Ανάπτυξη Ένα σύντομο νεοελληνικό ανέκδοτο.

Η εβδομαδιαία μου συμβολή στη στήλη #changingGreece της Lifo

Η Νίκη είναι διευθύντρια σε υπηρεσία υπουργείου που ασχολείται με τα ευρωπαϊκά κονδύλια του ΕΣΠΑ. Είναι από αυτό το είδος ανθρώπων που αποδεικνύουν ότι υπάρχουν σοβαροί δημόσιοι υπάλληλοι, με συναίσθηση ευθύνης. Μισή ώρα συζήτηση με τη Νίκη μπορεί να δείξει σε τι σταυροδρόμι ή σε τι αδιέξοδο βρίσκεται αυτό που λέμε ανάπτυξη.
Το 2012 η Ελλάδα μπορεί να απορροφήσει περί τα 4 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, αλλά μέχρι στιγμής έχει αξιοποιήσει μόνο 700 εκατομμύρια. Τι συμβαίνει και ενώ η χώρα καίγεται για ανάπτυξη, για παραγωγή, για νέες επιχειρήσεις, είναι ανίκανη να αξιοποιήσει τα κονδύλια που περιμένουν; Τι απίθανη κατάσταση είναι αυτή όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση μας παρακαλά να απορροφήσουμε τα χρήματα που θα φέρουν νέες θέσεις εργασίας;
Η Νίκη περιγράφει ψυχρά την κατάσταση, όπου υπάρχουν ευθύνες στις πολιτικές ηγεσίες και στη δημόσια διοίκηση. Τη κύρια ευθύνη έχουν οι πολιτικές ηγεσίες, που προσπάθησαν με διάφορους τρόπους να παρακάμψουν τη δημόσια διοίκηση. Η καλή εκδοχή είναι αυτή των υπουργών, που θεωρούσαν ότι οι 20 σύμβουλοί τους θα υποκαθιστούσαν τους 100-150 υπαλλήλους που έχουν την ευθύνη της δουλειάς, για να την κάνουν πιο γρήγορα.
Η πλευρά της δημόσιας διοίκησης ταλανίζεται από οργανωτική διάλυση αλλά και από πολύ κακό ηθικό μετά τις περικοπές αμοιβών. Υπάρχει ευθύνη στην πλευρά των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά όποιος ξέρει πέντε δράμια management αναγνωρίζει ότι η οποιαδήποτε ανασυγκρότηση πρέπει να ξεκινήσει από την κορυφή. Η Νίκη περιγράφει γλαφυρά την απροθυμία κάποιων συναδέλφων της να προχωρήσουν τις διαδικασίες, αλλά η διήγησή της δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το ποιος πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να βγούμε από το τέλμα. Η παραλυσία του ΕΣΠΑ συνειρμικά οδηγεί στο εξής συμπέρασμα: ακόμα και αν η Τρόικα αποφασίσει να διαθέσει 20 δισ. επιπλέον στην Ελλάδα για ανάπτυξη, ποιοι μηχανισμοί θα τα αξιοποιήσουν; Κανένα ΔΝΤ και καμία Ε.Ε. δεν θα μας δώσει λεφτά να τα μοιράσουμε μεταξύ μας. Ο πειρασμός να τα διαθέσουμε σε επιδόματα ανεργίας είναι αυτοκτονικός. Το ίδιο και η πατέντα που είχε ξεκινήσει η προηγούμενη κυβέρνηση, να διαθέτει κονδύλια του ΕΣΠΑ για εποχικές προσλήψεις ανθρώπων στους δήμους, οι οποίοι πρακτικά δεν είχαν αντικείμενο εργασίας.
Η χώρα, είτε με κυβέρνηση φιλική προς την οικονομία της αγοράς είτε με την πιο αριστερή στην Ευρώπη εξουσία, χρειάζεται να δημιουργήσει ταχέως θέσεις εργασίας. Διατηρήσιμες θέσεις εργασίας. Τα κόλπα με τα εργοστάσια, τα ξενοδοχεία ή τις καφετέριες που βουτάνε την κρατική επιδότηση και ψευτολειτουργούν για έναν χρόνο είχαν πέραση την περίοδο 2000-2011, αλλά δεν φτουράνε πια. Η Ελλάδα έχει 1,2 εκατ. Ανέργους και μόνο 2,5 εκατ. εργαζομένους (εκ των οποίων κάποιοι μισθοδοτούνται σε μη παραγωγικές θέσεις). Τα μαθηματικά είναι αφοπλιστικά.
Ο Κωστής Χατζηδάκης, που έχει την ευθύνη του ΕΣΠΑ, είναι από τους πιο δραστήριους αυτής της κυβέρνησης και το ξέρει καλά το θέμα. Πιθανόν να γνωρίζει ότι έχει στα χέρια του την πιο δύσκολη άσκηση της ζωής του.

Ενδιαφέροντα αναγνώσματα για θέματα που «κεντρίζουν»

Οι μέρες του Πάσχα –που μόλις πέρασαν…- είναι ιδανικές για όσους αγαπούν τη μελέτη και το διάβασμα. Ένα μικρό απάνθισμα από τη δική μου περιδιάβαση, σε μια χρήσιμη αναλογία με εδέσματα και συντροφιές. Οι επιλογές μου, κάποιες από σύμπτωση, άλλες από βιβλία ή αρχεία που περίμεναν καιρό, ακολουθούν…

«Grown Up Digital»
Οι ελίτ και οι ισχυροί που αγνοούν τη νέα γενιά, τη Net Generation, παίρνουν ρίσκο εάν δεν διαβάσουν το βιβλίο του Don Tapscott «Grown Up Digital», ο οποίος είναι ο συγγραφέας του πολύ επιτυχημένου «Wikinomics». Ο Tapscott πραγματοποίησε έρευνα σε 11.000 νέους και τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Συνιστάται ιδιαίτερα σε κορυφαίους decision makers, είτε είναι πολιτικοί, είτε επιχειρηματίες/top management. Οποίοι συνεχίζουν να αγνοούν τις τάσεις στην Net Generation, παίρνουν το ρίσκο να απωλέσουν σύντομα μέρος της ακτινοβολίας τους.

Ψηφιακός Δαρβινισμός
Για τις δύο τάσεις στο marketing ως προς την κρίση, σας έχουμε ήδη μιλήσει: η μια πρεσβεύει ότι η κρίση είναι συγκυριακή και ότι όλα θα γίνουν περίπου όπως ήταν πριν, όταν αρχίσει η ανάκαμψη. Η άλλα τοποθέτηση, θεωρεί ότι τελείωσε το μοντέλο του marketing (και της διαφημιστικής καμπάνιας), όπως την ξέραμε. Το περιοδικό Strategy+Business της γνωστής εταιρείας συμβούλων Booz & Co (παλαιότερα γνωστής ως BooZ Allen), που έχει κατ' επανάληψη δουλέψει και στην Ελλάδα (πχ με την Εθνική), δημοσιεύει ένα πολύ τεκμηριωμένο άρθρο με τίτλο «Ψηφιακός Δαρβινισμός».

Η βιώσιμη ανάπτυξη ως στρατηγική ανάγκη των εταιρειών
Ακόμα και τώρα πολλές εταιρείες αντιμετωπίζουν την υποχρέωσή τους απέναντι στη φύση και τις επόμενες γενιές, ως αναγκαίο κακό. Μερικές εταιρείες μάλιστα είχαν προσφύγει σε διάφορες επιφανειακές ενέργειες τις οποίες πρόβαλαν στα πλαίσια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (CSR). Oι ενδιαφερόμενοι, είναι χρήσιμο να μελετήσουν το σχετικό άρθρο του Strategy+Business. Σε περίοδο οικονομικής κρίσης θα είναι ακόμα πιο δύσκολο να πειστούν οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις να επενδύσουν με προοπτική και με σχέδιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Από την άλλη πλευρά, η υπερβολή εναντίον του περιβάλλοντος δεν αφήνει περιθώρια. Το άρθρο εξηγεί γιατί και πώς και πόσα και πού θα βρείτε τις πιο έγκυρες πηγές.

Ως εκ θαύματος
Και κάτι εκτός επαγγελματικής ή πολιτικής ατζέντας: τo βιβλίο του ηθοποιού Κωνσταντίνου Τζούμα (που κάνει και πολύ καλές εκπομπές στο ραδιόφωνο) «Ως εκ θαύματος» (εκδόσεις Καστανιώτη). Φάρσες μαθητών στα τέλη της δεκαετίας του ‘60 με φόντο το Κολωνάκι εκείνης της εποχής. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, είναι το αυτοσαρκαστικό ύφος του Κωνσταντίνου Τζούμα και οι σκηνές, σαν από επίκαιρα, από μια εποχή που δεν θα γυρίσει ποτέ ξανά…

To brand «Ελλάδα», πού να βρίσκεται;

Εδώ και αρκετά χρόνια, φαίνεται προκλητικό το θέμα «πώς πορεύεται το brand “Ελλάδα”;».

Ο καθένας μας έχει άποψη, γιατί η κατάσταση είναι πρόδηλη, όσο και ανησυχητική.

Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση, καταγράφει τα στοιχεία και τα δεδομένα που υποψιαζόμαστε…

*photo via flickr*

Α. Βγενόπουλος, πιο χρήσιμη η Ολυμπιακή από τον ΠΑΟ…

Θα ακούσετε πολλά αυτές τις μέρες για την πρόταση του Α. Βγενόπουλου σχετικά με την εξαγορά της Ολυμπιακής από την MIG. Αρκετοί θα τον λιβανίζουν, ενώ κάποιοι άλλοι θα δηλώνουν την αντίδρασή τους για την κίνηση του ηγέτη της MIG, επειδή θα ήθελαν να αποφύγουν να κάνουν κριτική σε ένα τόσο ισχυρό και ικανό δημόσιο πρόσωπο.

Πέρα απ’ όλα αυτά, τα συνήθη στην κουτσομπολίστικη σκηνή του δημόσιου διαλόγου στην Ελλάδα, υπάρχει και μια άλλη πτυχή: ακόμη και οι άσπονδοι φίλοι του θα παραδεχθούν ότι ο Α. Βγενοπουλος ανεβάζει τον πήχη του πολιτικού παιγνιδιού. Σε μια χώρα όπου οι είναι πολύ λίγοι οι statesmen, και πολλοί επιχειρηματίες ψάχνουν μόνο το γρήγορο κέρδος, χωρίς επενδύσεις, ο Α. Βγενόπουλος κάνει δημόσιες παρεμβάσεις που έχουν λίγο πιο μακρινό ορίζοντα.

Οι πιο πολλοί επιχειρηματίες θα έβλεπαν την ενίσχυση της επιρροής τους με την αγορά κάποιας ποδοσφαιρικής ομάδας (μαζί με τους χουλιγκάνους της) ή την επέκτασή τους σε επιχειρήσεις ψυχαγωγίας. Ο Βγενόπουλος φλερτάρισε με την ΠΑΕ ΠΑΟ, αλλά πήρε μόνο μια «φέτα» από τις πέντε. Κέρδισε κάποια επιρροή, αλλά απέφυγε να γίνει το αφεντικό του ΠΑΟ και να ασχολείται με το Μπ. Βωβό, την πολεοδομία και τη διαιτησία.

Όποιος ενδιαφέρεται για το πώς θα είναι η Ελλάδα μετά από τρία χρόνια, είναι βέβαιο ότι αντιλαμβάνεται ότι ο μέτοχος της Ολυμπιακής θα έχει ισχυρότερη επιρροή από τον Πρόεδρο μιας ΠΑΕ. Κάποιοι, βέβαια, θα πουν ότι ο Βγενόπουλος έκανε την πρόταση, προσβλέποντας ότι θα του επιτεθούν οι συνδικαλιστές της Ολυμπιακής και θα βρει μια δικαιολογία για να αποσυρθεί.

Ακόμα και αν συμβαίνει αυτό, τότε και πάλι ο αντιπρόεδρος της MIG ανεβάζει τον πήχη του επιχειρηματικού και του πολιτικού παιγνιδιού. Μακάρι άλλοι δέκα επιχειρηματίες να κάνουν αντίστοιχες «πονηρές» προτάσεις και δέκα πολιτικά στελέχη πρώτης γραμμής, να είναι σε θέση να διαχειριστούν τέτοιες κινήσεις…

Ο Α. Βγενόπουλος αλλάζει την ατζέντα, θέτοντας κεντρικά θέματα που επηρεάζουν την πορεία της χώρας. Όποιοι θεωρούν ότι ο ισχυρός άνδρας της MIG έχει άλλα κίνητρα, ας κάνουν «αντιπροσφορά»… Να ρίξουν τις δικές τους προτάσεις, που θα είναι πέρα από τη μιζέρια που παίζεται κάθε μέρα σε εθνική προβολή από τα κανάλια, με κύριους πρωταγωνιστές αρκετούς από αυτούς που θα έπρεπε να αναβαθμίζουν την ατζέντα.

Πώς επενδύουν οι επιχειρήσεις στο Internet και το Web 2.0

Μια πολύ πρόσφατη έρευνα της μεγαλύτερης και ισχυρότερης εταιρείας συμβούλων McKinsey δείχνει τις τάσεις στο χώρο των επενδύσεων στο Internet και τις υπηρεσίες του Web 2.0. Η κατάσταση βελτιώνεται σε σχέση με το 2007, ωστόσο αρκετές επιχειρήσεις έχουν επιλέξει τη διακριτική παρακολούθηση του θέματος.

Η έρευνα της McKinsey επιβεβαιώνει τη θέση που έχει κατ’ επανάληψη υποστηριχθεί από αυτές εδώ τις γραμμές, ότι, δηλαδή, το πιο σημαντικό εμπόδιο δεν είναι το απαιτούμενο κεφάλαιο, αλλά το χάσμα κουλτούρας: οι ηγεσίες των επιχειρήσεων δεν έχουν συνειδητοποιήσει την αξία του Web 2.0 για την απόδοση των επενδύσεων, οι ηγέτες δεν εμπνέουν το προσωπικό.

*η φωτο είναι από το flickr*

Γιατί ακούμε τόσο πολύ για το Twitter;

Κύκλοι του εξωτερικού, που συνήθως ασχολούνται πρώτοι με τα νέα «καλούδια» -που στην αρχή γίνονται μόδα και μετά εργαλεία- μας «ζαλίζουν» με το Twitter. Να δούμε μερικά βασικά για το καινούργιο (...όχι και τόσο καινούργιο, πια) «κοσκινάκι», γιατί βάζουν στοίχημα ότι θα γίνεται ολοένα και πιο βασικό εργαλείο. Τουλάχιστον, για όσους ασχολούνται με την επικοινωνία.

Δείτε αυτό και αυτό το link, είναι μια ευκαιρία να ξεφύγετε από την «ξαφνική» αποκάλυψη περί ομαδικού ντοπαρίσματος ή τις νέες φάσεις της Ζαχοπουλιάδας…

Το ενεργειακό το 2050 (θα ζουν σίγουρα τα παιδιά μας…)

Πιστέψτε με, η χώρα μας είναι απίστευτα απαίδευτη στα ενεργειακά/περιβαλλοντικά θέματα, εξ’ ου και έχει το χειρότερο ενεργειακό δείκτη απόδοσης κτιρίων στην Ευρώπη των 27.

Το κείμενο στο οποίο σας παραπέμπω δεν αναφέρεται ως αντικειμενικό, γιατί είναι γραμμένο από τον Richard Edelman, επικεφαλής της ομώνυμης μεγάλης εταιρείας στρατηγικών δημοσίων σχέσεων, και αναφέρεται σε στοιχεία που έχει δώσει ο επικεφαλής της Shell. Ακόμα και υπό αυτές τις προϋποθέσεις, είναι ενδιαφέρον να δούμε ένα είδος προβλέψεων…

Προσέξτε και την αναφορά στο τέλος του κειμένου, σχετικά με το πώς η πόλη της Νέας Υόρκης εισήγαγε το θέμα της πληρωμής διοδίων μέσα στην πόλη. Θα επανέλθουμε…

Οκτώ τάσεις που φέρνουν business από την τεχνολογία

Στη βιβλιοθήκη μου διαθέτω πολλές δεκάδες τεύχη του Harvard Business Review, το οποίο, όμως, «πρόδωσα», όταν ανακάλυψα ότι αναλύσεις (και μάλιστα online), όπως της κορυφαίας εταιρείας συμβούλων McKinsey είναι πολύ περισσότερο «μέσα στα πράγματα».

Δείτε με προσοχή μια ανάλυση που αναφέρεται σε 8 τάσεις στην επιχειρηματική δραστηριότητα, οι οποίες έχουν ως αφετηρία την τεχνολογία. Ας ξεφύγουμε λίγο από τη μιζέρια της καθημερινότητας, για να δούμε τις πιθανές εξελίξεις με μεγαλύτερο ορίζοντα από αυτό του επόμενου μήνα.

Τα κείμενα της McKinsey είναι πιο εφαρμοσμένα, πιο παγκοσμιοποιημένα, ενώ του HBR είναι περισσότερο ακαδημαϊκά, και αμερικανοκεντρικά. Κατά τα άλλα, θα ακούσετε και κριτική γι’ αυτές τις αναλύσεις, ότι είναι εξαιρετικά τεχνοκρατικές και ορθολογικές, δηλαδή αφήνουν απ’ έξω θέματα ποιότητας ζωής και συναισθηματικής νοημοσύνης.

Γιατί αρκετά media χάνουν τόσα πολλά λεφτά;

Πριν λίγα χρόνια ένας διεθνής τραπεζίτης που εκπροσωπούσε ένα πασίγνωστο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μου είχε πει ότι είχε ασχοληθεί να κάνει επαφές ελληνικών media με διεθνείς Ομίλους media ή επενδυτές, για να μπουν μέτοχοι ή να εξαγοράσουν τα εγχώρια. Πρόσθεσε, τότε, ότι τα «προξενιά» ήταν «άκαρπα» και εξήγησε και τους λόγους, που ήταν δομικοί και είχαν βαθιές ρίζες.

Εκείνη η συζήτηση κάνει «κλικ» με μια δήλωση που έκανε ο Σωκράτης Κομινάκης, διευθύνων σύμβουλος της Wind και ένας από τους πιο επιτυχημένους (εκ του λαμπρού αποτελέσματος) Έλληνες manager των τελευταίων χρόνων. Στη δήλωσή του, που έγινε στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» (21/10/2007), ο κ. Κομινάκης έλεγε ότι «η λογική είναι να βρούμε ένα μέσο ενημέρωσης το οποίο να μπορεί να γίνει κερδοφόρο και στο οποίο εμείς να μπορούμε να προσθέσουμε αξία. Τα media στην Ελλάδα έχουν δύο χαρακτηριστικά: είναι ακριβά και δεν παράγουν κέρδη. Βρισκόμαστε σε διαρκή αναζήτηση και έχουν ήδη γίνει οι πρώτες διερευνητικές επαφές. Δεν αποκλείουμε ούτε τις εφημερίδες, ούτε τα ραδιόφωνα, ούτε τις τηλεοράσεις. Όμως οι αποτιμήσεις –αν λάβουμε υπόψη μας τις διεθνείς μεθόδους αποτίμησης- είναι πολύ υψηλές. Με οικονομικούς όρους, μια τέτοια επένδυση είναι παράλογη, εκτός και αν προσβλέπεις στη δύναμη που μπορεί να σου εξασφαλίσει ένα μέσο ενημέρωσης. Εμάς όμως κάτι τέτοιο δεν μας ενδιαφέρει. Επιζητούμε τα κέρδη».

Κάποιοι θα πουν δεν μας αφορά που ένα μεγάλο μέρος των media έχει ζημίες και η λειτουργία τους δεν έχει σχέση με την κοινωνία, τις επιχειρήσεις κλπ. Σύμφωνα με την ανάλυση ενός γνωστού και ισχυρού Έλληνα manager, τα δεδομένα –κατά την άποψή του- έχουν ως εξής:

1.Η παραγωγή ελληνικών media (προσφορά μιντιακών υπηρεσιών) είναι αρκετά μεγαλύτερη από τη ζήτηση, με όποιον δείκτη και αν το μετρήσεις (π.χ., σύγκριση με άλλες χώρες, για αναγνωσιμότητα εφημερίδων, αναλογία τηλεοπτικών σταθμών ανά εκατομμύριο κατοίκων, κλπ).
2.Τα ελληνικά media εμφανίζονται πολύ πιο ισχυρά σε σχέση με άλλες χώρες (π.χ., ποσοστό του budget επικοινωνίας που πηγαίνει σε διαφήμιση μέσω media, σε σύγκριση με την υπόλοιπη επικοινωνία που περνά έξω από τα media).
3.Αρκετά και ισχυρά media λειτουργούν σε ένα καθεστώς έλλειψης νομιμοποίησης, δηλαδή δεν τους έχει δοθεί ποτέ κανονική άδεια, με κύρια ευθύνη των πολιτικών ηγεσιών. Μέσα στη γενική έλλειψη νομιμοποίησης «κολλάνε» και μικρότεροι «καναλάρχες», που στήνουν κανάλι χωρίς καμία άδεια και προωθούν διάφορα συμφέροντα, κλπ.
4.Τα κανάλια της TV είναι πολύ περισσότερα απ’ όσα αντέχει η χώρα. Μια σημαντική παρενέργεια είναι ότι, εξ αυτού, πιέζονται οι καταστάσεις, η επικαιρότητα, η πραγματικότητα για να βρίσκουν περιεχόμενο. Έτσι, φθάνουμε σε ακρότητες, σε έλλειψη σεβασμού για στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα.
5.Συνολικά στον κλάδο υπάρχει αποεπένδυση. Υπάρχει, μεν, εισροή κεφαλαίων από την κυρία Αγγελοπούλου και τους εφοπλιστές (Μαρινάκης, Πατέρας, Ρέστης, κλπ), αλλά το μεγαλύτερο μέρος πηγαίνει για να καλύψει υφιστάμενες ζημίες. Δεν διαφαίνονται παραγωγικές επενδύσεις για την δημιουργία καινούργιων προϊόντων, που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και των πελατών-πολιτών (μικρό, αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα ο τομέας του Internet, όπου η προσφορά υπηρεσιών είναι χαμηλότερη της ζήτησης –ποιοτικά και ενίοτε ποσοτικά).
6.Μια παρενέργεια όλων αυτών είναι ότι, εδώ και χρόνια, έχει επιβραδυνθεί σημαντικά η παραγωγή νεώτερων δημοσιογράφων, με χαρακτηριστικά και εφόδια που θα τους κάνουν αυριανούς ηγέτες στον τομέα τους…

Ας μην προχωρήσουμε περισσότερο... Τα σημεία 1 έως 6 που αναφέρει ο γνωστός manager, αλλά και τα λόγια του Σ. Κομινάκη, δίνουν πάρα πολλά στοιχεία για την κατάσταση στα media και τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη της χώρας και την κοινωνική συνοχή. Ακόμα και αν διαφωνεί κάποιος με αρκετά σημεία της ανάλυσης των δύο αυτών προσώπων, ο κοινός τόπος είναι ότι η κρίση των media δεν αφορά μόνο τους δημοσιογράφους ή τους πολιτικούς. Ενδιαφέρει το σύνολο της χώρας και κάθε πολίτη ξεχωριστά…

(Η φωτό είναι από το flickr)

Πες μου δύο ιδέες για το site μου –και γρήγορα...

Συνάντησα ένα φίλο, που είναι εξαιρετικός στη δουλειά του, αξιόπιστος και αξιοπρεπής, professional. Μέσα στην έγνοια του, μου ζήτησε 2-3 ιδέες για να έχει επιτυχία ένα project που πρόκειται να λανσάρει. Ήταν η αφορμή να γραφεί αυτό το post, επειδή κάθε δύο μέρες ένας σοβαρός οργανισμός ή κάποιο διακεκριμένο πρόσωπο μου ζητά κάτι αντίστοιχο. Οι απλές ιδέες που ακολουθούν γράφονται από κάποιον που έχει απωθήσει στο απώτατο παρελθόν το πτυχίο του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού. Διευκρινίζω, επίσης, ότι λόγω άλλων ασχολιών, αλλά και για τους ίδιους λόγους για τους οποίους δεν άσκησα ποτέ το επάγγελμα σχετικό με τα ηλεκτρονικά, δεν παρακολουθώ τις τεχνολογικές εξελίξεις, για τις οποίες -επαγγελματικά- βασίζομαι σε εξειδικευμένους συνεργάτες, που αγαπούν πιο πολύ από εμένα τα γοητευτικά άλματα του ψηφιακού κόσμου. Μακρύς ο πρόλογος, γι' αυτό ας περάσουμε στο «ψητό», με το σχηματικό αλλά ενίοτε χρήσιμο τρόπο των επικεφαλίδων:

1.ΤΟ SITE ΕΙΝΑΙ Η ΠΥΛΗ ΣΑΣ, Η ΚΥΡΙΑ ΠΥΛΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΟΣΜΟ: μπορεί κάποιος να σας αραδιάσει 15 επιχειρήματα, για ποιο λόγο η εικόνα που έχετε στο Internet είναι πλέον το πιο σημαντικό στοιχείο μιας επιχείρησης, ενός Οργανισμού, ενίοτε και ενός προσώπου. Μια επιχείρηση που δεν έχει σήμερα site, έχει μεγάλο μειονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της.

2.Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΟ INTERNET ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «ΠΑΡΕΡΓΟ» ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ ΕΘΕΛΟΝΤΗ: οι stakeholders ενός Οργανισμού, αλλά και ενός προσώπου (π.χ., ενός πολιτικού ή ενός business leader) έχουν απαιτήσεις. Περιμένουν κινήσεις ουσίας και αποτελέσματος, δεν αρκεί ένα «ξεπέταγμα» με κάποιο site που έχει φτιάξει κατά τις ελεύθερες ώρες του ένας φοιτητής ή κάποιος φίλος, που ασχολείται με τα gadget.

3.ΕΠΕΝΔΕΙΣΤΕ ΣΤΟ SITE, AKOMA KAI AN ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ BUDGET: είναι τόσο καθοριστικός ο ρόλος του site και της ψηφιακής interactive παρουσίας ενός Οργανισμού, ώστε πρέπει να το δει ως επένδυση, μέσα από ένα πλάνο. Ακόμα και αν δεν υπάρχει budget, θα πρέπει να συνταχθεί ένα πλάνο: είναι απολύτως απαραίτητο να υπάρχει κατασταλαγμένη η ψηφιακή στρατηγική και ένα συνακόλουθο πλάνο ενεργειών. Έστω και αν, λόγω ελλείψεως χρημάτων, θα προχωρήσει με εθελοντική προσπάθεια, με απλήρωτες υπερωρίες, με επιστράτευση φίλων και γνωστών. Οι Οργανισμοί που διαθέτουν κεφάλαια, κάνουν πολύ μεγάλο στρατηγικό λάθος εάν δεν αφιερώσουν στην ψηφιακή τους παρουσία, ένα «fair» ποσόν. Το ποιο είναι fair, θα το κρίνουν οι ίδιοι και οι σύμβουλοί τους, ωστόσο για κάθε Οργανισμό υπάρχει ένα επίπεδο επένδυσης που είναι απαραίτητο, ώστε ο Φορέας αυτός να μην διακυβεύει τους βασικούς του στόχους και να μην υπονομεύει άλλες στρατηγικές κινήσεις.

4.Η ΙΝΤΕΡΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: κατά κανόνα δεν είναι τεχνολογία –συγνώμη συνάδελφοι και συνεργάτες τεχνικοί...Υπάρχουν τεράστια ζητήματα στρατηγικής, σχεδιασμού, περιεχομένου, marketing της ιντερνετικής παρουσίας. Για όλα αυτά θα βρείτε ειδικούς, που συνδυάζουν την αγάπη γι' αυτό το «sexy» θέμα, με επαγγελματική εμπειρία και αδιαμφισβήτητες επιτυχίες.

5.ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: προκειμένου για μια επιχείρηση, αυτός που θα έχει το project management για την λειτουργία του site και της συνολικότερης online παρουσίας θα πρέπει να έχει αντίληψη του business strategy της εταιρείας –δεν αρκεί να είναι καλός τεχνικός ή καλός marketer ή καλός στο να συγκεντρώνει/γράφει περιεχόμενο (αντιστοίχως, εάν πρόκειται για πολιτικό οργανισμό ή πολιτικό πρόσωπο, ο υπεύθυνος της ψηφιακής παρουσίας είναι απαραίτητο να έχει στρατηγική αντίληψη).

6.ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ Η ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: μπορεί η υπόθεση των blogs και των social media να αφορά στην Ελλάδα, για την ώρα, ειδικά κοινά, ωστόσο η διάσταση της διαδραστικότητας είναι must. Ο «πελάτης» σας (είτε καταναλωτής, είτε ψηφοφόρος, είτε μέλος του Φορέα σας) έρχεται πιο κοντά σας, αν έχει τρόπο να συμμετέχει στο site σας –και υπάρχουν τρόποι/τεχνικές για να τον βάλετε σε αυτό το «τριπάκι». Αν δεν το κάνετε, θα επωφεληθεί ο ανταγωνιστής σας.

7.ΤΕΣΣΕΡΙΣ – ΠΕΝΤΕ ΔΡΟΜΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΦΘΑΣΕΤΕ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: μην ακούτε απόλυτες κρίσεις ως προς την συνταγή της επιτυχίας. Μην ακούσετε και επιτακτικές συμβουλές τύπου «μπορεί να το κάνει μόνο η τάδε εταιρεία» (ακόμα και αν σας το πουν για την εταιρεία του γράφοντος). Στα θέματα της στρατηγικής και της δημιουργικότητας, σε projects που παίζει ρόλο το ταμπεραμέντο των ανθρώπων και το DNA μιας επιχείρησης, σε αυτά η μέγιστη των επιστημών είναι η Χημεία. Με άλλα λόγια, ανάμεσα σε 4-5 εναλλακτικούς δρόμους (και συμβούλους) που θα μπορούσαν –θεωρητικά- να σας οδηγήσουν στο ζητούμενο αποτέλεσμα, να επιλέξετε εκείνον που «ταιριάζουν τα χνώτα σας». Α, και να αποφύγετε τους συμβούλους που σας πλασάρουν «μαγικές συνταγές» και εκείνους που δεν φαίνεται να έχουν αντίληψη customer satisfaction –στην πορεία θα προκύψουν δυσκολίες, θα δουλέψετε υπερωρίες, θα γίνουν «στραβές» και θα βγουν στην επιφάνεια παρεξηγήσεις.

8.ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΤΕ ΟΤΙ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΠΩΛΗΣΕΙΣ: σ' αυτή τη χώρα οι περισσότεροι έχουν διάθεση να φέρουν εικόνα διανοουμένου –αποφεύγουν τη δύσκολη δουλειά των πωλήσεων. Η επένδυση ενός Οργανισμού σε ψηφιακή στρατηγική και σε ένα site/Πύλη, δεν μπορεί να γίνεται μόνο γιατί έτσι κάνουν και οι άλλοι. Κάθε επιχείρηση, Οργανισμός, πρόσωπο (π.χ. πολιτικός) πρέπει να έχει ως στόχο να προωθήσει μέσα από το Ψηφιακό του κανάλι, τα προϊόντα, τις υπηρεσίες του (προκειμένου για πολιτικό, τις ιδέες του).

9.ΣΑΣ ΚΟΣTΙΖΕΙ ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ: αν μπήκατε στη διαδικασία να χτίσετε μια παρουσία στο Internet, τότε μετά από λίγες εβδομάδες θα διαπιστώσετε ότι το κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο απ’ όσο είχατε σκεφτεί. Κυρίως λόγω των «αφανών» ανθρωποωρών που δαπανάτε, κυνηγώντας την επιτυχία του εγχειρήματος, ή για να ξεμπλέξετε το «πράγμα» που φτιάξατε. Αφού σας κοστίζει τόσο πολύ, έστω και αν το ανακαλύψατε εκ των υστέρων, βάλτε το σε σωστή βάση, όσο το δυνατόν νωρίτερα. Θα γλυτώσετε εντάσεις, απογοητεύσεις και –βεβαίως, βεβαίως- χρήματα… Ποτέ δεν είναι αργά…

Μετά από αυτά, καλή τύχη στο γοητευτικό κόσμο του Internet και της διαδραστικότητας…
Για όσους πάντως θέλουν να δουν κάτι περισσότερο, ας ρίξουν μια ματιά και σ’ αυτό. Περιέχει «τσιτάτα» και «πετάει» συνταγές, ωστόσο ενισχύει την εντύπωση ότι το χτίσιμο θέσης στο Internet χρειάζεται πλάνο και επαγγελματισμό. Καλή τύχη…

Change management, ή η ευκαιρία να «διώχνεις» τον Ριβάλντο

Πέρυσι, όλοι είχαν «πέσει» πάνω στον Ολυμπιακό, επειδή είχε οδηγήσει σε «διαζύγιο» τη σχέση με τον Ριβάλντο. Μιλώντας τότε με κάποιους φίλους, είχα υποστηρίξει την άποψη ότι, μια ομάδα που βασίζεται στον Ριβάλντο, είναι καταδικασμένη να είναι «φτωχός συγγενής» στο Champions League, αφού είναι αργή και προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις ενός αστέρα, που ήταν κάποτε πολύ μεγάλος, πάρα πολύ μεγάλος, αλλά τώρα δεν μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τους αγώνες με τα μεγαθήρια της Ευρώπης.

Η συζήτηση αυτή δεν με ενδιαφέρει τόσο από ποδοσφαιρικής πλευράς –στην Ελλάδα υπάρχει τέτοια υπερβολή στην «ποδοσφαιροκουβέντα», που καταντά ενοχλητική και πολλές φορές ζημιογόνα για άλλα θέματα της χώρας. Το θέμα όμως έχει μεγάλο ενδιαφέρον στα θέματα της στρατηγικής, του management και της πολιτικής.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα, όπου η κουλτούρα, η κοινή γνώμη, αλλά και οι δομές, γίνονται εμπόδιο στην ανανέωση, με τους όρους που πραγματοποιούνται σε άλλες χώρες ή υποδεικνύουν τα κλασσικά βιβλία του change management. Οι ελπίδες και η προσδοκία στρέφονται πάντοτε σε κάποιο πρόσωπο, μια χαρισματική προσωπικότητα, που είχε σημαντικές επιτυχίες στο παρελθόν. «Κρεμόμαστε» πάνω του, μήπως το ξανακάνει… Δεν υπάρχουν σχέδια ανανέωσης, με πλάνο, με επένδυση, με εναλλακτικές λύσεις, όπως κάνουν οι μεγάλες εταιρείες (π.χ. General Electric) ή τα μεγάλα κόμματα (στη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ισπανία).

Η πορεία του φετινού Ολυμπιακού και, κυρίως, η ποιότητα του ποδοσφαίρου που παίζει είναι μια (πρώτη) δικαίωση της επιλογής της διοίκησής του να επενδύσει σε παίκτες ουσίας και αξίας, που είναι μικρότερης ηλικίας και δεν είναι stars. Το εγχείρημα έχει, βεβαίως, αρκετά ρίσκα: π.χ. ο συμπαθής Τάκης Λεμονής, ενδεχομένως δεν είναι ο προπονητής που μπορεί να δώσει προοπτική σε αυτή την επένδυση. Η επίδραση της συμπεριφοράς της ελληνικής διαιτησίας στην εντός συνόρων πορεία της ομάδας την κάνει «ομάδα θερμοκηπίου», που όταν «βγαίνει» στην Ευρώπη και δεν έχει ευνοϊκή διαιτησία, τότε τα χάνει, τρώει πολλά γκολ στα τελευταία λεπτά, κλπ.

Το θέμα μας, όμως, δεν είναι το ποδόσφαιρο... Επειδή είναι ένα πολύ μαζικό άθλημα, μπορεί να μας δώσει εύκολα παραδείγματα για την κουλτούρα αλλαγής και ανανέωσης που πρέπει να αποκτήσει η κοινωνία και οι ηγεσίες της χώρας. Το γεγονός ότι οι πιο δημιουργικοί managers του δημοσίου τομέα είναι οι κ.κ. Τάκης Αθανασόπουλος (ΔΕΗ) και Παναγής Βουρλούμης (ΟΤΕ), δείχνει:
α) ότι το ζήτημα της ηλικίας δεν πρέπει να γίνει «ταμπού». Υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που έχουν σφρίγος και μετά τα 55, αλλά, από την άλλη πλευρά, για κάθε έναν 60άρη πρέπει να αντιστοιχούν μια ντουζίνα 40άρηδες (μιλώντας για τους χώρους των business),
β) ότι δεν υπάρχει σχέδιο. Μόνο ο Κωστής Χατζηδάκης φαίνεται ότι έχει βάλει στόχο να ορίσει managers στις ΔΕΚΟ που ελέγχει, κατά κανόνα, στη ζώνη των 40 ετών.

Όσοι θυμόμαστε τον τρόπο αποχώρησης του μεγάλου Νίκου Γκάλη, ίσως συμφωνούμε ότι η έλλειψη κουλτούρας ανανέωσης στην Ελλάδα προσβάλει και τους σημαντικούς ανθρώπους: δεν έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που τους ωθεί γλυκά προς την αποχώρηση μετά το πέρας κάποιας ηλικίας, με αποτέλεσμα αυτοί να εκτίθενται, καθώς δεν μπορούν να έχουν την απόδοση παλαιοτέρων εποχών, γραπώνονται ή να πιέζονται από το περιβάλλον τους, καταστρέφουν αξία (τη δική τους και της χώρας). Ας μελετήσουμε κάποιες απλές περιπτώσεις: την πρακτική των 3 κομμάτων της Βρετανίας (δεν ήταν πάντοτε αναίμακτη) ή τη φιλοσοφία μεγάλων αμερικανικών εταιρειών... Α, βεβαίως, βεβαίως και τις μεγάλες ποδοσφαιρικές ομάδες της Ευρώπης (Manchester United, Arsenal, Milan, Lyon, Bayern, κλπ). Δεν θα έβαζα μέσα σε αυτό τον κύκλο την Real και την Chelsea, γιατί στην περίπτωση της ισπανικής ομάδας το marketing έχει κάνει ζημιά στην ουσία, ενώ στην ομάδα του Αμπράμοβιτς είναι φανερό ότι το τεράστιο budget δεν αγοράζει πάντοτε τη δημιουργικότητα και την αποτελεσματικότητα.

Υ.Γ.: Για να μην παρεξηγηθώ, θα συμφωνούσα με όσους θα επέμεναν ότι το διαζύγιο με το Ριβάλντο θα μπορούσε να γίνει πιο ευρωπαϊκά και λιγότερο «βαλκανικά». Άλλο αυτό, κι άλλο το αν έπρεπε να προχωρήσει αυτό το διαζύγιο…

"Επιχειρηματική καινοτομία και συλλογική ευφυΐα"

Ένας πρώην υπουργός, από τα (ευφυή) «παιδιά της πιάτσας», μου είχε πει «Τι απάτη είναι αυτή;», όταν του ανέφερα ότι θα συμμετείχα σε μια ημερίδα για το knowledge management. Τα «παιδιά της πιάτσας» έχουν αυγατίσει από τότε και ασκούν γοητεία σε μια χώρα, όπου θεωρούνται πρότυπα η μαγκιά, η καπατσοσύνη και η ανέλιξη χωρίς αρχές. Ευτυχώς, όμως, κάποια στελέχη που ασχολούνταν με το knowledge management συνεχίζουν αυτά τα ριψοκίνδυνα σπορ και –όχι και τόσο παράδοξο- έχουν κοινό και ζωτικό χώρο.

Ένας από αυτούς είναι ο Γρηγόρης Μέντζας, καθηγητής πλέον του Μετσοβίου, που ξεκίνησε το δικό του blog. Η αξία της ιστοσελίδας του, όπως μπορείτε να δείτε από το συγκεκριμένο θέμα, εντοπίζεται όχι στα όσα έχει κάνει μέχρι στιγμής, αλλά και στο γεγονός ότι ταξιδεύει συχνά και παρακολουθεί από ερευνητική/ακαδημαϊκή σκοπιά θέματα που, όσοι τρέχουμε με την ασφυκτική πίεση της επιχειρηματικής καθημερινότητας, τα βλέπουμε «ξώφαλτσα».

Καλό ταξίδι στο Γρηγόρη, καλή ανάγνωση σε εμάς...

Διαχείριση κρίσεων, ένα κατ’ εξοχήν ζήτημα management

Θα με εξυπηρετούσε επιχειρηματικά να επικρατήσει η αντίληψη ότι η διαχείριση κρίσεων είναι ένα ζήτημα της επικοινωνίας. Το ψέμα, όμως, έχει «κοντά ποδάρια» και δεν είναι δυνατόν να προωθούμε τέτοιες απλουστευτικές αντιλήψεις ένα μήνα μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές.

Η διαχείριση κρίσεων είναι, κατά κύριο λόγο, ζήτημα της διοίκησης ενός Οργανισμού και ενός Συστήματος. Η επικοινωνιακή αντιμετώπιση μιας κρίσης, απλώς μπορεί να μειώσει τις αρνητικές συνέπειες. Είναι απαραίτητος κρίκος –για να ευλογήσουμε και τα γένια μας-, αλλά είναι δευτερεύων. Επειδή υπάρχει κίνδυνος να αναλάβει η χώρα μόνο επιφανειακές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των θεμάτων που αναδείχθηκαν από τις πυρκαγιές, ας δούμε ένα παράδειγμα από το υπουργείου Μεταφορών.

Όπως μου μεταφέρουν, ο κ. Στρατηγουλάκος, διευθυντής του υπουργείου, επέμενε εδώ και πολύ καιρό ότι δεν υπάρχει κανένα σχέδιο αντιμετώπισης κρίσεων. Τα όποια σχέδια στον τομέα του ΠΣΕΑ (Σχέδιο Εκτάκτων Αναγκών) έχουν δύο προβλήματα:

-είναι ξεπερασμένα, γιατί έχουν υιοθετηθεί εδώ και πολύ καιρό,

-είναι εκτός πραγματικότητας, αφού δεν έχουν γίνει δοκιμές, ώστε να ελεγχθεί η δυνατότητα κινητοποίησης των υπηρεσιών, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των πολιτών κλπ.

Είναι εύκολο να συμπεράνει κανείς ότι αυτό το πρόβλημα αφορά στο σύνολο των μηχανισμών αντιμετώπισης κρίσεων, σε όλα τα υπουργεία, σε όλες τις υπηρεσίες, σε όλη την έκταση της χώρας. Ούτε οι στρατηγικές ομάδες συμβούλων των υπουργών είναι αρκετές να αντιμετωπίσουν μια κρίση, ούτε η υιοθέτηση των πιο σύγχρονων επικοινωνιακών τακτικών. Πάνω απ’ όλα, πρέπει να υπάρχουν οι υπηρεσιακοί μηχανισμοί, που θα μπουν αυτομάτως σε λειτουργία για να αντιμετωπίσουν μια κρίση, δηλαδή, να σβήσουν μια φωτιά, να κάνουν τα δέοντα σε ένα ναυάγιο. Ο μη γένοιτο, αλλά η ζωή απέδειξε με τραγικό τρόπο, ότι δεν είναι μικρή η πιθανότητα να συμβούν.

Υ.Γ.: Αξίζει να προσθέσω ότι κάποιοι αρμόδιοι, στους οποίους έλεγε τα παραπάνω ο άγνωστός μου κ. Στρατηγουλάκος, τα αντιμετώπιζαν με τη λογική ότι ο συγκεκριμένος διευθυντής είναι «παράξενος»... Όπως όλοι οι δημόσιοι λειτουργοί, που αρνούνται να προσαρμοστούν στο κλίμα διάχυσης της ευθύνης στον κρατικό μηχανισμό.

Τι είδα στη φωτιά της περιοχής μου

Επειδή θεωρώ απαράδεκτο να μένει οποιοσδήποτε ενεργός πολίτης μόνο στην έκφραση συναισθημάτων οργής, το ελάχιστο που μπορώ να κάνω είναι να σημειώσω μερικά από αυτά που είδα, μένοντας επί αρκετές ώρες στο χώρο της πυρκαγιάς Παπάγου-Χολαργού. Αρκετά από αυτά μας επιτρέπουν να γενικεύσουμε:

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ: τα πυροσβεστικά οχήματα ήταν ελάχιστα. Το πρώτο δύωρο είχαν έλθει 4-5 (1-2 της πυροσβεστικής, τα υπόλοιπα Δήμων και στρατού). Τα περισσότερα ήταν πολύ μεγάλης ηλικίας και πρόδιδαν ότι δεν περνούν συχνά από συντήρηση. Η θέα να ρίχνουν νερό σε μια τεράστια φωτιά με μάνικες λίγο μεγαλύτερες από αυτές του κήπου ήταν λυπηρή.

ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΣ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ: το Πεντάγωνο απέχει 5 λεπτά από τη φωτιά, ενώ κοντά στην περιοχή της πυρκαγιάς είναι εγκατεστημένα τουλάχιστον άλλα δύο στρατόπεδα. ΄Ολα σε πέντε λεπτά απόσταση. Είδα δύο πυροσβεστικά του στρατού, που ήλθαν δύο ώρες μετά το ξέσπασμα της φωτιάς, τα οποία ήταν σε κακή κατάσταση. Ένα Steyer ήταν τουλάχιστον ηλικίας 30 ετών.

ΠΟΛΛΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΙ, ΜΙΚΡΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: την ίδια στιγμή που τα πυροσβεστικά δεν ξεπερνούσαν τα 4-5, στην περιοχή βρέθηκαν περί τις δύο εκατοντάδες ένστολοι και θεωρούμενοι ως αρμόδιοι. Ήταν φανερό πως ήταν στελέχη δημοσίων υπηρεσιών. Κυκλοφορούσαν επίσης πάνω-κάτω περί τα 20 υπηρεσιακά ΙΧ, που σφύριζαν χωρίς να γίνεται αντιληπτό τι ήθελαν να κάνουν.

Αυτά τα γεγονότα δείχνουν ακριβώς το αδιέξοδο του πελατειακού κράτους: οι κυβερνήσεις διόριζαν σωρηδόν άτομα στις υπηρεσίες, αλλά δεν φρόντιζαν να υπάρχουν μάχιμα πυροσβεστικά. Οι διορισμοί χωρίς τελειωμό, δημιούργησαν την ανάγκη για να παραμένουν ζωντανές δεκάδες υπηρεσίες, δίχως να υπάρχει σχέδιο συντονισμού μεταξύ τους.

Ο τμηματάρχης μιας υπολειτουργούσας υπηρεσίας, δεν έχει πραγματικό αντικείμενο δουλειάς και προσφοράς στο σύνολο, αλλά διαθέτει υπηρεσιακό αυτοκίνητο, μιας και "βοηθάει" τον τάδε βουλευτή της Β’ Αθηνών.

ΗΛΘΕ ΚΑΙ Ο Γ. ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ: κάποια στιγμή ήλθε μέσα σε ένα βανάκι και ο αρχηγός του ΛΑΟΣ, συνοδευόμενος από δύο μοτοσυκλέτες. Μαζί με τα κανάλια πέρασε το πρώτο μπλόκο. Και αυτός και όλοι οι άλλοι, δεν είχαν μέσα (π.χ. μάνικες ) για να βοηθήσουν.

ΑΦΑΝΤΗ Η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΡΧΗ: δεν είδα κανένα πυροσβεστικό του Δήμου, ο οποίος θα έπρεπε να έχει λαβει τα μέτρα του καθώς είναι δίπλα στο πευκοφυτο βουνό. Δεν έγινε αντιληπτή η κινητοποίηση των δημοτικών υπηρεσιών, που θα έπρεπε να είχαν σχέδιο. Έχοντας ακούσει εκατοντάδες φορές για τις αρμοδιότητες και τους οικονομικούς πόρους που έχει πάρει η αυτοδιοίκηση, γνωρίζοντας ότι ο δήμος Παπάγου έχει τις δυνάμεις και τις προϋποθέσεις, θα περιμέναμε μεγαλύτερη παρουσία και πάνω απ' όλα: σχέδιο, πρόβλεψη, συντονισμός, πλάνο κινητοποίησης των πολιτών.

ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΜΕ ΣΤΥΛ REALITY SHOW: δεκάδες φορές οι αστυνομικοί φώναζαν στους περίεργους που είχαν συγκεντρωθεί να απομακρυνθούν, επειδή τα πυροσβεστικά αεροπλάνα δεν μπορούσαν να κάνουν τη δουλειά τους, μήπως τραυματίσουν κάποιον πολίτη. Ένα μεγάλο μέρος των συγκεντρωμένων έδειχνε ως να είχε έλθει με διάθεση να δει το show: κάποιοι άναβαν τσιγάρο δίπλα στο πεύκο (τους είδα με τα μάτια μου), ορισμένοι άλλοι -που δεν ήταν λίγοι- "τράβαγαν"τις σκηνές με τα κινητά και με βιντεοκάμερες.

ΜΠΟΤΙΛΙΑΡΙΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΕΡΓΟΥΣ: αρκετοί που ήλθαν να δουν το θέαμα παρκάρισαν τα αυτοκίνητά τους σε απόσταση 100 μέτρων από το μέτωπο της φωτιάς. Δεν υπερβάλω καθόλου. Έτσι, δημιουργήθηκε μποτιλιάρισμα που εμπόδιζε τα πυροσβεστικά, που ήλθαν καθυστερημένα, να φθάσουν στο μέτωπο.

ΠΟΛΛΟΙ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ: πρόσκοποι και απλοί πολίτες, αποφασισμένοι εθελοντές (της ομάδας ΔΕΛΤΑ) έδωσαν ένα τόνο αποτελεσματικής διάθεσης για προσφορά. Μπορεί να μην είχαν πυροσβεστικά μέσα, ήταν φανερό ότι δεν υπήρχε κανένας συντονισμός και κανένα σχέδιο, ωστόσο η παρουσία τους και η αποφασιστικότητά τους έδωσε κουράγιο. Έδειξε ότι, αν ενδιαφερθεί κάποιο κέντρο να τους συντονίσει και να τους αξιοποιήσει, τότε μπορούμε να είμαστε πιο αισιόδοξοι για το μέλλον.

Όλα τα παραπάνω είναι αστείες υποθέσεις, μπροστά στην τραγωδία της Ηλείας , της Λακωνίας και της υπόλοιπης Ελλάδας, όπου χάθηκαν δεκάδες ανθρώπινες ζωές και κάηκαν σπίτια. Η αντίστροφη μέτρηση μπορεί να αρχίσει, όταν συνειδητοποιήσουμε πόσο χαμηλά αφήσαμε να φθάσει η ετοιμότητα του Κράτους, πόσο έχει αδυνατίσει η συνείδηση του πολίτη για την προστασία των δημόσιων αγαθών. Να αναλάβει ο καθένας μας ένα μέρος της ευθύνης, ώστε να πιέσει τον "χαλαρό" τοπικό παράγοντα. Να διαθέσουμε και εσύ και εγώ λίγο χρόνο, ένα μικρό ποσόν. Να φωνάξουμε δυνατά, ώστε να σταματήσει η κατρακύλα του πελατειακού/ρουσφετολογικού Κράτους και της ημιανεύθυνης τοπικής αρχής... Ο εθελοντισμός είναι απαραίτητος, αλλά δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει την κατάσταση της σημερινής Ελλάδας.

Ενας σημαντικός manager για την agenda στη χώρα...

«Εγώ θέτω την agenda και μετά μπαίνει σε διαβούλευση» μου έλεγε πρόσφατα ένας από τους πιο σημαντικούς manager της χώρας. Ανέλαβε μια πολύ μεγάλη επιχείρηση και κατάλαβε ότι για κάθε θέμα γίνονταν "πηγαδάκια", πριν συζητηθεί στο αρμόδιο όργανο της εταιρείας.

Κατά την άποψή του, η χώρα έχει δύο μεγάλα προβλήματα. Πρώτον, υπάρχει τεράστιο ζήτημα κουλτούρας στο εσωτερικό και στον περίγυρο των μεγάλων επιχειρήσεων, ιδίως όσων έχουν σχέση με το Κράτος. Δεύτερον, η χώρα θεωρεί ότι ευνοεί το διάλογο, αλλά δεν είναι "διαλεκτική" (dialectic): για κάθε θέμα γίνονται πάμπολλες κουβέντες δεξιά και αριστερά, αλλά αυτό το "κουβεντολόι" δεν είναι παραγωγικό. Συνήθως η συζήτηση γύρω από ένα θέμα της κοινωνίας έχει ως αποτέλεσμα να μπλοκάρει κάθε προοπτική λύσης. Ομάδες, ομαδούλες, συμφέροντα, τα media, μπλέκονται σε ένα κουβάρι, όπου στο τέλος έρχεται το αδιέξοδο, επειδή δεν έγινε σωστά η αρχή...

Η φιλοσοφία του manager της ιστορίας μας, δείχνει κάτι που λείπει από τη χώρα: οι ηγέτες αποφεύγουν να θέσουν την agenda. Οι πιο πολλοί δέχονται να διαχειριστούν ό,τι συζητείται δεξιά και αριστερά -δεν παίρνουν την πρωτοβουλία να εισηγηθούν τη δική τους agenda…

Το αποτέλεσμα είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού: πόσα θέματα από αυτά που χρονίζουν, αντιμετωπίζονται με κάποιο στοιχειώδες πλάνο, που έχει εισηγηθεί ο ηγέτης; Για να δούμε πόσο μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, που ευνοεί "δημοσιοσχεσίτες" και ανθρώπους με μηχανισμούς.

Ο manager της ιστορίας μας, βρήκε στην επιχείρηση που ανέλαβε πολύ μεγάλα προβλήματα, ωστόσο στο πρόσωπό του στρέφονται πολλές ελπίδες, απ' όσους γνωρίζουν πόσο σημαντικό είναι να αναδειχθούν ηγέτες που νοιάζονται και δεν αρκούνται στο να περνάει ο καιρός…