H "χαμένη γενιά των marketeers", σύμφωνα με τον marketing chief της Unilever

Με τρόπο εμπειρικό ή και αυθαίρετο, σημειώθηκε σε ανάρτησή μου ότι το 2012 θα έχουν χαθεί οι μισές -από τις σημερινές- θέσεις στο marketing αρκετών brands, λόγω του paradigm shift που φέρνει ο καλπασμός του Online Ecosystem και των social media. O Simon Clift, υπό αποχώρηση marketing chief της Unilever, αναφέρεται στο ίδιο θέμα από μια διαφορετική γωνία, προφανώς έχοντας και στοιχεία και εμπειρία, όπως απαιτεί η θέση του.

Ανάμεσα στα άλλα που δηλώνει στο παρακάτω άρθρο των "Financial Times", είναι και η άποψή του για το ποιος τομέας της επικοινωνίας έχει κατακτήσει την ηγετική θέση στην κούρσα προς τον digital κόσμο, καθώς και πώς διατάσσει η Unilever τις δυνάμεις της για να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις.

Warning over "lost generation" of marketeers
By Tim Bradshaw
Published: April 5 2010

The outgoing marketing chief of Unilever has warned of a “lost generation” of brand managers who do not understand the web and social networks.

In his final interview before retiring, Simon Clift said he believed public relations agencies were best placed to profit from the rise of Facebook and Twitter, as traditional advertising agencies struggle to adapt to the digital world.

Mr Clift, 52, has been at the company for 28 years, much of it in the consumer-goods group’s personal care division. He has held a senior marketing role for the past decade, overseeing award-winning campaigns such as Dove’s Real Beauty and Persil’s Dirt is Good. That time has also seen traditional marketing techniques revolutionised by the web and consumers empowered by the ability to research and publish their views online.

Unilever, which commands one of the world’s largest advertising budgets, itself felt this most acutely when Greenpeace accused it of using palm oil from unsustainable sources with a YouTube spoof of a Dove ad. Mr Clift said: "There is a lost generation of marketeers. If you are 25 or 20, you know this stuff – you are brought up with Facebook and YouTube. If you are 50, you see your kids do it. Most of our brands are managed by people who have had to learn it".

Unilever has encouraged its staff to use sites such as Twitter and Facebook themselves, to understand them better and help them "live the space". Mr Clift said: "The people who have most needed it are the people aged between 30 and 45, running global brands because they grew up after it and haven’t seen their kids doing it. We are all learning. Unilever is ahead of much of the competition but behind consumers, which for marketers is not a comfortable place to be".

The agencies that work for Unilever, creating and planning its campaigns, are also involved in this "really rapid catch-up", he said. "We built our business on brilliant use of television. You can’t immediately change your competence".

PR agencies are taking an early lead in the social-media world, Mr Clift said. "PR used to be considered the poor relation of advertising. I think you could argue that word of mouth has always been the most effective form of communication. Digital PR is like word of mouth on steroids".

Keith Weed, Mr Clift’s successor as chief marketing officer, will also be in charge of communications at Unilever, reflecting the blurred lines between PR and traditional advertising.

Consumer goods companies have been slower than other industries, such as automotive and telecoms, to understand the importance of the web as a marketing tool. It does not reveal the proportion of its €5.3bn (£4.7bn) marketing budget that is spent online, Unilever doubled its digital investment in 2009 over the prior year and intends to double it again in 2010.

"We are closing the gap", said Mr Clift. But advertisers of all stripes are still experimenting with how best to position their brands on sites such as Facebook, where people are more used to chatting to friends than receiving commercial messages. Mr Clift said: "We are finding social media the biggest challenge of all because there is a question to be raised about whether you have any right to be there".

Brands such as Ben & Jerry’s ice-cream have run successful campaigns on Facebook, and he has worked closely with the site’s senior management, but Mr Clift admits Unilever has "no idea about the value of paid advertising on Facebook at the moment".

He said: "What is fascinating and scary is the nature of brands is changing. That requires a cultural change for companies like Unilever. We have to listen to genuine customer concerns. Companies aren’t set up for that".

Δημοσιογράφος του BBC, Chief Content Officer στην Edelman

Την ίδια στιγμή που τα ΜΜΕ περνούν κρίση σε όλα τα επίπεδα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, βρίσκεται σε εξέλιξη η ρήση των γκουρου "όλα τα brands πλέον, ειναι media companies". Σε αυτή την κατεύθυνση, η μεγαλύτερη ανεξάρτητη εταιρεία δημοσίων σχέσεων, η Edelman, προσέλαβε τον έμπειρο και προβεβλημένο δημοσιογράφο του BBC Richard Sambrook, με το χαρακτηριστικό τίτλο του Chief Content Officer.

Η εξέλιξη αυτή ερχεται σε συνέχεια της πρόβλεψης ότι η δημοσιογραφία θα συνεχίσει να υπάρχει παρά την κρίση, αλλά οι δημοσιογράφοι δεν θα δουλεύουν μόνο για media, αλλά και σε εταιρείες όπως η Starbucks, κλπ (δείτε το σχετικό κεφάλαιο από το e-book "Πώς θα είναι το 2012 τα media, το marketing, η δημοσιογραφία, η επικοινωνία").

Με άλλα λόγια η Edelman οργανώνει τη δουλειά της, ώστε να βοηθά τους πελάτες της να παράγουν και οργανώνουν το δικό τους περιεχόμενο (κείμενα, video κλπ). Δείτε περισσότερα εδώ...

«Δογματικές» θέσεις για το Internet και τη διαφήμιση

Σε δύο λεπτά «τηλεοπτικής» μου συνέντευξης από το capital.gr, είμαι απολύτως βέβαιος ότι περιέχονται «θέσφατα» και «δόγματα» και αναπόδεικτες ατάκες. Φέτος κλείνω 30 ακριβώς χρόνια επαγγελματικής σχέσης με τον γραπτό λόγο και είναι φυσικό να νοιώθω πολύ άβολα, όταν πρέπει να κάνω τοποθετήσεις σε 2-3 λεπτά, άρα χωρίς αποδείξεις, στοιχεία, links και παραπομπές.

Χθες ανακοινώθηκαν τα στοιχεία ενός από τα μεγαλύτερα διαφημιστικά δίκτυα, της WPP, και θα μπορούσε να πει κανείς ότι ενισχύουν την άποψη όσων λένε αξιωματικά, ότι η κλασσική διαφήμιση μειώνεται και κερδίζει η Διαδικτυακή επικοινωνία (σε όλες της τις μορφές). Μια τέτοια τοποθέτηση, σας το δηλώνω, είναι σχηματική και πρόχειρη.

Το τελευταίο εξάμηνο εντόπισα 13 αναλύσεις ισχυρών φορέων (π.χ., McKinsey) και πασίγνωστων bloggers (λ.χ., Brian Solis), με βάση τις οποίες έχω ετοιμάσει κατά 90% ένα μικρό «πανόραμα» απόψεων, αντιλήψεων, σεναρίων και εναλλακτικών θέσεων. Το θέμα του μικρού και πολύ υποκειμενικού «πανοράματος» είναι: «Τάσεις και αλλαγές στο marketing, τη διαφήμιση, την online επικοινωνία και τα media».

Σε γενικές γραμμές, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι:

-η δυναμική στον τομέα του marketing είναι υπέρ του online/mobile, που το 2011 θα έχει διεθνώς το 20% του budget
-το 20% είναι μειοψηφικό ποσοστό και θα μείνει για αρκετά χρόνια σε αυτή τη θέση το ψηφιακό μερίδιο του marketing
-παρότι είναι «μειοψηφικό» στον τομέα του budget, τείνει να αποκτήσει ηγετικό ρόλο από πλευράς καθορισμού του συνολικού marketing plan and mix
-η ψηφιακή πλευρά του marketing δεν είναι άλλος ένας πυλώνας, δίπλα στη διαφήμιση, τις δημόσιες σχέσεις, κλπ. Δημιουργεί τεκτονικές αλλαγές στο σύνολο του οικοδομήματος, από την τάση για μείωση του συνολικού budget, μέχρι το μοντέλο λειτουργίας των συμβουλευτικών υπηρεσιών επικοινωνίας
-το «μεγάλο κόλπο» είναι ότι ο διαφημιζόμενος, όχι μόνο έχει πλέον τη δυνατότητα (λόγω Internet, social media) να συζητά με τους πελάτες του, αλλά υποχρεούται να το κάνει
-για παρόμοιους λόγους με αυτούς που θίγεται το μοντέλο λειτουργίας των κλασσικών media (κυρίως του Τύπου), βρίσκεται σε σταυροδρόμι το μοντέλο λειτουργίας των διαφημιστικών εταιρειών...

Πιστεύω ότι θα έχω το χρόνο, να το φθάσω σε ένα τελικό σημείο, ώστε να τεθεί υπόψη σε όποιους ενδιαφέρονται να το «φυλλομετρήσουν», να το μελετήσουν ή να το αξιοποιήσουν ως αφορμή για να οδεύσουν προς άλλα μονοπάτια. Την διατύπωση αυστηρής κριτικής, έως καταγγελίας την έχει εξασφαλισμένη από ορισμένες πλευρές, αλλά και αυτό είναι μέρος του γοητευτικού παιγνιδιού της «έκθεσής» μου στα social media.

*vidcap via Capital.gr*

Ο εφιάλτης ενός Έλληνα διαφημιστή

Η εξομολόγηση που μου έκανε ο δυναμικός και επιτυχημένος Έλληνας διαφημιστής, ήταν μια έκπληξη για εμένα. «Σε μερικά χρόνια δεν θα υπάρχει το business της διαφήμισης, λόγω ανάπτυξης της online επικοινωνίας», ήταν η πιο δραματική δήλωσή του. Η έκπληξή μου οφειλόταν στο ότι επί δύο χρόνια, που ήμουν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΔΕΕ, της Ένωσης που εκπροσωπεί τις επιχειρήσεις της διαφήμισης και των δημοσίων σχέσεων, είχα την εντύπωση ότι οι Έλληνες διαφημιστές αντιλαμβάνονται την επέλαση των online communications, αλλά και ότι, επίσης, θεωρούν ότι η διαφήμιση έχει αρκετές δυνάμεις αντίστασης.

Όπως έχει γραφεί κατ’ επανάληψη σε αυτό εδώ το ιστολόγιο, η τοποθέτησή μου ήταν λιγότερο αισιόδοξη: παρότι στην Ελλάδα οι δυνατότητες του online marketing δεν είναι οι ίδιες με αυτές των ΗΠΑ και της Βρετανίας (ούτε καν της Ιταλίας), θεωρούσα και συνεχίζω να θεωρώ ότι η αποδόμηση των παραδοσιακών μορφών marketing και επικοινωνίας θα είναι ταχεία, απλώς θα συμβεί με κάποια υστέρηση, λόγω του ότι δεν υπάρχουν ακόμα online υποδοχείς μηνυμάτων επικοινωνίας στη χώρα μας. Δεν έχουν γίνει, δηλαδή, σημαντικές επενδύσεις σε sites, portals, social networks με ελληνικό περιεχόμενο, που θα φιλοξενήσουν τα μηνύματα των διαφημιζομένων.

(Χρησιμοποιώ πολύ καταχρηστικά αυτούς τους όρους: πρώτον οι «διαφημιζόμενοι» δεν θα κάνουν μόνο διαφήμιση, αλλά κυρίως θα βρίσκουν τρόπους επικοινωνίας και διαλόγου με τους πολίτες που τους ενδιαφέρουν. Δεύτερον, δεν θα εκπέμπουν μόνο μηνύματα, αλλά σε αρκετό βαθμό θα γίνονται καταλύτες διαλόγου).

Παρότι, όμως, θα υπάρχει αδυναμία της ελληνικής αγοράς online να αξιοποιήσει την διεθνή τάση υπέρ της διαδικτυακής επικοινωνίας, από την άλλη πλευρά τα ελληνικά παραδοσιακά media είναι πιθανόν να εισέλθουν σε μια κρίση που είναι πολύ πιο έντονη απ’ ό,τι συμβαίνει στις άλλες αγορές (ελπίζω να βρω το χρόνο, για να επανέλθω με πιο αναλυτικό τρόπο ως προς το θέμα αυτό)…

Με άλλα λόγια, μπορεί το 2011 οι ελληνικές εταιρείες να τοποθετούν μόνο το 10-15% του budget τους στην online επικοινωνία (σε σχέση με το 20% διεθνώς), ωστόσο αυτό το κομμάτι του marketing plan πιθανόν να είναι στη «θέση του οδηγού». Ο σχεδιασμός του marketing plan μάλλον θα έχει ως θεμέλιο λίθο την online πλευρά του. Όπως λένε διεθνείς γκουρού και το βροντοφώναξε πρόσφατα έρευνα της McKinsey, το online marketing δεν θα εξαντλείται σε μια σειρά ενεργειών, παράπλευρές στη διαφήμιση και τις δημόσιες σχέσεις, αλλά θα είναι ένα «μαγικό φίλτρο», στο οποίο θα εμβαπτίζονται όλες οι άλλες ενέργειες.

Αν δούμε ορισμένες διεθνείς αναλύσεις, παρόλο που -πάντοτε τονίζω- τίποτε δεν μεταφέρεται στην Ελλάδα μηχανιστικά, θα διαπιστώσουμε ότι ο εφιάλτης του διαφημιστή, που ανέφερα στην αρχή του post, δείχνει ότι ο ογκώδης «λευκός ελέφαντας» με το online πέλμα είναι εδώ, γύρω μας. Για παράδειγμα, το μότο «η διαφήμιση αλλάζει για πάντα» το έχει διαβάσει και ακούσει ο καθένας μας από 100 πλευρές. Μια οπτική γωνία είναι αυτή του Advertising Age που βασίζεται σε στοιχεία της εταιρείας ερευνών Forrester, και η οποία είχε παρουσιαστεί πριν από λίγες ημέρες και στο knowhow.gr.

Κλασσική επικοινωνία/ενημέρωση versus Internet world

Η επέκταση του Internet, σε συνδυασμό με την κρίση, δεν πλήττει μόνο τις εφημερίδες και όλα τα κλασσικά Μέσα, ακόμα και την τηλεόραση. Θίγει και το μέχρι σήμερα μοντέλο της επικοινωνίας/διαφήμισης.

Στις Κάννες παρουσιάστηκε ένα βιβλίο με τίτλο «Οι δημόσιες σχέσεις είναι νεκρές», ενώ έχω διαβάσει δεκάδες posts σοβαρών παγκόσμιων αναλυτών, που επιχειρηματολογούν για ποιο λόγο το μοντέλο που μέχρι τώρα επικρατούσε στις καμπάνιες προβολής, τείνει προς το τέλος του.

Ο επικεφαλής της καμπάνιας του Obama, αυτού, δηλαδή, που άλλαξε ριζικά το μοντέλο της μεγαλύτερης προεκλογικής καμπάνιας του κόσμου, αλλάζει κάπως τα παραπάνω, όταν λέει ότι πρέπει να σεβαστούμε την «παλιά σχολή».

Οι τάσεις, πάντως, είναι σαφείς και οι γνώμες που ακούμε είναι πάρα πολλές και μας ζαλίζουν… Είμαστε στη μέση του ποταμού, τα κύματα είναι πανίσχυρα, ο θόρυβος πολύ μεγάλος, αλλά πρέπει να συζητήσουμε.

Στην Ελλάδα το μεγαλύτερο μέρος της μάχης εξελίσσεται γύρω από το Κράτος: ποιος τομέας που είναι σε δυναμική μετάβαση, θα εξασφαλίσει περισσότερη «υποστήριξη». Δίκοπο μαχαίρι… Η υποστήριξη (δείτε τη μείωση των τιμών των αυτοκινήτων) βοηθάει πρόσκαιρα το παλιό μοντέλο, αλλά δεν μπορεί να το διατηρήσει στον «αφρό», αν η παγκόσμια αγορά έχει πάρει την κατεύθυνση του μέλλοντος.

Παγκόσμια «Φαίδρα» με Helen Mirren και τεχνολογία, σε σύγκριση με βαλκάνιες τελετές

Αξίζει να διαβάσετε το κείμενο του Economist για το πώς θα είναι η παράσταση της «Φαίδρας» του Ρακίνα από το London National Theatre, στις 25 Ιουνίου. Δεν θα έχει μόνον Helen Mirren (φωτο), αλλά και πολύ τεχνολογία… Θα είναι μια παγκόσμια παράσταση, που θα την δουν πολλοί –πολύ πέρα από το θέατρο που θα παίζεται.

Το National Theatre πειραματίζεται και παίρνει ρίσκο… Συνδυάζει μια κλασσική τραγωδία με ψηφιακή τεχνολογία. Πέρα από την βασική θεατρική σκηνή, θα δημιουργηθούν δεκάδες virtual σκηνές, για να απολαύσουν την παράσταση και πάρα πολλοί φίλοι του θεάτρου, της τραγωδίας ή της τέχνης γενικότερα, που δεν θα είχαν τη δυνατότητα να την χαρούν.

Η παράσταση θα φιλοξενηθεί και στην Επίδαυρο στις 10 και 11 Ιουλίου, όπου πιθανόν να υπάρξει συνωστισμός από κάποιους που θα θέλουν να συνδυάσουν τις γνωστές ταβέρνες της περιοχής με την ερμηνεία της Helen Mirren.

Οι ξένοι διατηρούν την παγκόσμια αίγλη του πολιτισμού, παρά τις προσπάθειές μας. Η παράσταση της «Φαίδρας» δίνει και αυτή κάποιες ιδέες για το πώς τα εγκαίνια του Μουσείου της Ακρόπολης, θα μπορούσαν να είχαν διεκδικήσει ένα παγκόσμιο κοινό, αντί να περιοριστούν σε μια «βαλκάνια» τελετή…

Νέο Μουσείο Ακρόπολης: λίγες προσωπικότητες, απουσία της παγκόσμιας Κοινότητας. Πού οφείλεται το έλλειμμα…

Ο πάντα μεθοδικός Νίκος Αναγνώστου έψαξε και κατέγραψε την ελάχιστη συζήτηση στην παγκόσμια «πλατεία» για το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Σύμφωνα με τα ελληνικά κανάλια (βραδινό δελτίο Mega 20/09), υποτονική ήταν και η κάλυψη από τα διεθνή Μέσα, ιδίως μετά τα εγκαίνια. Όσον αφορά στις προσωπικότητες που αποδέχτηκαν την πρόσκληση για τα εγκαίνια, έχει ήδη γίνει αποτίμηση της πολύ φτωχής παρουσίας τους. Ακόμα και αν ήταν, όμως, μεγαλύτερη η παρουσία τους, δεν θα άλλαζε ούτε σημείο από την παρακάτω διαπίστωση.

Η καμπάνια που έγινε για τα εγκαίνια είχε ένα τεράστιο έλλειμμα: αγνόησε την παγκόσμια κοινή γνώμη και –κυρίως- όλες εκείνες τις κοινότητες που είναι κοντά στον ελληνικό πολιτισμό, τις ομορφιές της χώρας μας, στην Ακρόπολη και στα απόντα γλυπτά. Η ιστορία έχει κρίνει πως ο κύριος τρόπος προσέγγισης αυτού του κοινού είναι το Διαδίκτυο και μέσα σε αυτό τα social media. Η υπόθεση έχει κριθεί! Τελεσίδικα… Είναι κατανοητό να μην το γνωρίζουν αρκετοί στην Ελλάδα, ιδίως εκείνα τα στελέχη του πολιτικού συστήματος που ασχολούνται με καθαρά εσωτερικές υποθέσεις και δεν ενημερώνονται τακτικά για τις εξελίξεις στον κόσμο, πολλές εκ των οποίων δεν μπορεί να επηρεάσει η χώρα μας.

Δύο διαφορετικοί φορείς επιχείρησαν να υποβάλουν προτάσεις τόσο στον προηγούμενο υπουργό κ. Μιχάλη Λιάπη, όσο και στον σημερινό, τον κ. Αντώνη Σαμαρά. Ήταν προφανές ότι ήδη είχαν μπει σε τροχιά ελληνοκεντρικές διαδικασίες, τέτοιας φιλοσοφίας που δεν μπορούσαν να λάβουν υπόψη της το αυτονόητο που θα έλεγε η πιο μικρή εξειδικευμένη εταιρεία της Νέας Υόρκης ή του Λονδίνου, ακόμα και του Μιλάνο. Θα ήταν χρήσιμη μια καμπάνια, που θα κινητοποιούσε ενεργούς πολίτες και όχι μόνο 4-5 Βρετανούς βουλευτές και 2-3 Αμερικάνους γερουσιαστές. Θα έβαζε στην εικόνα χιλιάδες φίλους του ελληνικού πολιτισμού, από το Σαντιάγκο της Χιλής, μέχρι το Τόκιο και τη Στοκχόλμη. Θα βοηθούσε να δημιουργηθεί μια πλατφόρμα, όπου χιλιάδες απλοί πολίτες που δεν ανέχονται την αδικία σε οποιαδήποτε μορφή της, θα έβαζαν την υπογραφή τους και θα ένωναν τη φωνή τους.

Ήδη δημιουργήθηκε αυθόρμητη κινητοποίηση με petition στο Twitter και στα άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά είναι αδιανόητο να είναι παντελώς απούσα η ελληνική Πολιτεία. Ο Jason Calacanis έκανε τα θετικά του σχόλια και προσφέρθηκε να μιλήσει σε Βρετανούς φίλους του, αλλά το πιο πιθανόν είναι ότι στο υπουργείο Πολιτισμού δεν έχουν αντιληφθεί αυτή την κίνηση, όπως και πολλές άλλες παρόμοιες, που η κάθε μια έχει πραγματική δύναμη, όχι μόνο διαδικτυακό θόρυβο. Ακόμα και ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος που δεν φημίζεται για την συμπάθειά του στο Internet, σημείωσε σε μια δήλωσή του πως θα έπρεπε να είχε αξιοποιηθεί.
Κάποιοι φίλοι, που σερφάρουν τακτικά στο Διαδίκτυο, θα έχουν αντιρρήσεις… Θα πουν να αφήσουμε τα social media μόνα τους να εκφράσουν την συμπαράστασή τους στην επιστροφή των Μαρμάρων. Πράγματι έχει μεγάλη δημοφιλία στην Ελλάδα η ουτοπική άποψη ότι τα brands (οι επιχειρήσεις, αλλά και οι χώρες , όπως η Ελλάδα) δεν έχουν θέση στην «ανεξάρτητη από συμφέροντα διαδικτυακή κοινότητα». Οι εξελίξεις δείχνουν ότι τα brands έχουν δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση να κάνουν καμπάνιες στο Internet και τα social media. Διάλογος χωρίς τα brands, είναι ελλιπής και μόνο στην Ελλάδα μπορούμε να σκεφτόμαστε κάτι τέτοιο…

Είμαστε υπερήφανοι για το νέο Μουσείο και αυτό είναι από μόνο του θετικό γεγονός. Τα εγκαίνιά του όμως τα κάναμε ελληνοκεντρικά, με κύριο μέλημα τα εγχώρια Μέσα και την ελληνική κοινή γνώμη. Αν υπήρχε στόχευση για την παγκόσμια κοινή γνώμη, τότε το Διαδίκτυο θα ήταν μονόδρομος. Εκτός και αν θέλαμε να ακουστεί μόνο στο εσωτερικό η «μάχη» για την επάνοδο των Μαρμάρων του Παρθενώνα και δεν επιθυμούσαμε να ενοχλήσουμε στ' αλήθεια το Βρετανικό Μουσείο.

*photo via flickr*

Δικτύωση και δημόσιες σχέσεις, η εικονοκλαστική κίνηση του Jason Calakanis

H διείσδυση του Internet αλλάζει δραστικά το σύνολο της επικοινωνίας, από τη διαφήμιση μέχρι τις δημόσιες σχέσεις. Κάποτε οι δημόσιες σχέσεις πάσχιζαν να αυξήσουν τη δημοσιότητα στα media. Tώρα, το παιγνίδι έχει αλλάξει με τα social media.

To άρθρο που βρήκα, αποτελεί μια ανάλυση για τις τάσεις και τις σχετικές αντιλήψεις. Εκτός των άλλων, αναφέρεται και στη ριζοσπαστική τακτική του Ελληνοαμερικανού star των social media, Jason Calakanis, που βρήκε το δικό του δρόμο για να επωφεληθεί από τις εξελίξεις

*photo via flickr*

Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση: ακριβό μου μυστικό και τα έργα-ζόμπι

Σε μια πρόσφατη συνάντηση εργασίας, ένας δραστήριος ακαδημαϊκός υπενθύμισε ότι, σε παλαιότερες στρατηγικές της αναλύσεις, η Κοινωνία της Πληροφορίας δήλωνε ότι σε κάθε έργο πρέπει να αφιερώνεται το 10% του Προϋπολογισμού για δράσεις επικοινωνίας με τους πολίτες.

Αυτό το ιστολόγιο το έχει γράψει δεκάδες φορές, ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα υλοποίησης των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, είναι η σχεδόν ολοκληρωτική απουσία επικοινωνίας τους προς τους χρήστες, πολίτες, δημότες, επιχειρήσεις κλπ. Οι πολίτες δεν γνωρίζουν τα έργα για να τα χρησιμοποιήσουν. Οι χρήστες δεν έχουν επίγνωση των έργων (π.χ., στον τομέα πληροφορικής της υγείας, πολεοδομίες), ώστε να πιέσουν κόντρα στις σκανδαλώδεις καθυστερήσεις και στις ολοφάνερες απόπειρες υπονόμευσης. Μικρές ομάδες συμφερόντων έχουν μεγάλο όφελος να μποϋκοτάρουν τα έργα πληροφορικής, ώστε να διατηρηθεί το καθεστώς συναλλαγής με τον πολίτη…

Τι συμβαίνει όταν γίνονται κάποιες καμπάνιες διαφήμισης; Αυτό τον καιρό βρίσκονται στο «αέρα» καμπανιες για διάφορα έργα του Interreg, προϋπολογισμού μερικών εκατομμυρίων ευρώ. Για να μην θεωρηθεί ότι κάνω τον τιμητή, πρέπει να σημειώσω ότι ακόμα και αν είχε η εταιρεία μου κάποια υπεργολαβία, δεν θα καταφέρναμε να κάνουμε κάποια διαφορά.

Τα περισσότερα έργα επικοινωνίας , μετά από γνωστές διαδικασίες διαγωνισμών, καταλήγουν σε ανούσιες διαφημιστικές δαπάνες, που:
- το μήνυμά τους δεν ενδιαφέρει τους πολίτες,
- δεν είναι ξεκάθαρο τι θέλουν να πουν,
- προωθούνται σχεδόν αποκλειστικά στη διαφήμιση και δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη άλλων δράσεων που θα «ενέπλεκαν» τους πολίτες, τους χρήστες, τις πρωτοπορίες…

Το e-government, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, είναι ωραίοι όροι για εκδηλώσεις, όπου όλοι έχουμε κάτι ωραίο να πούμε και να κάνουμε το «κομμάτι» μας. Είναι καιρός να κάνει ο καθένας μας κάτι στο χώρο ευθύνης του, γιατί είναι πολλά τα πεταμένα λεφτά και ακόμα περισσότερα τα έργα-φαντάσματα.

To brand «Ελλάδα», πού να βρίσκεται;

Εδώ και αρκετά χρόνια, φαίνεται προκλητικό το θέμα «πώς πορεύεται το brand “Ελλάδα”;».

Ο καθένας μας έχει άποψη, γιατί η κατάσταση είναι πρόδηλη, όσο και ανησυχητική.

Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση, καταγράφει τα στοιχεία και τα δεδομένα που υποψιαζόμαστε…

*photo via flickr*

Κρίση, οι ευθύνες των ανθρώπων της επικοινωνίας και του PR

Ο Richard Edelman (φωτο) τα λέει με το όνομά τους. Αν δεν έχετε χρόνο να διαβάσετε το post του, ιδού οι επικεφαλίδες με τηλεγραφικό τρόπο.

Οι άνθρωποι της επικοινωνίας και των δημοσίων σχέσεων, δεν είναι από τους «πρωτεργάτες» της κρίσης, ωστόσο έχουν ευθύνες, επειδή:
1. συνέβαλαν στο να προβληθούν ως «υπερήρωες» τα golden boys που κατέστρεψαν τις τράπεζες και το σύστημα της αγοράς,
2. δεν έδωσαν με σθένος τη μάχη κατά της δικηγορίστικης αντίληψης «να μιλάμε όσο το δυνατόν λιγότερο»,
3. δεν έσπρωξαν, ώστε να πάμε από μια κοινωνία των μετόχων (που ήθελαν ολοένα και μεγαλύτερα μερίσματα) σε μια κοινωνία των κοινωνικών εταίρων (που νοιάζονται και για άλλα θέματα, που τσεκάρουν την απληστία),
4. αφησαν την εντύπωση ότι οι business είναι συνώνυμες του αχαλίνωτου κέρδους, όταν εκατομμύρια άνθρωποι που επιχειρούν αμείβονται με χαμηλότερες αμοιβές απ’ ό,τι πολλοί μισθωτοί και αναζητούν τη δημιουργία. Η άτακτη στροφή προς τον προστατευτισμό και τον κρατισμό, θα έχει κόστος και τίμημα…

Δείτε το με την ησυχία σας παρακάτω:

PR’s Responsibilities in the Current Crisis

As the global financial crisis has evolved into a serious worldwide recession, most of the critics’ venom has been reserved for the banking industry. But my friend, Matthew Bishop of the Economist, asked me in an email yesterday what the PR business has learned from the meltdown. While I do not believe that our sector was a primary contributor to the present malaise, there are clear areas for improvement, as follows: First, we facilitated a cult of personality around business leaders, particularly those in the financial services sector. The paeans to captains of private equity and hedge fund CEOs in 2006-2008 were eerily similar to articles only a decade earlier on dot-com entrepreneurs and New Economy darlings such as Tyco and Global Crossing. The business press wanted heroes and we helped to create them. Second, we lost the transparency wars to the lawyers, who opted for sanctity of content and avoidance of litigation risk over full explanation of objectives and disclosure of specific investments. The ensuing confusion on the business model has been detrimental to companies. It also undermines the relationship between employer and employees, as redundancies are initiated without understanding of the economic necessity of change. Third, we failed to persuade management of the evolution from a shareholder to a stakeholder society in which a broader set of criteria are applied to evaluate success of the enterprise. Such a transition calls for a more consultative approach with employees, NGOs, government and consumers, as well as the pursuit of returns to reward investors. Fourth, we have not sufficiently communicated the central role of business in improving society, generating jobs, or raising living standards. The current call for protectionism is one example of short-sighted thinking and an impassioned knee-jerk reaction. We have told stories laden with statistics and using economists as spokespeople, but are failing to counter the human interest tales of lost jobs. Out of frustration, people are turning to government as option of first resort. This is an inflection point for our profession. The present crisis requires PR professionals to advise the C-suite on how to bridge to constituencies from civil society to government. We should use this crisis to move an agenda that encompasses both policy change and continuous communication. Business is expected to behave differently by explaining its plans prior to implementation and by listening to the broader community. We can help regain business’ license to operate by establishing consensus for action, then demonstrating performance against transparent goals.

*photo via flickr*

Επικοινωνία και κρίση: φορείς «κουκουλώματος» ή συντελεστές χτισίματος εμπιστοσύνης…

Η ΕΔΕΕ(Ενωση Εταιρειών Διαφημισης και Επικοινωνίας), της οποίας είμαι μέλος του ΔΣ, και η Ενωση Διαφημιζομένων Ελλάδος (ΕΔΕ), οργανωσαν εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής με θέμα «Brands, Επικοινωνία, ΜΜΕ σε κρίση;».

Στους κύκλους των επαγγελματιών του marketing και της επικοινωνίας υπάρχουν δύο τάσεις:
1. «Η κρίση πιέζει τα budgets της επικοινωνίας και της διαφήμισης. Να αντιπαρατεθούμε σε αυτήν την αντίληψη, υποστηρίζοντας με σθένος ότι οι δαπάνες marketing είναι παραγωγικές επενδύσεις».
2. «Η κρίση φέρνει στην επιφάνεια δομικά στοιχεία της αγοράς και του marketing. Να τα δούμε σε βάθος, γιατί οδεύουμε σε μια αλλαγή μοντέλου, όπου θα πρέπει να αλλάξουμε και εμείς».

Είμαι θιασώτης της δεύτερης προσέγγισης… Κατά τη γνώμη μου, δεν είμαστε μπροστά σε ένα κυκλικό φαινόμενο, όπου βλέπουμε μια μείωση των budget marketing κατά 20-30% (στην Ελλάδα μπορεί να είναι παραπάνω), κάτι που θα επανέλθει σε ένα ή δύο χρόνια, όταν θα φθάσουμε στην ανάκαμψη.

Παντα κατά την προσωπική μου άποψη, είμαστε μπροστά σε αυτό που λένε στην επιστημολογία paradigm shift. Αλλάζει ριζικά ο τρόπος που θα γίνονται τα πράγματα, όχι μόνο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά και στο marketing, στην επικοινωνία. Είναι ανούσιο να συνεχίσω να αναφέρομαι στις προσωπικές μου απόψεις, όταν στην εποχή του Internet, μπορώ να επιλεστώ τις απόψεις δύο πολύ πιο εγκύρων και ισχυρών φωνών.

Στα δύο επόμενα posts θα γίνει αναφορά στους εξής:
-Richard Edelman: πού φταίξαμε οι άνθρωποι της επικοινωνίας στην εμφάνιση της κρίσης και τι μπορούμε να κάνουμε.
-Τechcrunch.com: Internet εναντίον διαφήμισης, δεν είναι ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά μια ανατροπή στο marketing οπως το γνωρίζουμε.

Στην Ελλάδα, όπως δείχνει και η έρευνα της Public Issue, η εμπιστοσύνη προς τους φορείς της επικοινωνίας , των δημοσίων σχέσεων και της διαφήμισης , είναι μακριά από το επιθυμητό σημείο. Αυτό μπορεί να αποτελεί αυστηρή κριτική προς τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι φορείς της επικοινωνίας , αλλά δεν μπορεί να σβήσει την ανάγκη για χρησιμοποίηση κανόνων και τεχνικών επικοινωνίας. Κάποιων άλλων από εκείνους (του «κουκουλώματος») που χρησιμοποιήθηκαν στο Βατοπέδιο, αλλά κανόνων. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεν θα έχει μόνο αλλαγές, πολιτικών, νόμων και προσώπων. Θα χρειαστεί και δράσεις, που θα ενημερώσουν τους πολίτες, θα αναπτύξουν διάλογο μαζί τους, θα φέρουν feedback, θα επιβεβαιώσουν τις νέες πρακτικές και αντιλήψεις.

Το ίδιο θα δούμε και στα θέματα της διαφάνειας, της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, στην προστασία του περιβάλλοντος. Οι ενδιαφερόμενοι, ας διαλέξουμε στρατόπεδο.

*photo via flickr*

Η μηχανή επικοινωνίας και PR που λέγεται Obama

Ήταν χωρίς αμφιβολία το brand της προηγούμενης χρονιάς. Ο Obama είναι η πιο δυνατή μηχανή επικοινωνίας που υπάρχει στον κόσμο αυτή τη στιγμή. Για το λόγο αυτό, ας μη ζητάμε από εγχώριους πολιτικούς να κάνουν κάτι όπως Obama…

Από την άλλη πλευρά, όποιος βλέπει λίγο μακριά, πρέπει να παρακολουθεί τον Αμερικανό Πρόεδρο, ώστε να συνειδητοποιεί πώς γράφονται οι κανόνες της επικοινωνίας και του στρατηγικού PR.

Μένω σταθερός στην άποψη που είχα σημειώσει σε αυτό εδώ το ιστολόγιο, ότι στην επικοινωνία υπάρχει η εποχή προ Obama και η μετά από αυτόν. Οποιαδήποτε σύγκρισις με τα συμβαίνοντα εν Ελλάδι, μπορεί μόνο να τροφοδοτήσει ανέκδοτα σε μια περίοδο που χρειαζόμαστε το γέλιο…

*photo via flickr*

«Πιάτσα εμποράκων» ή αγορά υπηρεσιών…

Κάποτε, ένα υψηλόβαθμο στέλεχος του marketing εταιρείας τηλεπικοινωνιών, μου είπε ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα με νοοτροπία εμπόρων. Δεν έχουμε κουλτούρα υπηρεσιών… Τι λέει ένας εμποράκος; «Πάρε αυτό το προϊόν, φύγε, κι εγώ θα βγάλω ένα 100%, ένα 200%. Δε με νοιάζει αν ξαναπατήσεις στο μαγαζί μου ή αν δεν ξαναπατήσεις».

Στις υπηρεσίες τα πράγματα είναι διαφορετικά: ο επαγγελματίας πρέπει να χτίσει τη σχέση με τον πελάτη, γιατί το κέρδος / όφελος προκύπτει από το πόσες φορές θα γυρίσει ο πελάτης να πάρει υπηρεσίες, τι θα πει στον κύκλο του ως word of mouth, κλπ.

Σερφάροντας στην μπλογκόσφαιρα, βρήκα δύο πολύ ωραία post για τα θέματα αυτά, που δεν θα τα βρείτε σε κλασσικά βιβλία ούτε στον Τύπο. Στο πρώτο μπορείτε να δείτε πώς οδηγούνται να συμπεριφέρονται οι διάφοροι πάροχοι συμβουλευτικής, λόγω της αντιμετώπισης που έχουν από τους πελάτες του, ενώ στο δεύτερο μπορεί κανείς να βρει μερικές χρήσιμες συμβουλές για το πώς μπορεί να κάνει το consulting, χωρίς να βρεθεί να παρέχει «δωρεάν υπηρεσίες». Τα δύο κείμενα, εκτός από καλογραμμένα, είναι και αρκετά χρήσιμα, διότι είναι βιωματικά…

*photo via flickr*

Σχόλια – «μαϊμού» και απάτες στο Διαδίκτυο

Άρχισαν και στην Ελλάδα οι καταγγελίες για ορισμένα blogs, portals, κλπ, σχετικά με την επισκεψιμότητα που εμφανίζουν… Το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό, αλλά διεθνές, και έχει σχέση με τα εργαλεία μέτρησης, αλλά και τις μεγάλες δυνατότητες της τεχνολογίας…

Ωστόσο, το ψέμα και οι απάτες έχουν κοντά ποδάρια… Πάντως, για να μην είμαστε άδικοι με τον ψηφιακό κόσμο, να θυμίσουμε ότι πριν ένα χρόνο είχε αποκαλυφθεί στις ΗΠΑ μια μεγάλη απάτη: εμφανιζόταν ότι οι συνδρομές πολύ γνωστών περιοδικών (Time, Business Week, αν θυμάμαι καλά) ήταν πολύ περισσότερες από τις πραγματικές…

Στο πεδίο του Internet, απλώς, -αφού δεν υπάρχουν στοιχειώδεις πιστοποιήσεις- λόγω του αναρχικού/χαοτικού χαρακτήρα του Δικτύου, «μαϊμουδιές» μπορεί να κάνει και ο τελευταίος blogger που θέλει να εμφανίσει «χτυπήματα», συνδέσμους που κάνουν άλλα blogs στο δικό του κλπ…

Παρακάτω, μπορείτε να δείτε μερικά στοιχεία που προέρχονται από την Edelman, γύρω από τα «κόλπα» που γίνονται στο Διαδίκτυο, ιδίως, δε για τις online κριτικές.

Online Reviews and Ethics
On the heels of the 2009 Edelman Trust Barometer, the Friday5 topic this week goes back to ethics in communication, specifically related to online reviews. What happens when companies intentionally create deceptive messages online? This practice has been around for years and has sprouted a variety of pejorative terms, including sockpuppeting and astroturfing. In many cases, the culprits are caught and called out by attentive online citizens. Here are a few examples of companies that were called out for going astray on the ethics of online reviews.

1. From an article in the Financial Times, an employee at Belkin offered $0.65 per positive review on Amazon. A blogger revealed the scam, which led to an apology from the organization's president, but not before the story was picked up across the web.

2. Another example from the FT article comes from Shelfari, a social networking site for people who love books. After complaints about the site's design and usability, more than 50 positive comments appeared around the web from a user named "schaufferwaffer." The commenter was quickly revealed to be a Shelfari employee; the company blamed an intern who knew no better and promised it would never happen again.

3. Yelp, a site for users to post reviews about local businesses, was called out this week for allegedly removing negative reviews for those companies that agreed pay to advertise with the site, while those who refused to advertise often saw positive reviews replaced by negative reviews. Yelp is being blamed for commissioning its employees to write these reviews, both positive and negative, based on a company's willingness to pay.

4. On February 19, a blogger called out another online review site for letting advertising dollars influence reviews. This time it was CityPages.com, a site based in Minneapolis, Minnesota. The blogger noticed that some reviews had been copied and pasted directly from company websites, and soon discovered that the reviews were coming from City Pages staff who were writing undercover positive reviews for local companies who had given advertising dollars to the site.

5. In general, it seems that fake comments and reviews planted by companies have been taking their toll on consumer trust. Check out some of the conversations happening across the web right now related to fake reviews.

Obama: δύο "σφραγίδες" στην ιστορία. Η δεύτερη αφορά στην επικοινωνία!

Αλλοι ασχολούνται με την απομυθοποίηση του Obama, (λόγω Γάζας, λενε) και άλλοι με τις μουσικές εκδηλώσεις στην Washington. Οσο και αν έχουν μετανοιώσει κάποιοι γιατί υποστήριξαν φανατικά την συγκεκριμενη υποψηφιότητα, όσο κι αν αποδειχθεί "λιγότερος" των (υπερβολικών) προσδοκιών, θα μείνει στην Ιστορία.

Πρώτον, γιατί κατάφερε να γίνει Πρόεδρος ένας Αφροαμερικανός και, μάλιστα, ως ώριμη επιλογή των καιρών. Όχι από καραμπόλα. Δεύτερον, γιατί, μέσω της υποψηφιότητάς του, εκφράσθηκε η επανάσταση στην πολιτική επικοινωνία. Που δεν μπορούσε να εφράσει ούτε η Hillary, ούτε ο McCain. Ο Obama ανακηρύχθηκε κάποια στιγμή, πριν τις εκλογές, από το Advertising Age, ως το brand της χρονιάς. Η προσωπικότητά του, αποτέλεσε ένα "προϊόν" που αξιοποίησε στο έπακρο τις δυνατότητες των social media και σάρωσε τις παραδοσιακές πρακτικές πολιτικής επικοινωνίας...

Πιο πολύ ανέδειξαν τα social media τον Obama, παρά το αντίστροφο. Οι αναλύσεις είναι παρά πολλές , είχαμε γράψει και εμείς εδώ στο knowhow.gr. Ωστόσο υπάρχουν αναλύσεις βάθους στο Wired, Economist, κλπ... Από αυτή την άποψη θα είναι ενδιαφέρουσα και επίκαιρη η εκδήλωση του Ινστιτούτου Επικοινωνίας στις 18 Φεβρουαρίου με θέμα "Social Media και επικοινωνία".

*photo via flickr*

Social media, PR, εδώ είναι Μπαλκάνια

Η International Public Relations Association (IPRA) πραγματοποιεί ένα συνέδριο στη Σόφια (13/2/2009), αλλά, μάλλον, δεν θα έχει επιτυχία. Όχι μόνο λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά κυρίως επειδή θέλει να αναπτύξει στη Βουλγαρία προβληματισμό για τα social media, με ατζέντα που ταιριάζει στη Νέα Υόρκη ή στο Λονδίνο. Ούτε καν στη Ρώμη… Πώς να «ακουμπήσει» την Αθήνα, τη Σόφια, το Βουκουρέστι;

Όσο και να κολακεύεται μια μικρή ομάδα του πληθυσμού, τα social media στα Βαλκάνια, έχουν ακόμα πολύ δρόμο… Οι σχέσεις των παραδοσιακών media με την πολιτική και την οικονομική εξουσία, η μεγάλη ισχύς της μη ρυθμισμένης τηλεόρασης, η μικρότερη από τη δυτική Ευρώπη διείσδυση του Internet, είναι επαρκείς λόγοι, ώστε τα social media να είναι ένας πολύ ζωηρός, αλλά μικρότερος «παίκτης».

Είναι βεβαίως «παίκτης», αλλά, π.χ., στο Βατοπέδι, αποδείχθηκε ότι δεν ήταν αρκετός… Κατά τα άλλα, όποιος έχει χρόνο και διάθεση, ας δει την agenda του συνεδρίου της Σόφιας (που προβλέπω, παρότι είμαι μέλος της IPRA, ότι θα είναι κατώτερο των προσδοκιών των οργανωτών). Τα social media έχουν ισχυρή δυναμική, αλλά εδώ είναι -ακόμα- Μπαλκάνια…

*η φωτο είναι από το flickr*

Ευκαιρίες για την Στρατηγική Επικοινωνίας μέσα στην κρίση

Ο δραματικός περιορισμός των budgets και η μεγάλη επιρροή του κράτους (κυβέρνησης) δημιουργούν τον κίνδυνο να αποκρύψουν μια σειρά ισχυρές τάσεις, που αλλάζουν το χάρτη της επικοινωνίας... Τα πολλά ντεσιμπέλ από την έντονη επίκληση της (πραγματικής ή απειλούμενης) οικονομικής ύφεσης, δημιουργούν θόρυβο και ανησυχία. Την ίδια στιγμή, όμως, μια σειρά εξελίξεις επιταχύνονται ή αναδύονται για να προσφέρουν λύσεις στην άσκηση: της μετάδοσης του μηνύματος μεγάλων οργανισμών, εταιρειών, κυβερνήσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, τοπικών κοινωνιών, ακόμα και των ίδιων των καταναλωτών. Ας επιχειρήσουμε να δούμε μερικές από αυτές:

1) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ Γ. ΝΤΑΒΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΡΟΛΟ «ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΥ». Είναι κοινό μυστικό ότι τον τελευταίο χρόνο έχουν αυξηθεί οι προσκλήσεις για συνεργασία από μεγάλους οργανισμούς και εταιρείες προς τις σοβαρές και professional εταιρείες δημοσίων σχέσεων. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη για όσους παρακολουθούν τις εξελίξεις στο εξωτερικό. Η πολύ μεγάλη ισχύς της τηλεόρασης στην Ελλάδα και ο πολύ μεγάλος ρόλος του κράτους (κυβέρνηση) στην παραγωγή δεν θα μπορούσε να σταματήσει μια διεθνή τάση: τα μεγάλα brands διεθνώς έχουν αφιερώσει τα τελευταία χρόνια ολοένα και μεγαλύτερα ποσοστά του επικοινωνιακού τους budget στις στρατηγικές δημόσιες σχέσεις. Οι θυγατρικές τους στην Ελλάδα ακολουθούν, σιγά-σιγά, αυτή την αλλαγή στάσης. Όχι χωρίς αντιστάσεις…
Κοντά στις πολυεθνικές, μια σειρά ελληνικές εταιρείες, αλλά και φορείς του ευρύτερου δημόσιου χώρου αντιλαμβάνονται ότι η ανάγκη για επικοινωνία με τους κοινωνικούς εταίρους δεν μπορεί να γίνει χωρίς την αξιοποίηση των μεθόδων και επαγγελματικών πρακτικών των στρατηγικών δημοσίων σχέσεων. Ούτε η διαφήμιση, ούτε η επαφή με κάποια media μπορεί να υποκαταστήσει τη δουλειά αυτών των εταιρειών. Πάντως, οι ελληνικές εταιρείες δημοσίων σχέσεων που έχουν επενδύσει σε τεχνογνωσία, στελέχη και reputation, έχουν να παλέψουν με μια ευρύτερη αντίληψη ότι η δουλειά τους είναι:
-συναφής με αυτή του Γ. Ντάβλα (κάνω την αναφορά με όλη την εκτίμηση στον συγκεκριμένο επαγγελματία, επειδή υπήρξε μια ευρύτατη σχετική συζήτηση σε κάποια blogs),
-να είναι μεσάζοντες στη δημιουργία σχέσεων με κάποιον υπουργό,
-στην ανάπτυξη προπαγάνδας (άκουσα αυτή την άποψη από μέλος του ΔΣ της ΕΣΗΕΑ, σε δημόσια εκδήλωση)…
Ο κλάδος έχει να κάνει πολλή δουλειά για να ενημερώσει το κοινό ότι αναλαμβάνει έργα, που δεν μπορούν να κάνουν άλλοι επαγγελματίες, όπως:
-η υποστήριξη υποθέσεων διεθνών εταιρειών, που με βάση τις διεθνείς πρακτικές, χρειάζονται μια εταιρείες δημοσίων σχέσεων, όπως έχουν ανάγκη από ένα καλό νομικό. Λ.χ., για την υποστήριξη μιας καινούργιας επένδυσης στην Ελλάδα.
-η ανάπτυξη δημόσιου διαλόγου, για θέματα όπου η έλλειψη συζήτησης δημιουργεί υστέρηση στην κοινωνία και την ανάπτυξη (λχ οι αρνητικές επιπτώσεις από τη χρήση Internet),
-η δημιουργία εμπειριών, που θα συμβάλει στην αξιοποίηση μιας νέας υπηρεσίας ή ενός καινούργιου έργου. Σε αυτό το σημείο αρκεί να αναφέρουμε ένα μικρό δράμα: η χώρα έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια δισεκατομμύρια ευρώ για την ανάπτυξη υπηρεσιών, π.χ., στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, οι οποίες, όμως, δεν έχουν επικοινωνηθεί προς τους πολίτες. Θα πω κάτι με έντονο τρόπο και ας υποστώ τις συνέπειες: είναι αδύνατον να ενημερωθεί το ευρύ κοινό για την αξιοποίηση αυτών των πάρα πολύ ακριβών επενδύσεων του ελληνικού λαού, χωρίς την χρησιμοποίηση μεθόδων στρατηγικών δημοσίων σχέσεων.
Είναι σίγουρο ότι οι έμπειροι επαγγελματίες των δημοσίων σχέσεων, που τα τελευταία χρόνια αυξάνονται στη χώρα μας, μπορούν να προσθέσουν εξίσου ή περισσότερο επιτυχή παραδείγματα. Εάν η Ελλάδα επιθυμεί να πρωτοτυπήσει σε σχέση με αυτά που συμβαίνουν στην Ιταλία ή την Πορτογαλία, για να μην αναφέρω πιο ώριμες αγορές, τότε μπορεί να θεωρήσει ότι οι δημόσιες σχέσεις είναι «αέρας» και «περιττή πολυτέλεια». Αν η χώρα μας παρακολουθήσει τις διεθνείς εξελίξεις, τότε θα προστρέξει στην αντίληψη ότι, όπως έχουν το δικό τους ρόλος η διαφήμιση, τα media, ενδεχομένως και οι μεσάζοντες για σχέσεις με υπουργούς, έτσι και οι στρατηγικές δημόσιες σχέσεις έχουν ήδη το δικό τους ρόλο.
Διαθέτουν τεχνογνωσία, εκπαιδευμένα και έμπειρα στελέχη, ειδικά εργαλεία, που δίνουν προστιθέμενη και μετρήσιμη αξία… Δίχως τη δική τους συμβολή, αρκετά μηνύματα διατρέχουν τον κίνδυνο να μην φθάσουν στα target-groups με την ένταση, την ποιότητα, την αισθητική που απαιτείται.

2) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ, ΠΑΝΤΑΧΟΥ ΠΑΡΟΥΣΑ. Οι πολλαπλές κρίσεις που συμβαίνουν γύρω μας έχουν οδηγήσει σε μια κατάσταση, όπου οποιοδήποτε πρόγραμμα επικοινωνίας να έχει -πλέον- ισχυρά στοιχεία διαχείρισης κρίσεων (issues and crisis management).
Η παραδοσιακή αντίληψη θεωρούσε ότι για τη διαχείριση μιας κρίσης, ένας οργανισμός χρειάζεται να γνωρίζει
-δύο – τρεις υπουργούς,
-πέντε – έξι δημοσιογράφους,
-έναν καλό νομικό ή/και ένα «τηλεοπτικό» δικηγόρο.
Τα γεγονότα των τελευταίων μηνών έχουν δείξει και στη χώρα μας, ότι δεν αρκούν τα παραπάνω «assets», γιατί απλούστατα:
-η πολιτική ρευστότητα έχει περιορίσει τη δύναμη που είχε ένας υπουργός να «καλύψει» ένα «προβληματάκι»,
-ο έντονος ανταγωνισμός και ο μεγάλος αριθμός των media, έχει οδηγήσει σε καινοφανείς καταστάσεις: «θεματάκια» που δεν έχουν ιδιαίτερη φιλοξενία με ορισμένα ΜΜΕ, παρουσιάζονται με πολύ πιο έντονα χρώματα από ανταγωνιστικά media, και
-η δυνατότητα χειρισμών των τηλεοπτικών δικηγόρων έχει φθάσει στα όριά της.
Τα παραπάνω αποτελούν λόγους για τους οποίους οι οργανισμοί/εταιρείες προσβλέπουν στη διαχείριση κρίσεων ως επαγγελματικό εργαλείο και όχι ως ευκαιριακή επιρροή ή μηχανισμό «κουκουλώματος». Τους τελευταίους μήνες, η πίεση που έχει αναπτυχθεί στην αγορά και στην κοινωνία, έχει δημιουργήσει συνθήκες issue and crisis management στα περισσότερα έργα δημοσίων σχέσεων και brand communications. Οι εταιρείες δημοσίων σχέσεων έχουν ανταποκριθεί στις ανάγκες της νέας εποχής, όπου οι πελάτες επιθυμούν υποστήριξη σε θέματα που ανακύπτουν από την συγκυρία (επιθέσεις για τις τιμές των προϊόντων, θέματα υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων, σκληρή κριτική κατά οργανισμών και επιχειρήσεων για ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος, κλπ). Οι αλλαγές αυτές μπορούν να συμβάλουν ώστε οι δημόσιες σχέσεις στην Ελλάδα να αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο, όπως συμβαίνει σε όλες τις αγορές της δυτικής Ευρώπης, όπου το PR έχει κερδίσει περισσότερο έδαφος τα τελευταία πέντε χρόνια.

3) Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ INTERNET, ΘΑΝΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, Ή ΜΗΠΩΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ. Στην Ελλάδα οι συνθήκες είναι πρόωρες, ίσως η αγορά να μην έχει αρκετό βάθος για να αναπτυχθεί ο σχετικός προβληματισμός. Στις ΗΠΑ , το θέμα αυτό αναπτύσσεται εδώ και κάποιο καιρό, όπως για παράδειγμα σε αυτή την περίπτωση.
Όσες εταιρείες δημοσίων σχέσεων βλέπουν τον πυρήνα των υπηρεσιών τους, ως διαχείριση των Μέσων (media relations) ή γραφείο οργάνωσης εκδηλώσεων, πιθανόν να αντιμετωπίσουν πίεση από τις αλλαγές που φέρνει η επέκταση του ψηφιακού κόσμου.
Οι επαγγελματίες που αντιλαμβάνονται ότι η ανάπτυξη του interactive marketing ενισχύει τη στρατηγική τοποθέτηση των δημοσίων σχέσεων, αυτοί θα βρουν μπροστά τους καινούργιες ευκαιρίες.
Ενα υψηλόβαθμο στέλεχος της Google, ο Jeff Levick, που είναι αντιπρόεδρος στον τομέα του marketing, τονίζει τις ευκαιρίες που δίνει στις δημόσιες σχέσεις η νέα εποχή της αυξημένης επικοινωνίας μέσω του internet.

4) ΡΙΖΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΑ MEDIA, ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΟΥΝ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Η αναστάτωση του κόσμου των media, μέχρι πρόσφατα ήταν μια υπόθεση που παρακολουθούσαμε επί 1,5 χρόνο στις αγορές των ΗΠΑ και της Δυτικής Ευρώπης. Μετά τον Σεπτέμβρη του 2008 έγινε φανερό, ότι οι λεπτές ισορροπίες που διατηρούνταν στα ελληνικά media, δεν είναι εύκολο να εξακολουθήσουν να διατηρούν το τοπίο «παγωμένο». Υπερβολικός αριθμός media, μεγάλες οφειλές στο κράτος ή σε οργανισμούς (90 εκατομμύρια οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία, 50 εκατομμύρια οφειλές στον ΟΤΕ, κλπ), ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός επιχειρήσεων Μέσων δημοσιεύει ισολογισμούς με ζημίες.
Όλοι μας (πολίτες, επιχειρήσεις, άνθρωποι της επικοινωνίας) ευχόμαστε να βρεθεί μια καινούργια ισορροπία στο χώρο των media. Σε κάθε περίπτωση είμαστε μπροστά σε αλλαγές του μιντιακού τοπίου, που θα εξελιχθεί με γοργότερους ρυθμούς τους επόμενους μήνες. Οι αλλαγές αυτές θα διαφοροποιήσουν το πλαίσιο μετάδοσης των μηνυμάτων και υλοποίησης των καμπανιών επικοινωνίας.

5) Η ΠΙΕΣΗ ΤΩΝ BUDGETS ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Ασφαλώς, η μείωση των budgets επικοινωνίας πιέζει τις δραστηριότητες δημοσίων σχέσεων. Αυτή είναι η μια πλευρά της εξίσωσης. Υπάρχει και μια άλλη πλευρά, όμως, που χαρακτηρίζεται από ενίσχυση της ζήτησης υπηρεσιών στρατηγικών δημοσίων σχέσεων (έστω με διάθεση μικρότερου budget, από αυτό θα διέθεταν οι πελάτες για το ίδια πακέτο υπηρεσιών πριν ένα χρόνο).
Ένας «τρίτος» άνθρωπος, ο αντπρόεδρος της Google στον τομέα του marketing, Jeff Levick, σε παρέμβαση του, που αναφέρθηκε και προηγουμένως, σημειώνει τον ενισχυμένο ρόλο που αναλαμβάνουν οι δημόσιες σχέσεις στη νέα εποχή. Ο συνδυασμός της κρίσης και του καλπασμού του internet οδηγούν σε αυξημένες απαιτήσεις από τους συμβούλους στρατηγικών δημοσίων σχέσεων.

6) ΜΟΝΟ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΠΙΜΕΝΕΙ ΣΕ ΠΑΛΙΑ ΣΧΗΜΑΤΑ. Αρκετά έργα δημοσίων σχέσεων/επικοινωνίας βρέθηκαν σε όλη τη διάρκεια του Γ' ΚΠΣ ενταγμένα ως απλές ενέργειες, ως επιμέρους δράσεις έργων πληροφορικής, consulting, engineering. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτά τα έργα δημοσίων σχέσεων, υλοποιήθηκαν κατ' οικονομίαν από ειδικούς της Πληροφορικής, συμβούλους οργάνωσης, διοικητικό προσωπικό εταιρειών consulting. Δεν είναι ζήτημα συντεχνιακής προστασίας, όσο θέμα αποτελεσματικής υλοποίησης. Ένας στοιχειώδης έλεγχος του τρόπου εκτέλεσης αυτών των έργων, μπορεί να αποδείξει εύκολα το κόστος σε ποιότητα και αποτελεσματικότητα.
Είναι προφανείς οι λόγοι για τους οποίους το κράτος (υπουργεία, περιφέρειες, νομαρχίες, δήμοι, κλπ) συνεχίζουν να επιλέγουν τέτοια σχήματα για να υλοποιούν έργα με budget 50 και 100.000 ευρώ, δηλαδή έργα αρκετά μεγάλα για την αγορά δημοσίων σχέσεων. Οι εταιρείες στρατηγικού PR και brand communications που έχουν διεθνή εργαλεία και τεκμηριωμένο επαγγελματισμό, είναι σε θέση να παράγουν με αυτά τα budgets, σχέσεις, μηνύματα , διάλογο και καμπάνιες που δικαιολογούν τις επενδύσεις του έλληνα πολίτη.

7) ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΣΧΕΔΟΝ ΚΑΤΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ. Η παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση έχει δημιουργήσει ισχυρές ρωγμές στον τομέα της εμπιστοσύνης. ΟΙ καταναλωτές έχουν πλέον αμφιβολίες για ορισμένα brands, οι πολίτες αναρωτιούνται για την αξιοπιστία κομμάτων, οργανισμών, οργανώσεων, Ηγεσιών και προσώπων... Οι στρατηγικές δημόσιες σχέσεις, είναι ένα από τα ελάχιστα κανάλια, που έχουν ως βασική επαγγελματική ευθύνη τους να χτίζουν δίκτυα εμπιστοσύνης (trust networks). Η δουλειά τους είναι να οργανώνουν action plans, με τα οποία αναπτύσσονται σχέσεις με κοινωνικές ομάδες, τοπικές κοινωνίες, stakeholders, διαδικτυακές «φυλές».

8) ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ. Το δυναμικό των δημοσίων σχέσεων δεν είναι έξω από την πίεση που έχει δημιουργήσει η διεθνής χρηματοοικονομική κρίση και η εγχώρια πολιτική/θεσμική αναστάτωση... Όποιοι το αρνούνται ή το αποσιωπούν δεν προσφέρουν καλές υπηρεσίες ούτε στους Οργανισμούς που προστρέχουν σε αυτές τις υπηρεσίες, ούτε στα εκατοντάδες νέα παιδιά που επιθυμούν να κάνουν καριέρα στις δημόσιες σχέσεις. Πραγματικά, είναι πολλοί οι νέοι και οι νέες που έχουν κάνει εξαιρετικές σπουδές, διαθέτουν σπουδαίο χαρακτήρα και επιδιώκουν να ικανοποιήσουν τα επαγγελματικά τους όνειρα στο χώρο των δημοσίων σχέσεων. Αποτελούν ένα από τα ισχυρά σημεία του κλάδου.
Οι δυσκολίες που φαίνονται μέσα στις νέες συνθήκες, έχουν μια άλλη πλευρά που είναι ευκαιρίες. Ο καινούργιος κόσμος χρειάζεται καταλύτες, που αναπτύσσουν σχέσεις και χτίζουν κανάλια επικοινωνίας. Ικανούς επαγγελματίες που δημιουργούν δίκτυα εμπιστοσύνης. Εταιρείες που συντρέχουν Οργανισμούς, επιχειρήσεις, πρόσωπα, τοπικές κοινωνίες που αντιμετωπίζουν κρίσεις και προκλήσεις.

(το παραπάνω άρθρο μου δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στο knowhow.gr)

To Facebook δεν «συγχωρεί» τις εταιρείες που το σνομπάρουν…

Τους τελευταίους μήνες παρακολουθώ κάποια online attacks στην Ελλάδα. Αφορούν εταιρείες, αλλά και πρόσωπα. Δεν είναι πολλά, μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, αλλά δείχνουν ότι δεν είναι στο χέρι, π.χ., των πολιτικών να αγνοούν το Internet.

Ένα άρθρο του Economist δείχνει τι μπορεί να συμβεί σε εταιρείες που δεν έχουν πολιτική για το προσωπικό τους, ως προς το πώς να συμπεριφέρονται στα social media. Μου είχε κάνει εντύπωση, όταν πριν ένα χρόνο διαπίστωσα ότι η Edelman, η διεθνής εταιρεία που εκπροσωπεί στην Ελλάδα η ημέτερη Communication Effect, κοινοποίησε στο προσωπικό της και τις θυγατρικές της, έναν κώδικα για να αποφευχθούν γκάφες και «τραγωδίες»…

Φανταστείτε, π.χ., τον σύμβουλο επικοινωνίας, που γράφει στο blog του ή σε ένα Facebook group τα μυστικά που του εμπιστεύθηκε ένας πελάτης του σε μια διαχείριση κρίσης. Ο πρόχειρος λαϊκισμός στη χώρα μας, θα πει και γιατί όχι. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος σύμβουλος έχει, τουλάχιστον στο ηθικό επίπεδο, παρόμοιες ευθύνες με αυτές που αφορούν σ’ ένα συνήγορο υπεράσπισης ή ένα γιατρό.

Οι εταιρείες που αντιμετωπίζουν «αφ’ υψηλού» τα social media, αργά ή γρήγορα θα αντιληφθούν ότι είναι «ακάλυπτες» σε ένα πεδίο, απ’ όπου ενημερώνονται πάνω από 2 εκατομμύρια κάτοικοι της χώρας μας. Όταν θα συνειδητοποιήσουν τον αριθμό και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά αυτού του κοινού, τότε μάλλον θα σπεύσουν να δουν πώς πρέπει να επικοινωνούν με αυτό το κοινό –δηλαδή, πέρα από την κοινοτυπία των banners…

Μέγα λάθος το «παραμύθιασμα» στα social media… και κάτι από Twitter

Μιλώντας με διευθύνοντες εταιρειών ή γνωστούς πολιτικούς για τα social media, η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζω είναι να τους πείσω ότι το «παραμύθιασμα» σ’ αυτούς τους χώρους είναι βόμβα υδρογόνου. Αν μια εταιρεία ή ένας πολιτικός, επιχειρήσει να περάσει ψέματα ή μισές αλήθειες, στο blog του ή στο Facebook ή στο YouTube, τότε παίρνει μεγάλο ρίσκο.

Η δυσπιστία των επιχειρηματιών και των πολιτικών, οφείλεται στην κυρίαρχη κουλτούρα που έχουμε στην Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα:
-θεωρούν ότι το μοντέλο ελέγχου και αυτολογοκρισίας των συμβατικών media, μεταφέρεται αυτομάτως στα new media,
-ζούμε σε μια χώρα που κατά Θ. Πάγκαλο, είναι βαθύτατα υποκριτική. Άρα, εύκολα μπαίνουμε στον πειρασμό να κάνουμε το blog μας ή το YouTube κανάλι για να περνάμε ψέματα, να κρύβουμε τα συμφέροντα που εκπροσωπούμε, κλπ.

Δεν παίρνουν τον ορό της αλήθειας όσοι γράφουν στα social media, αλλά πρέπει να είναι ανοικτοί, ειλικρινείς και διαφανείς (open, honest and transparent). Για αυτοπροστασία...

Με την ευκαιρία, ας δούμε κάποιες συμβουλές για τη χρήση του Twitter από έναν άνθρωπο της Edelman, ο οποίος ασχολείται με το interactive marketing. Οι συμβουλές απευθύνονται προς επιχειρήσεις, ωστόσο είναι προφανές το μήνυμα.

*η φωτο είναι από το flickr*