Τρεις παράλληλες Ελλάδες

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Στιγμιότυπο από τα γυρίσματα του βιντεοκλιπ "Το πικρό τσάι της ξενιτιάς"

'Συνεχίζεται το κύμα μετανάστευσης Ελλήνων στο Ντουμπάι, για την ακρίβεια συνεχίζεται αυξανόμενο. Άλλοι έρχονται με το αεροπλάνο και άλλοι με αλεξίπτωτο'. Αυτά λέει η Ε.Κ. που ζεί χρόνια εκεί , αλλά το μυαλό της είναι στη χώρα μας, καθώς βοηθάει εμπράκτως (μέσα από συλλογικότητα) σε μια σκληρή περιοχή της ανθρωπιστικής κρίσης. Εκείνοι που μεταβαίνουν με 'αλεξίπτωτο' είναι συνέλληνες που μεταναστεύουν όπως-όπως, χωρίς κάποιο ιδιαίτερο σχέδιο για το τι θα κάνουν εκεί. Φεύγουν με την πίκρα οτι δεν έχουν τύχη στην Ελλάδα. 

Μεσαία τάξη: Xορεύοντας με τους λύκους που δεν είναι μόνο το Μνημόνιο

Πόσο στοιχίζει η αγορά μιας θέσης εργασίας μέσω ενός «καλού» πτυχίου;

 Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Follow your dreams "Cancelled" by Bansky

Μερικοί θα 'χετε βαρεθεί να ακούτε για το βιβλίο του Γάλλου καθηγητή Thomas Piketty, για το οποίο έχει γίνει μεγάλος θόρυβος στην Αμερική και κάπως λιγότερος στην Ευρώπη. Όσοι δεν έτυχε να ακούσετε γι' αυτό, μπορείτε να δείτε μια εκτενή παρουσίαση του Paul Krugman. Πρόκειται για την πιο πολυσυζητημένη και εντυπωσιακή ανάλυση των τελευταίων δεκαετιών που υποστηρίζει ότι η ανισότητα των εισοδημάτων βαίνει αυξανόμενη, διαδικασία που, μεταξύ των άλλων, διαβρώνει τη μεσαία τάξη.

"Ζητείται μανικιουρίστα που να ξέρει Αγγλικά, Γερμανικά, Ιταλικά και Ρώσσικα"

“Βάλε στην άκρη τα μαθηματικά, αφού σε έχουν εκθέσει από το 2010 μέχρι σήμερα” μου ‘πέταξε’ κατάμουτρα πρόσφατα 32χρονος συνεργάτης. “Στον τάδε και στον δείνα τομέα οι εξελίξεις είναι καλύτερες απ' όσο προβλέπει ο ορθολογισμός σου”. Έχουν βάση αυτά που λέει ο αψύς νεαρός: όπως πολλές φορές έχει συμβεί στην Ελλάδα πχ. από το 1900 και μετά, η ξεγραμμένη κάθε τρίμηνο χώρα μας, τα κατάφερε καλύτερα απ' ό,τι πρόβλεψαν πολλοί σοφοί, οι διεθνείς οργανισμοί και οι εγχώριοι αναλυτές. Με μεγάλο τίμημα για το 28% των ανέργων και ένα επιπλέον 30%, δηλαδή εκείνων που έχουν τσακιστεί τα εισοδήματα και τα σχέδιά τους, αλλά το σκαρί κρατάει.

Όχι άλλες περιπτώσεις Νίνη και Φετφατζίδη

Η χώρα έχει ζήσει πολλούς Νίνηδες και Φετφατζίδηδες, δηλαδή ταλαντούχα παιδιά, που επειδή οι παλιότεροι, οι ʽπαράγοντεςʼ, έβαλαν πολύ μεγάλη πίεση στην πλάτη αυτών των παιδιών, τελικά αυτά δεν ξεπέρασαν ποτέ τη φάση του ταλέντου.

Ο μπάρμπας στην Κορώνη πέθανε (;)

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

‘Ο μπάρμπας στην Κορώνη πέθανε επιτέλους’ έλεγε σε ένα ‘πηγαδάκι’ του TEDxAthens η καθηγήτρια του Alba Μαρία Μοραγιάννη.  Και συμπλήρωσε: ‘πολλοί δεν έχουν καταλάβει ότι η δύναμη του ‘μέσου’, του κονέ, έχει συρρικνωθεί , ενώ αντίθετα έχει πολλαπλασιαστεί η αξία της δικτύωσης’. 

Με άλλα λόγια η κρίση της τελευταίας 4ετίας, έχει ‘κουρέψει’  την χρήση υψηλών οικογενειακών, προσωπικών γνωριμιών, που μοίραζαν με πελατειακή λογική θέσεις στο δημόσιο (αλλά και στον ιδιωτικό τομέα).   Πράγματι μειώθηκαν δραματικά οι δυνατότητες διορισμών , αλλά και ανάθεσης έργων (για να μην ξεχνάμε την διαπλοκή).

Θα "κουκουλώσουμε" με επιδόματα το 75% της ανεργίας των νέων;

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Ένα νεανικό γυναικείο πρόσωπο πλησιάζει διστακτικά σε μια εκδήλωση και με πολύ συστολή βρίσκει μια ευκαιρία να αναφέρει διακριτικά ότι ψάχνει για δουλειά. Σε άλλη σκηνή κάποιος νέος ‘παρεισφρύει’ σε μια συζήτηση στο Facebook, για να ζητήσει διακριτικά συμβουλές για τα σχέδια που έχει ως διαφυγή από τη κατάσταση ανεργίας.

Νέοι ψάχνοντας για δουλειά: τα όρια εκπαίδευσης και γονέων (Μέρος Γ’)...

Στην τρίτη κατά σειρά ανάρτηση, είναι ευκαιρία να δούμε πώς συνδέεται η εργασία με τις σπουδές και πόσο βοηθά την έναρξη της καριέρας η εργασιακή εμπειρία.

Η αφορμή γι’ αυτές τις σκέψεις είναι το βιβλίο Not Quite Adults.

Εργασία και Σπουδές:

Σε άλλες χώρες (πχ. ΗΠΑ) επηρεάζει την καριέρα το γεγονός ότι αρκετοί νέοι κάνουν γάμο πριν ολοκληρωθούν οι σπουδές τους.

Σε χώρες όπως η Ελλάδα είναι πιο σημαντικό στοιχείο ότι αρκετοί νέες/νέοι ξεκινούν να εργάζονται πριν ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Δεδομένου ότι η αγορά εργασίας στη χώρα μας θα γίνει πολύ πιο δύσκολη για τους πτυχιούχους τριτοβάθμιας, είναι πολύ σημαντικό να κάνουν επιλογές εργασίας που υποστηρίζουν τις σπουδές τους και όχι μόνο με βάση την ανάγκη για κάποια εισόδημα.

Στο πρόσφατο παρελθόν πολλοί φοιτητές στην Ελλάδα είχαν τη δυνατότητα να έχουν υψηλά για την ηλικία τους εισοδήματα μέσω κάποιας απασχόλησης που δεν είχε σχέση με τις σπουδές τους και τα σχέδιά τους για καριέρα. Λόγω της οικονομικής κρίσης, οι ευκαιρίες αυτές θα μειωθούν αισθητά, ενώ από την άλλη πλευρά η ανεύρεση εργασίας με βάση τις σπουδές τους θα απαιτήσει πολύ πιο ισχυρά προσόντα, επιδόσεις.

Θα αποδειχθεί πολύ σημαντικό να προσανατολίσει η κοινωνία τους νέους στο να συγκεντρωθούν στην καριέρα και τις σπουδές τους , να αποκτούν εργασιακή εμπειρία σχετική με την επιθυμητή καριέρα. Δεδομένης της εμπλοκής της ελληνικής οικογένειες στα σχέδια των παιδιών της, αλλά και της τάσης της ελληνικής κοινωνίας για επένδυση σε σπουδές, ο εξορθολογισμός του σκηνικού θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αλλαγή στάσης και την ενημέρωση της ελληνικής οικογένειας.  

 H Eκπαίδευση δεν είναι πανάκεια: 

Ένα πρόσφατο άρθρο του νομπελίστα Paul Krugman στους New York Times μας υπενθυμίζει ότι δεν πρέπει να ενθουσιαζόμαστε με τις δυνατότητες της εκπαίδευσης. Μπορεί να βοηθάει μια νέα, έναν νέο, αλλά δεν αρκεί για να ξεπεραστούν τα δομικά θέματα της αγοράς εργασίας. Το άρθρο αναφέρεται στις ΗΠΑ, αλλά με κάποια –γενναία, είναι αλήθεια- προσαρμογή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τα δικά μας.

Το άρθρο του Krugman πάντως δεν δικαιώνει όσους είναι υπαίτιοι για την καθίζηση της εκπαίδευσης στην Ελλάδα.  Ένας νέος χωρίς σπουδές ή με ένα πτυχίο χωρίς περιεχόμενο, απλώς  αυξάνει τις πιθανότητες να μείνει χωρίς δουλειά ή να αναζητήσει εύκολη διέξοδο σε μια καφετέρια ή μια ευκαιριακή δουλειά στο τουρισμό ή στις παρυφές της παραοικονομίας/παρανομίας.  

Νέοι ψάχνοντας για δουλειά και ο ρόλος των γονέων (Μέρος Β’)...

Στην πρώτη ανάρτηση αυτής εδώ της τριλογίας , είδαμε ορισμένα στοιχεία  από τη συμπεριφορά νέων που αναζητούν δουλειά. Σε συνέχεια του προβληματισμού, να εξετάσουμε κάποια θέματα που θέτει  ένα βιβλίο.

 Πρόκειται για ένα βιβλίο με πληθώρα ερευνητικών και στατιστικών στοιχείων,  το οποίο διατυπώνει ορισμένα συμπεράσματα που μπορεί να είναι χρήσιμα για τη συζήτηση που αφορά τη νεολαία στη χώρα μας. Ο τίτλος του είναι ‘Not Quite Adults’ και οι βασικές του θέσεις καταγράφονται σε  μια περιεκτική παρουσίαση του Economist .

Ορισμένα από τα σημεία, που αφορούν την προοπτική της νεολαίας, είναι τα παρακάτω:

Τάσεις στην επιτυχία επαγγελμάτων:

 Η απασχόληση πλέον διαχωρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε δύο κατηγορίες: στις καλοπληρωμένες  δουλειές που απαιτούν πολύ υψηλές ικανότητες και τις κακοπληρωμένες εργασίες, που αντιμετωπίζουν περιορισμένη εξασφάλιση.

Η  ενδιάμεση κατάσταση έχει περιοριστεί και τείνει προς το να εκμηδενιστεί. Η εκπαίδευση πάνω στη δουλειά (on the job training) είναι σπάνια.

Στην Ελλάδα ένα μεγάλο μέρος των νέων έχει μεγάλη δυσκολία να μπει στην αγορά εργασίας, καθώς οι υποψήφιοι εργοδότες ζητούν στοιχειώδη εμπειρία, την οποία δεν μπορούν να διαθέτουν οι νέες/νέοι εάν δεν ξεκινήσουν να δουλεύουν. Πρόκειται για φαύλο κύκλο.

Ο ρόλος των γονέων:

  

Περίπου το 50% των 3 εκατ. νέων που μπαίνουν κάθε χρόνο στα αμερικανικά πανεπιστήμια, απομακρύνεται από αυτά χωρίς πτυχίο μέσα στα επόμενα 6 χρόνια. Μόνο η Ιταλία έχει μεγαλύτερο ποσοστό από τις ΗΠΑ. (Στην Ελλάδα έχουμε το φαινόμενο της επιμήκυνσης των σπουδών χωρίς –σχεδόν-  περιορισμό, κάτι που οδηγεί αρκετούς φοιτητές στο να μην παίρνουν το πτυχίο τους ποτέ).

Η κρίση της εκπαίδευσης έχει αναβαθμίσει το ρόλο της οικογένειας στην καριέρα των νέων.  Διεθνώς υπάρχουν προγράμματα πανεπιστημιακής  εκπαίδευσης που δεν έχουν υψηλό κόστος, όμως οι διεθνείς έρευνες δείχνουν το εξής: τα παιδιά οικογενειών που δεν έχουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο είναι λιγότερο πιθανό να πραγματοποιήσουν τις κατάλληλες επενδύσεις στην εκπαίδευση (των παιδιών τους). Το βάρος που φέρνουν σήμερα οι νέοι δεν είναι από τις σπουδές στην τριτοβάθμια, αλλά από το γεγονός ότι δεν επένδυσαν στις κατάλληλες πανεπιστημιακές σπουδές.

Η δικτύωση και ο ρόλος της οικογένειας

Το βιβλίο χωρίζει τις νέες/ νέους σε ‘κολυμβητές’ (swimmers) και ‘περιπατητές’ (treaders). Οι ‘κολυμβητές’ προέρχονται από οικογένειες και κύκλους, που θα λέγαμε ότι ειναι ‘έχοντες’, οχι πάντως με την έννοια του χρήματος. Οι γονείς τους έχουν τρόπους να τους υποστηρίξουν αποτελεσματικά μέσα απο ευρύτερα κοινωνικά δίκτυα, με την παροχή πόρων, ώστε να πάρουν τα κατάλληλα πτυχία.

Πολλοί ‘κολυμβητές’ επιλέγουν (στις ΗΠΑ) να επιστρέψουν στην οικογενειακή εστία, ώστε να αποπληρώσουν τα δάνεια που είχαν πάρει για να σπουδάσουν και να κάνουν οικονομίες, ώστε να στηρίξουν την καριέρα τους.

Οι έρευνες σημειώνουν ότι διαγράφεται ένα ολοένα και περισσότερο διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα σε ‘κολυμβητές’ και ‘περιπατητές’. Οι ίδιες έρευνες καταγράφουν ότι οι περισσότεροι νέοι είναι ‘περιπατητές’. Στην ουσία αναπαράγουν τα μηνύματα που πήραν από τις οικογένειές τους, που έχουν χαμηλές οικονομικές δυνατότητες, είναι λιγότερο σταθερές και δεν παρακολουθούν τακτικά τη πορεία των παιδιών τους.

Στη τρίτη ανάρτηση θα δούμε κάποια στοιχεία για τη σχέση εργασίας και σπουδών, αλλά και την τοποθέτηση του νομπελίστα Paul Krugman, ότι η εκπαίδευση δεν αποτελεί λύση για το πρόβλημα της εργασίας.

Νέοι, ψάχνοντας για ζωή και για δουλειά, έτσι στα τυφλά – Μέρος Α΄

Μια πολυεθνική εταιρεία από το χώρο των καταναλωτικών προϊόντων μου ζήτησε να συμμετάσχω σε ένα πάνελ αξιολόγησης νέων ανθρώπων, για τη κάλυψη μιας θέσης. Πρέπει να πω ότι εντυπωσιάστηκα αρνητικά, από τα κενά που παρουσίαζαν αρκετές νέες και αρκετοί νέοι, από αυτούς που συμμετείχαν.

Οι περισσότερες/περισσότεροι είχαν αρκετά πτυχία, ‘χαρτιά’, αλλά αυτό δεν μπορούσε να καλύψει τα κενά που φάνηκαν είτε στα βιογραφικά είτε στη προσωπική συνέντευξη.

Στη συνέχεια καταγράφονται ορισμένα από αυτά, με την σκέψη ότι μπορούν να βοηθήσουν κάποιους άλλους:

Βιογραφικό χωρίς πυξίδα:

Αρκετοί είχαν καταθέσει ένα βιογραφικό προκάτ, που προφανώς το στέλνουν σε πολλούς αποδέκτες. Κάτι τέτοιο αδικεί τη νέα και το νέο που ψάχνει για δουλειά.

Έλλειψη προετοιμασίας στη συνέντευξη:

Αυτό με εντυπωσίασε περισσότερο από κάθε τι άλλο. Παρότι αρκετοί έδειχναν ότι καιγόντουσαν να πάρουν τη θέση,  δεν ήταν λίγες/λίγοι που προσερχόντουσαν στη συνέντευξη, χωρίς να έχουν επιχειρήσει να μάθουν κάποια SOS, να ρωτήσουν –έστω- κάποιο γνωστό τους την προηγούμενη μέρα… Το χειρότερο απ’ όλα ήταν ότι δεν είχαν κάνει ούτε ένα Google search…

Δε μετράει πλέον μόνο το ποιον ξέρεις:

Eμείς οι μεγαλύτεροι, πιθανόν να έχουμε παρασύρει τους νεότερους (είτε είναι εργαζόμενοι είτε παιδιά μας) στη λογική ότι δεν παίζει τόσο ρόλο το ‘τι ξέρουν’,  αλλά το ‘ποιον ξέρουν’. Στην Ελλάδα της τρόικας, ίσως αυτό έχει αρχίσει να αλλάζει... Ενδεχομένως, σε κάποιο μικρό ποσοστό, αλλά αλλάζει. Κάποιες εταιρείες και ορισμένοι οργανισμοί, ζητούν πλέον στελέχη που θα κάνουν καλά τη  δουλειά τους.

Οι νέες /νέοι που ψάχνουν μια καλύτερη θέση, ας μην υποτιμούν αυτή τη διάσταση... Κατανοώ ότι κάποιοι ικανοί μπορεί να έχουν κουραστεί να κάνουν συνεντεύξεις, που οι περισσότερες δεν έχουν θετική κατάληξη. Η κατάσταση είναι δύσκολη και οφείλουμε όλοι να ενθαρρύνουμε αυτούς τους ικανούς. Δε είναι μόνο θέμα δικαιοσύνης, αλλά κυρίως ζήτημα αύξησης της παραγωγικότητας. Όσο τις θέσεις θα τις παίρνουν οι ‘γνωστοί’ και οι ‘κολλητοί’ τόσο θα αναπαράγεται το μοντέλο της  χρεοκοπίας και του ζαμανφουτισμού.

Όποιοι θέλουν να δουν περισσότερα για τις σκέψεις μου, μετά την ανάγνωση 600 βιογραφικών μέσα στο 2010, μπορούν να διαβάσουν ένα παλιότερο post μου. Επειδή έχω –κυριολεκτικά- τη τιμή να με ρωτούν –όπως πολλούς από εσάς- νέοι, αλλά και γονείς, τί να κάνουν για να βρουν μια θέση εργασίας ή μια καλύτερη δουλειά,  είναι  χρήσιμο  να κάνω τις επόμενες μέρες δύο ακόμα αναρτήσεις, σχετικές με το θέμα...

Οι αναρτήσεις αυτές θα μας γυρίσουν λίγο πίσω ή θα επιχειρήσουν να μας πάνε πιο βαθιά...

Η ζωή και η καριέρα των νέων εξαρτώνται τόσο από την εκπαίδευση, αλλά και –περισσότερο από ποτέ- από την υποστήριξη των γονιών. Και στα δυο αυτά ‘γήπεδα’ η Ελλάδα έχει προβεί σε ακρότητες... Έχουμε φέρει τα πανεπιστήμια εδώ που τα έχουμε φέρει, ενώ οι έλληνες γονείς δείχνουν τόσο ‘έντονο’ ενδιαφέρον για τα παιδιά τους, ώστε αρκετές φορές τα φέρνουν σε πολύ δύσκολη θέση..

Να τα δούμε τις επόμενες μέρες, με αφορμή ένα βιβλίο , αλλά και ένα άρθρο του Paul Krugman, που μας βάζει στην τάξη και θυμίζει ότι η εκπαίδευση δεν είναι πανάκεια...