Τρεις παράλληλες Ελλάδες

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Στιγμιότυπο από τα γυρίσματα του βιντεοκλιπ "Το πικρό τσάι της ξενιτιάς"

'Συνεχίζεται το κύμα μετανάστευσης Ελλήνων στο Ντουμπάι, για την ακρίβεια συνεχίζεται αυξανόμενο. Άλλοι έρχονται με το αεροπλάνο και άλλοι με αλεξίπτωτο'. Αυτά λέει η Ε.Κ. που ζεί χρόνια εκεί , αλλά το μυαλό της είναι στη χώρα μας, καθώς βοηθάει εμπράκτως (μέσα από συλλογικότητα) σε μια σκληρή περιοχή της ανθρωπιστικής κρίσης. Εκείνοι που μεταβαίνουν με 'αλεξίπτωτο' είναι συνέλληνες που μεταναστεύουν όπως-όπως, χωρίς κάποιο ιδιαίτερο σχέδιο για το τι θα κάνουν εκεί. Φεύγουν με την πίκρα οτι δεν έχουν τύχη στην Ελλάδα. 

Μεσαία τάξη: Xορεύοντας με τους λύκους που δεν είναι μόνο το Μνημόνιο

Πόσο στοιχίζει η αγορά μιας θέσης εργασίας μέσω ενός «καλού» πτυχίου;

 Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Follow your dreams "Cancelled" by Bansky

Μερικοί θα 'χετε βαρεθεί να ακούτε για το βιβλίο του Γάλλου καθηγητή Thomas Piketty, για το οποίο έχει γίνει μεγάλος θόρυβος στην Αμερική και κάπως λιγότερος στην Ευρώπη. Όσοι δεν έτυχε να ακούσετε γι' αυτό, μπορείτε να δείτε μια εκτενή παρουσίαση του Paul Krugman. Πρόκειται για την πιο πολυσυζητημένη και εντυπωσιακή ανάλυση των τελευταίων δεκαετιών που υποστηρίζει ότι η ανισότητα των εισοδημάτων βαίνει αυξανόμενη, διαδικασία που, μεταξύ των άλλων, διαβρώνει τη μεσαία τάξη.

Αθήνα: οι εφτά ψυχές της που παλεύουν κόντρα στις σκηνές ‘Καμπούλ’

Το ‘χειρουργείο’ της κρίσης αναδεικνύει μια καινούργια ευκαιρία, πολύ πιο ρεαλιστική από το ‘λούστρο’ του 2004. 

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η δράση «Συν-οικία» του Place Identity

Όταν πριν 3 μήνες οι New York Times περιέλαβαν την Αθήνα στα 52 μέρη του κόσμου που προτείνουν να επισκεφτεί κάποιος το 2014 , ήταν φυσικό να γεννηθεί μια σκέψη: μήπως συμβαίνει κάτι υπόκωφο στην πρωτεύουσα που δεν τόχουμε συνειδητοποιήσει.

Ο μπάρμπας στην Κορώνη πέθανε (;)

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

‘Ο μπάρμπας στην Κορώνη πέθανε επιτέλους’ έλεγε σε ένα ‘πηγαδάκι’ του TEDxAthens η καθηγήτρια του Alba Μαρία Μοραγιάννη.  Και συμπλήρωσε: ‘πολλοί δεν έχουν καταλάβει ότι η δύναμη του ‘μέσου’, του κονέ, έχει συρρικνωθεί , ενώ αντίθετα έχει πολλαπλασιαστεί η αξία της δικτύωσης’. 

Με άλλα λόγια η κρίση της τελευταίας 4ετίας, έχει ‘κουρέψει’  την χρήση υψηλών οικογενειακών, προσωπικών γνωριμιών, που μοίραζαν με πελατειακή λογική θέσεις στο δημόσιο (αλλά και στον ιδιωτικό τομέα).   Πράγματι μειώθηκαν δραματικά οι δυνατότητες διορισμών , αλλά και ανάθεσης έργων (για να μην ξεχνάμε την διαπλοκή).

Φαγητό και τέχνη, design και φτώχεια

7 αναγνώσματα και μια μουσική

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Μέχρι το 2018, ο μόνος κλάδος που μπορεί να ελπίζει σε ανάπτυξη –σε παγκόσμια κλίμακα- είναι αυτός της διατροφής, κατά το αμερικάνικο Slate.  Πέρα απο την ποσοτική του μεγένθυνση,  θα δούμε πολλές αλλαγές. Είτε γιατι θα ενταθεί η πίεση για την αντιμετώπιση της φτώχειας, είτε επειδή θα ενισχυθεί η κριτική στα ‘σκουπίδια’ των fast food και των αναψυκτικών.

Ομάδες Πολιτών δικτυώνουν την πόλη

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η ανασύνταξη της πόλης ξεκινάει από τα ‘κάτω’

H Zuzana Stanova διηγείται πώς ομάδες πολιτών της Μπρατισλάβα (πρωτεύουσα της Σλοβακίας), σε συνεργασία με τον δήμο, ανακαίνισαν τα δύο τελευταία χρόνια τρία εγκαταλελειμμένα κτήρια και έδωσαν ζωή σε δύο παραμελημένα πάρκα. Η Μπρατισλάβα είναι μια πόλη με ελάχιστους πόρους και χωρίς τη δυνατότητα να προσφύγει στα ταμεία του ΕΣΠΑ. Η Zuzana βρέθηκε στην Αθήνα για να πάρει μέρος σε μια αντισυμβατική εκδήλωση (un-conference) του TEDxAthens, όπου Ομάδες Πολιτών από την Ελλάδα και δύο ξένοι ομιλητές αναφέρθηκαν στην διασυνδεδεμένη πόλη και στην δικτυωμένη κοινωνία.

Οι Aτενίστας και οι Μιζερίστας

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Για όσους επιτίθενται στον εθελοντισμό και τον ακτιβισμό...

Το τελευταίο άρθρο αυτής της στήλης για την 32χρονη, άνεργη, αλλά δυναμική Τέτα, κατέγραψε τον προβληματισμό για το πόσο δύσκολο είναι να την βοηθήσει αυτό το κράτος και αυτή η κοινωνία ώστε να βρει τις στοιχειώδεις πληροφορίες ή να λάβει την αυτονόητη υποστήριξη. Ενημέρωση που θα 'πρεπε να είναι διαθέσιμη σε κάθε άνεργο νέο, αλλά έχει αναχθεί σε ρουσφέτι από το βουλευτή ή σε προνόμιο που παίρνεις μέσα από κονέ, 'δόντι' ή και 'γρηγορόσημο'.

Η Σούλα με 15 εκ. ευρώ και ως μπαρουταποθήκες, οι 10 μικρές λίστες Λαγκάρντ

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η Σούλα είναι η επιτομή της ελληνικής καπατσοσύνης. Χουλιγκανισμός και αγραμματοσύνη στο Λύκειο, έβγαλε μια ψευτοσχολή και χάρη στο κόμμα (μην πάρετε όρκο ποιο κόμμα είναι) διορίστηκε σε ‘θέση γραφείου’ και μετά πολιτεύτηκε. Για κάποια χρόνια έγινε αντίδημαρχος και ο δήμος τό'χε τούμπανο ότι έκανε τον ‘ταμία’ του δημάρχου. Ο τελευταίος, ας το πούμε Θανάση, ήταν ένα γνωστό απόβρασμα (με πτυχία πάντως) , που έγινε πρωταγωνιστής ενός σκανδάλου, με πανελλήνια αλλά και διεθνή απήχηση.

Τρία κορίτσια στο Piccadilly Circus για την ελληνική Φιλοξενία

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo



Η Κατερίνα Σπετσίου, αρχιτεκτόνισα που ζει στο Λονδίνο, είχε την ιδέα να μην σταματήσει η καμπάνια για την ελληνική φιλοξενία στη Ν.Υόρκη και στην Ουάσιγκτον, όπου έκαναν θραύση πέρυσι. Βρήκε δύο φίλες της στο Λονδίνο και ξεκίνησαν το εγχείρημα για να μπει το Φεβρουάριο ελληνική σημαία στο Piccadilly Circus. Πρόκειται για τη συνέχεια της εθελοντικής πρωτοβουλίας Up Greek Tourism, που στηρίζεται στη συγκέντρωση χρημάτων από απλούς πολίτες για τη προβολή της Ελλάδας. Την περυσινή καμπάνια την είδαν 11 εκατομμύρια άτομα στο Internet, το CNN αφιέρωσε βίντεο 2' 30'', ενώ δόθηκε δημοσιότητα από BBC, New York Times, Guardian, HuffingtonPost και πολλά άλλα διεθνή Μέσα, μέχρι και στη Κίνα. Με μια πρόχειρη εκτίμηση η Ελλάδα κέρδισε δωρεάν δημοσιότητα αξίας πολύ πάνω από 500.000 δολάρια, χάρη στα 20.000 δολάρια που είχαν μαζέψει με crowd funding 330 άτομα από όλο το κόσμο και την Ελλάδα.


Λίγα λόγια για τα τρία κορίτσια του Λονδίνου:

Η Κατερίνα Σπέτσιου ζει και εργάζεται στο Λονδίνο ως αρχιτέκτονας. Μακριά από την Ελλάδα από τα δεκατρία της, απέκτησε μια βαθιά εκτίμηση για την ομορφιά και τον πολιτισμικό πλούτο της πατρίδας . Έμαθε την πρωτοβουλία Up Greek Tourism από δημοσιεύματα στον Τύπο μετά την πρώτη επιτυχημένη καμπάνια στη Νέα Υόρκη και σκέφτηκε πως ένα από τα επόμενα βήματα θα έπρεπε οπωσδήποτε να λάβει χώρα στο Λονδίνο. Η Ελλάδα υπήρξε ανέκαθεν δημοφιλής προορισμός για τους Βρετανούς και το Λονδίνο, όντας στην καρδιά του Ηνωμένου Βασιλείου, αποτελεί ιδανική τοποθεσία για να τους υπενθυμίσουμε ότι παρά την πρόσφατη αρνητική δημοσιότητα, η Ελλάδα παραμένει ένας πανέμορφος, ενδιαφέρων και ασφαλής τουριστικός προορισμός. Πιστεύει βαθειά στον σκοπό και το μήνυμα του Up Greek Tourism γιατί την γεμίζει με αισιοδοξία για τις δυνατότητες των Ελλήνων, οι οποίοι έχουν πάντα τη δύναμη να δουλεύουν ώστε να επηρεάσουν το μέλλον τους.

Η Ανίτα Δημητρίου είναι παιδίατρος και ζει στο Λονδίνο. Είναι μισή Ελληνοκύπρια και μισή Αγγλίδα αλλά έχει μεγαλώσει στην Αθήνα. Ενθουσιάστηκε με την ιδέα του ερχομού του Up Greek Tourism στο Λονδίνο και αποφάσισε ότι θα ήταν μέρος αυτής της προσπάθειας χωρίς δεύτερη σκέψη. Όπως και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας συνδυάζει τις (πολλές) απαιτήσεις της καμπάνιας με την απαιτητική εργασία της, οδηγούμενη από την αγάπη της για την Ελλάδα και την πίστη της ότι η χώρα έχει τόσα πολλά να προσφέρει στον επισκέπτη και ότι αυτό είναι ένα μήνυμα που αξίζει να διαδοθεί. Μετά από ένα κύμα αρνητικής δημοσιότητας στα βρετανικά ΜΜΕ, θεωρεί ότι η εκστρατεία του Up Greek Tourism είναι ένα από τα βήματα που θα συμβάλουν αποφασιστικά για να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο οι Βρετανοί αντιλαμβάνονται την Ελλάδα και τους κατοίκους της και θα τους υπενθυμίσει ότι παραμένουμε ένα φιλόξενο και σκληρά εργαζόμενο έθνος που μπορεί να ανακάμψει.

Η Κατερίνα Ιωάννου μεγάλωσε στην Αθήνα. Μετακόμισε στο Λονδίνο πριν από εννέα χρόνια για σπουδές στο χορό και πλέον εργάζεται ως δασκάλα γιόγκα και πιλάτες. Περισσότερο της λείπει ο καλός καιρός και η φιλοξενία της Ελλάδας για αυτό και φροντίζει κάθε καλοκαίρι να πραγματοποιήσει πολυήμερες διακοπές στα ελληνικά νησιά ώστε να είναι έτοιμη για τον επόμενο απαιτητικό χειμώνα. Έμαθε για την νέα καμπάνια από την παιδική της φίλη Κατερίνα Σπέτσιου και αποφάσισε αμέσως ότι ήθελε να συμμετάσχει. Πιστεύει ακράδαντα ότι το ελληνικό πνεύμα παραμένει ζωντανό και σχετικό ως πηγή έμπνευσης για τον παγκόσμιο πολιτισμό, για αυτό και δηλώνει εμπνευσμένη από το νόημα του Up Greek Tourism και ειλικρινά ενθουσιασμένη από την συμμετοχή της.

Πόσους τουρίστες θα φέρει η καμπάνια στην Ελλάδα; Είναι ένα ερώτημα που ακούγεται κατά καιρούς. Η εθελοντική πρωτοβουλία Up Greek Tourism, όπως όλες οι πρωτοβουλίες που γίνονται από πολίτες, δεν έχει στόχο να υποκαταστήσει το κράτος, ούτε τους επιχειρηματικούς φορείς. Ο ρόλος τους είναι συμπληρωματικός και σε αρκετές περιπτώσεις, συμβάλει στο να κινητοποιηθούν πολίτες, να δημιουργηθούν ομάδες, που συμβάλουν στην ενεργοποίηση της Κοινωνίας των Πολιτών και την ενίσχυση του Κοινωνικού Κεφαλαίου, που αποτελεί αίτημα μιας κοινωνίας σε κρίση, που αναζητά Καλές Πρακτικές. Ο Γιώργος Κλειβοκιώτης παρουσίασε στο TEDxAthens τη πρωτοβουλία Up Greek Tourism, στη συνέχεια ο Ονίκ Παλαντζιάν μίλησε στο TEDxKalamata με το ίδιο θέμα.

Με την ευκαιρία να σημειωθεί η επιτυχία του TEDxKalamata, που έγινε για πρώτη φορά από μια ομάδα νέων παιδιών, τα οποία οργάνωσαν μια πολύ καλή εκδήλωση και έδειξαν ότι όταν υπάρχει σχέδιο και Ομάδα, τότε έχουν θέση οι καινούργιες ιδέες κόντρα στη με μεψοιμοιρία που θέλει την ελληνική περιφέρεια να είναι συλλήβδην 'άγονη γραμμή'.

Ζεϊμπέκικο με τζην Armani και η εκδίκηση της χαμένης συλλογικότητας

 Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Είχα τη τύχη να είμαι ένας εκ των εθελοντών του TEDxAthens που συνάντησε τον ψυχαναλυτή κ. Ματθαίο Γιωσαφάτ κατά τη προετοιμασία της ομιλίας του στη φετινή εκδήλωση. Συγκράτησα κάποια σημεία της συζήτησης που αφορούν τo ομαδικό πνεύμα των Ελλήνων.


"Πάνε και τα σπάνε στις ταβέρνες, αλλά έχουν δυσκολία να κάνουν σχέσεις με το περιβάλλον" ανέφερε σε ένα σημείο ο κ.Γιωσαφάτ. "Οι Έλληνες είναι επιφανειακά χαρούμενοι. Δηλώνουν ότι είναι ανοιχτοί, αλλά αυτό δεν συμβαίνει στη πραγματικότητα. Στην Αγγλία, που έχει τη φήμη για το αντίθετο, συναντάς επιφύλαξη για 3-4 μήνες, αλλά μετά βρίσκεις αρκετά άτομα που είναι πολύ ανοιxτά. Στην Ελλάδα, συναντάς στην αρχή μια επιφανειακή ανοιxτή αντιμετώπιση, αλλά μετά βλέπεις κάποια επιφύλαξη, ίσως και φόβο. Οφείλεται στη χαμηλή αυτοεκτίμηση".

"Στο Λονδίνο σε κάθε γειτονιά υπάρχουν ομάδες γύρω από διάφορα θέματα, μιλούν μεταξύ τους".

"Οι Ελληνες έχουν αντιεθελοντική, αντιομαδική στάση τα τελευταία χρόνια. Ο άνθρωπος είναι ναρκισσιστικός, αλλά και ομαδικός. Αν μετά τα 40 δεν μετέχεις σε ομαδικές δράσεις, τότε είσαι ‘νεκρός’. Είναι ψυχολογική ανάγκη να μετέχεις σε κοινωνικό δίκτυο. Μέχρι τα 40 ο άνθρωπος δίνει μεγάλη βάση στο σεξ, τη καριέρα κλπ. Οι Έλληνες ήταν μέχρι πρόσφατα ενταγμένοι κυρίως σε συγγενικά δίκτυα. Τώρα, μετά τη κρίση, έχουν αδυνατίσει και αυτά". "

Ο άνθρωπος ζει με τις σχέσεις, είναι ψυχολογική ανάγκη να μετέχει σε Κοινότητες. Ουκ επ’ άρτω μόνο ζήσεται ο άνθρωπος. Αυτή την εποχή όμως φαίνεται σαν να κoiτάμε μόνο τα δικά μας".

 Τα υπόλοιπα τα είπε ο κ.Γιωσαφάτ στην ομιλία του στο TEDxAthens, σε μια "απρόσμενη" συνάντηση ενός εκπροσώπου μιας γενιάς και μιας επιστήμης με ένα κοινό, που ζει με άλλους ρυθμούς.

Από τις πιο δημιουργικές στιγμές αυτής της "συνάντησης", ήταν η προσωπική επικοινωνία με τον κ.Γιωσαφάτ. Ήταν αναμενόμενο ότι δεν θα μπορούσαμε να επικοινωνήσουμε μέσω email. Ήταν αναμενόμενο το ότι δεν γνώριζε τι είναι το TED και ότι θα έπρεπε να το εξηγήσουμε από κοντά. Πήρε τη πρωτοβουλία, είδε βίντεο, αξιολόγησε το κοινό του TED και στάθηκε στη πρωτοβουλία Human Grid που έχει στόχο να αναδείξει την αξία της συλλογικότητας για την ενίσχυση της αλληλεγγύης.


Σπάμε πιάτα, βρίζουμε στα γήπεδα 

Τι να σημαίνει αλήθεια αυτό, όπου κάποιοι νεόπλουτοι ή και αυτοαπασχολούμενοι, τα σπάνε στα μπουζούκια και κάνουν λουλουδοπόλεμο; Ή οι άλλοι που με Armani τζήν χορεύουν ζεμπέκικο "Βρέχει φωτιά στη στράτα μου"; Acting out (εκδραμάτιση) το αποκαλεί ένας ομότεχνος του κ.Γιωσαφάτ.

Συγγενές το φαινόμενο του υπερβολικού φαγητού σε –λαϊκές ή επιτηδευμένες- ταβέρνες και δήθεν high εστιατόρια. Κάτι που αποτυπώνεται και στην καμπύλη που δείχνει πόσο πάχυναν και "στραβοχύθηκαν" οι Ελληνες τα τελευταία 30 χρόνια.

Ένα άλλο φαινόμενο ‘ομαδικότητας’ είναι η μαζική προσέλευση τα προηγούμενα χρόνια στα γήπεδα, όπου πολλοί ευκατάστατοι, επιδίδονταν σε βρισίδι του αντιπάλου με χυδαία συνθήματα. Η ψυχοθεραπεύτρια Μαριαλένα Σπυροπούλου βοηθάει να πάμε λίγο παραπέρα το παραπανω συλλογισμό: "Στην οδική μας συμπεριφορά ή στον τρόπο που συναναστρεφόμαστε στη γειτονιά ή στην πολυκατοικία είναι ξανά πρόδηλη η επιθετικότητά μας, δείγμα μιας πρωκτικής καθήλωσης ενός ολόκληρου λαού. Ο πρωκτικός προτιμά να καταστρέφει παρά να δημιουργεί. Γι' αυτό και ανθιστάμεθα στις συλλογικότητες και στο ομαδικό πνεύμα. Και εκεί η σχέση με τη μάνα είναι κυρίαρχη. (Δεν είναι παράξενο που η πιο "απολαυστική" βρισιά στα γήπεδα είναι το «σου γ@@ τη μάνα»..."

Δεν γνώριζα αυτή την επιστημονική ερμηνεία , η οποία ταιριάζει στη θέση εκείνων που υποστηρίζουν ότι στη χώρα υπάρχει μεγάλη επίδειξη κ@λοπαιδισμού..

Μια άλλη επίδειξη ‘συλλογικότητας’ είναι η εικόνα σε πάρκα όπου υπάρχουν καφετέριες: οι καθήμενοι στα τραπέζια είναι πολλαπλάσιοι αυτών που κάνουν με τη παρέα τους μια βόλτα στο πάρκο.

 Όλα τα παραπάνω δεν είναι μόνο αποτέλεσμα της διάθεσης επίδειξης ενός καλού εισοδήματος. Από το 1974 και μετά, αλλάξαμε αρκετά σπίτια, πολύ περισσότερα αυτοκίνητα, αλλάξαμε παρέες και στέκια. Κάναμε ταξίδια στη Ταϋλάνδη, τη Πάρο και την Αράχωβα (χωρίς να περάσουμε από τους Δελφούς). Πήραμε αρκετά πτυχία και περισσότερα ‘χαρτιά’.


Από το Α, οπως Αλληλεγγύη 

Η ομαδικότητα και οι συλλογικότητες είναι μονόδρομος πια. Να μην τα αντιμετωπίσουμε ως καταναγκαστικά έργα, ούτε ως υποχρέωση. Είναι από τα καλύτερα δώρα της κρίσης. Απο τους συμμαθητές στο γυμνάσιο, που θα μας θυμίσουν τις φάρσες και τα νεανικά όνειρα, μέχρι μια καινούργια παρέα συνομιλήκων μας, για να καθαρίσουμε το διπλανό πάρκο ή να συγκεντρώσουμε αχρείαστα ρούχα, γι’ αυτούς που τάχουν ανάγκη.

Βλέποντας τις Ομάδες που συμμετέχει ο 18χρονος γιός μου στο Λύκειο Ελληνίδων (χορεύει από 4 ετών) ή στους εθελοντές δασοπυροσβέστες Υμηττού, δεν είναι δύσκολο να κατανοήσω για ποιους λόγους οι νεότερες γενιές κάνουν λιγότερο (αυτοαναφορικό, ναρκισσιστικό) θόρυβο από τις δικές μας. Οι δικές τους συλλογικές εκφράσεις δεν μεταμορφώνονται (ή δεν πρόλαβαν να μεταμορφωθούν) σε agenda, μηχανισμούς, επιρροή, εξουσία, όπως σκυλιασμένα φρόντισαν οι προηγούμενες. Δεν χρειάζεται να γίνουμε κυνικοί, για να ισχυριστούμε ότι οι επόμενες γενιές θα είναι πιο ομαδικές. Συμμετέχουν ήδη σε περισσότερες συλλογικότητες, -και όχι μόνο γιατι δεν τους αφήσαμε τίποτε καλύτερο να κάνουν. Οι παλιές "συναλλαγματικές" της Εθνικής Αντίστασης, του 114, του Χρηματιστηρίου ή της καταπάτησης κάθε δημόσιου αγαθού, είναι πλέον ακάλυπτες ή χωρίς ιδιαίτερη αξία.

Πάμε από την αρχή, για τα βασικά...Ξεκινάμε από το Α, όπως αλληλεγγύη και Αισθητική... 

Goodbye Greece Η Λίνα φεύγει από την Ελλάδα και κλαίει.

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η Λίνα φεύγει από την Ελλάδα και κλαίει. Έστειλε τρία μηνύματα για να πει πόσο έκλαψε πριν καταλήξει στην απόφαση να φύγει από την Ελλάδα. Η Λίνα έχει καταγωγή από μια άλλη χώρα της Μεσογείου, έζησε τα παιδικά της χρόνια με παραστάσεις από την Αίγινα και είχε ξαναγυρίσει στην Ελλάδα, επικεφαλής μιας πολυεθνικής. Τα τελευταία δύο χρόνια της έδωσαν θέσεις σε άλλες χώρες, αλλά αντιστεκόταν. Στην εξίσωσή της ήταν και τα δύο παιδιά της, 16 και 17 ετών.
Η Λίνα γλύκαινε παγερά συνέδρια και χάριζε ομορφιά στις γλυκανάλατες χρονοσειρές του facebook και του twitter. Είναι μια από αυτές/αυτούς που οι γνώσεις τους και οι θέσεις τους ήταν πάντα κέρδος για εμάς τους υπόλοιπους (μόλις έμαθα και για την Ελένη, που βάζει πλώρη για Ντουμπάι). Θ’ αποχαιρετήσουμε πολλούς σαν τη Λίνα και την Ελένη τους επόμενους μήνες, τα επόμενα χρόνια. Να δούμε όμως και τη θετική πλευρά, αφού δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να τους ζητήσουμε να μείνουν σε μια Ελλάδα και μια Αθήνα που θα βιώσουν πολλές σκηνές ακόμα μιας οικονομίας που έχει ήδη πτωχεύσει και μιας κοινωνίας σε κατηφόρα.
Αφού δεν μπορούμε να τους κρατήσουμε κοντά μας, έχουμε τη δυνατότητα να τους ζητήσουμε να μας σκέφτονται. Εμπράκτως... Στους μήνες που θα έλθουν η Ελλάδα θα χρειαστεί στο εξωτερικό ένα πλέγμα αλληλεγγύης. Μια ασπίδα κόντρα σε όσους ψυχρούς τραπεζίτες, συνειδητούς προτεστάντες ή ευκαιριακούς πολιτικούς ζητούν να γίνει η χώρα μας το παράδειγμα του πώς πληρώνει ο πιο αφελής/ρέμπελος τα σπασμένα της Lehman Brothers και της διάλυσης του ευρώ.
Βιώνουμε κάθε μέρα την καταρράκωση της εικόνας της Ελλάδας, όπου το κράτος είναι ανύπαρκτο για ν’ απαντήσει σε δεκάδες ανακριβή δημοσιεύματα που θέλουν να είμαστε όλοι οι Έλληνες διεφθαρμένοι και τεμπέληδες. Παρακολουθούμε ένα σκηνικό όπου η μέγιστη αλληλεγγύη προς την Ελλάδα είναι ρεπορτάζ για τα συσσίτια ή κάποιες ομάδες νεαρών που κάνουν τη τάδε ή τη δείνα δουλειά για να αντιμετωπίσουν την κρίση.
Η συμπόνια της διεθνούς κοινότητας δεν είναι αρκετή για να αντιμετωπιστεί μια κατάσταση όπου το 30% θα είναι άνεργοι και 2 στους 3 νέους χωρίς δουλειά (επιμένω ότι η ανεργία των νέων δεν είναι 50%, όπως λένε τα επίσημα στοιχεία, αλλά πάνω από 65%). Πέρα από τη συμπόνια και τη φιλανθρωπία, η ελληνική κοινωνία θα χρειαστεί αλληλεγγύη. Ούτε οι γενικόλογες αναφορές σε αναπτυξιακά κεφάλαια θα μας σώσουν, αφού ακόμα και αν μας προσφερθούν κεφάλαια, η ιστορία λέει ότι θα τα ξεκοκαλίσουν οι εγχώριες ελίτ, σε συνεργασία με πρόθυμους ξένους που έχουν δει την Ελλάδα ως παράθυρο ξεπλύματος. Η Λίνα, η Ελένη και εκατοντάδες άλλοι που θα αφήσουν την Ελλάδα μπορούν να ενταχθούν στους χιλιάδες πρεσβευτές που χρειαζόμαστε σε κάθε γωνιά της Γης για να χτίσουμε μικρά ή μεγάλα δίκτυα αλληλεγγύης. Άνθρωποι με ψυχή που θα δώσουν ένα μικρό ή μεγάλο οβολό για την αποκατάσταση του κλίματος ασφάλειας για τους τουρίστες ή την ενίσχυση μιας οργάνωσης αστέγων. Μην κλαις Λίνα, κάνε τα δάκρυά σου μικρές χούφτες πηλό και δώσ’ τες όπου κρίνεις ό,τι μπορείς να βοηθήσεις, π.χ. διάδωσε την ομορφιά της Αίγινας.

Στα ψηφιακά μπαλκόνια

                                               

To παρακάτω σημείωμα δημοσιεύθηκε στη στήλη #changingGreece της LIFO 01/03/12

Η πολιτική επικοινωνία τις επόμενες εθνικές εκλογές θα γίνει με πρωτόγνωρο τρόπο. Αυτό αφορά και τους επαγγελματίες (πολιτικούς, συμβούλους) αλλά και τους πολίτες. Τέσσερα σημαντικά θέματα που αλλάζουν το σκηνικό είναι η έλλειψη χρημάτων για καμπάνιες, η οργή των πολιτών κατά αρκετών πολιτικών που εμποδίζει τους τελευταίους να κάνουν περιοδείες, η κρίση των media και η εξάπλωση του ίντερνετ.

Όλα αυτά συρρικνώνουν τον ρόλο του προσωπικού μηχανισμού των πολιτικών. Το μοντέλο Γκρούεζας είναι σε απόσυρση. Σε συνθήκες βαθιάς κρίσης είναι αναμενόμενο να επικρατεί σύγχυση και ανασφάλεια. Οι υποψήφιοι θα έχουν δυσκολία να επισκεφτούν λαϊκές, ΙΚΑ, μαγαζιά. Οι εκλογές θα γίνουν με πολλή τηλεόραση, πολλά «σπίτια» και πολύ περισσότερο ίντερνετ.

Οι πολιτικοί και τα κόμματα που έχουν, παρ’ όλα αυτά, τη διάθεση και τους πόρους να αξιοποιήσουν ευκαιρίες για νεωτεριστική/αποτελεσματική καμπάνια, μπορούν να εξετάσουν τις παρακάτω δυνατότητες: να δουν τι γίνεται σε ΗΠΑ και Γαλλία που βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο. Μια-δυο απλές ιδέες μπορούν να δώσουν λίγη φρεσκάδα στην εγχώρια ξηρασία. Το σημαντικότερο, όμως, είναι να αντιληφθούν τις τάσεις και τα καινούργια εργαλεία. Να αναβαθμίσουν τη φιλοσοφία και τις πρακτικές αξιοποίησης του ίντερνετ. Αρκετοί πολιτικοί και κόμματα έχουν παραμείνει σε αντιλήψεις του 2008 και χάνουν οφέλη από τη δυναμική και τη διείσδυση των social networks. Επιδίδονται σε broadcasting (λένε μόνο τα «δικά» τους, δεν κάνουν διάλογο), δηλαδή τα χρησιμοποιούν ως ντουντούκα. Αφήνουν την παρουσία τους αποκλειστικά σε συμβούλους, κάτι που κάνει μπαμ. Χρησιμοποιούν μπόλικο facebook και ολίγη από twitter, ενώ πλέον είναι αναγκαία μια σφαιρική διαχείριση. Δεν έχουν αξία τα επιμέρους «γήπεδα», αλλά η ικανότητα να είσαι στην «πλατεία», εκεί που είναι η κοινωνία.

Όλα τα λεφτά είναι το ταξίδι από το μπαλκόνι στην πλατεία. Αν δεν δουν οι πολιτικοί τα social networks όχι ως ένα ακόμα μαραφέτι αλλά ως διαδικασία συνολικής αλλαγής, τότε θα έχουν μικρο όφελος. Για τον λόγο αυτό είναι απολύτως απαραίτητη μια φάση εκπαίδευσης. Ακόμα και οι πολιτικοί/κόμματα που διαθέτουν (ειλικρινώς) λίγα ή καθόλου χρήματα, έχουν τη δυνατότητα να κάνουν μια πρωτότυπη, αποτελεσματική καμπάνια. Τα παραπάνω είναι κάποιες ατάκες. Η συζήτηση είναι πολύ μεγάλη. Στο koinwnikokefalaio.tumblr.com θα βρείτε εισηγήσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη (για καμπάνιες σε ΗΠΑ) και της Λίνας Σάρι (τι αλλαγές φέρνει το ίντερνετ), μεταξύ άλλων.

Δεν είναι παράδοξο να πούμε ότι οι επόμενες καμπάνιες θα αλλάξουν κυρίως από τη στάση των πολιτών (bottom-up), παρά από τις πρακτικές των κομμάτων/πολιτικών. H κατάρρευση του πελατειακού κράτους και η διάρρηξη των ιδεολογικών δεσμών δημιουργεί μεγάλη κινητικότητα και νέες συνθήκες. Ανεμοδείκτες για το νέο σκηνικό θα είναι οι ανάγκες των πολιτών που αναζητούν νέες συλλογικότητες και η βαθύτατη ανάγκη της Δημοκρατίας για ανανέωση. Χρειάζονται νέα πρόσωπα, εκ των οποίων πολλά πρέπει να είναι νεανικά πρόσωπα.

Εσκασαν 4 φούσκες μα δεν αρκει..

To παρακάτω σημείωμα δημοσιεύθηκε στη στήλη #changingGreece της LIFO 23/02/12

Οι περισσότεροι Έλληνες και οι (συντριπτικά) περισσότεροι Ευρωπαίοι συμφωνούν στο οτί η Ελλάδα αλλάζει πολύ αργά. Να δούμε ορισμένους τομείς, οπου μέσα στην οχλοβοή της κρίσης έχουν γίνει βαθύτατες αλλαγές, με το ερώτημα να παραμένει μετέωρο μήπως ειναι too little, too late.

Κληρονομική δημοκρατία: μάλλον τελείωσε οριστικά η παγκόσμια πρωτοτυπία της Ελλάδας, όπου επί 60 χρόνια οι πολίτες ψηφίζαμε και καθιστούσαμε παντοδύναμες 3 πολιτικές οικογένειες. Ούτε στην Ινδία δεν συνέβαινε αυτο. Η δραματική κρίση που μας βρήκε μετά το  2009 φαίνεται να έχει πλήξει ανεπανόρθωτα την πολιτική ισχύ  των 3  οικογενειών (και 3-4 δεύτερης γραμμής).
Λόγω της παντοδυναμίας τους (brand, μηχανισμός προσώπων κλπ) είχαν κάψει σχεδόν κάθε αλλο πρόσωπο που θα μπορούσε να αναδειχθεί ως ηγετική φιγούρα.

Οι 4  φούσκες: το ‘99 είχαμε τη φούσκα του Χρηματιστήριου (τι τρελά πάρτυ!), το 2004 γλεντήσαμε την Ολυμπιάδα. Η φούσκα των ακινήτων κράτησε απο το 2005 μέχρι το 2009. Η φούσκα του ΚΠΣ και του ΕΣΠΑ απο το 1990 έως το 2010. Σε όλες αυτές τις φούσκες δημιουργήθηαν απίστευτα εισοδήματα, που δεν περιορίστηκαν σε μια μικρή ελίτ.

Πελατειακό κράτος, δημόσιο: γύρω από τη λεηλασία του κράτους και τον εκμαυλισμό ευρέων στρωμάτων στήθηκε το μεγαλο πανηγύρι μετά το 1974. Το χρεωκοπημένο κράτος δεν μπορεί να στηρίξει αυτό το μηχανισμό. Το μόνο που του απομένει είναι να γίνει ένας μίζερος μηχανισμός καταμερισμού της αδικίας, οπού θα μοιράζει ξεροκόμματα από κάποιο νέο σχέδιο Μάρσαλ και την ‘ωραία ατμόσφαιρα’ των (υποχρεωτικών,  κατά τα άλλα) ιδωτικοποιήσεων.

Εξωστρέφεια: η χώρα της Αργοναυτικής εκστρατείας είχε απορροφηθεί μετά το 1990 στην απόλαυση των 4 φουσκών. Πάρα πολλοί  Έλληνες, δεν είχαν κανένα λόγο να ταλαιπωρηθούν στο εξωτερικό (που δεν έχει και τη ‘νύχτα’ της Αθήνας), αφού μια σχέση με το κράτος ήταν πολύ πιο αποδοτική από το να τρέχουν στο Λονδίνο ή στο Βουκουρέστι, στο Ντουμπάι ή στο Γιοχάνεσμπουργκ. Στο εξής , είτε με ευρώ είτε με δραχμή, όλοι πρέπει να κυτάμε το παγκόσμιο χάρτη. Είτε παίρνοντας τη βαλίτσα μας για το Βελιγράδι ή το Βίλνιους, είτε παράγοντας κάτι στην Ελλάδα που μπορεί να το πληρώσει ένας ξένος.

Πολιτισμός/τουρισμός: αισθάνομαι οργή κάθε φορά που ένα διεθνές Μέσον κάνει αναφορά σε θέματα της ελληνικής αρχαίας ιστορίας, ενώ βαρύγδουποι έλληνες σχολιαστές ανατρέχουν μονίμως σε ιστορίες απο τους χούλιγκαν των γηπέδων για να ενισχύσουν τα ‘επιχειρήματά’ τους. Τώρα πια αλλάζει το παιγνίδι: αν θέλουμε να μειώσουμε τη κατρακύλα, θα πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά την Ιστορία αυτής της χώρας, να προστατεύσουμε το τουρισμό μας που είχε γίνει πασαρέλα της αρπαχτής.
Δεν ξέρω πόσα μπορούν να σωθούν. Νοιώθω όμως οτί υπάρχουν αξίες αυτής της χώρας που μπορούν να σταθούν, γιατί εχω τη τύχη να εισπράτω κάθε μέρα την επιμονή απλών ανθρώπων που θέλουν να στρατευθούν σε ενα μικρό ή Μεγάλο σκοπό. Είμαι ευγνώμων...

Ανατροπές και Αυτοθυσία ή Rebranding;

To παρακάτω σημείωμα δημοσιεύθηκε στη στήλη #changingGreece της LIFO 16/02/12

Η παρουσίαση ‘Rebranding Greece’ του Πήτερ Οικονομίδη ήταν μια εντυπωσιακή επιτυχία και μπράβο στον Πήτερ. Χωρίς περιστροφές πρέπει να πω οτι συντάσσομαι με μια άλλη οπτική γωνία που λέει οτι η Ελλάδα εχει ανάγκη απο Τομές και Ανατροπές, πριν γίνει το Rebranding, γιατί με τα σημερινά δεδομένα θα προσφέρει ελάχιστα.

Βαράτε με γιατί είμαι ορθολογιστής, αλλά για να μιλήσουμε για Ανατροπές στην Ελλάδα, καλό είναι να μελετήσουμε λίγο αυτό που λέγεται Change Management. Το κλασσικο βιβλίο του John Kotter , αλλά και την περυσινή επιτυχία Switch του Chip Heath. Χρειαζόμαστε θεωρία, δεν αλλάζει μια χώρα με βαλκανικές μαγκιές.

Στο χώρο της οικονομίας ένα μεγάλο μέρος της χώρας βρίσκεται στο άστρο του εμποράκου: κάποιου που παίρνει κέρδος από ένα προϊόν και δε νοιάζεται μετά για τον πελάτη. Οι σοβαρές χώρες, οι καλές επιχειρήσεις , έχουν περάσει προ πολλού στη σφαίρα του παρόχου υπηρεσιών: δείχνουν φροντίδα για να είναι ευχαριστημένος ο πελάτης, γιατι έτσι θα ξαναέλθει, θα φέρει κι άλλους.

Ο καθ Δημ. Μπούχαλης απαντά με ευγένεια, αλλά και σαφήνεια, γιατί ο ίδιος δε συμφωνεί με την έννοια του Rebranding. Μελετείστε την τοποθέτησή του. Σε αυτό το άρθρο-τηλεγράφημα, θα ξεχωρίσω μόνο μια φράση του που ενισχύει την άποψη οτι το δράμα της Ελλάδας δεν έχει τεχνοκρατική λύση, δηλ δημοσιονομική πειθαρχία ή Rebranding. Ο καθ Μπούχαλης επιμένει σ' αυτό που πρέπει να κάνει ο καθένας μας , που οφείλει να συμβάλει στη Κάθαρση. Επαναλαμβάνει δύο φορές τη λέξη ‘Αυτοθυσία’.

Η εμπειρία λέει οτι η Ανατροπή και το Change Management, δε γίνονται τσάμπα. Έχουν κόστος και τίμημα. Το 60-70% των πολιτών αυτής της χώρας, που δεν είμαστε σε δεινή θέση, αν θέλουμε να συμβάλουμε στη δική μας Επανατοποθέτηση και στην Επανεκκίνηση της χώρας, θα πρέπει να ανοίξουμε την τσέπη μας και την καρδιά μας.

Τη λέξη ‘Αυτοθυσία’ την άκουσα άλλη μια φορά. Ένας χαμηλών τόνων, νεαρός δικηγόρος σε μια συνάντηση 50 ατόμων με ισχυρό πολιτικό του οποίου ειναι συνεργάτης, πέταξε μια ‘χειροβομβίδα’ που ‘πάγωσε’ τη συνάντηση: ‘Εσείς οι πολιτικοί, πρέπει να παραδεχτείτε ρητά την Απώλεια. Πείτε σταράτα και δημόσια οτί η χώρα έχασε κάτι σημαντικό και εσείς οι πολιτικοί έχετε την κύρια ευθύνη’.

Μπορούμε ακόμα και τώρα να υπερασπιστούμε τη χώρα μας, δηλ εκείνο το κομμάτι της που είναι ζωντανό και δεν είναι δίκαιο να βασανίζεται . Ό,τι και να γίνει η Ελλάδα θα συνεχίσει να υπάρχει στο χάρτη. Το κράτος έκανε τόσα χρόνια μπίζνες με την εικόνα της χώρας, πρέπει να καταλάβει οτι τώρα πλέον αυτή η τακτική έχει μεγάλο ρίσκο. Εμείς μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι: να μην κοροϊδεύουμε τον τουρίστα, να είμαστε ντόμπροι όταν συνεργαζόμαστε με ξένους, να χωνέψουμε οτί για τη βρωμιά στις παραλίες έχουμε όλοι κάποια ευθύνη.

Ο Σάιμον Ανχολτ, ο παγκόσμιος πατέρας της έννοιας και ‘μάδας’ του national brand τα λέει στο ΒΗΜΑ μέσα από τη δική του εμπειρία. Τα λεει αναλυτικά και δεν αφήνει –απο τη σκοπιά του- καμιά αμφιβολία, για το αν κινείται στη πλευρά του καθ Δ. Μπούχαλη ή στις θέσεις του Πήτερ Οικονομίδη.

Κλείνοντας, επειδή μπορεί να μην έχετε χρόνο να κάνετε κλικ στην ανάρτηση του Δ. Μπούχαλη, δείτε πώς καταλήγει (και παραθέτω την αγγλική εκδοχή, παρότι υπάρχει και ελληνική μετάφραση):

..’GINETAI: it can/should happen only if people realise that THEY should do, and are keen that they do what it takes to make it happen! The journey will be long and will involve lots of challenges and most importantly it starts here, now, from you. Not from the government, Mrs Merkel, those who have taken the money before, the neighbour, the competitor. YOU! Everything starts here! From you! And it involves change, more work, innovation and taking you out of the comfort zone. And yes, it involves a certain degree of self sacrifice. Until we sort out the self evident that we have been discussing for years there is no point in engaging in branding – we waste our money, energy and we promise things that we cannot deliver. Live your myth in Greece ! [do you remember that ?]

Branding is not magic – it is a rational process that requires professionalism, budgets, self sacrifice and self control, as part of a comprehensive strategic marketing plan. We desperately need all this in Greece and we need it now !’


ΥΓ. Αν έχετε λίγο χρόνο και θέλετε να ευθυμύσετε δείτε τα 8 βήματα του Change Management και αναρωτηθείτε πόσα απ' αυτά πέτυχαν οι Έλληνες Ηγέτες των τελευταίων ετών