Άννα Βίσση ή Σαπφώ;

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Τι μπορεί να γίνει ώστε να δείξουμε στην πράξη ότι η Σαπφώ έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από την Άννα Βίσση;

«Όλα τα λεφτά που είχε το προξενείο του Μιλάνο για την προώθηση του ελληνικού τουρισμού και του πολιτισμού μάς υποχρέωσαν να τα διαθέσουμε για την υποστήριξη της υποψηφιότητας της Άννας Βίσση στη Γιουροβίζιον», εκμυστηρεύτηκε με αγωνία και απόγνωση το 2005 στέλεχος του προξενείου. Ήταν μια χαρακτηριστική εικόνα για το πού επένδυε η χώρα τα 20 τελευταία χρόνια ως προς την εικόνα της: Γιουροβίζιον, «ελληνοποίηση» αρσιβαριστών για μετάλλια που δυσφημίστηκαν από υποθέσεις ντόπινγκ, ενώ την ίδια περίοδο τα μουσεία έμεναν κλειστά, το επίπεδο της φιλοξενίας επισκεπτών στη χώρα έπεφτε.

Τι έφυγε μαζί με το Χρήστο Λαμπράκη

Ενας σημαντικός επιχειρηματίας μου τόνισε χθες ότι, πέρα από τους καλούς λόγους που ακούγονται για το Χρήστο Λαμπράκη, δεν πρέπει να αποσιωπάται ο τρόπος με τον οποίο ο εκδότης άσκησε την εξουσία που είχε. Για το θέμα αυτό έχουν ειπωθεί πολλά...

Η αναχώρηση, όμως, του Χρήστου Λαμπράκη από τον κόσμο τούτο κάνει ολοφάνερο το έλλειμμα ευπατρίδων από την Ελλάδα. Ανθρώπων με παιδεία, που η πολιτεία τους είχε και άλλους κύριους στόχους, πέραν της αύξησης της οικονομικής τους δύναμης.

Ο Χρήστος Λαμπράκης αφιέρωσε τεραστια ποσά για να επιβιώσει το Ιδρυμα Λαμπράκη και τεράστια ενέργεια για να ολοκληρωθεί το Μέγαρο Μουσικής. Γι' αυτόν, οι δύο πρωτοβουλίες ήταν έργο ζωής και όχι μια παράπλευρη δραστηριότητα, για να έχει άλλοθι σχετικά με τις υπόλοιπες δράσεις του.

Η ιστορία των χωρών και του πολιτισμού έχει κάποιο χώρο για εκείνους που είχαν πολύ μεγάλη δύναμη και πολλά χρήματα, αλλά δεν τα χρησιμοποίησαν μόνο για την αναπαραγωγή τους. Οσα αρνητικά και αν ειπωθούν για το Χρήστο Λαμπράκη, το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει πια ελάχιστες τέτοιες προσωπικότητες, σχεδόν καθόλου, φωτίζει τη διαδρομή του εκδότη.

Είναι φτώχεια για την Ελλάδα το ότι σήμερα έχει "ισχυρούς" που ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με την κεφαλαιοποίησή τους στο Χρηματιστήριο και τις τιμές της αγοράς ακινήτων. Οι ευπατρίδες δεν έχουν μόνο χαρίσματα, αλλά έχουν κάποια στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις κοινωνίες στις οποίες ζούν.

Είχα την ευκαιρία να γνωρίσω το Χρήστο Λαμπράκη και να συνεργαστώ μαζί του από το 1980 μεχρι το 2000, όταν παραιτήθηκα από τη θέση μου στον ομώνυμο Δημοσιογραφικό Οργανισμό. Από τις λίγες συναντήσεις που είχα μαζί του, καθώς και από την "αύρα" που ένοιωθα εκείνα τα χρόνια στα 10-15 μέτρα από το γραφείο του, μπορώ να πω ότι η προσωπικότητα και οι ιδέες του είχαν πολύ μεγάλη απόσταση από όλους σχεδόν τους άλλους ισχυρούς, που γνώρισα επίσης από κοντά.

Ανορθόδοξος, προσωπικός τρόπος αντίδρασης στη μνήμη του Αλέξη

Το τελευταίο που θα σκεφτόμουν είναι να θεωρήσω ότι ταιριάζουν στη μνήμη του Αλέξη τα «μπουκαρίσματα» στα Πανεπιστήμια και το κλείσιμό τους. Ούτε θεωρώ ότι κάνω το χρέος μου, αν αφιερώνω χρόνο και αντιμετωπίζω με κατανόηση την επίθεση του γιου μου (15 ετών) που μου φωνάζει «η γενιά σου φταίει για όλα». Σε σημαντικό βαθμό έχει δίκιο και επομένως συνεχίζεται η επικοινωνία μαζί του, με τρόπο δυναμικό μεν, αλλά -νομίζω- ουσιαστικό και δημιουργικό.

Δεν αρκεί όμως το τι πράττει ο καθένας μας απέναντι στο γιό του και την κόρη του… Η ένταση που οδήγησε στα περυσινά «Δεκεμβριανά», προερχόταν από τη συλλογική αντίδραση από τις κόρες και τους γιούς πολλών. Δεν είναι του χαρακτήρα μου να χαϊδεύω τα αυτιά των νέων και να τους λέω υποκριτικά, λαϊκίστικα και θρασύδειλα, ότι όσα κάνουν είναι καλώς καμωμένα. Ναι, η γενιά μου τα έχει κάνει μαντάρα, αλλά πολλές από τις αντιδράσεις των νέων είναι «τυφλές», δημιουργούν ζημία σε αδύναμους ανθρώπους και –στο τέλος- κάνουν ζημιά και στα ίδια τα παιδιά. Υπάρχουν άλλοι τρόποι αντίδρασης, που μπορούν να φέρουν λιγότερες συνέπειες στα ίδια και μεγαλύτερο στρίμωγμα σε εμάς που έχουμε το φταίξιμο.

Με την ευκαιρία: ας έχουμε κατά νου ένα από τα καλύτερα κείμενα που γράφηκαν για τα περυσινά γεγονότα, του Γιάννη Βούλγαρη στα «Νέα». Τα ρίχνει στις ηγεσίες και τις γενιές που χρεοκόπησαν, καταχερίζει τους «απατεώνες των καναλιών», χωρίς να χαϊδεύει και να κολακεύει τα παιδιά που κάνουν τις ζημιές, σημειώνοντας ότι δεν πρόκειται για εξέγερση απόκληρων τις κοινωνίας.

ΤΙ ΚΑΝΕΙ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΙΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΓΕΝΙΕΣ;

Τι καλύτερο μπορώ να κάνω; Νοιώθω ότι είναι από τις πιο δημιουργικές στιγμές, εκείνες κατά τις οποίες επικοινωνώ με νέους/νέες. Είμαι από τους πολύ τυχερούς, που κάθε εβδομάδα 10-15 νέοι/νέες του ζητούν τη γνώμη του για κάποια θέμα που τους αφορά. Παιδιά που κάνουν τη διπλωματική τους, κάποια άλλα που ζητούν δουλειά, ορισμένα που σχολιάζουν τις φλυαρίες μου στο blog, το Twitter και όπου αλλού εκτίθεμαι.

H πιο ενδιαφέρουσα κατηγορία είναι νέοι/νέες μεταξύ 25-32 ετών, που έχουν αρχίσει την καριέρα τους και ψάχνουν με δυναμισμό και αγωνία να χτίσουν θέσεις, να παραμερίσουν τα τείχη που έχουμε υψώσει οι προηγούμενες γενιές, να ξεπεράσουν τον πλούτο της κοινωνίας που έχει «καεί» (ελλείμματα ασφαλιστικών ταμείων, «καπάρωμα» θέσεων εργασίας από άτομα μέτριων δυνατοτήτων που παίρνουν πολύ μεγάλες -φανερές και κρυφές- αμοιβές κλπ).

Ο Αλ.Κ, ο Γ.Δ, ο Γ.Κ., η Μ.Ν., η Α.Τ, ο Θ.Π., ο Γ.Ξ, ο Σ.Λ και τόσοι άλλοι που είχαμε συναντήσεις γνωριμίας τους τελευταίους μήνες, είναι όλοι/όλες τους δυνατοί χαρακτήρες και επαγγελματίες με εφόδια. Στην πλειοψηφία τους, έχουν χαρακτηριστικά που θα θέλαμε να διακρίνουν και τα παιδιά μας όταν θα φθάσουν στην ηλικία τους. Δεν είμαι ρομαντικός, γι’ αυτό γνωρίζω πως κάποιοι/κάποιες από αυτούς που συναντώ θα παρασυρθούν από τον κυνισμό και την υστεροβουλία που βασιλεύει στη συμπεριφορά των προηγούμενων γενιών. Είναι εγωιστικό και οφελιμιστικό πάντως, το ότι παίρνω δύναμη από αυτές τις συναντήσεις, βλέπω κατά πρόσωπο τη φρεσκάδα, έχω την τύχη να ακούσω καινοτόμες ιδέες.

Πέρα από αυτά, έχω την ευκαιρία να διαπιστώσω τους λόγους για τους οποίους οι νέες γενιές θα βρουν τη δύναμη, το κουράγιο για να χτίσουν κάτι καλύτερο στη χώρα. Δεν έχουν τις ευκαιρίες που απόλαυσαν οι αντίστοιχοι/χες 25ρηδες το 1989 ή το 1999, τότε που υπήρχε ευμάρεια, άγνοια κινδύνου και το δημόσιο δεν είχε ακόμα πήξει στις καρέκλες εργαζομένων και μη.

Ε, ΜΙΜΗ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗ!!!

Μέσα σε αυτές τις σκέψεις, δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό να πω στο Μίμη Ανδρουλακη να βρει ξανά τον τρόπο να επικοινωνεί με τα νεανικά κοινά. Βρέθηκα στην παρουσίαση του βιβλίου του, «Ε, Πρόεδρε», στον «Κεραμεικό» (Τετάρτη 2/12/2009). Δεν συμφωνώ σε πολλά από αυτά που λέει, αλλά, παρ’ όλα αυτά, είναι ένας από τους λίγους μέσα στο πολιτικό σύστημα, που συνεχίζει να σκέφτεται και να παίρνει το ρίσκο να εκτίθεται και, μάλιστα, υπερβολικά.

Αν η προσπάθειά του να εκλέγεται στην Β’ Αθηνών και η διαρκής του υποχρέωση να τα καταφέρνει σε αυτό που οι πολιτικοί θεωρούν «αναγκαία δημοσιότητα» τον υποχρεώνει να κινείται σε κύκλους που αναπαράγουν εαυτούς και μεγαλώνουν στην ηλικία μαζί με τις συναναστροφές του, τότε μπορεί να σκεφτεί πώς θα ξαναπιάσει το νήμα των φρέσκων ιδεών.

Αφού υφίσταται το κόστος να διαβάζει, να γράφει, να μιλάει, να δέχεται σκληρή κριτική, τότε είναι ένα μικρό βήμα μόνο το να κάθεται απέναντι σε νεανικά κοινά. Το όφελος θα είναι μεγάλο -νομίζω- και για τον ίδιο και για εκείνους που θα συζητήσουν μαζί του.

*photo via flickr*

Τι να διαβάσει ένα 16χρονο, εκτός από sms, MSN, blogs;

Στα 16 μου ξεκίνησα να διαβάζω Μάριο Πλωρίτη, Παλαιολογο, Μαρωνίτη στο τότε «Βήμα», αλλά δεν τολμώ να πω κάτι τέτοιο στην κόρη μου. Ποιες είναι, αλήθεια, οι αντίστοιχες πέννες που σήμερα θα δώσουν τα στοιχεία κάποιας βασικής ανάλυσης σε μια 16χρονη; Πώς θα μελετήσει κάτι πιο βαθύ από τα sms και τα MSN που ανταλλάσσει με την παρέα της;

Ας ξεκινήσουμε με το τι νομίζω ότι δεν θα βοηθούσε τη δημιουργική σκέψη της:

-Αναλύσεις μιζέριας για την κατάσταση της Αριστεράς , στις οποίες αρέσκονται πολλοί αναλυτές.
-Άρθρα αφόρητης γκρίνιας για τη νεοελληνική πραγματικότητα, συνήθως γραμμένα από πρόσωπα που έχουν ένα καλό επίπεδο ζωής, αλλά το κάνουν για λόγους εύκολης θεματολογίας.
-Ακτιβιστικά κείμενα, που απευθύνονται σε μικρές και απομονωμένες ομάδες ενδιαφερομένων.
-Σύντομα κείμενα νεαρών, που ασχολούνται μόνο με τη μουσική ή την ψυχαγωγία.

Τι θα μπορούσε να της κινήσει το ενδιαφέρον;

-Αναλύσεις για θέματα που θα βρει στο δρόμο της (όποιον και αν διαλέξει, καθώς έχει την ελευθερία να το πράξει).
-Ένα πλαίσιο, όπου παρά τις δυσκολίες, υπάρχουν και πλευρές της ζωής που δημιουργούν ελπίδα και προοπτικές.
-Ένα κοσμοπολίτικο περιβάλλον, από την άποψη των ανθρώπων, που δεν μένουν εγκλωβισμένοι στο αυτιστικό ελληνικό περίγυρο.

Σε μια πρώτη απόπειρα, κατάφερε να «πιάσει» ένα κείμενο του Πάσχου Μανδραβέλη για τις εφημερίδες και το Internet, έστω και αν παράλληλα έριχνε κλεφτές ματιές στα sms και το MSN, που είχε μπροστά της. Σε τακτική βάση, με δική της πρωτοβουλία διαβάζει κείμενα της Lifo και της Athens Voice.

Γνωρίζω ότι η άσκηση είναι δύσκολη και δεν θα σας την εμπιστευόμουν, εάν δεν είχα την εντύπωση ότι δεν είναι μόνο δικό μου θέμα… Άρα, κάθε βοήθεια καλοδεχούμενη…

*photo via flickr*

Παγκόσμια «Φαίδρα» με Helen Mirren και τεχνολογία, σε σύγκριση με βαλκάνιες τελετές

Αξίζει να διαβάσετε το κείμενο του Economist για το πώς θα είναι η παράσταση της «Φαίδρας» του Ρακίνα από το London National Theatre, στις 25 Ιουνίου. Δεν θα έχει μόνον Helen Mirren (φωτο), αλλά και πολύ τεχνολογία… Θα είναι μια παγκόσμια παράσταση, που θα την δουν πολλοί –πολύ πέρα από το θέατρο που θα παίζεται.

Το National Theatre πειραματίζεται και παίρνει ρίσκο… Συνδυάζει μια κλασσική τραγωδία με ψηφιακή τεχνολογία. Πέρα από την βασική θεατρική σκηνή, θα δημιουργηθούν δεκάδες virtual σκηνές, για να απολαύσουν την παράσταση και πάρα πολλοί φίλοι του θεάτρου, της τραγωδίας ή της τέχνης γενικότερα, που δεν θα είχαν τη δυνατότητα να την χαρούν.

Η παράσταση θα φιλοξενηθεί και στην Επίδαυρο στις 10 και 11 Ιουλίου, όπου πιθανόν να υπάρξει συνωστισμός από κάποιους που θα θέλουν να συνδυάσουν τις γνωστές ταβέρνες της περιοχής με την ερμηνεία της Helen Mirren.

Οι ξένοι διατηρούν την παγκόσμια αίγλη του πολιτισμού, παρά τις προσπάθειές μας. Η παράσταση της «Φαίδρας» δίνει και αυτή κάποιες ιδέες για το πώς τα εγκαίνια του Μουσείου της Ακρόπολης, θα μπορούσαν να είχαν διεκδικήσει ένα παγκόσμιο κοινό, αντί να περιοριστούν σε μια «βαλκάνια» τελετή…

Το budget του Σάκη Ρουβά να βγει στο Internet

Ακούστηκε στην ημερίδα για τα social media: μια πολύ καλή εφαρμογή της αρχής «Δημόσια Δεδομένα, Δικά μας Δεδομένα» (4Δ), θα ήταν να καταχωρείται στο site της ΕΡΤ μια συνεχής παρακολούθηση του budget της υποψηφιότητας Ρουβά για την Eurovision.

Ας καταχωρούνται και οι χορηγίες, ώστε να περιοριστεί η γκρίνια όσων υποστηρίζουν ότι τα πανάκριβα show τα πληρώνει ο Έλληνας φορολογούμενος, μέσω των τελών της ΕΡΤ (και των επιχορηγήσεων του προϋπολογισμού).

Η παρακολούθηση του Ρουβά, μέσω της διαδικασίας 4Δ, θα είναι μια καλή αρχή, ώστε να γίνει στη συνέχεια εφαρμογή της για το σύνολο της ΕΡΤ.

Πριν κάποιο διάστημα, στέλεχος του προξενείου μας στο Μιλάνο, μου είχε πει ότι όλος ο προϋπολογισμός για τις μορφωτικές υποθέσεις του προξενείου είχε τότε διατεθεί (λόγω οδηγιών από την Αθήνα) για την υποστήριξη της τότε υποψηφιότητας της Άννας Βίσσυ , πάλι στην Eurovision…

Έχει ενδιαφέρον να δούμε αν και φέτος, όλος ο μηχανισμός και ο προϋπολογισμός των πρεσβειών, σε μια χρονιά που στενάζει ο τουρισμός, θα διατεθεί για την Eurovision.

Ποσο τόπο πιάνουν οι επενδύσεις στον ντοπαρισμένο πρωταθλητισμό

Η περίπτωση της Φανής Χαλκιά ώθησε πρόσωπα που διαχειρίζονται εξουσία, όπως ο πρόεδρος της ΕΟΕ Μίνωας Κυριακού και ο νομάρχης Θεσσαλονίκης Παν. Ψωμιάδης, να δηλώσουν ότι καταδικάζουν το φαινόμενο και τις πρακτικές. Επειδή η χώρα βρίσκεται σε πίεση να αναθεωρήσει τις προτεραιότητες επένδυσης των χρημάτων του προϋπολογισμού, δεν αρκούν οι δηλώσεις για νόμους που θα τιμωρούν το ντόπιγκ και άλλα ηχηρά. Χρειάζεται ένας απολογισμός για το Return On Investment (ROI) των δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, που διατίθενται για την παραγωγή υπερδιεγερμένων πρωταθλητών.

Την ίδια στιγμή που πιάστηκαν άγαρμπα ντοπαρισμένοι η Χαλκιά, ο Δρυμωνάκος, ο Γκούτης, όλη σχεδόν η Εθνική Ομάδα Άρσης Βαρών,

-τα μουσεία είναι κλειστά, γιατί δεν υπάρχουν κονδύλια για την αμοιβή υπαλλήλων μετά τις 2μ.μ.,

-οι μορφωτικοί ακόλουθοι των ελληνικών πρεσβειών δεν έχουν κονδύλια,

-οι έδρες ελληνικών σπουδών στο εξωτερικό πάσχουν από υποστήριξη,

-οι χώροι άθλησης στις γειτονιές δεν έχουν συντήρηση, ενώ σε πολλές περιοχές είναι σε έλλειμμα σε σχέση με τις ανάγκες των πολιτών και των νέων...

Με άλλα λόγια, η Ελλάδα έχει επιλέξει να επενδύσει πολύ μεγάλα ποσά στην παραγωγή πρωταθλητών, οι οποίοι, μάλιστα, δεν έχουν την κατάλληλη υποστήριξη ώστε να μην ντοπάρονται τόσο άκομψα. Αυτή η κρατική προτεραιότητα έχει επιπλέον δημιουργήσει και ένα πολύ σημαντικό κύκλωμα λαθρεμπορίας αναβολικών, που είναι διαθέσιμα στα γυμναστήρια της γειτονιάς και στους μαθητές των σχολείων.

Τα κεφάλαια για την παραγωγή πρωταθλητών, ελλήνων ή δήθεν ομογενών, βγαίνουν από τον προϋπολογισμό του υπουργείου Πολιτισμού, που θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει είτε τις υποδομές των μουσείων που καταρέουν, είτε τις αθλητικές δραστηριότητες στις γειτονιές. Το έλλειμμα και στα δύο αυτά πεδία είναι τόσο μεγάλο, ώστε οι πολιτικοί θα αρχίσουν να αισθάνονται την πίεση από τους πολίτες και τους ψηφοφόρους. Η αποκάλυψη τόσων πολλών ντοπαρισμένων πρωταθλητών και η μεγάλη αποτυχία για διακρίσεις στο Πεκίνο, θέτει σε κρίση τις επιλογές εκείνων των πολιτικών, που ευνόησαν τον χωρίς κριτήρια πρωταθλητισμό. Η πολιτική παραγωγής "ύποπτων"μεταλλίων είναι και πανάκριβη για τον προϋπολογισμό και αδιέξοδη.

Οσον αφορά την εικόνα της Ελλάδας (π.χ., δείτε ένα δημοσίευμα των FT), το κόστος και σε αυτό τον τομέα είναι σημαντικό: οι έλληνικοί κύκλοι που επέτρεψαν να δέρνονται οι ελεγκτές που θα έπαιρναν δείγματα από αθλητές, έσπειραν ανέμους και θερίζουν θύελλες. Οι υπεύθυνοι της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης να βάλουν κάτω τα νούμερα των κρατικών κονδυλιών που αφιερώνονται στον πρωταθλητισμό και να ξεκινήσουν ένα καινούργιο σχεδιασμό.

Στο όνομα της αρχαίας Ελλάδας και του Ολυμπισμού, έχουν δημιουργηθεί στη χώρα μερικές εκατοντάδες "επαγγελματιών", που βγάζουν πολύ μεγάλα εισοδήματα, διασύροντας την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και απομυζώντας κονδύλια από πολύ ζωτικές ανάγκες της κοινωνίας.

Ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος για τα 4L

Στην Ελευθεροτυπία (7 Ιουνίου) ο Στ. Τσαγκαρουσιάνος αναδημοσίευσε ένα μεγάλο μέρος της ανάρτησής αυτού εδώ του ιστολογίου, με θέμα τα 4 L που προσφέρουν τα social media στα brands (τα προσωπικά ή τα προϊοντικά): listen, lurk, lounge, learn. Το υστερόγραφό του ήταν: «Μια γνώμη από το εξαιρετικό blog του Στ. Χαϊκάλη (ο οποίος ήταν συμμαθητής μου επί 12 χρόνια και ήθελα να τον σκοτώσω γιατί πάντα ήταν καλύτερος μαθητής)»…

Με τον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο έχουμε να βρεθούμε πάνω από 20 χρόνια, αλλά φαίνεται ότι παρακολουθούμε στενά ο ένας τον άλλον: έχω «χτίσει μηχανισμό» για να βρίσκω κάθε εβδομάδα τη LiFO, που τη θεωρώ το καλύτερο ελληνικό έντυπο, στην κατηγορία εκείνων που σου δίνουν ανάσες ζωής και δημιουργικότητας. Πρόκειται από τα λίγα έντυπα –μετρούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού- που φέρνουν νέο αναγνωστικό κοινό, π.χ., τη διαβάζουν ευχαρίστως και τα παιδιά μου (που κοιτάζουν μόνο Internet).

Η άποψη αυτή για τη LiFO έχει αναφερθεί ξανά σε αυτό το ιστολόγιο, άρα μειώνεται ο κίνδυνος να θεωρηθεί ότι απόπειρα ανταλλαγής κολακειών. Έχοντας περάσει κι εγώ από την εκδοτική περιπέτεια, από την οποία αποσύρθηκα για λόγους φιλοσοφίας, δεν μπορώ παρά εκφράσω την ευχή να παραμείνει χώρος στο free press για έντυπα όπως η LiFO. Η επιτυχία των free press ή οι πιέσεις που νοιώθει ο υπόλοιπος Τύπος, οδήγησαν –φαινόμενο βαθύτατα ελληνικό- αρκετούς εκδότες να σπεύσουν στην αγορά των free εντύπων.

Αυτό σημαίνει ότι θα δημιουργηθεί πίεση για την άντληση εσόδων, θα συνωστισθούν πολλοί για να πολιορκήσουν την κρατική διαφήμιση… Στο τέλος, δηλαδή, οι άνθρωποι που ξεκίνησαν τα free press με διάθεση δημιουργικότητας και επικοινωνίας με τον αναγνώστη, θα υποχρεωθούν να ασχολούνται με το marketing, όπως τούτο νοείται στην Ελλάδα. Αξίζει να παρακολουθήσουμε το θέμα ως αναγνώστες (παρότι έχουμε και κάποιο άλλο επαγγελματικό «καπέλο»). Να μην μείνουμε παθητικοί, να εκφράζουμε την άποψή μας, να στηρίξουμε τα δημιουργικά εγχειρήματα που αποτελούν μικρά κάστρα απέναντι στον καλπάζοντα κυνισμό…

Η μορφωτική ακόλουθος και οι ανεκδιήγητες αδελφές Μαγγίρα

Πριν λίγο καιρό, η μορφωτική ακόλουθος της Ελλάδας σε σημαντική χώρα μου έλεγε ότι η πρεσβεία στην οποία υπάγεται δεχόταν πιέσεις ώστε τα περιορισμένα κονδύλια που διέθετε να προσανατολισθούν στην υποστήριξη της υποψηφιότητάς μας στην... Eurovision. Η μορφωτική ακόλουθος ήταν ανήσυχη, έως απελπισμένη. Είχε μια σειρά προγράμματα, που αφορούσαν στην προώθηση της εικόνας του ελληνικού πολιτισμού, αλλά έπρεπε να σκεφθεί την επένδυση στην Eurovision!

Οι πιέσεις για τέτοιες επενδύσεις, δίνουν μια εξήγηση γιατί ελληνικές υποψηφιότητες, που είναι κάτω του μετρίου, απολαμβάνουν αρκετές ψήφους: σε έναν θεσμό που φέτος τον «λάμπρυναν» οι αδελφές Μαγγίρα. Που έκαναν επίδειξη της αγραμματοσύνης τους... Το περηφανευόντουσαν... Ήταν και αστοιχείωτες στη γεωγραφία, αλλά και στις βασικές γνώσεις που αφορούν στις σχέσεις χωρών και εξηγούν πολύ εύκολα, π.χ., γιατί η Τουρκία στηρίζει Αζερμπαϊτζάν και αντιστρόφως.

Δεν θέλαμε κάποιον καθηγητή πανεπιστημίου, αλλά τόση ασχετοσύνη (από τις αδελφές) εκθέτει όλους εκείνους που επενδύουν πάρα πολλά στην υπόθεση Eurovision. Και επειδή το διαγωνισμό τον βλέπουν μαθητές, που «μαθαίνουν» ποια είναι τα πρότυπα, αλλά και πολλοί Έλληνες που ξέρουν τα στοιχειώδη, ας βρουν του χρόνου κάποιους παρουσιαστές που να ξέρουν την αλφαβήτα. ΄Η να την μάθουν, διάβολε… Δεν είναι τόσο δύσκολο να αφιερώσουν λίγες ώρες, για να μάθουν με ποιους έχει φιλίες ή παραδοσιακή σχέση η Σλοβενία, τι κάνει συνήθως η Λευκορωσία, η Μολδαβία, κλπ...

Μια άλλη οπτική γωνία είναι ότι το επίπεδο των παρουσιαστών είναι αντάξιο με αυτό του διαγωνισμού. Και ότι βοηθάει να έχουν τέτοια «ρέντα» οι παρουσιαστές, ώστε να μπαίνει στη σωστή του διάσταση το όλον θέμα…

Ιακώβου, Δημητρακόπουλε, τον Διον. Σολωμο μην τον ανακατεύετε...

Ο πασίγνωστος δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος, για να δικαιολογήσει τον πελάτη του Χρήστο Ιακώβου, επικαλέστηκε ένα στίχο από τον «Ύμνον Εις Την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού: «Δεν είν' εύκολες οι θύρες, εάν η χρεία τες κουρταλεί»…

Αυτός ο στίχος γράφτηκε για την Ελλάδα που, όταν επαναστάτησε κατά της τουρκοκρατίας, «χτυπούσε πόρτες» άλλων κρατών, αλλά δεν «άνοιγε» κανείς. Όλη η Ελλάδα γνωρίζει τι έκανε ο Ιακώβου και γιατί προσέλαβε τον συγκεκριμένο κ. Δημητρακόπουλο. Ας αφήσουν, λοιπόν, τον Διονύσιο Σολωμό και τον «Ύμνον Εις Την Ελευθερίαν»…

Α, να μην ξεχάσω ότι για πρώτη φορά είχα ακούσει περί αναβολικών τη δεκαετία του ’70, από τον τότε αθλητή Χρήστο Ιακώβου, που είχε κηρύξει «ανένδοτο» κατά της Ομοσπονδίας. Πού ήσουν νιότη μου, που έλεγες πως θα γινόμουν άλλος, αναφέρει άλλος ποιητής...

Χαιρετίσματα σε όλους τους «αρμόδιους» που συγκάλυπταν επί χρόνια όλη αυτή την κατάσταση… Κάποιοι θα πέσουν στα μαλακά, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, ορισμένοι άλλοι, όμως, θα υποστούν τις «παράπλευρες απώλειες»…

Η δραματική μείωση των διανοουμένων, η επέκταση της βαρβαρότητας

Μου επισήμανε ένας φίλος κάτι, που έδωσε μια ερμηνεία σε ένα θέμα που με απασχολούσε από καιρό: έχει περιορισθεί δραματικά ο αριθμός των διανοουμένων, κάτι που κατά τον Jeremy Rifkin έχει την ερμηνεία ότι οι περισσότεροι, πλέον, κινούνται με τους νόμους του marketing.

Το marketing δεν είναι κάτι κακό, -θα ήταν μεγάλη υποκρισία να γραφεί σε αυτό το ιστολόγιο… Το πρόβλημα είναι η συρρίκνωση του πληθυσμού των διανοουμένων, αυτών των «ναρκισσιστικών» ή «ανασφαλών» ατόμων, που αποτελούν μια τεράστια περιουσία για την κοινωνία. Αυστηροί κριτές, έχουν ως κύριο άξονα αρχές, αφιερώνουν πολύ χρόνο στη γνώση, δίνουν μεγάλη έμφαση στη σκέψη και στην έρευνα…

Στην Ελλάδα, το ζήσαμε στην περίοδο μετά την μεταπολίτευση… Δεν ήταν όλοι υποκριτές, κομματικά υποχείρια, φωνασκούσες κεφαλές χωρίς αξία. Υπήρχαν και διανοούμενοι «κατ’ απονομήν», με κομματικές υποδείξεις, αλλά αυτοί δεν είχαν μεγάλη επιρροή. Έβρισκες διανοούμενους και στην «πεφωτισμένη δεξιά» και στο παραδοσιακό Κέντρο και στην Αριστερά –άλλωστε, ήταν η μόνιμη ρετσινιά που κυνηγούσε το παλιό ΚΚΕ εσωτερικού. Από αυτή την ταμπέλα έχει απαλλαγεί οριστικά ο ΣΥΝ, ασχολείται αποκλειστικά με το πολιτικό «προϊόν» που ενδιαφέρει την ελληνική αγορά..

Δεν είναι λόγοι νοσταλγίας, που οδήγησαν σε αυτό το post… Είναι η διαπίστωση ότι σπάνια βλέπουμε γύρω μας να γίνονται μάχες για αρχές, ακόμη σπανιότερα να γίνονται απόπειρες αμφισβήτησης δογμάτων που έχουν κυριεύσει το δημόσιο διάλογο. Στο θέμα του ασφαλιστικού, υπάρχει η άποψη της ΝΔ και η άποψη της αντιπολίτευσης/συνδικάτων... Δεν υπάρχει τρίτη εκδοχή, που να αναφέρει ότι είναι μεγάλη σπατάλη η ύπαρξη πάνω από 100 ταμείων, όταν θα έπρεπε να υπάρχουν περί τα 15-20, εξ ου και καλλιεργήθηκε το έδαφος για το σκάνδαλο των ομολόγων.

Στο θέμα του Σκοπιανού ακούμε την συντριπτική τοποθέτηση που απαιτεί την σκληρή γραμμή απέναντι στο γειτονικό κρατίδιο. Όσοι αμφιβάλουν για την ορθότητα αυτής της γραμμής, έχουν σιγήσει, λόγω του κινδύνου να διαπομπευθούν στα media ή θα θεωρηθούν πράκτορες των Αμερικάνων. Πόλωση-οδοστρωτήρας διαφαίνεται και στο θέμα των μη κρατικών πανεπιστημίων. Έτσι, έχει γίνει αυταπόδεικτη αλήθεια η κατάσταση, όπου η χώρα αποδέχεται πτυχία Βελιγραδίου και Σόφιας, αλλά θεωρείται έγκλημα η ίδρυση μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, όπως ισχύει σε όλη την Ευρώπη.

Πολλά από τα θέματα που κάποτε συζητούντο σε αμφιθέατρα, έχουν γίνει πλέον αντικείμενο εξέδρας… Αν είμαστε ρεαλιστές, θα πούμε ότι αυτά είναι αναμενόμενα, είναι η φυσική πορεία των πραγμάτων. Δεν συμβαίνουν μόνο στην Ελλάδα, απλώς η μικρή κλίμακα της χώρας και η μεσογειακή κουλτούρα τα κάνουν πιο εξοφθαλμά. Κάποιες περιπτώσεις όπως ο Πάσχος Μανδραβέλης, είναι εξαιρέσεις ενός σκληρού πλέον κανόνα. Ελάχιστοι οι άνθρωποι που έχουν ως πρώτο στόχο να σκέπτονται, να δίνουν μάχες για τις ιδέες τους.

Αν έχει διατηρηθεί κάτι, αν υπάρχει ένα καινούργιο στοιχείο, που δημιουργεί πεδίο για δημιουργία και διαπάλη ιδεών, αυτό είναι η μπλογκόσφαιρα. Εκεί θα βρούμε εξαιρετικά κείμενα, δημιουργικές ιδέες και σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες γνώμες. Είναι, όμως, μοναχικές περιπτώσεις, δεν υπάρχουν συσσωματώσεις και συγκλίσεις και συνθέσεις που θα αποτελέσουν αντίβαρο στη βαρβαρότητα που απλώνεται σε μεγάλο μέρος της δημόσιας ζωής. Έχουν δημιουργηθεί γύρω από αρκετά blogs μεγάλες παρέες, που γεννούν και 50 και 70 και 100 σχόλια σε κάθε post.

Δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς μέχρι ποιο βαθμό είναι προσωπικά ή παρεϊστικα καταφύγια, κάτι πάρα πολύ υγιές, που δεν αναφέρεται εδώ ως αρνητικό στοιχείο. Για την αντιμετώπιση σημαντικών θεμάτων της ποιότητας ζωής, π.χ., του περιβάλλοντος ή της τοπικής αυτοδιοίκησης, δεν αρκούν οι συζητήσεις της παρέας, γιατί οι δυνάμεις που οδηγούν στην υποβάθμιση είναι ισχυρές και ανελέητες. Αυτές οι παρέες της μπλογκόσφαιρας, όμως, αποτελούν μια από τις λίγες ελπίδες.

Ο pitsirikos πήγε προς το marketing , γράφουν ήδη κάποιοι... Και σ’ αυτό, όμως, έχει αντίδοτο η σφαίρα των ιστολογίων: δικαιούνται κάποιοι που το πάλεψαν επί 2-3 χρόνια να δοκιμάσουν κάτι άλλο, αλλά στη θέση τους οι «φθηνές» υποδομές του Internet και η δίψα για διάλογο στο Διαδίκτυο, μπορεί να φέρει μια φουρνιά από 10 καινούργιους pitsirikous και «ψιλικατζούδες». Όσο επεκτείνεται η παγκοσμιοποίηση (δεν είναι μόνο κατάρα) και όσο αυξάνεται η πρόσβαση στο Διαδίκτυο, τόσο θα είναι δύσκολο στα εγχώρια κλειστά συστήματα να διατηρήσουν την κυριαρχία τους στην εγχώρια κοινωνική, οικονομική και πνευματική ζωή.

Ζουράρις και Καρνάβαλος

Ένα πρόσωπο της Αριστεράς, χαμηλών τόνων και γλυκύτατος άνθρωπος, που ήξερε τον Κώστα Ζουράρι από το Παρίσι, τον αποκαλούσε «νέο Αλκιβιάδη, έτοιμο να κόψει τις κεφαλές των Ερμών για να ακουστεί το όνομά του». Τυχαίνει να ακούω ή να διαβάζω για το Ζουράρι από τα τέλη της δεκαετίας του ‘70, π.χ., θα λυνόσασταν στα γέλια αν βρίσκατε τα κείμενα της «μνημειώδους» αντιπαράθεσης που είχε με τον άλλο κολοσσό της διανόησης, το Γιώργο Βέλτσο. Ήταν τέλη της δεκαετίας του ‘70, όταν είχαν μεγάλη κόντρα, περί Μαρξ και Φρόιντ. Έκτοτε έχει καταγράψει πολλά κατορθώματα ο Ζουράρις, μεταξύ των οποίων και η συμβολή του στη «διάλυση» του «Καποδίστρια», με την «αυτονόμηση» περιοχής της Κρήτης.

Αυτά μοιάζουν παλαιολιθικά, μπροστά την στάση ενός γίγαντα -του Ζουράρι- στο θέμα των Σκοπίων.

Το ελάχιστο που μπορεί να πει κανείς, είναι ο ναρκισσιστικός, αγενής τρόπος με τον οποίο επιτίθεται στους συνομιλητές του των τηλεοπτικών παραθύρων, κάνοντας επίδειξη λεξιλαγνείας. Το πιο θλιβερό ήταν η επίθεση εναντίον ενός συνομιλητή του, σκοπιανού δημοσιογράφου, που μιλά ελληνικά. Ο Ζουράρις, προσβλητικός, επιλεκτικά μίλαγε με λέξεις που ο σκοπιανός δεν μπορούσε να καταλάβει, λόγω γλωσσικής αδυναμίας. Στο τέλος ο Ζουράρις τον είπε κλέφτη, ότι μας έκλεψε το πορτοφόλι.

Η αρένα των παραθύρων χρειάζεται Ζουράριδες... Οι Άνθιμοι των συλλαλητηρίων χρειάζονται Ζουράριδες... Τα κοινωνικά στρώματα που διψούσαν κάποτε για άνοδο μέσω των σπουδών των παιδιών τους, ανέχτηκαν τους Ζουράριδες να έχουν τον τίτλο του καθηγητή...

Αυτό το σημείωμα μπαίνει στο blog μου γιατί ταιριάζει στην περίσταση των τελευταίων ημερών του Καρνάβαλου.

Ιερώνυμος, Τέχνη και Ορθοδοξία

Η δημοσιότητα γύρω από τις πράξεις του νέου Αρχιεπισκόπου εξαντλείται στο αν θα απομακρύνει τους συνεργάτες του Χριστόδουλου και ποιους. Όμως, στην ομιλία του κατά την ενθρόνισή του, αναφέρθηκε στην Ορθόδοξη Παράδοση και την Τέχνη, τονίζοντας ότι δεν προσβλέπει στην στρατευμένη χριστιανική τέχνη.

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος καλεί τους ανθρώπους της τέχνης, αλλά και τους απλούς πολίτες, να ανατρέξουν στην ορθόδοξη παράδοση, τις εποχές που αποτελούσε πηγή έμπνευσης και εργαστήριο τέχνης. Είναι να αναρωτιέσαι, μετά τα τόσα χρόνια περιπέτειας για την Εκκλησία της Ελλάδος, αν ο κ. Ιερώνυμος θα εφαρμόσει αυτά που λέει, αλλά και που υπονοεί το μειλίχιο ύφος του.

Το «10» το καλό...

Έπρεπε να γίνει απεργία των δημοσιογράφων, ώστε να μπει το σήριαλ «10» (βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Μ. Καραγάτση) σε μια άσχετη στιγμή, για να «πάρει το μάτι μου» μια πολύ καλή παραγωγή, που αποτυπώνει την Ελλάδα που κάποτε ξέραμε, πριν ενσκήψουν οι Ζαχόπουλοι, οι επιταγές των 5,2 εκατομμυρίων, κλπ.

Η ανθρωπογεωγραφία της δεκαετίας του ‘60: σκληροί άνθρωποι, που τα παζάρευαν όλα. Χαρακτήρες με όνειρα, που πολύ σύντομα υποχρεώνονταν να συμβιβαστούν για να στηρίξουν την καθημερινότητα. Κάποιες γυναίκες, ενίοτε μοιραίες, που είχαν σε μικρή απόσταση την αξιοπρέπεια από το παζάρι, με όσα πιο «αιχμηρά» όπλα είχαν στη διάθεσή τους...

Δεν είναι πάντα νοσταλγία, μια μικρή περιήγηση στο παρελθόν. Είναι και ένας μικρός απολογισμός μιας πορείας που άλλαξε τα πάντα γύρω μας και δεν αφήνει σιγουριά για το τι θα παραδοθεί στην επόμενη γενιά.

Το θετικό μήνυμα είναι η παραγωγή του «10». Αν έχετε βαρεθεί το επεισόδιο #135 του σήριαλ «Κουκοδήμος», τότε έχετε μια καλή αφορμή…

Ολοένα και μεγαλύτερα ρεκόρ στην αγορά έργων τέχνης

Θα μπορούσε να είναι η εξέλιξη του γούστου και των προτιμήσεων των καταναλωτών σε πολλές γωνιές της γης. Ενδέχεται να οφείλεται, όμως, και στην αύξηση των εισοδημάτων αρκετών στρωμάτων καταναλωτών, όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και σε Ρωσία, Άπω Ανατολή, Ινδία και μουσουλμανικές χώρες. Γεγονός είναι ότι το 2007 καταγράφηκε σημαντική αύξηση των πωλήσεων έργων τέχνης και σύχνα «έσπασαν» ταμεία στις δημοπρασίες.

Το φθινόπωρο κάπου φάνηκε ένα plateau, αλλά τα νούμερα είναι… «ζαλιστικά». Περισσότερα σε ένα περιεκτικό άρθρο του Assosiated Press.

Προσωπική μου αίσθηση είναι -χωρίς να διαθέτω στοιχεία- ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξητική τάση και στην ελληνική αγορά τέχνης, αν και καταγράφεται κάποιος προβληματισμός για την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης, καθώς ορισμένοι συλλέκτες θεωρούν ότι κάποια ελληνικά έργα τέχνης είναι υπερτιμημένα. Με την ευκαιρία, να σημειώσουμε την ευχάριστη συμβολή στη διαμόρφωση κουλτούρας για την τέχνη στη χώρα μας, από ορισμένα πολύ προσεγμένα blogs, που ξεπερνούν τη λογική του κουτσομπολιού ή την επίδειξη γνώσεων από «ειδικούς».

Ξεχάσαμε την Ολυμπία, την τιμούν κάποιοι Άγγλοι...

Όσο ασχολούμαστε με το ποιος "τηλεστάρ" ήταν πιο in στο debate, κάποιοι Άγγλοι συνωστίζονται για να επισκεφθούν την Αρχαία Ολυμπία. Οι πληροφορίες προέρχονται από ένα τουριστικό προορισμό, για τον οποίο, πριν τις πυρκαγιές, οι Άγγλοι τουριστές δεν γέμιζαν ούτε ένα λεωφορείο για απλή ημερήσια εκδρομή. Μετά την καταστροφή, δημιουργείται συνωστισμός και φεύγουν κάθε μέρα δύο λεωφορεία για την Ολυμπία.

Η αισιόδοξη εκδοχή είναι ότι ο θόρυβος σε παγκόσμιο επίπεδο για τον κίνδυνο που πέρασε η Ολυμπία λειτούργησε ως κίνητρο για αλλοδαπούς που δεν την είχαν εντάξει στο πρόγραμμα επισκέψεων. Η κυνική εκδοχή λέει ότι σπεύδουν να δουν τις αρχαιότητες, γιατί δεν είναι σίγουροι αν η Ελλάδα θα τις προφυλάξει, ώστε να τις δουν την επομένη χρονιά.

Ο Τζών Κέννεντυ είχε θυμίσει ότι οι Κινέζοι έχουν την ίδια λέξη για την κρίση και την ευκαιρία. Με άλλα λόγια, κάθε κρίση έχει μέσα της και το σπέρμα της ευκαιρίας. Πολύ αισιόδοξο αυτό, αλλά μπορούμε να το παλαίψουμε... Να πιέσουμε, ώστε να προστατεύσουμε την "περιουσία" της Ολυμπίας, γιατί αυτή, όπως και το περιβάλλον, ανήκουν στα παιδιά μας, αλλά και στην ανθρωπότητα. Να πιέσουμε, γιατί δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι όσοι έχουν το καθήκον να το πράξουν, θα το κάνουν ικανοποιητικά.