Θα "κουκουλώσουμε" με επιδόματα το 75% της ανεργίας των νέων;

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Ένα νεανικό γυναικείο πρόσωπο πλησιάζει διστακτικά σε μια εκδήλωση και με πολύ συστολή βρίσκει μια ευκαιρία να αναφέρει διακριτικά ότι ψάχνει για δουλειά. Σε άλλη σκηνή κάποιος νέος ‘παρεισφρύει’ σε μια συζήτηση στο Facebook, για να ζητήσει διακριτικά συμβουλές για τα σχέδια που έχει ως διαφυγή από τη κατάσταση ανεργίας.

Influentials 2011: Μια φωτεινή "τρύπα" στο αφιέρωμα της Lifo

Το αφιέρωμα της Lifo ‘The Influentials 2011’, ήταν μια ευφυής σύλληψη και μια πολύ ενδιαφέρουσα εφαρμογή της, σε μια στιγμή που τα περισσότερα ελληνικά media ούτεν καν σκέφτηκαν ποτέ να επιχειρήσουν κάτι παρόμοιο (εκτός απο μαρκετίστικες, υποτίθεται, προσεγγίσεις του τύπου ‘οι bartenders της χρονιάς’, πατέντες που φθίνουν γιατί δεν υπάρχουν διαφημιστικά κονδύλια να τις χρηματοδοτήσουν).

Όπως σε όλα τα αφιερώματα, ο καθένας μας που έχει άποψη (κατά το ρηθέν από τον Κλιντ Ήστγουντ), θα είπε ποιοι από τους influentials που επιλέχτηκαν ήταν δήθεν, ποιοι δυνατοί, και ποιοι θετικές εκπλήξεις... Από το αφιέρωμα αυτό έλειπε μια περίπτωση, που ήταν φυσικό να μην την περιλάβει οποιος σχεδίασε το εγχείρημα: η ίδια η Lifo. Η εφημερίδα δεν έχει την ανάγκη να την κολακεύσω, ούτε και εγώ το συνηθίζω, -είναι απο τα ελαττώματα μου που προστατεύω καλά και για να είμαι ειλικρινής δεν μου έχει βγει σε κακό.

Η Lifo θα έπρεπε κατ’ αρχάς να μπει σε αυτήν την κατηγορία, μόνο και μόνο για το σκληρό editorial που είχε γράψει παλιότερα ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος, σχετικά με την επέκταση του Λαυρέντη Λαυρεντιάδη στα media.

Η Lifo αξίζει να μπει στο κύκλο των Influentials , για έναν επιπλέον λόγο: βιώνει τη κατάρρευση του κλάδου των ελληνικών media, αλλά παραμένει ζωντανή και διαθέτει νεύρο. Δεν βουλιάζει στη μιζέρια του να τα βλέπει όλα μαύρα, ούτε υπερβάλει με χαζοχαρούμενα άρθρα στο ποσο καλό κάνει να είμαστε αισιόδοξοι. Το ξεπέρασμα της κρίσης δεν θα γίνει ούτε με συνεχή αυτομαστίγωση, ούτε με επιπόλαιες ενέσεις ‘θετικού πνεύματος’. Ο ρεαλισμός απαιτεί να καταγράφονται οι καθιζήσεις και να προβάλονται τα δημιουργικά παραδείγματα, γιατί μονο η σύνθεση τους μπορεί να περιορίσει το γκρίζο και να ενισχύσει τις εστίες της ανάτασης.

Η αξία εγχειρημάτων όπως της Lifo, δεν βρίσκεται στο να τα ξεφυλλίζουμε σελίδα-σελίδα με το μάτι του απηνή κριτή. Η ομορφιά τους εντοπίζεται στις 10 σελίδες που αρέσουν στον καθένα μας, ενώ προσπερνούμε τις υπόλοιπες 50, είτε γιατί έχουν διαφορετική αισθητική από αυτή που μας ταιριάζει, είτε γιατι φιλοξενούν πρόσωπα, που σ’ αυτό το μικρό χωριό που λέγεται Αθήνα, έχουμε μάθει πώς να βρίσκουμε ένα κουσούρι για το καθένα... ‘Είναι κακό χωριό τα λίγα σπίτια’, λεει μια παροιμία και η Αθήνα το επιβεβαιώνει. Εγχειρήματα όπως η Lifo είναι μια εμπειρία και όχι ‘γήπεδα’ για να δείξουμε πόσο μας έμαθαν τα τηλεοπτικά παράθυρα να γκρινιάζουμε με τα πάντα και να επιβιώνουμε με βάση το βαθμό έκκρισης χολής.

Στις σελίδες (και στο site) της Lifo έχουν θέση πολλά νέα παιδιά, όχι με τη λογική που βλέπουμε σχεδόν παντού στη χώρα, ως μαϊντανοί δηλαδή, για να δικαιολογήσουν οι γενιές του 114 και του Πολυτεχνείου, τον ασφυκτικό τους έλεγχο πάνω στη ζωή και την εξέλιξη.
Όπως σημειώθηκε προηγουμένως, δεν έχει ανάγκη η Lifo κοπλιμέντα τη στιγμή που περνάει μέσα από το καμίνι όπου γίνονται στάχτη πολλά ελληνικά media και μεγάλο μέρος της δημοσιογραφίας. Έχει μειονεκτήματα και έχει και πλευρές που μπορούν να βελτιωθούν, αλλά σε κάποιους θα μας άρεσε να τη βλέπουμε , έτσι ‘αγενή’ και ‘επηρμένη’, τις σκληρές χρονιές που έρχονται, ακόμα κι αν δεν θα 'χει την πολυτέλεια να μειώσει τις αδυναμίες της.

Κάτι τελευταίο, που για λίγους σαν και μένα , είναι πρώτο... H Lifo είναι από τα ελάχιστα media στη χώρα, που συνειδητοποίησαν ότι η διαδικτυακή της ανάπτυξη δεν ειναι αναγκαίο κακό, ούτε ένα έντυπο σε ψηφιακή μορφή. ‘Πρώτα το Internet’ λενε οι μιντιάδες στο εξωτερικό, αλλά στην Ελλάδα αυτό είναι ακόμα ανέκδοτο.


Influentials και η Ανθρωπογεωγραφία της Επιρροής

Μιας που δόθηκε η ευκαιρία, να πούμε δύο λογια για το χάρτη της Επιρροής. Χρήσιμα ισως σε μια χώρα, που εκτός από τη φούσκα του χρέους, έζησε τη πομφόλυγα των ‘σπουδαίων’, που κατέληξαν να είναι ένας κύκλος ανθρώπων που έκαναν λεφτά (όπως τα έκαναν), κάποιων celebrities της TV και ορισμένων σαν αυτούς της ομάδας του ‘Κλικ’.

Πέρα από τη γενική κατηγορία των influentials , μπορούμε να ξεχωρίσουμε τους idea starters και τους amplifiers. Αν γενικεύσουμε αυτήν την ανάλυση , αν σκεφτούμε πέρα από την περιοχή των brands που ασχολείται και περιλάβουμε τις ιδέες, τα causes, το Κοινωνικό Κεφάλαιο, τότε μπορούμε να ξεχωρίσουμε γύρω μας πρόσωπα με σημαντική συμβολή, με καταθέσεις σκέψης που κάνουν τη διαφορά.

Επειδή τείνει να γίνει πολύ trendy να θεωρούνται influentials κάποιοι που εχουν υπερβολική δραστηριότητα στα social media, είναι χρήσιμο να λάβουμε υπόψη μας και αυτήν την τοποθέτηση.
H Lifo πήρε την ευθύνη να επιλέξει κάποιες/κάποιους που ασκούν επιρροή και συγκέντρωσε ένα ενδιαφέρον ‘οικοσύστημα’. Όσο βαθαίνει η κρίση , τόσο θα νοιώθουμε μεγαλύτερη την ανάγκη να ξεχωρίζουμε τους ideas starters, τους amplifiers και τους influentials.

Δύο πρώην συμμαθητές στην ίδια πόλη

Με το Στάθη Τσαγκαρουσιάνο δεν μας συνδέει μονο το μικρό μας όνομα, αλλά και 12 χρόνια στην ίδια τάξη. Είχαμε πάντα ένα λόγο να διαφωνούμε, ενα προοίμιο της διαφορετικής πορείας που ακολουθήσαμε και της διαφορετικής προσέγγισης που, μάλλον, εξακολουθούμε να έχουμε. ΄Εχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια, από τότε που βρεθήκαμε για τελευταία φορά, αλλά το βρίσκω θετικό γιατί περιμένω συνεχώς να με εκπλήξει.

Είχε κάνει μια ενθαρρυντική αναφορά για το blog μου στην Ελευθεροτυπία (17-07-2009), μια ένδειξη οτί η επικοινωνία συνεχίζει σε ράγες που διατηρούν τη συνέχεια και αυγατίζουν την ενέργεια.
Είμαστε σε χρονιάρες μέρες, που συνηθίζονται οι ευχές και τα resolutions. Η ευχή αφορά τη Lifo: να ξεχωρίσει απο αυτό που θα περάσει η πλειοψηφία των ελληνικών media τη χρονιά που μόλις μπήκε. Η Lifo να υπερβεί το τσουνάμι του 2012 και να βγει πιο δυνατή. Και το ‘αίτημα’ αφορά το Στ. Τσαγκαρουσιάνο: να οργανώσει ένα μίνι-πλάνο για να βγουν από τη Lifo 4-5 νέα παιδιά που θα σπάνε κόκκαλα με τη γραφίδα τους (ή το πληκτρολόγιό τους). Πέρασα 20 χρονια στα media, όπου η ‘καλλιέργεια’ ταλέντων ήταν άγνωστη (όπως σε όλους τους τομείς της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας), κάτι που φαίνεται στις μέρες μας. Ο Στάθης ειναι ο ίδιος, μια απο τις εκπληκτικές πέννες της χώρας και είναι από τους λίγους που μπορούν να περάσουν λίγη φλόγα, αρκετή τέχνη και επαρκή τεχνική σε νεώτερους.

Η επίκληση ‘για το καλό της χώρας’ ακούγεται αρκετά κούφια και ενοχλητικά κοινότυπη. Με τόσα αποκαΐδια όμως γύρω μας, η ιδέα να περάσουν όσοι μπορούν κάτι σε νεότερες/ους είναι λυτρωτική για τους ίδους και την τέχνη τους.

Νέοι ψάχνοντας για δουλειά: τα όρια εκπαίδευσης και γονέων (Μέρος Γ’)...

Στην τρίτη κατά σειρά ανάρτηση, είναι ευκαιρία να δούμε πώς συνδέεται η εργασία με τις σπουδές και πόσο βοηθά την έναρξη της καριέρας η εργασιακή εμπειρία.

Η αφορμή γι’ αυτές τις σκέψεις είναι το βιβλίο Not Quite Adults.

Εργασία και Σπουδές:

Σε άλλες χώρες (πχ. ΗΠΑ) επηρεάζει την καριέρα το γεγονός ότι αρκετοί νέοι κάνουν γάμο πριν ολοκληρωθούν οι σπουδές τους.

Σε χώρες όπως η Ελλάδα είναι πιο σημαντικό στοιχείο ότι αρκετοί νέες/νέοι ξεκινούν να εργάζονται πριν ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Δεδομένου ότι η αγορά εργασίας στη χώρα μας θα γίνει πολύ πιο δύσκολη για τους πτυχιούχους τριτοβάθμιας, είναι πολύ σημαντικό να κάνουν επιλογές εργασίας που υποστηρίζουν τις σπουδές τους και όχι μόνο με βάση την ανάγκη για κάποια εισόδημα.

Στο πρόσφατο παρελθόν πολλοί φοιτητές στην Ελλάδα είχαν τη δυνατότητα να έχουν υψηλά για την ηλικία τους εισοδήματα μέσω κάποιας απασχόλησης που δεν είχε σχέση με τις σπουδές τους και τα σχέδιά τους για καριέρα. Λόγω της οικονομικής κρίσης, οι ευκαιρίες αυτές θα μειωθούν αισθητά, ενώ από την άλλη πλευρά η ανεύρεση εργασίας με βάση τις σπουδές τους θα απαιτήσει πολύ πιο ισχυρά προσόντα, επιδόσεις.

Θα αποδειχθεί πολύ σημαντικό να προσανατολίσει η κοινωνία τους νέους στο να συγκεντρωθούν στην καριέρα και τις σπουδές τους , να αποκτούν εργασιακή εμπειρία σχετική με την επιθυμητή καριέρα. Δεδομένης της εμπλοκής της ελληνικής οικογένειες στα σχέδια των παιδιών της, αλλά και της τάσης της ελληνικής κοινωνίας για επένδυση σε σπουδές, ο εξορθολογισμός του σκηνικού θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αλλαγή στάσης και την ενημέρωση της ελληνικής οικογένειας.  

 H Eκπαίδευση δεν είναι πανάκεια: 

Ένα πρόσφατο άρθρο του νομπελίστα Paul Krugman στους New York Times μας υπενθυμίζει ότι δεν πρέπει να ενθουσιαζόμαστε με τις δυνατότητες της εκπαίδευσης. Μπορεί να βοηθάει μια νέα, έναν νέο, αλλά δεν αρκεί για να ξεπεραστούν τα δομικά θέματα της αγοράς εργασίας. Το άρθρο αναφέρεται στις ΗΠΑ, αλλά με κάποια –γενναία, είναι αλήθεια- προσαρμογή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τα δικά μας.

Το άρθρο του Krugman πάντως δεν δικαιώνει όσους είναι υπαίτιοι για την καθίζηση της εκπαίδευσης στην Ελλάδα.  Ένας νέος χωρίς σπουδές ή με ένα πτυχίο χωρίς περιεχόμενο, απλώς  αυξάνει τις πιθανότητες να μείνει χωρίς δουλειά ή να αναζητήσει εύκολη διέξοδο σε μια καφετέρια ή μια ευκαιριακή δουλειά στο τουρισμό ή στις παρυφές της παραοικονομίας/παρανομίας.  

Νέοι ψάχνοντας για δουλειά και ο ρόλος των γονέων (Μέρος Β’)...

Στην πρώτη ανάρτηση αυτής εδώ της τριλογίας , είδαμε ορισμένα στοιχεία  από τη συμπεριφορά νέων που αναζητούν δουλειά. Σε συνέχεια του προβληματισμού, να εξετάσουμε κάποια θέματα που θέτει  ένα βιβλίο.

 Πρόκειται για ένα βιβλίο με πληθώρα ερευνητικών και στατιστικών στοιχείων,  το οποίο διατυπώνει ορισμένα συμπεράσματα που μπορεί να είναι χρήσιμα για τη συζήτηση που αφορά τη νεολαία στη χώρα μας. Ο τίτλος του είναι ‘Not Quite Adults’ και οι βασικές του θέσεις καταγράφονται σε  μια περιεκτική παρουσίαση του Economist .

Ορισμένα από τα σημεία, που αφορούν την προοπτική της νεολαίας, είναι τα παρακάτω:

Τάσεις στην επιτυχία επαγγελμάτων:

 Η απασχόληση πλέον διαχωρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε δύο κατηγορίες: στις καλοπληρωμένες  δουλειές που απαιτούν πολύ υψηλές ικανότητες και τις κακοπληρωμένες εργασίες, που αντιμετωπίζουν περιορισμένη εξασφάλιση.

Η  ενδιάμεση κατάσταση έχει περιοριστεί και τείνει προς το να εκμηδενιστεί. Η εκπαίδευση πάνω στη δουλειά (on the job training) είναι σπάνια.

Στην Ελλάδα ένα μεγάλο μέρος των νέων έχει μεγάλη δυσκολία να μπει στην αγορά εργασίας, καθώς οι υποψήφιοι εργοδότες ζητούν στοιχειώδη εμπειρία, την οποία δεν μπορούν να διαθέτουν οι νέες/νέοι εάν δεν ξεκινήσουν να δουλεύουν. Πρόκειται για φαύλο κύκλο.

Ο ρόλος των γονέων:

  

Περίπου το 50% των 3 εκατ. νέων που μπαίνουν κάθε χρόνο στα αμερικανικά πανεπιστήμια, απομακρύνεται από αυτά χωρίς πτυχίο μέσα στα επόμενα 6 χρόνια. Μόνο η Ιταλία έχει μεγαλύτερο ποσοστό από τις ΗΠΑ. (Στην Ελλάδα έχουμε το φαινόμενο της επιμήκυνσης των σπουδών χωρίς –σχεδόν-  περιορισμό, κάτι που οδηγεί αρκετούς φοιτητές στο να μην παίρνουν το πτυχίο τους ποτέ).

Η κρίση της εκπαίδευσης έχει αναβαθμίσει το ρόλο της οικογένειας στην καριέρα των νέων.  Διεθνώς υπάρχουν προγράμματα πανεπιστημιακής  εκπαίδευσης που δεν έχουν υψηλό κόστος, όμως οι διεθνείς έρευνες δείχνουν το εξής: τα παιδιά οικογενειών που δεν έχουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο είναι λιγότερο πιθανό να πραγματοποιήσουν τις κατάλληλες επενδύσεις στην εκπαίδευση (των παιδιών τους). Το βάρος που φέρνουν σήμερα οι νέοι δεν είναι από τις σπουδές στην τριτοβάθμια, αλλά από το γεγονός ότι δεν επένδυσαν στις κατάλληλες πανεπιστημιακές σπουδές.

Η δικτύωση και ο ρόλος της οικογένειας

Το βιβλίο χωρίζει τις νέες/ νέους σε ‘κολυμβητές’ (swimmers) και ‘περιπατητές’ (treaders). Οι ‘κολυμβητές’ προέρχονται από οικογένειες και κύκλους, που θα λέγαμε ότι ειναι ‘έχοντες’, οχι πάντως με την έννοια του χρήματος. Οι γονείς τους έχουν τρόπους να τους υποστηρίξουν αποτελεσματικά μέσα απο ευρύτερα κοινωνικά δίκτυα, με την παροχή πόρων, ώστε να πάρουν τα κατάλληλα πτυχία.

Πολλοί ‘κολυμβητές’ επιλέγουν (στις ΗΠΑ) να επιστρέψουν στην οικογενειακή εστία, ώστε να αποπληρώσουν τα δάνεια που είχαν πάρει για να σπουδάσουν και να κάνουν οικονομίες, ώστε να στηρίξουν την καριέρα τους.

Οι έρευνες σημειώνουν ότι διαγράφεται ένα ολοένα και περισσότερο διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα σε ‘κολυμβητές’ και ‘περιπατητές’. Οι ίδιες έρευνες καταγράφουν ότι οι περισσότεροι νέοι είναι ‘περιπατητές’. Στην ουσία αναπαράγουν τα μηνύματα που πήραν από τις οικογένειές τους, που έχουν χαμηλές οικονομικές δυνατότητες, είναι λιγότερο σταθερές και δεν παρακολουθούν τακτικά τη πορεία των παιδιών τους.

Στη τρίτη ανάρτηση θα δούμε κάποια στοιχεία για τη σχέση εργασίας και σπουδών, αλλά και την τοποθέτηση του νομπελίστα Paul Krugman, ότι η εκπαίδευση δεν αποτελεί λύση για το πρόβλημα της εργασίας.

Νέοι, ψάχνοντας για ζωή και για δουλειά, έτσι στα τυφλά – Μέρος Α΄

Μια πολυεθνική εταιρεία από το χώρο των καταναλωτικών προϊόντων μου ζήτησε να συμμετάσχω σε ένα πάνελ αξιολόγησης νέων ανθρώπων, για τη κάλυψη μιας θέσης. Πρέπει να πω ότι εντυπωσιάστηκα αρνητικά, από τα κενά που παρουσίαζαν αρκετές νέες και αρκετοί νέοι, από αυτούς που συμμετείχαν.

Οι περισσότερες/περισσότεροι είχαν αρκετά πτυχία, ‘χαρτιά’, αλλά αυτό δεν μπορούσε να καλύψει τα κενά που φάνηκαν είτε στα βιογραφικά είτε στη προσωπική συνέντευξη.

Στη συνέχεια καταγράφονται ορισμένα από αυτά, με την σκέψη ότι μπορούν να βοηθήσουν κάποιους άλλους:

Βιογραφικό χωρίς πυξίδα:

Αρκετοί είχαν καταθέσει ένα βιογραφικό προκάτ, που προφανώς το στέλνουν σε πολλούς αποδέκτες. Κάτι τέτοιο αδικεί τη νέα και το νέο που ψάχνει για δουλειά.

Έλλειψη προετοιμασίας στη συνέντευξη:

Αυτό με εντυπωσίασε περισσότερο από κάθε τι άλλο. Παρότι αρκετοί έδειχναν ότι καιγόντουσαν να πάρουν τη θέση,  δεν ήταν λίγες/λίγοι που προσερχόντουσαν στη συνέντευξη, χωρίς να έχουν επιχειρήσει να μάθουν κάποια SOS, να ρωτήσουν –έστω- κάποιο γνωστό τους την προηγούμενη μέρα… Το χειρότερο απ’ όλα ήταν ότι δεν είχαν κάνει ούτε ένα Google search…

Δε μετράει πλέον μόνο το ποιον ξέρεις:

Eμείς οι μεγαλύτεροι, πιθανόν να έχουμε παρασύρει τους νεότερους (είτε είναι εργαζόμενοι είτε παιδιά μας) στη λογική ότι δεν παίζει τόσο ρόλο το ‘τι ξέρουν’,  αλλά το ‘ποιον ξέρουν’. Στην Ελλάδα της τρόικας, ίσως αυτό έχει αρχίσει να αλλάζει... Ενδεχομένως, σε κάποιο μικρό ποσοστό, αλλά αλλάζει. Κάποιες εταιρείες και ορισμένοι οργανισμοί, ζητούν πλέον στελέχη που θα κάνουν καλά τη  δουλειά τους.

Οι νέες /νέοι που ψάχνουν μια καλύτερη θέση, ας μην υποτιμούν αυτή τη διάσταση... Κατανοώ ότι κάποιοι ικανοί μπορεί να έχουν κουραστεί να κάνουν συνεντεύξεις, που οι περισσότερες δεν έχουν θετική κατάληξη. Η κατάσταση είναι δύσκολη και οφείλουμε όλοι να ενθαρρύνουμε αυτούς τους ικανούς. Δε είναι μόνο θέμα δικαιοσύνης, αλλά κυρίως ζήτημα αύξησης της παραγωγικότητας. Όσο τις θέσεις θα τις παίρνουν οι ‘γνωστοί’ και οι ‘κολλητοί’ τόσο θα αναπαράγεται το μοντέλο της  χρεοκοπίας και του ζαμανφουτισμού.

Όποιοι θέλουν να δουν περισσότερα για τις σκέψεις μου, μετά την ανάγνωση 600 βιογραφικών μέσα στο 2010, μπορούν να διαβάσουν ένα παλιότερο post μου. Επειδή έχω –κυριολεκτικά- τη τιμή να με ρωτούν –όπως πολλούς από εσάς- νέοι, αλλά και γονείς, τί να κάνουν για να βρουν μια θέση εργασίας ή μια καλύτερη δουλειά,  είναι  χρήσιμο  να κάνω τις επόμενες μέρες δύο ακόμα αναρτήσεις, σχετικές με το θέμα...

Οι αναρτήσεις αυτές θα μας γυρίσουν λίγο πίσω ή θα επιχειρήσουν να μας πάνε πιο βαθιά...

Η ζωή και η καριέρα των νέων εξαρτώνται τόσο από την εκπαίδευση, αλλά και –περισσότερο από ποτέ- από την υποστήριξη των γονιών. Και στα δυο αυτά ‘γήπεδα’ η Ελλάδα έχει προβεί σε ακρότητες... Έχουμε φέρει τα πανεπιστήμια εδώ που τα έχουμε φέρει, ενώ οι έλληνες γονείς δείχνουν τόσο ‘έντονο’ ενδιαφέρον για τα παιδιά τους, ώστε αρκετές φορές τα φέρνουν σε πολύ δύσκολη θέση..

Να τα δούμε τις επόμενες μέρες, με αφορμή ένα βιβλίο , αλλά και ένα άρθρο του Paul Krugman, που μας βάζει στην τάξη και θυμίζει ότι η εκπαίδευση δεν είναι πανάκεια...

Ομάδα νέων «Δεν θέλω επιδοτήσεις από το κράτος»

Ομάδα νέων «Δεν θέλω επιδοτήσεις από το κράτος»

Πρόσφατα, είχα αυτή τη συζήτηση με μια ομάδα νέων με αποδεδειγμένα καινοτομικές (σε διεθνές επίπεδο μάλιστα) δραστηριότητες. Σε μια Θεσσαλονίκη που έχει πλέον πάρα πολλά καινούργια αλλά άδεια κτήρια, η παρέα τους έψαχνε ένα χώρο για να στεγαστεί. Κάτι ψέλλισα για κρατικά κτήρια που είναι υπαξιοποιημένα, αλλά δεν ήθελαν να ακούσουν..

Μοιραία, η συζήτηση κινήθηκε γύρω από το γιατί ολοένα και περισσότεροι νέοι άνθρωποι που έχουν πραγματικά δημιουργική «μαγιά» δεν ψάχνουν επιδοτήσεις από το κράτος. «Είναι τοξικά αυτά τα λεφτά» είχε πει πρόσφατα σε συνάντηση επιχειρηματιών με τον Πρωθυπουργό και το Υπουργό  Μιχ. Χρυσοχοϊδη, ο Γιώργος Τζιραλής, που είναι η ψυχή της προσπάθειας-πρότυπο OpenFund. (Το σημείωμα των g700 «Γενιά των 700 ευρώ», για εκείνη τη συνάντηση,  θα το βρείτε εδώ). Σκληρό αλλά σε μεγάλο βαθμό πραγματικό.

Ξεκίνησα λοιπόν με το να ρίξω την ιδέα  να δώσουν ένα πιο οργανωμένο χαρακτήρα στην ομάδα τους -ένα όνομα και ένας δικηγόρος αρκούν (αν και θα τους βγάλουν την πίστη οι διαδικασίες). Θα έχουν όμως όνομα, υπόσταση, στόχο, διεύθυνση, τηλέφωνο. Θα είναι ανεξάρτητοι. Και όνομα; Στην αρχή ακούστηκε το ευφυολόγημα να ονοματισθούν  «Δεν θέλω επιδοτήσεις από το κράτος».. Πέρα από την πλάκα, υπάρχουν πολύ σοβαρά θέματα σε αυτό το εγχείρημα...

Ποιο είναι όμως το επόμενο βήμα; Δύο σημεία κατά τη γνώμη μου: 

 

• Αυτό που επιδιώκουν (σύσταση ενός οικοσυστήματος προσπαθειών κάτω από την ίδια στέγη), φαινόταν στους δύο νέους κάτι στοιχειώδες, αλλά στην ουσία είναι απλώς ένα καλό πρώτο βήμα. Θα ήταν ευχής έργον να είχαμε τέτοιες κινήσεις σε 4-5 ελληνικές πόλεις, όπου υπάρχουν διάσπαρτα αξιόλογα νεανικά εγχειρήματα. Είναι τεράστιο έλλειμμα της χώρας, που το κάθε τέτοιο νεανικό εγχείρημα είναι χαμένο στο «διάστημα», δεν έχει συνομιλητές στο διάδρομο να ανταλλάσσει εμπειρίες, δεν μοιράζεται κάποια έξοδα κλπ.

 

• Το κράτος χρειάζεται πλέον τέτοιες ομάδες για συνομιλητές. Δεκάδες προγράμματα του ΕΣΠΑ θα μείνουν στα αζήτητα ή -χειρότερα- θα περιπέσουν στα νύχια των «καπάτσων» οι οποίοι παίρνουν μεγάλο μέρος των επιδοτήσεων και τις εξαφανίζουν με μαγικό τρόπο.

Η παράκαμψη του κράτους δεν είναι εύκολα εφικτή, γιατί εξακολουθεί να έχει φοβερά «χαρτιά» στα χέρια του. Ίσως μόνο μια στις 200 νεανικές προσπάθειες, μπορεί να απευθυνθεί  μόνη της στη διεθνή αγορά. Οι υπόλοιπες θα ήταν καλό να επωφεληθούν κάτι από τα απίστευτα assets τα οποία έχει δεσμευμένα, παρατημένα, θαμμένα, το ελληνικό κράτος, η τοπική αυτοδιοίκηση, η ελληνική κοινωνία.

Μου έλεγε πρόσφατα ένας αξιόλογος Γενικός Γραμματέας υπουργείου «η δουλειά του κράτους δεν είναι να δίνει επιδοτήσεις, αλλά να δημιουργεί εργαλεία». Εργαλεία που να δουλεύουν δηλαδή.. Γιατί οι νέοι από τη Θεσσαλονίκη, θα μπορούσαν να ενταχθούν σε ένα cluster, αν η πλειοψηφία τέτοιων χρηματοδοτήσεων δεν είχε καταλήξει σε απίστευτα σκηνικά. (Οι σημαντικές εξαιρέσεις έχουν ρόλο επιβεβαίωσης του κανόνα).
Ο Ειδικός Γραμματέας Ψηφιακής Σύγκλισης έδωσε μια ιδέα στο τελευταίο OpenCoffee  για την κατεύθυνση την οποία θα μπορούσαν να πάρουν κρατικά προγράμματα ώστε να παρέχουν εργαλεία και όχι τσάμπα χρήμα.

Θα γίνει πάλι policy hijacking και θα συνεχισθούν οι λαμογιές με νέα κόλπα;

Κανείς δεν μπορεί να το αποκλείσει, αλλά με τέτοια μέτρα είναι δυνατόν να δοθούν ευκαιρίες σε πραγματικά δημιουργικές και καινοτόμες ελληνικές προσπάθειες. Όπως ανέφερε και ένας νέος που είναι μέλος της κυβέρνησης: «Στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα η χώρα, είναι αναγκαία η δημιουργία κίνησης από χαμηλά, η οποία θα πιέσει το πολιτικό σύστημα και τη διοίκηση να απελευθερώσουν τις θαμμένες ευκαιρίες».

Στη σέντρα του HUB, στις 18 Νοεμβρίου

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η εκδήλωση του Ινστιτούτου Νεολαίας, στις 18 Νοεμβρίου. Θα παρουσιάσει πολιτικές, μεταξύ αυτών ο Ειδικός Γραμματέας Ψηφιακής Σύγκλισης θα έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει αυτά που είπε εν τάχει στο OpenCoffee. Από την άλλη θα γίνει παρουσίαση επιχειρηματικών εγχειρημάτων, που εισφέρουν χρήσιμη εμπειρία. Είναι απαραίτητα τα θετικά παραδείγματα, αλλά έχει αξία και η ορθή αξιοποίηση της Αποτυχίας.

Η μεγίστη αξία της Αποτυχίας, η ανοησία της Τελειότητας, 3 tips από Σαλονίκη και ένα από ΒΠ

Ένα από τα δράματα της χώρας είναι ότι η Αθήνα έχει πιει το μεδούλι από τις άλλες πόλεις... Όλες οι επιτυχημένες (με οποιοδήποτε κριτήριο) χώρες έχουν μια μικρή πρωτεύουσα και άλλες μεγάλες πόλεις, ώστε όποιος στομώσει στη μια πόλη, να μπορεί να πηγαίνει σε μια άλλη, να 'παίρνει αμπάριζα', να μπορεί να επανεκκινήσει. Να πηγαίνει για μερικές μέρες ή για πάντα, αλλά να έχει αυτό το option.

Αυτές είναι σκέψεις από μια ευκαιρία που είχα να συναντήσω στη Θεσσαλονίκη 40-50 ανθρώπους, εκ των οποίων όλοι είχαν μια εμπειρία από επιχειρηματικότητα ή από καινοτομία (ή και τα δύο μαζί). Φρέσκος αέρας, άνθρωποι με δημιουργικό μυαλό, καλή διάθεση και πολλή-πολλή ενέργεια για το μέλλον...

Σιχαίνομαι την κολακεία, άρα δεν εννοώ ότι αν κάνουμε μία τέτοια συνάντηση στην Αθήνα, δε θα βρούμε έναν αντίστοιχο αριθμό με αντίστοιχα χαρακτηριστικά. Μπορώ όμως να υποστηρίξω ότι

- Πρώτον, δεν φανταζόμουν τέτοιο βάθος, τέτοια αποτελεσματικότητα, τέτοια προοπτική από νεανικά εγχειρήματα στη Θεσσαλονίκη

- Δεύτερον, η αξία τους έγκειται στο ότι βρίσκονται εκεί -και όχι μέσα στο χωνευτήρι. Μπορούν να πολλαπλασιάσουν το τελικό αποτέλεσμα αν δουν τον κόσμο από το Θερμαϊκό και όχι από το Σαρωνικό.

Η αξία της Αποτυχίας, ενίοτε μεγαλύτερη από της Επιτυχίας


Τα είπε καλά ο Γιώργος Γάτος, εκ των οργανωτών του Open Coffee στη Θεσσαλονίκη. Τα έγραψε κιόλας, εδώ. Στην Ελλάδα υπάρχουν γύρω μας ένα κάρο αποτυχημένοι, που οι ίδιοι προσποιούνται ότι είναι επιτομή της Επιτυχίας, αλλά και το σύστημα γύρω τους αντιμετωπίζει ως μέλη μιας κάστας που έχει δύναμη, κάτι που θεωρείται αρκετό ώστε να προσποιούνται όλοι μαζί ότι όλα ήταν Επιτυχία.

Έχω ακούσει από τον Ανδρουλάκη για το bonus Αποτυχίας, πώς δηλαδή γνωστά πολιτικά πρόσωπα ενώ απέτυχαν σε όλα όσα τους ανέθεσαν οι κυβερνήσεις τους, αυτοί μετά έπαιρναν προαγωγή (δείτε πχ. τους περισσότερους υπουργούς Υγείας).

Ο Γ. Γάτος μιλάει για την ειλικρινή διαδικασία, όπου αυτούς που γνωρίζει μια αποτυχία, το παραδέχεται, κεφαλαιοποιεί την εμπειρία και την αξιοποιεί. Την χρησιμοποιεί για να κάνει το επόμενο βήμα, αλλά και για να μεταφέρει στους άλλους διδάγματα, που θα ήταν καλό να μην τα γευθούν στο πετσί τους.

Πριν κάποια χρόνια είχα διαβάσει ένα κύριο άρθρο στον Economist σχετικά με το τί ζημιά κάνει στην Ευρώπη (σε αντιδιαστολή με τις ΗΠΑ) το γεγονός ότι η κουλτούρα δεν δίνει περιθώρια στον πολίτη ή στον επιχειρηματία για αποτυχία.

Για την Ελλάδα είναι ακόμα χειρότερα τα πράγματα απ’ ότι στην Ευρώπη: η χώρα είναι ένα απέραντο σκηνικό reality show, όπου οι πολλοί το γλεντάνε με τις αποτυχίες των λίγων. Κι όμως... Αν έχει κάποιες ελπίδες να ανακάμψει η χώρα, αυτές θα βασίζονται σε λίγους επιτυχημένους και πάρα πολλούς αποτυχημένους, που θα δοκιμάσουν (και θα τους επιτρέψουμε) μια δεύτερη ευκαιρία. Η μαγκιά είναι να είσαι επιτυχημένος στην τελευταία προσπάθεια και δεν παίζει ρόλο αν είσαι αποτυχημένος στην πρώτη απόπειρα.

Ο Γ. Γάτος μιλάει και για την Τελειότητα που επιβάλλει το εκπαιδευτικό μας σύστημα, η οποία είναι μια φούσκα. Στη θέση της θα έπρεπε να χτίζεται η έννοια της Αριστείας.

90% θέλουν διορισμό και 10% να γίνουν επιχειρηματίες

Εντυπωσιακό αυτό που σημείωσε ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Περικλής Μήτκας. Στις ΗΠΑ όπου δίδασκε, το 90% των φοιτητών ήθελαν να ιδρύσουν δική τους εταιρεία. Στην Ελλάδα, το 90% των φοιτητών, κατά τον ίδιο, δεν θέλουν απλώς να γίνουν υπάλληλοι, αλλά δημόσιοι υπάλληλοι. Όπως λέει και ο καθηγητής του Μετσόβειου και φίλος Βασ. Μάγκλαρης, «βλέπω σαν φοιτητές μερικά από τα καλύτερα μυαλά της χώρας, που έχουν ως στόχο να δώσουν εξετάσεις στον ΑΣΕΠ».

Ηλικιωμένοι και εξουσία εχουν κόψει τις γεφυρες με τα νιάτα

Ψιλοάσχετο με τα παραπάνω, αλλά έχει -κατά τη γνώμη μου- μεγάλη αξία:
σε μια πρόσφατη συνάντηση με παράγοντες δημοτικού συνδυασμού των βορείων προαστίων, ετέθη το θέμα να επικοινωνήσει ο καθένας από τους 10 παρευρισκόμενους με 2-3 νέες/ νέους. Να ζητήσει την άποψή τους, όχι την ψήφο τους. Έχω σοκαριστεί από το γεγονός ότι όλοι -μα όλοι- δήλωσαν απροθυμία να το κάνουν. Δεν έχουν παιδιά; Δε διαθέτουν εξουσία; Αφελείς αυτές οι ερωτήσεις, σκέφτηκα στη συνέχεια. Όλοι σχεδόν οι παρευρισκόμενοι διαθέτουν και παιδιά και τοπική εξουσία, αλλά προφανώς το χάσμα με τους όποιους νέους γύρω τους είναι αγεφύρωτο. Δεν μπορούν να ζητήσουν κάτι, γιατί δεν είναι πειστικοί, κάπου (ή παντού) έκαψαν την πειθώ τους και την καλή προαίρεση.

Αυτό αποτελεί ένα δείγμα της σημερινής Ελλάδας. Χρειάζεται να ορίσουμε τα πράγματα από την αρχή, να ξαναβρουν οι γενιές τις γέφυρες. Πάνω απ’ όλα όμως να αντιληφθεί ότι η όποιας μορφής εξουσία δεν έχει νομιμοποίηση, εάν δεν μπορεί να συζητά με τους νέους, δηλαδή κυρίως να τους ακούει. Οι νέες/νέοι, τουλάχιστον αρκετοί από αυτούς, έχουν διάθεση να ανοιχτούν, σε όποιον απευθύνεται με ειλικρίνεια και ανοικτούς ορίζοντες.

Κάτι τέτοιο έγινε στη Θεσσαλονίκη, όπου η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς ζήτησε τη συμμετοχή και την άποψη των νέων. Αυτοί ανταποκρίθηκαν και -εννοείται- περιμένουν follow-up από το φορέα που τους κάλεσε. Να ορίσουμε, λοιπόν, τα πράγματά από την αρχή, όπως είναι το θέμα του TEDxAthens που θα διεξαχθεί στις 26-11-2010. Περισσότερα όμως γι’ αυτό σε κάποιο επόμενο ποστ.

Σκιερές πλευρές και φωτεινές χαραμάδες στο ελληνικό Web

Ο Γιώργος Αναγνωστόπουλος περιγράφει κάποιες δύσκολες πλευρές του ελληνικoύ Online Environment. Ενδεχομένως να ειναι ακόμα πιο ζόρικες, αν προσθέσει κανείς ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ελλήνων εκπαιδευτικών δεν έχουν Internet, ενώ το 90-95% των μαθητών λυκείου δεν γράφει κανένα μάθημα σε υπολογιστή. Το ό,τι ασχολούνται πολλοί μαθητές με MSN ή Facebook, δεν αλλάζει σχεδόν καθόλου τον γνωσιακό ψηφιακό αναλφαβητισμό που τους καταδικάζει η ελληνική εκπαίδευση.

Κι όμως μπορούμε να διακρίνουμε μια θετική πλευρά του ελληνικού ψηφιακού σύμπαντος: δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι αυτοί της χώρας (Ελληνες, αλλά και μετανάστες συμπολίτες μας) έχουν χτίσει μέσα από τον Online Ecosystem μια άλλη κοινωνικότητα. Βλέπουν λιγότερη τηλεόραση, έχουν περισσότερες πηγές ενημέρωσης (ακόμα και αν κάποιες είναι κίτρινες). Το πιο σημαντικό είναι πάντως ότι συμμετέχουν σε παρέες, Κοινότητες, κινήματα. Δεν έχουν ανάγκη να πάνε στα θλιβερά ελληνικά γήπεδα για να νοιώσουν ότι ανήκουν μέσα σε μεγάλο πλήθος. Ούτε περιμένουν έναν ολόκληρο χρονο για να συναντήσουν τους κοινής καταγωγής φίλους τους από τον Προυσσό Ευρυτανίας ή τα απομονωμένα ορεινά χωρία της Αρκαδίας.

Θεωρίες; Οχι... Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω στην αναζήτηση νέων δραστήριων ανθρώπων από μια περιοχή της χώρας, μακριά από την Αθήνα... Θα επανέλθω σε αυτό , ωστόσο αυτή τη στιγμή μπορώ να σημειώσω οτι υπάρχουν αρκετές νεες/νέοι που δεν έχουν ανάγκη τα κυκλώματα της Αθήνας ή τις παρέες του δανειακού Χρέους (της χώρας) για να διαθέσουν τη δουλειά τους στο εξωτερικό και να δημιουργούν χωρίς να δωσουν διαπιστευτήρια σε εκείνους που θα τους αφομοιώσουν. Μήπως ειναι περιφερειακές και περιθωριακές καταστάσεις; Αν κάποια υποσύνολα της ελληνικής κοινωνίας βρουν τον τρόπο να διασυνδεθούν με την διεθνή πραγματικότητα και αυτό ειναι μια ευκαιρία για την αισθητική τους και την καρριέρα τους, τότε δεν έχει τόσο σημασία αν θα αριθμούν 100.000 ή ένα εκατομμύριο. Εχει πολύ μεγαλύτερη αξία ότι αυτές οι 'μειονότητες' μπορουν να πάρουν οξυγόνο, να επιβιώνουν και να δημιουργούν χωρίς να υποβάλονται στην ισοπέδωση της πλειοψηφίας που θέλει να χτίζει αυθαίρετα κολλητά στον Τύμβο του Μαραθώνα (και να γιορτάζει, τάχα , τα 2.500 χρόνια από την ομωνυμη μάχη).

Πρακτικά, εκτός από εκείνες/εκείνους που θα τα καταφέρουν να μεταναστεύσουν, να εγκατασταθούν στο εξωτερικό, να υπολογίζουμε και τους άλλους, που θα συνεχίσουν να κατοικούν στην Ελλάδα, μα δεν τους καίει αν θα ψηφισθεί δήμαρχος κάποιος Ψωμιάδης, αφού θα έχουν χτίσει τις παρέες και τις Κοινότητές τους έξω από γεωγραφικούς περιορισμούς. Αγαπούν τα Μαθηματικά και παρόλο που το σχολείο μαθαίνει τα παιδιά να τα μισούν, αυτοί βρίσκουν μέσα από το Web, Facebook κάποιους άλλους μύστες, πέντε άτομα στην Πάτρα, δύο στην Πρέβεζα, 10 στα Γιάννενα , 15 στο Σαντιάγκο της Χιλής, 12 στην Αγία Πετρούπολη και 23 στο Χογκ-Κογκ κλπ).

H φωτεινή πλευρά μιας δύσκολης κατάστασης

Η Σοφια Γκιούσου βρήκε αρκετές περιπτώσεις που μέσα από τη δράση τους στο Web μπορούν να μας κάνουν να σκεφτόμαστε την πλευρά της ελπίδας και τη δημιουργίας. Κάποιοι, που δεν έχει σημασία αν δεν ξέρουμε το όνομά τους ακόμα ξεκίνησαν ένα εγχείρημα που παρέχει υποστήριξη σε όσους ψάχνουν δουλειά. Το site τους και ο λογαριασμός τους στο Twitter δείχνουν να παίρνουν φωτιά, κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη για κάποιους από εμάς, που συμβαίνει να διαβάζουμε μερικές 10δες ή 100δες βιογραφικά σε ένα μήνα.

Ακούστηκαν κάποια ερωτηματικά για ορισμένες από τις περιπτώσεις που ανέφερε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ ως παραδείγματα πολύ επιτυχημένων επιχειρηματικών προσπαθειών, ωστόσο δεν χωρούν ερωτηματικά για τον Δημήτρη Γλέζο και την Indifex. Δείτε καλύτερα πώς υποδέχθηκε ο ίδιος μια τέτοια προβολή, καθώς γνωρίζει ότι το εγχειρημα του ειναι στην αρχή και ζει σε μια χώρα, που πολλές φορές δίνει υπερβολική προβολή στα ταλέντα για να τα κάψει στη συνέχεια. Το ερώτημα για την δικιά του ταλαντούχα δουλειά, ειναι αν αυτη η χώρα θα καταφέρει να τον κρατήσει ή αν θα του δείξει το δρόμο για κάπου αλλού, όπου δεν θα έχουν ανάγκη ούτε να του ανάβουν υπερβολικά (και πρόωρα ίσως) φώτα, ούτε να τον βάζουν στις ουρές με αυτούς που ζητούν την χαρά της αρπαχτης επιδότησης.

Τα φωτεινά σημεία ειναι πιο πολλά απ’ όσα βλέπει ο καθένας μας, αλλά ο δρόμος ειναι πιο μακρύς απ’ όσο νομίζουν όσοι ζητούν μια σύντομη έξοδο από την πολύ δύσκολη θέση που έχει έλθει η χώρα.

Θα έχω τη χαρά αυτή την εβδομάδα να βρεθω εκτός Αθηνών με μια ομάδα νέων δημιουργών, που είναι πιο ζωντανές/ζωντανοί απʼ όσο μπορεί να αντιληφθεί η τύρβη της Πρωτεύουσας. Το Web αυξάνει την πιθανότητα να παραμείνουν δημιουργικοί χωρίς να αφομοιωθούν από το χωνευτήρι της Αθήνας, με τους πειρασμούς της διαπλοκής και τις κλίκες. Το Web παρέχει σε αυτούς τη δυνατότητα να διασυνδεθούν με την παγκόσμια αγορά χωρίς να δώσουν τα διαπιστεύτήρια τους στους 'κύκλους' της πρωτεύουσας.