κατασκευών αποτελούν τους μόνους χώρους που απορροφούν εργαζόμενους; Η ανεργία παραμένει σταθερή ή και ελαφρά μειωμένη, αλλά κάτι συμβαίνει με την ανάπτυξη. Χωρίς επενδύσεις, δίχως ανάπτυξη νέων υγιών επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα, δίχως ανταγωνισμό στην οικονομία, το κράτος απλώς μεταθέτει το πρόβλημα. Για πόσο;